kaderbrief 2022 Wava Mid Zuid

Kadernota 2022

Inhoudsopgave 1. Inleiding.................................................................................................................................. 3 2. Algemene richtlijnen ............................................................................................................ 4 2.1. Algemene beleidsmatige en financiële kaders ............................................................... 4 2.2. Overzicht algemene beleidsmatige en financiële kaders ............................................. 4 2.3. Opvolging MidZuid ............................................................................................................ 5 2.4. Afwijkingen op algemene financiële kaders door MidZuid ........................................... 5 2.5. Wijzigingen in wetgeving .................................................................................................. 5 3. Specifieke financiële richtlijnen.......................................................................................... 5 3.1. Zero based budgetting...................................................................................................... 6 3.1.1. Opvolging door MidZuid ............................................................................................... 6 3.2. Scenario’s 5, 10 en 15% verlaging gemeentelijke bijdrage ............................................ 6 3.2.1.

Opvolging door MidZuid ................................................................................................ 7 4. Specifieke beleidsmatige richtlijnen .................................................................................. 7 4.1. Gemeente Oosterhout ...................................................................................................... 7 5. Financiële uitgangspunten MidZuid ................................................................................... 8 5.1. Algemene (financiële) uitgangspunten ............................................................................ 8 5.2. Specifiek (financiële) ontwikkelingen ............................................................................. 10 5.2.1. Transformatieproces ................................................................................................... 10 5.2.2. Ziekteverzuim ............................................................................................................... 11 5.2.3. Verbetering tarieven .................................................................................................... 11 5.2.4. Overige ontwikkelingen ............................................................................................... 11 6. Bijzondere aandachtpunten ..............................................................................................

11 6.1. Nieuw beleid .................................................................................................................... 11 7. Tot slot .................................................................................................................................. 12 8. Bijlage 1; Uitkomsten nader onderzoek bezuinigingen en gevolgen voor MidZuid ... 12 8.1.1.

Aanleiding ........................................................................................................................... 12

8.1.2. Zero based budgettering .................................................................................................... 12 8.1.3. Beoordeling van de kosten .................................................................................................. 12 8.1.4. Terugkoppeling aan financiële specialisten........................................................................... 13 8.1.5. Wat kan er dan wel? ........................................................................................................... 14 8.1.6.

Verdere bezuinigingen 5%, 10%, 15% ................................................................................... 15

8.1.7.

Tot slot ............................................................................................................................... 17

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 2 van 17

1.

Inleiding

In de nota verbonden partijen, die van toepassing is binnen onze deelnemende gemeenten, zijn richtlijnen opgenomen met betrekking tot de in de kaderbrief op te nemen gegevens. Deze informatievraag is tevens opgenomen in de brieven van enkele van de deelnemende gemeenten. Formeel zijn van de gemeenten Drimmelen, Geertruidenberg en Oosterhout richtlijnen ontvangen. Op verzoek van de deelnemende gemeente is afgesproken dat de kaderbrief 2022 voor de begroting jaar t+1 (2022) als apart document zal worden opgesteld. MidZuid, werkt voor iedereen MidZuid helpt iedereen die zelf de weg naar werk niet kan vinden, door tegenslag, ziekte, een beperking of langdurige werkloosheid. Met ontwikkeling, begeleiding en motivatie bieden wij een steun in de rug die nodig is om (weer) te gaan werken. Want werk is de basis voor een zo zelfstandig mogelijk leven en dat verdient iedereen. Hoe doen we dat? Omdat mensen soms voor langere tijd niet aan het werk zijn geweest of omdat ze nog nooit werkervaring (in Nederland) hebben opgedaan, is het fijn om een steun in de rug te hebben als ze (weer) ervaring op gaan doen. Door trainingen, coaching en begeleiding in de verschillende werksoorten bij MidZuid (catering, groenonderhoud, post, productie en schoonmaak) of daarbuiten (via detachering bij een werkgever) krijgen ze deze steun. Zo leert en ervaart iemand op eigen tempo wat werken is in de praktijk.

In deze werksoorten of bij werkgevers leren zij een beroep dat bij hen past. Waarna zij aan de slag kunnen in een baan. Samen sociaal verbinden Samen met gemeenten, UWV, bedrijven en maatschappelijke organisaties verbinden wij mensen duurzaam met werk. Eerder deden we dit vanuit de sociale werkplaats; nu in een breed netwerk als sociaal werkbedrijf. De vier gemeenten in de regio Dongemond zijn gezamenlijk eigenaar van onze organisatie. Zo geven we uitvoering en betekenis aan: samen groeien in werk! Sociaal ondernemen werkt! Sociaal ondernemen kan op verschillende manieren. Ondernemers kunnen medewerkers via detachering aan de slag helpen binnen het bedrijf, ook kunnen medewerkers productiematige of facilitaire werkzaamheden uitvoeren voor jouw bedrijf of ze kunnen medewerkers rechtstreeks in dienst nemen. Voor al deze manieren is er MidZuid. Om werkgevers hierover goed te informeren en adviseren werken wij voor de regio Dongemond intensief samen met de werkgeversadviseurs van WerkgeversServicepunt West-Brabant. Op eenvoudige en toegankelijke wijze geven ondernemers kansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en ze voldoen tegelijk aan Social Return. En dat werkt voor iedereen.

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 3 van 17

2.

Algemene richtlijnen

2.1.

Algemene beleidsmatige en financiële kaders

Vanuit haar deelnemende gemeenten ontvangt MidZuid jaarlijks een aantal beleidsmatige en financiële kaders, welke binnen haar deelnemende gemeenten voor alle Gemeenschappelijke Regelingen worden opgesteld. Aangezien er nauwelijks afwijkingen zijn op deze beleidsmatige en financiële kaders tussen onze deelnemende gemeenten worden deze in dit hoofdstuk als algemene beleidsmatige en financiële kaders opgenomen en vanaf paragraaf 2.3 van specifieke toelichtingen voorzien.

2.2. Overzicht algemene beleidsmatige en financiële kaders 1. Van het Dagelijks Bestuur (DB) van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) wordt verwacht dat zij een structureel financieel-sluitende meerjarenbegroting 2022-2025 aanbiedt aan de deelnemers. De gehanteerde begrotingsuitgangspunten door de GR dienen in de begroting 2022 van de GR inzichtelijk te worden gemaakt. In de begroting 2022 dient een overzicht te worden opgenomen met de meerjarige bijdrage (2022 t/m 2025) per deelnemer. 2. De begroting dient te voldoen aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit betekent dat de voorgeschreven gegevens in de begroting dienen te worden opgenomen. Met name wordt aandacht gevraagd voor: -

Overzicht van incidentele lasten en baten per programma;

-

Een specificatie van lasten en baten per programma;

-

Het opnemen van een meerjarig investeringsplan in de begroting;

-

Het Opnemen van (prestatie) indicatoren in de begroting;

-

De verwachte stand begin en eind begrotingsjaar van eigen en vreemd vermogen.

3. De begroting dient te worden opgesteld op basis van ongewijzigd beleid. Dat wil zeggen dat geen nieuwe taken of uitbreiding van bestaande taken in de primitieve begroting mogen worden opgenomen. Tenzij dit eerder door het Algemeen Bestuur (AB) is besloten. 4. De begroting bevat een overzicht met het verloop van de reserves. In dit overzicht is te zien wanneer en voor welk bedrag per jaar de reserve wordt ingezet. Ook bevat dit overzicht een toelichting waarin het doel van de reserve wordt omschreven. 5. De begroting 2022 dient te worden opgesteld op basis van een gelijkblijvende gemeentelijke bijdrage ten opzichte van het begrotingsjaar 2021. Als dit leidt tot beleidsmatige keuzes dienen deze aangegeven te worden in de kaders voor de begroting 2022. 6. Een positief resultaat vloeit terug naar de deelnemers. De GR kan hiervan afwijken; hiertoe dient het DB een expliciet en gemotiveerd voorstel tot resultaatbestemming voor te leggen aan het AB van de GR.

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 4 van 17

7. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is aandacht voor de risico’s door deze te kwantificeren, te prioriteren en de beheersingsmaatregelen te benoemen. 8. Binnen twee jaar na inwerkingtreding van de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) brengen de deelnemers de regeling in overeenstemming met de gewijzigde Wgr.

2.3.

Opvolging MidZuid

MidZuid voldoet jaarlijks aan bovenstaande uitgangspunten om te voldoen aan de bestaande wet- en regelgeving en om haar deelnemende gemeenten tijdig van de juiste informatie te voorzien. Onze rapportage wordt bewust in een vrij uitgebreide vorm opgesteld, zodat ook de colleges en raden van onze deelnemende gemeenten op basis hiervan een volledig beeld krijgen van de activiteiten en ontwikkelingen bij MidZuid.

2.4. Afwijkingen op algemene financiële kaders door MidZuid In paragraaf 2.2 punt 5 is gesteld dat de begroting wordt opgesteld op basis van gelijkblijvende gemeentelijke bijdrage ten opzichte van het begrotingsjaar 2021. In de meerjarige begroting 2021 laat MidZuid een dalende lijn zien in de gemeentelijke bijdrage. Ook in de begroting 2022 is het uitgangspunt om deze dalende lijn in gemeentelijke bijdrage voort te zetten. Door nauw samen te werken met de deelnemende gemeente en de samenwerking in de keten verder te optimaliseren wordt dit haalbaar geacht.

Cijfers ontleend aan bedrijfsplan 2021.

2.5.

Wijzigingen in wetgeving

In paragraaf 2.2 punt 8 wordt gesproken over de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Uiteraard volgen wij deze ontwikkelingen nauwgezet. Na inwerking treden van wijzigingen in deze wet brengen wij de regeling tijdig in overeenstemming.

3.

Specifieke financiële richtlijnen

In dit hoofdstuk wordt per onderwerp ingegaan op aangegeven specifieke financiële richtlijnen. Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 5 van 17

3.1.

Zero based budgetting

Vanuit de gemeente Geertruidenberg is het specifieke verzoek gekomen om uitvoering te geven aan de motie van de gemeenteraad, die luid: “Het algemeen bestuur van elk van de verbonden partijen het voorstel te doen voor een zero based (gebaseerd op nul: elke uitgave wordt beoordeeld op omvang en noodzaak) operatie op de begroting van 2022 van de verbonden partijen uit te voeren”. De gemeente Oosterhout vraagt in een aanvullende financiële richtlijn de uitkomsten van de uitgevoerde zero based budgetting op te nemen in de begroting 2022.

3.1.1. Opvolging door MidZuid In 2021 is door MidZuid een zero based budgetting operatie uitgevoerd samen met de financiële experts van de deelnemende gemeenten. Een uitgebreide terugkoppeling hierop is opgenomen in het bedrijfsplan 2021 van MidZuid onder hoofdstuk 6, bijlage 4. Dit stuk is inmiddels aan de deelnemende gemeenten aangeboden. Hieronder geven wij in het kort weer welke aandachtpunten hieruit naar voren zijn gekomen. Dit betreft aandachtspunten op het gebied van: -

Huisvesting

-

ICT

-

Ketenoptimalisatie

-

Prijsbeleid

-

Beschikbare uren (verzuim)

-

Formatie

-

Collectief vervoer

Dit proces heeft bijgedragen aan de verdere besparing op de gemeentelijke bijdrage van ongeveer 10% voor de begroting van 2022 ten opzichte van eerder gecommuniceerde gemeentelijke bijdrage voor 2022. De bijlage over dit onderwerp, zoals opgenomen in het bedrijfsplan 2021, is in dit stuk tevens aangehecht als bijlage I. Hierin is het volledige proces en de uitkomsten daarvan uiteen gezet.

3.2. Scenario’s 5, 10 en 15% verlaging gemeentelijke bijdrage Vanuit de gemeente Geertruidenberg is het specifieke verzoek gekomen om uitvoering te geven aan de motie van de gemeenteraad, die luid:

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 6 van 17

“Waarbij te werken aan drie scenario’s waarin de consequenties in beeld worden gebracht voor de dienstverlening door de verbonden partijen wanneer de begroting daarvan met 5, 10 en 15% wordt verlaagd”.

3.2.1. Opvolging door MidZuid Een uitgebreide terugkoppeling van de scenario’s is opgenomen in het bedrijfsplan 2021 van MidZuid onder hoofdstuk 6, bijlage 4. Hierna gaan we kort in op hetgeen daar is weergegeven. Een geforceerde bezuiniging inzetten van 5%, 10% of 15% leidt altijd direct of indirect tot een effect die de doelgroep raakt. Naarmate de geforceerde bezuinigingen hoger zijn zal de impact navenant groter zijn. Daarom hebben we de ambitie gesteld om onze verantwoordelijkheid te nemen en de aandachtspunten vanuit het zero based budgettering mee te nemen in deze ambitie. Hieruit is een ambitie gesteld om ongeveer 10% op de meerjarige gemeentelijke bijdrage te gaan besparen. Daarbij hebben we tevens de conclusie getrokken dat een besparing van 15% echt niet haalbaar is in combinatie met de reeds gepresenteerde meerjarige dalende lijn in de gemeentelijke bijdragen. Daarmee zou de kwaliteit van de dienstverlening dermate onder druk komen te staan, dat dit een afbraak zou betekenen van de bestaande infrastructuur. De bijlage over dit onderwerp, zoals opgenomen in het bedrijfsplan 2021, is in dit stuk tevens aangehecht als bijlage I. Hierin is het volledige proces en de uitkomsten daarvan uiteen gezet.

4.

Specifieke beleidsmatige richtlijnen

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de ontvangen specifieke beleidsmatige richtlijnen.

4.1.

Gemeente Oosterhout

De gemeente Oosterhout heeft de volgende beleidsmatige richtlijn aangegeven: “De wetgeving op het gebied van het bieden van werk aan mensen met een arbeidsbeperking is in beweging. Wij verwachten dat hierop in voldoende mate wordt geanticipeerd, zodat de uitvoering van gewijzigde wetgeving op een adequate en efficiënte wijze kan plaatsvinden” Binnen MidZuid wordt onderkend dat ons speelveld wijzigt. Niet alleen door wetgeving maar ook door de ontwikkelingen in de samenleving en technologische ontwikkelingen. In het lopende transformatieproces wordt hier uitdrukkelijk rekening mee gehouden. De ambitie is om de organisatie zo op te zetten dat MidZuid in de toekomst meer flexibel kan meebewegen met deze ontwikkelingen, zonder dat het ten kosten gaat van de kwaliteit van de infrastructuur of de efficiëntie. De gemeenten zijn op alle niveaus betrokken bij deze transformatie.

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 7 van 17

5.

Financiële uitgangspunten MidZuid

In dit hoofdstuk zal op hoofdlijnen een overzicht worden gegeven van de financiële uitgangspunten voor de begroting 2022 van MidZuid.

5.1.

Algemene (financiële) uitgangspunten

1. De begroting wordt opgemaakt op basis van de meest recente gegevens en inzichten. 2. Beleidsmatig heeft het bestuur er voor gekozen om de begroting die aan het begin van het jaar wordt opgesteld beleidsarm op te stellen op basis van het vastgestelde bedrijfsplan 2021. Bij het opstellen van deze beleidsarme begroting worden uiteraard wel de jaarcijfers van het voorgaande jaar en de bekende actuele administratieve gegevens betrokken. 3. In het 4e kwartaal van 2021 zal het bedrijfsplan worden opgesteld waarin, indien van toepassing, een eerste begrotingswijziging wordt toegepast. Bij het opstellen van het bedrijfsplan zullen de ontwikkelingen die spelen in 2021 en 2022 en van invloed zijn op de activiteiten en financiën worden betrokken. Dan worden ook indexeringen meegenomen op basis van de prijsontwikkelingen van de septembercirculaire 2021 en de dan bekende cao-ontwikkelingen. 4. De kosten en opbrengsten worden zo zuiver mogelijk toegerekend aan de diverse posten in het bedrijfsplan. 5. De laatste begrotingscijfers van het macrobudget voor de subsidie van het rijk voor de uitvoering van de WSW worden als uitgangspunt genomen voor het te verwachten subsidiebedrag. Dit betekent dat de cijfers van de septembercirculaire 2020 zijn aangehouden voor wat betreft de rijkssubsidie SW voor 2022 en volgende jaren.

De macrocijfers kunnen aangepast worden aan eventuele ontwikkelingen betreffende de hoogte van het wettelijk minimumloon (WML) en de lonen in de gesubsidieerde sector. Dit wordt meestal pas bekend in de loop van het begrotingsjaar. Hiermee is, conform bestendige gedragslijn, geen rekening gehouden. Binnen het macrobudget is sprake van een prijscomponent (P) en een volumecomponent (Q). Afwijkingen in het volume kunnen effect hebben op de prijs. Dit kan financiële risico’s met zich meebrengen. 6. Voor de SW is rekening gehouden met een teruglopend personeelsbestand. Deze terugloop is gebaseerd op de ‘blijfkans’ volgens het rijksbudget met betrekking tot de deelnemende gemeenten en de daaruit voortvloeiende volumecomponent (Q). Het aldus bepaalde aantal is bepalend geweest voor de begrote rijkssubsidie als voor de berekening van de formatie/salariskosten SW-medewerkers. 7. Voor nieuw beschut is uitgegaan van opbrengsten in de vorm van loonkostensubsidie en een begeleidingsvergoeding (€ 7.700 per medewerker). Voor wat betreft de loonkostensubsidie is uitgegaan van de gemiddelde loonwaarde van de medewerkers nieuw beschut die bij het opstellen van dit bedrijfsplan in dienst waren. Het subsidieresultaat (verschil tussen loonkosten en loonkostensubsidie) is afzonderlijk Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 8 van 17

zichtbaar gemaakt in het bedrijfsplan. Het aantal medewerkers nieuw beschut is gebaseerd op de in december 2019 door het ministerie per gemeente gepubliceerde taakstelling ultimo 2020 teruggerekend naar gemiddelden over het jaar. Voor de jaren 2022 en volgende is het aantal gebaseerd op het in juli 2019 gepubliceerde aangepaste taakstelling van de banenafspraak. 8. Voor 2022 wordt uitgegaan van gemiddeld 54 medewerkers die werkzaam zijn via een participatiebaan. Voor de jaren erna is dit aantal jaarlijks met 5 verhoogd. Voor wat betreft de loonkostensubsidie is uitgegaan van de gemiddelde loonwaarde van de medewerkers die onder de Participatiewet vallen die bij het opstellen van dit bedrijfsplan in dienst waren. Voor deze doelgroep is rekening gehouden met een begeleidingsvergoeding van € 4.000 per persoon. Het verschil tussen de loonkosten en loonkostensubsidie van deze medewerkers is afzonderlijk zichtbaar gemaakt in het bedrijfsplan. 9. De loonkosten van de sw-medewerkers zijn gebaseerd op de cao sw. Op grond van deze cao volgt de loonontwikkeling de prijsontwikkeling van het rijksbudget (LPO) resp. het wettelijk minimumloon. De cao-sw had een looptijd tot eind 2020. In de cijfers wordt uitgegaan van het doorzetten van de systematiek uit de huidige cao voor wat betreft het berekenen van de algemene loonstijgingen.

Verder is rekening gehouden met het vervallen van het verhoogde bedrag lage inkomensvoordeel (LIV). 10. De loonkosten van het reguliere personeel zijn gebaseerd op de cao gemeenten en de daarin gemaakte afspraken voor loonontwikkeling. De cao gemeenten liep tot eind 2020. Gezien de financiële ontwikkelingen bij gemeenten is uitgegaan voor 2021 van een loonstijging van 0%. 11. De loonkosten van de overige medewerkers (nieuw beschut, participatiebanen) zijn gebaseerd op het wettelijk minimumloon. Ook hierbij is rekening gehouden met LIV en de wijzigingen in die regelgeving, waarbij voor de nieuwe doelgroepen rekening is gehouden met een pensioenregeling op basis van de sw-regeling. 12. Voor de ontwikkeling van de prijzen is voor 2021 rekening gehouden met de prijsontwikkeling BBP volgens de septembercirculaire 2020 van 1,7%, tenzij sprake is van specifieke indexcijfers voor een begrotingspost (bijvoorbeeld voor de omzet, zie hierna). Voor de jaren erna is het prijspeil 2021 aangehouden; dit geldt zowel voor de kosten als opbrengsten. 13. De omzet wordt voornamelijk gerealiseerd binnen MidZuid B.V. en maakt daarmee onderdeel uit van het operationeel resultaat in het bedrijfsplan. 14. Voor de diverse te factureren opbrengsten (omzet, verhuur) is in het najaar de indexatie voor 2021 vastgesteld, welke ontwikkeling is gevolgd is te zien in de begrotingscijfers.

De indexering varieert, al naar gelang de werksoort en/of de geldende afspraken. Voor de jaren na 2021 is, zoals hiervoor vermeld, het prijspeil 2021 aangehouden. In de eerste begrotingswijziging eind 2021 worden de dan vastgestelde indexeringen doorberekend voor 2022.

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 9 van 17

15. Onder de vaste lasten wordt verstaan de kosten van het gebouw en de rentekosten van een lening uit het verleden waar geen activa tegenover staan. De vaste lasten worden volgens een vastgesteld percentage verdeeld over de deelnemende gemeenten. 16. De term overhead is bij de laatste wijziging van het BBV nader gedefinieerd. De onder overhead WAVA in het bedrijfsplan opgenomen kosten betreffen de ambtelijke medewerkers die werkzaam zijn in functies die binnen de nieuwe definitie van overhead vallen. In de geconsolideerde cijfers is ook een post overhead opgenomen. Aangezien MidZuid B.V. niet hoeft te voldoen aan de verslaggevingseisen van het BBV, wordt het begrip overhead in de geconsolideerde cijfers ruimer geïnterpreteerd. Deze overhead bestaat uit de algemene bedrijfskosten en de kosten van indirect personeel. Deze posten worden begroot op basis van een realistische inschatting van de ontwikkelingen op gebied van volume, loon en prijs. De kosten van overhead worden geheel verrekend met de PMC’s. 17. Voor het bepalen van de hoogte van de post onvoorzien is uitgegaan van 2% van de loonkosten van het reguliere personeel van WAVA en MidZuid B.V. (afgerond naar beneden). De verwachting is namelijk dat de grootste kans op onvoorziene uitgaven in de personele sfeer ligt (vervanging bij langdurige ziekte e.d.). 18.

Oorspronkelijk was de afspraak dat de gemeentelijke bijdrage beperkt zou blijven tot het subsidieresultaat en de vaste lasten. Doelstelling is dat de bedrijfsvoering over alle werksoorten samen neutraal verloopt. In de vergadering van het bestuur van 24 november 2016 is de afspraak gemaakt dat de begroting (en meerjarenbegroting) sluitend moet zijn. Dit heeft effect op de hoogte van de gemeentelijke bijdragen: de vaste lasten zijn geheel opgenomen in de gemeentelijke bijdrage; in de gemeentelijke bijdrage in het subsidieresultaat/begrotingssaldo worden, naast het subsidieresultaat sw ook de saldi van de doelgroepen nieuw beschut en participatiebanen, het operationeel resultaat en de post onvoorzien betrokken. 19. In het bedrijfsplan is geen rekening gehouden met eventuele lasten in het kader van de vennootschapsbelasting. Begin 2016 heeft de belastingdienst bericht dat, gelet op de activiteiten van WAVA en de wijze waarop eventuele resultaten worden verrekend, er geen sprake is van een winstoogmerk en dat daarom ook geen sprake is van vennootschapsbelastingplicht.

5.2. Specifiek (financiële) ontwikkelingen 5.2.1. Transformatieproces De wereld van de lokale overheid verandert. Niet alleen in de dienstverlening, maar ook in bedrijfsvoering en samenwerkingsvormen. Het is goed om dit te onderkennen en de organisatie en haar dienstverlening hierop te toetsen en bij te sturen. Er zijn drie thema’s benoemd waarop wordt doorontwikkeld: dienstverlening, ketensamenwerking en organisatie. Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 10 van 17

Deze drie thema’s vormen de drie actielijnen in het transformatieprogramma. Elke actielijn bestaat uit verschillende werkgroepen voor de deelonderwerpen. In 2021 loopt het transformatieproces van MidZuid. De implementatie van de uitkomsten zal volgens de planning in de tweede helft van 2021 uitgevoerd moeten zijn en zal in de jaren daarna verder geoptimaliseerd worden. Daarmee zal de efficiëntie die daaruit wordt verwacht in 2022 en de jaren daarna merkbaar zijn. Deze transformatie draagt bij in de besparing van 10% van de gemeentelijke bijdrage over 2022 ten opzichte van gemeentelijke bijdrage 2022 zoals deze in de begroting 2021 was opgenomen.

5.2.2. Ziekteverzuim In 2021 is samen met de arbodienst een proces gestart om het ziekteverzuim in een 2-tal jaren met 4-5% terug te brengen. In 2022 zullen de eerste effecten daarvan zichtbaar moeten zijn in de omzet ontwikkeling.

5.2.3. Verbetering tarieven In 2021 is gestart met het traject om de detacheringstarieven die niet kostendekkend zijn, om te buigen naar dekkende tarieven. Met dit proces is een omzetverbetering van in totaal € 400.000 gemoeid, waarvan voor 2022 een verbetering van € 100.000 wordt verwacht. Dit traject zal in totaal ongeveer een periode van 3 jaar beslaan.

5.2.4. Overige ontwikkelingen Voor de komende jaren staan nog een aantal speerpunten op de agenda om verder uit te werken. Deze worden op basis van de uitkomsten van het transformatieproces nader vorm gegeven: -

Huisvesting

-

ICT

-

Formatie

-

Collectief vervoer

6.

Bijzondere aandachtpunten

6.1.

Nieuw beleid

Volgens de vastgestelde spelregels met de deelnemende gemeenten dienen voorstellen voor nieuw beleid in een kadernota te worden aangegeven. Voor MidZuid zijn er geen voorstellen voor nieuw beleid. De werkzaamheden van MidZuid worden ongewijzigd binnen de huidige beleidskaders uitgevoerd.

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 11 van 17

7.

Tot slot

Mocht u na aanleiding van deze kadernota vragen aan ons hebben, dan beantwoorden wij deze graag. Aarzel vooral niet om contact met ons op te nemen.

8.

Bijlage 1; Uitkomsten nader onderzoek bezuinigingen en gevolgen voor MidZuid

8.1.1.

Aanleiding

Naar aanleiding van het ingediende bedrijfsplan 2020 hebben de raden middels hun zienswijzen een aantal zaken aan MidZuid meegegeven, waarbij de waardering wordt uitgesproken dat het bestuur van WAVA zich heeft ingespannen om intern ten aanzien van de bedrijfsvoering tot een aanzienlijke kostenbesparing te komen van een half miljoen euro structureel, waardoor WAVA voor 2020 geen extra gemeentelijke bijdrage vraagt, maar dat de raden tevens constateren dat het niveau van de gemeentelijke bijdrage 2021 en volgende jaren in de gewijzigde begroting naar boven is bijgesteld. Met daarbij het voorstel dat er een afstemming plaats zal vinden tussen de financiële experts van de gemeenten en de financiële deskundigen van MidZuid.

8.1.2.

Zero based budgettering

In juni 2020 heeft een gezamenlijke sessie plaatsgevonden met de financiële experts van de gemeenten, aangevuld met beleidsmedewerkers uit het sociaal domein. Vanuit MidZuid was de concerncontroller en het hoofd F&O aanwezig. Uit deze sessie bleek maar al te goed hoe groot de noodzaak bij sommige gemeenten was om tot een lagere bijdrage te komen. Buiten de diverse aandachtspunten die in die bespreking naar voren kwamen is ook het model van zero based budgettering besproken en hebben wij het format daarvan ook ontvangen. De formats zijn door de concerncontroller samen met de individuele MT leden verder uitgewerkt. Naast het inzichtelijk maken van de werkzaamheden welke worden uitgevoerd geeft het ook een enorme bewustwording binnen het MT van de noodzaak om verder aan de slag te gaan met mogelijkheden tot bezuinigingen of tot verbetering van opbrengsten.

8.1.3.

Beoordeling van de kosten

Als vervolg op de besprekingen met de financiële experts van de gemeente zijn de concerncontroller vanuit zijn expertise als financieel deskundige en de algemeen directeur vanuit zijn kennis van meerdere sociale werkbedrijven op grootboek niveau door de kosten van MidZuid gegaan. Daaruit zijn een aantal aandachtsgebieden naar voren gekomen die vervolgens op de eerste dag van de MT-tweedaagse uitgebreid zijn besproken met het MT. Dit betrof de onderdelen: Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 12 van 17

-

Huisvesting

-

ICT

-

Ketenoptimalisatie

-

Prijsbeleid

-

Beschikbare uren (verzuim)

-

Formatie

-

Collectief vervoer

In deze uitgebreide sessie is door het hele MT ideeën uitgewisseld, welke als aanvulling op de diverse zaken die al in gang waren gezet meegenomen kunnen worden. Waardoor de diverse op te stellen (afdelings)plannen van extra imput werden voorzien.

8.1.4. Terugkoppeling aan financiële specialisten Directe bezuinigingen In september 2020 heeft er middels individuele gesprekken een terugkoppeling plaatsgevonden naar de financiële experts. De terugkoppeling over de kosten was duidelijk. Op hele korte termijn was verder bezuinigen heel lastig, omdat er overal contractuele verplichtingen onder liggen, waardoor bezuinigingen op dat vlak tijd nodig hebben. Op grootboekniveau zijn door de concerncontroller en de algemeen directeur ook geen kosten gevonden die niet noodzakelijk of bovenmatig waren en daarmee meteen geschrapt konden worden. De financiële experts van de gemeenten gaven in die terugkoppeling ook aan daar alle begrip voor te hebben en dat de verwachting ook niet heel hoog was dat er nog snelle bezuinigingen mogelijk waren bij MidZuid gezien de twee eerdere bezuinigingsrondes die al plaats hadden gevonden. In diezelfde gesprekken is wel aangegeven dat we zeker solidair zijn met de deelnemende gemeenten en dat we in ieder geval voor 2021 voornemens zijn om de gemeentelijke bijdrage met € 250.000 in totaal te verlagen, alleen dat daaromtrent de besluitvorming pas bij de begrotingswijziging kan worden meegenomen.

Zero based budgeting Bij het in kaart brengen van de activiteiten van MidZuid kwamen geen bijzonderheden naar voren. Echter blijkt wel dat MidZuid feitelijk uit twee onderdelen bestaat. Enerzijds voeren wij publieke dienstverlening uit voor gemeenten en opdrachten voor het bedrijfsleven, anderzijds zijn we er om mensen binnen onze infrastructuur te ontwikkelen en te begeleiden naar werk. Aan de kant van publieke dienstverlening, zoals groenonderhoud en schoonmaak, en aan de kant van de opdrachten voor het bedrijfsleven is sprake van een opdrachtgeveropdrachtnemer relatie. Vanuit zero based budgeting kun je niet zomaar zeggen dat je daarop gaat bezuinigen door een lager niveau aan te bieden dan overeengekomen. Je hebt daar afspraken over de (kwaliteit van de) opdracht en die moet je nakomen, anders volgen er boetes of raak je een klant kwijt, terwijl de infrastructuur die hiermee in stand wordt Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 13 van 17

gehouden noodzakelijk is om mensen te ontwikkelen en duurzame werkgelegenheid te realiseren. Anderzijds hebben we de taak om mensen te begeleiden naar werk, dus verdere bezuinigingen op begeleiding gaan ten kosten van de doelgroepen en de ontwikkeling van deze mensen, waarbij vanuit de raden is aangegeven dat de bezuinigingen niet ten koste van de doelgroep mogen gaan. Er is zelfs een verzoek om een nieuwe pensioenregeling voor de doelgroep in te regelen, dat zelfs een kostenverzwaring met zich mee brengt. Uit de cijfers van MidZuid lijkt er wel een groot aantal fte aan overhead te zijn, maar het overgrote deel is direct betrokken bij het arbeidsontwikkelproces of de begeleiding van de doelgroep-medewerkers. Tot slot is er gekeken naar de echte overhead. Die bestaat uit 24 fte op een bedrijf met ruim 850 medewerkers. Daarin zijn geen functies dubbel uitgevoerd. Dat merken we ook duidelijk in de bedrijfsvoering. Wanneer er iemand uitvalt, dan moeten we terugvallen op inhuur van personeel of op onze collega bedrijven. De overcapaciteit die nog beschikbaar was is in 2020 ingezet voor de dienstverlening aan het CJG van de gemeenten Drimmelen en Geertruidenberg, welke een hiervoor overeengekomen bedrag betalen. Deze beperkte omvang van overhead is gerealiseerd door de uitstroom van overhead personeel niet zonder meer te vervangen.

8.1.5.

Wat kan er dan wel?

Ziekteverzuim Verlaging van het ziekteverzuim. Ten opzichte van andere SW-bedrijven is dat veel te hoog. In 2020 is er een nieuw contract afgesloten met de onze arbodienst, waarin er fors geïnvesteerd gaat worden in het terugdringen van het ziekteverzuim. Dit vergt in eerste instantie een extra investering, maar naarmate het ziekteverzuim terugloopt, lopen deze Arbo kosten ook terug. Met het terugdringen van het ziekteverzuim worden de beschikbare uren verhoogd, de duurzame inzetbaarheid verbeterd en de gezondheid van het personeel positief beïnvloed Verbetering tarieven Mede als gevolg van de bewustwording is er in 2020 een analyse gemaakt op de tarieven van individuele detachering ten opzichte van de daadwerkelijk kostprijs van deze medewerkers. Daaruit blijkt dat lang niet alle detacheringstarieven nog passend zijn bij de onderliggende kosten van de medewerker. Van daaruit is een traject ingezet om dit recht te trekken. Het is de verwachting dat in een paar jaar tijd daarmee een extra omzet van € 400.000 gerealiseerd kan worden. Andere indexeringen In overeenkomsten wordt voortaan een andere indexering afgesproken die beter aansluit bij de onderliggende arbeidskosten van onze medewerkers. Automatisering

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 14 van 17

De uitgaven aan automatisering zijn fors. Investeringen in AFAS blijven nodig om de bedrijfsvoering op een goede manier te kunnen ondersteunen en om de processen in goed te laten verlopen, maar de kosten van de ICT infrastructuur worden bekeken en onze eisen daaraan vastgelegd, zodat we daarmee verder in de markt kunnen onderzoeken wat er mogelijk is op dat gebied. De eerste verkennende gesprekken en berekeningen duiden toch op een mogelijke besparing van € 150.000. Huisvesting MidZuid zit ruim in haar huisvesting en vanuit de diverse gemeenten zijn er wensen die dit raken. Hiervoor is reeds een expertise bureau ingeschakeld, dat al veel voorwerk heeft gedaan. Aan de hand van de uitkomsten van het transformatieproces kan dit bureau haar voorstellen nader uitwerken. Zeker met de huidige ontwikkelingen rond het thuiswerken is het niet ondenkbaar dat een kleine huisvesting beter passend is. Transformatie Binnen MidZuid is een transformatieproces in gang gezet om MidZuid beter toekomstbestendig te maken en processen beter te laten verlopen. Als processen verbeteren ontstaat er ergens in de keten ook een besparing. Bovendien willen we meer mensen op de werkvloer van werkgevers ontwikkelen. Wagenpark Door voertuigen uit het wagenpark, die technisch nog goed zijn, langer door te laten rijden worden er ook kosten bespaard. Voor de eerste 8 vervoermiddelen is dit al ingezet.

8.1.6. Verdere bezuinigingen 5%, 10%, 15% Vanuit de raden ligt er verder nog de vraag wat de gevolgen zijn bij een verdere bezuiniging van 5, 10 of 15% ten opzichte van de gemeentelijke bijdrage volgens het bedrijfsplan 2020. Zoals hiervoor weergeven blijkt vanuit het gelopen proces niet direct de mogelijkheid om tot grote besparingen te komen. Toch is er wel gekozen in het bedrijfsplan 2021 om de gemeentelijke bijdrage te verlagen. Op langere termijn zijn er weldegelijk mogelijkheden om verder te besparen. Een geforceerde bezuiniging inzetten van 5%, 10% of 15% leidt altijd direct of indirect tot een effect die de doelgroep raakt. Naarmate de geforceerde bezuinigingen hoger zijn zal de impact navenant groter zijn. Hieronder is een niet limitatieve opsomming te zien van gevolgen waar dan aan gedacht kan worden. Een bezuiniging zou ten koste kunnen gaan van: -

het proces van het terugdringen van het ziekteverzuim, doordat dit minder snel doorgang kan vinden.

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 15 van 17

-

de begeleiding van onze doelgroep, omdat er in de aansturing c.q. begeleiding dan minder uren beschikbaar komen. Dat kan zijn in directe begeleiding, maar ook op het gebied van het regelen van mogelijkheden tot doorontwikkeling van de medewerkers uit de doelgroep.

-

de infrastructuur. Deze kan in gevaar komen, doordat de kwaliteit van de geleverde diensten of producten richting gemeenten of het bedrijfsleven niet meer aan de vereisten voldoen. Dat leidt tot klachten en op lange termijn wellicht tot het wegvallen van opdrachtgevers. Het wegvallen van opdrachtgevers leidt enerzijds tot minder inkomsten en anderzijds tot minder werk waarin mensen zich kunnen ontwikkelen.

-

het risico op uitval van medewerkers als gevolg van de nog hogere werkdruk.

-

de goede bedrijfsvoering. Als het onhaalbaar wordt om niet alle wettelijke verplichtingen juist na te komen, met alle problemen die daaruit voortvloeien. Denk aan veiligheidsverplichtingen, rapportageverplichtingen, zorgplichten etc.

-

de verdere ontwikkeling van MidZuid vertraagt, waardoor we niet de benodigde ontwikkeling door kunnen maken.

Daarom hebben we de ambitie gesteld om onze verantwoordelijkheid te nemen en vanuit de aandachtspunten die uit het zero based budgettering mee te nemen in deze ambitie. De ambitie is om ongeveer 10% op de meerjarige gemeentelijke bijdrage te gaan besparen. Daarbij hebben we tevens de conclusie getrokken dat een besparing van 15% gewoon echt niet haalbaar is in combinatie met de reeds gepresenteerde meerjarige dalende lijn in de gemeentelijke bijdragen. Daarmee zou de kwaliteit van de dienstverlening dermate onder druk komen te staan, dat dit een afbraak zou betekenen van de infrastructuur. Zoals eerder aangegeven liggen de besparingsmogelijkheden op de gebieden van Huisvesting, ICT, Ketenoptimalisatie, Prijsbeleid, Beschikbare uren (verzuim), Formatie, Collectief vervoer. Met de aandachtsgebieden prijsbeleid en beschikbare uren zijn we al volop aan de slag. De eerste effecten zullen daarvan merkbaar zijn in de loop van 2021. De overige gebieden zijn ook in de organisatie in gang gezet, maar hebben meer tijd nodig. Waarbij gebieden als ketenoptimalisatie, huisvesting, ICT, formatie en collectief vervoer elkaar raken binnen het transformatieproces en daarmee afhankelijk zijn van de uitkomsten van het transformatieproces voordat hierin inhouden een vervolg aan kan worden gegeven.

Hieruit kan geconcludeerd worden dat in de huidige situatie een bezuiniging van 5% haalbaar is zonder dat dit een negatief effect heeft op de doelgroep. Een bezuiniging van 10% is ook haalbaar, maar daar zit zeker een ambitie in, waar we als organisatie volop mee bezig zijn om deze waar te maken. Een bezuiniging van 15% is binnen de huidige bedrijfsvoering echt niet haalbaar.

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 16 van 17

8.1.7.

Tot slot

Met dit stuk sluiten wij de opdracht af die vanuit de raden via de zienswijzen aan ons is meegeven omtrent de afstemming met de financiële experts van de gemeenten inzake de financiën van MidZuid, alsmede de opdracht van het in beeld brengen van de gevolgen 5%, 10% en 15% bezuinigingen. MidZuid spant zich vanuit de solidariteit met haar gemeenten maximaal in om uitgaven te doen waar dat echt nodig is en de opbrengsten kant te optimaliseren. Maar de basis van MidZuid is mensen goed begeleiden naar de arbeidsmarkt en dat kost geld, maar dat levert ook heel veel op. Met de aandachtpunten die uit dit proces zijn gekomen is er zeker ruimte voor verbetering, alleen kost dat meer tijd dan per direct nog een verdere bezuiniging door te kunnen voeren, aangezien verbetering vaak vooraf wordt gegaan door investeringen. We zullen er als MidZuid ook niet aan ontkomen dat ontwikkelingen in tijd en regelgeving ook gepaard kunnen gaan met kostenverhogingen. Dus niet ieder voordeel leidt meteen tot een besparing in de gemeentelijke bijdrage, omdat de voordelen of positieve ontwikkelingen soms ook hard nodig zijn om de algemene stijgingen van kosten op te kunnen vangen. De gemeentelijke bijdrage is een bijdrage aan de inclusieve samenleving, waaraan iedereen met zijn/haar arbeidsvermogen bijdraagt.

De voordelen die hiermee gerealiseerd worden zijn veel groter dan de gemaakte kosten, alleen is dit niet direct eenduidig in geld uit te drukken door de complexe samenhang van effecten. Laten we dat vooral ook voor ogen houden.

Kadernota 2022 versie 1.0

Pagina 17 van 17