Jaarstukken 2024 20-05-2025 getekend door WHS-2
Tekst van het document
698
711
686
582
-104
V
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
1.070
972
1.104
1.097
-7
V
6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
1.428
1.480
1.301
1.288
-13
V
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
664
535
805
1.116
311 N
6.74c Gesloten plaatsing
145
164
251
122
-129
V
0
0
0
0
0
-
6.81a Beschermd wonen (WMO)
0
0
0
0
0
-
6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
18
19
19
19
0
-
6.82
0
0
0
0
0
-
214
225
272
336
64 N
6.81
'Geëscaleerde zorg 18+
Geëscaleerde zorg 18-
6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering 7.1
Volksgezondheid
7.5
Begraafplaatsen en crematoria Programma 3 Mens en Zorg
56 N
55
65
54
73
1.079
1.163
1.688
1.555
-133
19 N
86
132
122
63
-59
V
37.194
34.845
41.553
41.154
-399
V
V
BATEN TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
0.8
Overige baten en lasten * (Noodfonds alleen in 2023)
4.1
Openbaar basisonderwijs
4.2
Onderwijshuisvesting
68
54
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
366
419
5.1
Sportbeleid en activering
276
60
5.2
Sportaccommodaties
524
368
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
5.370
561
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
6.3
Inkomensregelingen
6.4
0
0
0
0
0
-
173
0
42
107
-65
V
61
79
-18
V
524
454
70 N
241
252
-11
V
391
421
-30
V
6.641
6.474
167 N
0
0
5
2
3
N
5.986
5.167
6.372
6.433
-61
V
WSW en beschut werk
0
0
0
0
0
-
6.5
Arbeidsparticipatie
1
0
0
0
0
-
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
8
6
6
8
-2
V
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
0
0
0
0
0
-
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
0
0
0
0
0
-
6.71a Hulp bij het huishouden (WMO)
80
98
98
92
6
N
6.71b Begeleiding (WMO)
0
0
0
0
0
-
44
Programma 3 Mens en Zorg
(bedragen x € 1.000)
6.72a Jeugdhulp begeleiding
0
0
0
0
0
-
6.72b Jeugdhulp behandeling
0
0
0
0
0
-
6.72c Jeugdhulp dagbesteding
0
0
0
0
0
-
6.73a Pleegzorg
0
0
0
0
0
-
6.73b Gezinsgericht
0
0
0
0
0
-
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
0
0
0
-
6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
0
0
0
0
0
-
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
0
0
0
0
0
-
6.74c Gesloten plaatsing
0
0
0
0
0
-
6.81
0
0
0
0
0
-
6.81a Beschermd wonen (WMO)
0
0
0
0
0
-
6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
0
0
0
0
0
-
6.82
0
0
0
0
0
-
6.82a Jeugdbescherming
0
0
0
0
0
-
6.82b Jeugdreclassering
0
0
0
8
-8
V
7.1
Volksgezondheid
67
12
266
316
-50
V
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
27
50
50
57
-7
V
12.946
6.795
14.697
14.703
-6
V
'Geëscaleerde zorg 18+
Geëscaleerde zorg 18-
Programma 3 Mens en Zorg Totaal van bestemming TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
0.10
Mutaties reserves Lasten
315
385
2.141
2.141
0
-
0.10
Mutaties reserves Baten
160
1
1.756
1.756
0
-
Programma 3 Mens en Zorg- Bestemming
155
384
385
385
0
-
Totaal resultaat Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
Totaal Lasten
37.194
34.845
41.553
41.154
-399
V
Totaal Baten
12.946
6.795
14.697
14.703
-6
V
Totaal Reserves
155
384
385
385
0
-
24.403
28.434
27.241
26.836
-405
V
Saldo Programma 3 Mens en Zorg
45
Programma 4 Opgave Wonen 4.1 Programmaplan Omschrijving (toelichting) 4.3 Aanpak De versnelling in de realisatie van woningbouw gaat gepaard met onzekerheden. De gemeente heeft een studie laten uitvoeren naar de haalbaarheid van locaties en de stedenbouwkundige mogelijkheden. De beschreven invullingen hebben (vooralsnog) een (sterk) indicatief karakter, maar duiden wel de potentie van diezelfde locaties aan. Beperkingen kunnen zich voordoen indien sprake is van sectorale belemmeringen (zoals bodem, geluid, externe veiligheid, e.d.), of wanneer het eigendom niet aan de gemeente toebehoort en een eigenaar geen ontwikkeling wenst, dan wel een andere ontwikkeling dan die door de gemeente wordt voorgestaan. In dat kader is het bij de te maken keuzes van belang zowel de snelheid waarmee tot een ontwikkeling (woningbouw) kan worden gekomen, als de toepasbaarheid van de gewenste woningbouwdifferentiatie. Dit programma is gebaseerd op de kortere termijn (2023 t/m 2024) en geeft meteen een doorkijk naar de ontwikkelpotenties voor de langere termijn. 4.3.1 Programmalijnen Dit programma bestaat uit vier programmalijnen. Elke programmalijn heeft een eigen thema; de thema’s zijn nauw met elkaar verbonden. 1. Woonruimte naar behoefte Op basis van demografische ontwikkelingen en de opgelegde taakstelling voor specifieke doelgroepen, ontwikkelen we naar behoefte.
Dit kunnen we op de volgende manieren realiseren: - nieuwe woningen bouwen; - transformeren leegstand (waaronder voormalig agrarische bebouwing [VAB’s]); - aanpassen in de bestaande woningvoorraad; - herstructurering woonwijken.
Met het vaststellen van het programma Wonen in februari 2024 is een grote stap gezet in het verder verankeren van onze woningbehoefte en het streven naar voldoende betaalbare woningen. Doordat dit nu beleidsmatig is vastgelegd, werkt dit door in andere beleidsstukken en afspraken die we maken met initiatiefnemers.
2. Verbeteren, bewaken en behouden balans Balans gaat zowel over het verdelen van de woningvoorraad als over een balans in de soorten woningen die we hebben in onze gemeente. We maken gebruik van de mogelijkheid om een percentage van onze woningvoorraad toe te wijzen aan onze eigen inwoners. Daarnaast houden we rekening met een evenredige spreiding van doelgroepen, zoals de uitstroom beschermd wonen,
46
maatschappelijke opvang en statushouders. Daarnaast houden we bij herstructureren en nieuwbouw de verdeling van verschillende typen woningen en prijsklassen in het oog. De bouwopgave voor onze gemeente op basis van de Woondeal komt neer op het toevoegen van 400 woningen aan harde plancapaciteit tot 2026 en tussen de 700 en 900 woningen aan harde plancapaciteit tot 2030. De na te streven differentiatie daarbinnen betekent dat er qua verdeling sprake moet zijn van 30% sociale huur en 2/3e ‘betaalbaar’. Onder betaalbaar wordt verstaan woningen met een huurprijs tot € 1000 en voor koopwoningen tot een prijs van € 355.000. Deze kaders worden gemeentebreed nagestreefd en niet op project- / locatieniveau. Eveneens richtinggevend is het plan van aanpak, zoals dat met de Baroniegemeenten is opgesteld. Hierin zijn afspraken vastgelegd met betrekking tot de opvang en huisvesting van asielzoekers, statushouders en Oekraïense vluchtelingen.
De afspraken in de SRBT Woondeal zijn nu ook gemeentelijk beleid door het vaststellen van het programma Wonen. De verdeling 30-40-30% is en blijft het uitgangspunt voor de toevoegingen aan de woningvoorraad. In (contractuele) afspraken met initiatiefnemer houden we zoveel mogelijk vast aan dit streven.
3. Regie op de woningmarkt We gaan toe naar een actieve sturing, uitvraag aan de voorkant, in plaats van toetsing achteraf. De middelen om de regie te pakken zijn bijvoorbeeld: • waar nodig en/of gewenst inzetten op een actief grondbeleid (te baseren op maatwerk); • opleggen woningbouwprogramma en –differentiatie via de anterieure overeenkomst.
Met het vaststellen van startnotities en het aangaan van anterieure overeenkomsten, leggen we in een vroegtijdig stadium onze wensen en randvoorwaarden vast. Met het programma Wonen verschaffen we ook duidelijkheid richting initiatiefnemers en burgers.
4. Ontwikkelingen in samenspraak met inwoners en stakeholders
47
Bij alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wonen worden inwoners betrokken. Op deze manier creëren we draagvlak en voelen inwoners zich betrokken en gehoord. Op het abstracte niveau (gemeentebreed) is de gemeente daarbij aan zet vanuit de opgave. Per locatie gebeurt dit via de omgevingsdialoog, gebaseerd op de door de gemeenteraad vastgestelde notitie burgerparticipatie. In het eerste geval is de gemeente de regisseur, in de tweede situatie is het toetsend.
Voor de visie woningbouwlocaties Raamsdonk zijn we in 2024 het participatieproces gestart. Veel inwoners van Raamsdonk hebben hun ideeën, wensen en bedenkingen kenbaar kunnen maken. We sturen bij initiatieven van derden actief aan op een vroegtijdig omgevingsdialoog, zodat deze meegenomen kan worden in de bestuurlijke besluitvorming. Per initiatief wegen we af welke rol wij als gemeente hebben tijdens het omgevingsdialoog.
4.2 Ontwikkelingen Voor 2024 zijn er geen nieuwe ontwikkelingen. Op basis van de locaties die in ontwikkeling worden gebracht, wordt echter wel een stijging van de leges voorzien, gemiddeld met een bedrag van € 200.000.
4.3 Beleidsindicatoren Hoe gaan we dat meten? Onderstaande tabel was opgenomen in de begrotingswijziging collegeakkoord. Deze tabel dient voor 2024 geactualiseerd te worden. Begroting 2024
Jaarrekening 2024
Tot 2026 een toename van 400 woningen (in voorbereiding of uitvoering)
-
2022: 277 2023: 36 2024: -9* Totaal: 304 *Voorlopige cijfers CBS
Tot 2030 een toename van tenminste 685 woningen (in voorbereiding of uitvoering)
-
Op koers.
Realisatie van uiterlijk 100 woningen in 2025
-
Op koers.
2/3 van dit aantal woningen betaalbaar: 30% sociale huur 40% middeldure huur (tot € 1.000) of betaalbare koop (tot € 355.000)
-
Op koers (met inachtneming van jaarlijkse indexatie).
Programmalijn
Beleidsindicatoren
Creëren woonruimte naar behoefte:
48
We verbeteren, bewaken en behouden de balans
We pakken meer regie op de woningmarkt
Ontwikkelingen vinden plaats in samenspraak met onze inwoners en stakeholders.
Inzicht in bestaande woningvoorraad
-
Inzicht in aantal actief woningzoekenden in de sociale huursector
-
2022: 10.120 2023: 10.156 2024: 10.147* *Voorlopige cijfers CBS (eindstand per jaar) 979 (peildatum januari 2025) - Taakstelling asielzoekers 2024: 125 - Huisvesting asielzoekers 2024: 50 - Taakstelling statushouders 2024: 53 (incl. achterstand 2023: 8) - Huisvesting statushouders 2024: 33 - Taakstelling Oekraïense vluchtelingen 2024: 126 - Huisvesting Oekraïense vluchtelingen 2024: 126
Voldoen aan de wettelijke taakstelling op het gebied van asielzoekers, statushouders en Oekraiense vluchtelingen
-
% toegewezen woningen met binding (Thuisvester)
-
23,6%
% sociale woningbouw per wijk/kern/gemeente
-
2022: 3.082 (31,3%) 2023: 3.176 (31,3%) 2024: 3.182 (31,3%) Cijfers CBS (beginstand per jaar)
50% sociale huurwoningen toewijzen aan eigen inwoners
-
2022: 44,8% 2023: 62,6% 2024: 63,9%
Afspraken vastleggen in anterieure overeenkomsten
-
Voldaan
Toepassen uitgangspunten nota burgerparticipatie
-
Voldaan
Wettelijke beleidsindicatoren Voor programma 4 zijn geen beleidsindicatoren voorgeschreven.
4.4 Risico's Schadeclaim in verband met ruimtelijke ontwikkelingen Met het vaststellen van bestemmingsplannen of het verlenen van omgevingsvergunningen kan er directe of indirecte schade ontstaan doordat gronden en panden minder waard worden. Doordat wij als gemeente het bestemmingsplan vaststellen of de vergunning afgeven, zijn wij degene die de schade in feite veroorzaken. Eventuele schade verhalen wij op de initiatiefnemer waarvoor het besluit wordt genomen. Dit doen we door het sluiten van planschadeverhaalovereenkomsten met de initiatiefnemer. Hiermee is het risico voor de gemeente zeer beperkt. Bij projecten waar wij als gemeente zelf initiatiefnemer zijn, wordt potentiële planschade in de grondexploitatie opgenomen en dus verrekend bij de verkoop van gronden. De systematiek rondom planschade verandert met de invoering van de Omgevingswet en wordt meer in lijn getrokken met de nadeelcompensatie zoals die wordt bedoeld in de Algemene wet bestuursrecht. De exacte gevolgen hiervan zijn nu nog lastig in te schatten. Het verhalen van schade op de initiatiefnemer blijft ook onder de Omgevingswet mogelijk. Hiermee kunnen wij het risico in de meeste gevallen beperken. 49
In 2024 is één geval tot uitkering van planschade overgegaan, als gevolg van de ontwikkeling Theresiakwartier. Deze kosten zijn direct verhaald op de initiatiefnemer. In navolging van een een grondverkoop aan de Heulweg in 2021 heeft de kopende partij de gemeente verantwoordelijk gesteld vanwege opgelopen vertragingen in het daarop volgende proces. Op dit moment wordt inzichtelijk gemaakt of er daadwerkelijk sprake is van schade en of deze aan de gemeente toe te rekenen is.
4.5 Investeringen Voor het programma Wonen zijn geen investeringen voorzien.
4.6 Lasten en Baten per programma Lasten en Baten In onderstaande tabel zijn, overeenkomstig de BBV voorschriften en gespecificeerd per taakveld, de lasten en baten van het programma opgenomen. Als gevolg van de weergave in een veelvoud van € 1.000 kunnen er in de tabel afrondingsverschillen zitten. Programma 4 Wonen
(bedragen x € 1.000)
LASTEN TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
8.1
Ruimte en leefomgeving
723
775
1.142
816
-326 V
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
907
1.518
571
390
-181 N
8.3
Wonen en bouwen
991
1.137
1.446
1.066
-380 V
Programma 4 Wonen
2.621
3.430
3.159
2.272
-887 V
BATEN TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
8.1
Ruimte en leefomgeving
334
1
297
123
174 N
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
1.229
1.438
491
383
107 N
8.3
Wonen en bouwen
1.390
981
2.204
1.969
234 N
Programma 4 Wonen
2.953
2.420
2.992
2.475
517 N
Totaal van bestemming TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
0.10
Mutaties reserves Lasten
353
0
1.550
1.623
0.10
Mutaties reserves Baten
181
0
0
0
Programma 4 Wonen - Bestemming
172
0
1.550
1.623
73 N 0
-
73 N
Totaal resultaat Omschrijving
50
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
Totaal Lasten
2.621
3.430
3.159
2.272
-887 V
Totaal Baten
2.953
2.420
2.992
2.475
517 N
Totaal Reserves
172
0
1.550
1.623
73 N
Saldo Programma 4 Wonen
-160
1.010
1.717
1.420
-297 V
Programma 5 Opgave Economie en Toerisme 5.1 Programmaplan Omschrijving (toelichting) 5.3 Aanpak 5.3.1 Programmalijnen Dit programma bestaat uit drie programmalijnen. Iedere programmalijn heeft een eigen thema; de thema’s zijn nauw met elkaar verbonden. 1. Verbeteren vestigingsklimaat We zorgen voor behoud van de lokale werkgelegenheid en zetten optimaal in op ruimtegebruik en toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen. Daarnaast zetten we in op compacte en complete winkelgebieden in de gemeente. Om de maatschappelijke effecten te realiseren werken we o.a. aan deze inspanningen: Kwaliteitsverbeterplan bedrijventerreinen OV-hub bedrijventerreinen Verkenning maritieme sector op thema's onderwijs en clustering Startersprogramma
Voor bedrijventerrein Dombosch is een kansenkaart opgesteld. Een aantal kansen zijn opgepakt, zoals: We hebben een traject met het waterschap doorlopen om na te gaan of de dijk ingezet kan worden als wandelroute voor werknemers van het bedrijventerrein. Inmiddels is toestemming ontvangen en afgesproken aan welke maatregelen hiervoor getroffen moeten worden. De realisatie is in 2025. Voor de Snoekweg stond groot onderhoud gepland, gelijktijdig hebben we deze weg duurzaam heringericht. Samen met een ondernemer hebben we als pilot een waterdoorlatende groene parkeervoorziening aangelegd om een parkeerknelpunt op te lossen. We hebben met de ondernemerscollectieven een eerste oriëntatie voor een ondernemersfonds doorlopen. Met enkele grote vastgoedeigenaren zijn gesprekken gevoerd over herverkaveling en herinrichting van terreinen. Samen met Rewin en lokale ondernemers zijn we nagegaan of er belangstelling en kansen worden gezien voor een energiehub. Hiervoor is voldoende draagvlak om dit in 2025 verder op te pakken. We hebben een subsidie ontvangen om een aanjager aan te stellen om de collectiviteit op bedrijventerreinen Dombosch en Pontonnier te versterken. Dit project loopt tot april 2027. Het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO-B) 2024-2026 is behaald voor bedrijventerreinen Dombosch en Pontonnier en het actieplan 2024 is uitgevoerd.
We hebben een OV-hub in de vorm van een fietskluis aan de Ottergeerde gerealiseerd voor werknemers en stagiaires als vervolgvervoer van de bushalte naar het bedrijf. Met de maritieme bedrijven hebben we ingezet om te komen tot een collectief maritiem cluster. Er is een vereniging in oprichting. Daarnaast is in samenwerking met WMI Werkendam een scholingsaanbod voor bedrijven en werknemers uit de gemeente Geertruidenberg aangeboden. Voor starters hebben we samen met de gemeente Drimmelen startersbijeenkomsten georganiseerd. Voor de groeiers zijn er Zaakvooruitdagen georganiseerd om individuele ondernemers te helpen bij hun plannen en ambities.
2. Circulaire, duurzame & innovatieve economie We staan het bedrijfsleven bij om te komen tot een circulaire economie en faciliteren bedrijventerreinen om energieneutraal te worden. Innovatie stimuleren we en verbinden partijen met elkaar om stappen te kunnen maken. Om de maatschappelijke effecten te realiseren werken we o.a. aan deze inspanningen: In beeld brengen van de rest- en vraagstromen op bedrijventerreinen Uitreiken Groene Pluim Aanbestedingsbeleid herzien We hebben de reststromen van de bedrijven in de gemeente Geertruidenberg in een dashboard in beeld gebracht. Samen met Rewin en VOG is een pilot doorlopen voor het inzamelen van een tweetal reststromen op Dombosch. Tijdens het jaarlijkse Connecting Event voor ondernemers, dit jaar in het thema sustainability, is de Groene Pluim uitgereikt aan MCAP. De thema's lokaal, duurzaam en circulair zijn opgenomen in het aanbestedingsbeleid dat in 2024 is vastgesteld.
51
3. Gastvrij naar bezoekers We zetten in op meer toeristische bezoekers, die we langer in het gebied willen laten verblijven en die vaker terug komen naar de gemeente Geertruidenberg. Om de maatschappelijke effecten te realiseren werken we o.a. aan deze inspanningen: Verbeteren zichtbaarheid en beleefbaarheid vesting Uitbreiding bewegwijzering en aanlegvoorziening op het water Optimalisering fiets- en wandelstructuur In mei is een spreekwoordenroute gelanceerd met het thema Zuiderwaterlinie, die bezoekers op een leuke en leerzame manier de vesting laat beleven. We hebben voorbereidingen getroffen voor het aansluiten van VVV-Geertruidenberg als een toeristisch informatiepunt onder de koepel Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) de Langstraat. Ook Heusden valt onder dit RBT, wat kansen biedt om beide vestingsteden gezamenlijk te promoten. De waterbewegwijzering op De Donge is vernieuwd voor zowel de beroepsvaart als de recreatievaart. Ook het verwijzingssysteem naar de jachten verenigingshavens is vervangen. We hebben onderzoek uitgevoerd naar de toeristische kansen en obstakels voor de Halvezolenlijn. Het Halvezolenpad is voor de gemeente Geertruidenberg een belangrijke fiets- en wandelverbinding. Bij dit onderzoek zijn o.a. ook de andere gemeenten waar de lijn doorheen loopt, de heemkundigen en de provincie betrokken.
Het rapport biedt een basis om samen de Halvezolenlijn beter zichtbaar en beleefbaar te maken. Daarnaast hebben we voorbereidingen getroffen voor drie fietsroutes, door de stelling Breda-Geertruidenberg van de Zuiderwaterlinie, waarbij mensen meer te weten komen over de historie van het gebied, terwijl ze door een mooie omgeving fietsen.
5.2 Ontwikkelingen Voor de opgave Economie en Toerisme zijn geen mutaties.
5.3 Beleidsindicatoren Hoe gaan we dat meten? Begroting Jaarrekening 2024 2024
Strategisch doel
Beleidsindicatoren
Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren
Leegstandscijfer bedrijventerreinen
56
Leegstandscijfer winkelgebieden
28
24
Aantal bedrijfsvestigingen
2.170
2.337
Aantal banen
10.802
11.289
40
40
21.761
25.500
Winkels buiten kern winkelgebied Een circulaire, duurzame en innovatieve economie in 2050 of eerder
Energieopwek bij bedrijfspanden (GV)
39
% hergebruik primaire grondstoffen (landelijke monitor wordt ontwikkeld) De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers
Aantal banen toeristisch recreatieve branche
505
550
Aantal overnachtingen (toeristenbelasting)
20.899
30.317
Eenheid Bron
Jaarrekening 2024
% LISA
51,8
Wettelijke beleidsindicatoren Nr.
Taakveld
Naam indicator
Jaar
Waarde Begroot (Jaarrekening 2024 2023)
14.
3. Economie
Functiemenging *
2022
52,3
52
52,0
16.
3. Economie
Vestigingen (van bedrijven)
2022
125 (per 1.000 inwoners)
1.219
Bedrijfsvestigingen per KvK 10.000 inwoners
1.278
* functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
5.4 Risico's Het bedrijfsleven zal samen met ons moeten investeren om de hoofddoelen te halen. Dit vraagt inzet en ook een financiële bijdrage van het bedrijfsleven. Een risico is dat het bedrijfsleven hier niet aan voldoet. Het bedrijfsleven zal samen met ons moeten investeren om de hoofddoelen te halen. Dit vraagt inzet en ook een financiële bijdrage van het bedrijfsleven. Een risico is dat het bedrijfsleven hier niet aan wil voldoen.
5.5 Investeringen Voor het programma Economie en Toerisme zijn geen investeringen voorzien.
5.6 Lasten en Baten per programma Lasten en Baten In onderstaande tabel zijn, overeenkomstig de BBV voorschriften en gespecificeerd per taakveld, de lasten en baten van het programma opgenomen. Als gevolg van de weergave in een veelvoud van € 1.000 kunnen er in de tabel afrondingsverschillen zitten.
53
Programma 5 Economie en Toerisme
(bedragen x € 1.000)
LASTEN TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
2.3 Recreatieve havens
3
8
8
6
2.4 Economische havens en waterwegen
73
58
65
69
-2 V 4 N
3.1 Economische ontwikkeling
370
499
468
461
-7 V
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
41
41
41
41
0
3.4 Economische promotie
173
290
279
270
-9 V
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
420
465
472
461
-11 V
5.4 Musea
32
31
33
33
0
5.5 Cultureel erfgoed
186
210
256
216
-40 V
5.6 Media
653
630
706
704
-2 V
8.3 Wonen en bouwen
30
36
36
36
0
1.981
2.268
2.364
2.297
-67 V
Programma 5 Economie en Toerisme
-
-
-
BATEN TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
2.3 Recreatieve havens
3
18
32
33
2.4 Economische havens en waterwegen
30
31
42
37
5 N
3.1 Economische ontwikkeling
4
53
3
8
-5 V
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
7
8
1
1
0
-
3.4 Economische promotie
0
0
0
0
0
-
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
44
42
46
43
3 N
5.4 Musea
13
10
12
13
-1 V
5.5 Cultureel erfgoed
49
26
52
53
-1 V
5.6 Media
22
0
45
45
0
-
8.3 Wonen en bouwen
2
4
4
4
0
-
174
192
237
237
0
-
Programma 5 Economie en Toerisme
-1 V
Totaal van bestemming TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
0.10 Mutaties reserves Lasten
10
0
0
0
0
0.10 Mutaties reserves Baten
34
35
43
42
1 N
-24
-35
-43
-42
1 N
Programma 5 Economie en Toerisme - Bestemming
-
Totaal resultaat Omschrijving Totaal Lasten
1.981
2.268
2.364
2.297
-67 V
Totaal Baten
174
192
237
237
0
Totaal Reserves
-24
-35
-43
-42
1 N
1.783
2.041
2.084
2.018
-66 V
Saldo Programma 5 Economie en Toerisme
54
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024 -
Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening 6.1 Programmaplan Omschrijving (toelichting) 6.3. Aanpak bestuur Het programma is onderverdeeld in drie verschillende programmalijnen. 1. Klaar voor de toekomst Samen met onze inwoners stellen we een nieuwe toekomstvisie op.( opvolger G-kracht) De raad heeft aangegeven om de toekomstvisie pas in 2026, na de gemeenteraadsverkiezingen, bespreken. Voor de ontwikkeling van de organisatie is het wel van belang om de uitvoeringskracht van de organisatie in beeld te krijgen. Daarom voeren we de analyse nu wel uit, primair gericht op de benodigde ontwikkeling van de ambtelijke organisatie. Een onderzoek naar de uitvoeringskracht van onze organisatie vindt in 2024 en 2025 plaats. Het is een grote uitdaging om gekwalificeerd personeel te vinden die zich voor langere tijd wil binden. Ook de afgelopen jaren zijn vacatures ontstaan die lastig in te vullen zijn door hun specifieke karakter en de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Extra inhuur was hierdoor noodzakelijk om de taken toch uitgevoerd te krijgen. In het voorjaar van 2023 introduceerden we het programmatisch werken. Hier is ook de P&C-cyclus op ingericht. Langs de lijnen van de programma’s kijken we naar maatschappelijke opgaven. Dit groeiproces is ingezet en zullen we in de komende jaren nog verder borgen.
Vanuit het programmatisch werken groeien we ook in de samenwerking met andere partijen. Als kleine gemeente dienen we prioriteiten te stellen voor wat betreft onze deelname aan verschillende regionale verbanden. Bestuurlijk en ook ambtelijk maken we hierbij keuzes. Per samenwerkingsverband streven we naar een coördinerend wethouder, die ondersteund wordt door een vakinhoudelijke medewerker. We participeren in de nieuwe samenwerkingsverbanden binnen de Stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT) en de Baronie-gemeenten. Daarbij zorgen we er zoveel mogelijk voor dat onze standpunten worden meegenomen. We participeren in de regio West Brabant (RWB), evenals in de regionale ontwikkelingen rondom Powerport Moerdijk.
2. Eén overheid De vergaderstructuur is aangepast en we hanteren het BOB-model: de raad luistert – de raad debatteert – de raad besluit. De gemeenteraad heeft drie rollen: kaders stellen, controleren en vertegenwoordigen van het volk. Meer focus op kaderstelling leidt tot meer besturen op hoofdlijnen. Het is een doorlopend leerproces om te focussen op hoofdlijnen. Het nieuwe vergadermodel geeft ruimte om inwoners meer te betrekken bij de besluitvorming. In de zomer van 2024 is de collegekamer geschikt gemaakt voor het uitzenden van vergaderingen in verband met de verbouwing van de ontvangsthal van het gemeentehuis. Opgavegericht werken krijgt vorm binnen de programma’s, waarbij we werken vanuit een zuiverder rolopvatting. Dit is een groeiproces. Een belangrijk element hierin is de betrokkenheid van de raad. We hebben hier al stappen in gezet, maar dit behoeft nog zeker aandacht.
3. Betrouwbaar, toegankelijk en inclusief. We stellen samen met de gemeenteraad regels vast over burgerparticipatie, we verstevigen de relatie tussen college en gemeenteraad. We zetten sterker in op onze communicatie naar buiten, we investeren in dataverzameling en monitoring. Voor het onderdeel burgerparticipatie verwijzen wij u naar 6.3 Aanpak dienstverlening waar specifiek hierop ingegaan wordt. Voor het verstevigen van de relatie tussen college en gemeenteraad verwijzen we u naar de tekstblokken '1. Klaar voor de toekomst' en '2. Eén Overheid'. Communicatie naar buiten Bij elk burgerparticipatie traject vindt intensieve communicatie plaats richting de stakeholders. Uiteraard zetten we ook in op de communicatie naar buiten, los van burgerparticipatie. We doen dit door middel van diverse projecten. Dataverzameling en datagedreven werken Datagedreven werken is in ontwikkeling. Voor de transformatie van het sociaal domein is gestart met een nulmeting om de actuele situatie van het programma Mens en Zorg in beeld te brengen. We maken zo veel mogelijk gebruik van bestaande gegevens, maar op onderdelen zullen we inspanningen moeten verrichten om aanvullende data te verzamelen.
6.3. Aanpak dienstverlening
55
Dienstverlening is en blijft mensenwerk. Ter ondersteuning kunnen verschillende tools worden ingezet, maar uiteindelijk speelt de ambtenaar en de bestuurder een belangrijke rol in het beeld dat inwoners en ondernemers hebben van de dienstverlening van de gemeente. Programmalijnen Het programma dienstverlening is opgebouwd langs drie programmalijnen. 1. Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening; Medio 2024 zijn we gestart met de verbouwing van de ontvangsthal en omliggende ruimten. Deze verbouwing zorgt ervoor dat de privacy van onze bezoekers beter wordt gewaarborgd. Bovendien zijn er meer ruimten voor overleggen met inwoners gecreëerd. Daarnaast is bij het Klant Contact Centrum (KCC) een extra werkplek gecreëerd, zodat bij verwachte drukte een extra KCC-medewerker de binnenkomende telefoontjes kan behandelen. Onze medewerkers volgen vereiste opleidingen voor het uitoefenen van hun werkzaamheden, zodat ze deskundig advies kunnen verstrekken aan zowel onze inwoners, ondernemers en verenigingen als aan het college en de raad. Na de zomer is ook gestart met het gebruik van ‘Mijn WIZ’ (Werk, Inkomen en Zorg). Hiermee kunnen uitkeringsgerechtigden digitaal hun uitkering bekijken, aanpassen en aanvullen. Dit systeem vervangt de arbeidsintensieve rechtmatigheidsformulieren (‘Rofjes’) die uitkeringsgerechtigden verplicht maandelijks moesten inleveren.
Vanzelfsprekend hebben we ook ondersteuning geregeld voor uitkeringsgerechtigden die minder digitaal vaardig zijn.
2. Klantgerichtheid, we zijn dichtbij en weten wat er speelt; Door andere prioriteitenstelling en beperkte capaciteit, zijn er in 2024 geen nieuwe servicenormen opgesteld. In 2025 gaan we daar wel mee aan de slag.
3. Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij zaken, we doen het samen. We hebben een projectgroep Participatie opgestart om participatie verder uit te rollen. We pakken meerdere trajecten aan volgens een nieuwe participatiemethodiek, het Relevant Gesprek. We evalueren de aanpak om hiervan te leren. Bij het project School en Wijk wordt de methode het Relevant Gesprek (zoals omschreven in de door de gemeenteraad vastgestelde nota burgerparticipatie) toegepast. Bij een aantal nog verder uit te voeren projecten wordt de genoemde methode ook toegepast. Per participatietraject wordt inzichtelijk gemaakt wat de consequenties zijn, want het maakt nogal een verschil of de participatie bestaat uit louter informatie of dat er sprake is van coproduceren (onderdeel van de opdracht van de projectgroep).
6.2 Ontwikkelingen In onderstaande tabel staan de begrote mutaties en de werkelijkheid t.o.v. voorgaande begrotingen/de kadernota. Voor detailinformatie verwijzen we naar het jaarrekening gedeelte. Pr Programmalijn P6
Betrekken onze inwoners en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken
Omschrijving programmalijn
Begroting Werkelijk mutatie V/N mutatie V/N 2024 2024
Burgerparticipatie
15.000
N
12.000
N
P6 Brengen ons zaak en archiefsysteem over naar de "cloud"
Cloud eenmalige kosten
60.000
N
-
-
Brengen ons zaak en archiefsysteem over naar de "cloud". Verhoging jaarlijks P6 onderhoud
Cloud jaarlijkse kosten
15.000
N
-
-
90.000
N
12.000
N
P6 Totaal
56
Toelichting op de tabel Burgerparticipatie De komende jaren voeren we burgerparticipatie fasegewijs in en voor de diverse participatietrajecten zijn middelen noodzakelijk. Denk bijvoorbeeld aan extra communicatiemateriaal, folders, de kosten voor bijeenkomsten, externe deskundigheid op specifieke onderwerpen etc. In 2024 hebben we diverse trainingen georganiseerd om extra deskundigheid te organiseren op dit vlak. Daarnaast hebben we diverse communicatiematerialen ten behoeve van participatietrajecten aangeschaft.
Zaak- en archiefsysteem overbrengen naar de cloud We gaan de continuïteit van ons zaak- en archiefsysteem verbeteren door die in de cloud te zetten. Nieuwe versies van software komen steeds meer beschikbaar als 'cloud-dienst'. Wanneer we nu niet naar de cloud gaan moet er sowieso een update komen van ons zaak- en archiefsysteem. De kosten van die update zijn ongeveer even hoog als de overstap naar de cloud. Op een later moment moeten we dan alsnog de overstap maken naar de cloud met de bijbehorende kosten. Vandaar dat het verstandig is om nu de overstap naar de 'cloud' te maken. De eenmalige kosten van € 60.000 worden gedekt uit de vrije algemene reserve. De implementatie van ons zaak- en archiefsysteem in de cloud is gestart met een Europese aanbesteding. De doorlooptijd van aanbesteding en implementatie is langer dan verwacht waardoor realisatie nu in 2025 gepland is. Budget is in de najaarsnota doorgeschoven naar 2025.
6.3 Beleidsindicatoren Hoe gaan we dat meten? Strategisch doel
Beleidsindicatoren
Begroting 2024
Jaarrekening 2024
Score vertrouwen in overheid
17% heeft heel veel vertrouwen;34% weinig tot geen vertrouwen in hoe de gemeente wordt bestuurd.
In 2024 is dit niet gemeten.
Score (digitale) dienstverlening (burgerpeiling)
algemene dienstverlening gem. 6,49; digitale dienstverlening gem. 6,58
In 2024 is dit niet gemeten.
Bestuur a.
Inzicht in toekomstscenario’s
b.
Als college en raad één overheid
c. Betrouwbaar, toegankelijk en continu werken aan inclusiviteit
Dienstverlening
a. Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van de dienstverlening
31 klachten in 2024. 22 klachten minder t.o.v. 2022 (53).
Daling aantal klachten t.o.v. 2022
b.
We zijn dichtbij en weten wat er speelt
c. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners betrekken bij zaken die hen raken
Score klanttevredenheid/waardering inwoners (burgerpeiling) Aantal betrokken inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners
waardering inspanningen gemeente gem. 6,37
In 2024 is dit niet gemeten. Per participatietraject is er de mogelijkheid om inzicht te krijgen
57
in het aantal deelnemers van bijvoorbeeld enquêtes, vragenlijsten en informatieavonden.
Wettelijke beleidsindicatoren Voor het programma bestuur en dienstverlening zijn geen wettelijke beleidsindicatoren.
6.4 Risico's Om goed inzicht te krijgen in de effecten van al onze inspanningen is het verzamelen van data belangrijk. Daar zijn we nog niet goed op ingericht. Data gedreven werken is in ontwikkeling. We maken zo veel mogelijk gebruik van bestaande gegevens, maar op onderdelen zullen we inspanningen moeten verrichten om aanvullende data te verzamelen. De werkdruk neemt toe als gevolg van tekort aan personeel en taken die op onze gemeente afkomen (o.a. implementatie wet- en regelgeving). Van gemeenten wordt steeds meer gevraagd op het vlak van dienstverlening (digitaal en persoonlijk contact). Voor programma 6 hebben we geen aanvullingen op de geformuleerde risico's.
6.5 Investeringen Voor het programma Bestuur en Dienstverlening zijn geen investeringen voorzien.
6.6 Lasten en Baten per programma Lasten en Baten In onderstaande tabel zijn, overeenkomstig de BBV voorschriften en gespecificeerd per taakveld, de lasten en baten van het programma opgenomen. Als gevolg van de weergave in een veelvoud van € 1.000 kunnen er in de tabel afrondingsverschillen zitten.
58
Programma 6 Bestuur en Dienstverlening
(bedragen x € 1.000)
LASTEN TV
Omschrijving
0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.2
Openbare orde en veiligheid Programma 6 Bestuur en Dienstverlening
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024 1.521
1.582
1.615
1.991
800
866
999
965
1.377
1.671
1.676
1.677
423
512
520
503
4.121
4.631
4.810
5.136
376 N -34
V
1 N -17
V
326 N
BATEN TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
0.1
Bestuur
223
0
0
0
0
-
0.2
Burgerzaken
254
352
440
490
-50
V
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
44
10
10
13
-3 V
1.2
Openbare orde en veiligheid
15
10
10
9
1 N
Programma 6 Bestuur en Dienstverlening
536
372
460
512
-52 V
Totaal van bestemming TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
0.10 Mutaties reserves Lasten
0
0
0
0
0
-
0.10 Mutaties reserves Baten
0
0
0
0
0
-
0
0
0
0
0
-
Programma 6 Bestuur en Dienstverlening - Bestemming Totaal resultaat Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
Totaal Lasten
4.121
4.631
4.810
5.136
Totaal Baten
536
372
460
512
-52
V
Totaal Reserves
0
0
0
0
0
-
3.585
4.259
4.350
4.624
Saldo Programma 6 Bestuur en Dienstverlening
326 N
274 N
59
Programma 7 Opgave Financiën en Organisatie 7.1 Programmaplan Omschrijving (toelichting) 7.3 Aanpak 7.3.1 Programmalijnen Het programma is onderverdeeld in twee verschillende lijnen. 1. Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd We blijven inzetten op een structureel en reëel sluitende begroting. In 2024 hebben we dan ook de start gemaakt met het proces om meerjarig een sluitende begroting te realiseren. Zoals u ook in de begroting 2025-2028 heeft kunnen lezen lukt dit voor het begrotingsjaar, maar nog niet in meerjarig perspectief. Dat wordt de stap naar de kadernota 2026. We moeten hierin balanceren tussen de stijgende kosten en het onvoldoende meestijgen van de algemene uitkering. Bovendien blijft de financiële onzekerheid vanuit het Rijk groot. We streven er naar om niet te snijden in het voorzieningenniveau en de lastendruk in balans te houden met onze ambities.
2. Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Door de programma's uit het college uitvoeringsprogramma om te zetten naar de begroting, geven we inwoners en partners duidelijk inzicht in hoe wij volgens de wet en regels werken. In de opbouw van het programma (en nu ook in al onze P&C producten) maken we duidelijk hoe de strategische doelen, maatschappelijke effecten, resultaten en bijbehorende budgetten met elkaar verbonden zijn.
Beleidsindicatoren We monitoren afhankelijk van het thema op twee manieren: kwantitatief en kwalitatief. Voor een aantal thema’s en projecten is kwantitatieve monitoring (bijv. aantal klachten) mogelijk, voor andere thema’s is dat moeilijker. Om de maatschappelijke effecten van het programma financiën te monitoren maken we gebruik van bestaande ratio’s/KPI’s. We rapporteren over de ratio’s/KPI’s in de P&C-documenten. Doel
Indicator
Bron
Lastendruk is in balans met de ambities We zorgen voor een structureel sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen Sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen
Kengetal structurele ruimte is groter dan 0% Begroting/ jaarrekening Solvabiliteit is groter dan 20% Weerstandsratio groter dan 1,4
We maken optimaal gebruik van provinciale, landelijke en Europese subsidies
% terugverdienen salariskosten subsidiemedewerker >125%
Gemeentelijke woonlasten zijn lager of gelijk aan het landelijk % belastingcapaciteit is kleiner of gelijk aan gemiddelde 100%
Begroting/ jaarrekening/ tussentijdse raadsvoorstellen Overzicht gerealiseerde nieuwe subsidies per jaar Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop we onze middelen besteden en de mate waarin we doelen realiseren Nagaan en vaststellen welke ratio’s/KPI’s inzicht geven in de realisatie van onze doelen
Minimaal 1 indicator per doelstelling
Programmaplannen
We ontsluiten de P&C producten voor een iedereen en op eenvoudige manier
? nog te ontwikkelen
We streven meer inzicht in de voortgang van de opgaven na
? nog te ontwikkelen
We zorgen ervoor dat bestedingen rechtmatig worden gedaan
% Rechtmatigheidsfouten kleiner dan2% van jaarrekening de lasten incl. stortingen in reserves
60
Onvoorzien Uitgaven Binnen taakveld 0.8 wordt in de begroting 2024-2027 rekening gehouden met een post voor onvoorziene uitgaven van € 45.000 per jaar. Deze post is daarmee ongewijzigd ten opzichte van de ramingen in voorgaande jaren. In 2024 is er slechts € 25.000 gebruikt voor de evaluatie AZC Hermenzeil. Het restant is als algemeen dekkingsmiddel ingebracht in de slotwijziging.
7.2 Ontwikkelingen In onderstaande tabel staan de begrote mutaties en de werkelijkheid t.o.v. voorgaande begrotingen/de kadernota. Voor detailinformatie verwijzen we naar het jaarrekening gedeelte. Pr
Programmalijn
Omschrijving programmalijn
Begroting mutatie V/N 2024
Jaarrekening V/N mutatie 2024
P7 -
Afschaffen hondenbelasting (nieuw)
93.000
N
n.v.t. n.v.t.
P7 -
Uitbreiding/correctie taken Buitenruimte buiten
50.000
N
n.v.t. n.v.t.
143.000
N
-
P7 Totaal
-
Toelichting op de tabel ontwikkelingen Naar aanleiding van de moties van 2022 (begroting 2023) en de eerdere motie (kadernota 2018) wordt in de begroting 2024 voorgesteld de hondenbelasting af te schaffen. De bescheiden opbrengst (0,70%) ten opzichte van de totale belastingopbrengst, in combinatie met de stijgende uitvoeringskosten maken dat deze belastingsoort eindig is. De bruto opbrengst van de hondenbelasting lag in het verleden ongeveer op € 90.000. Omdat er ook directe en indirecte kosten tegenover staan, zoals met name de kosten van de heffing en de invordering, handhaving e.d. is het netto bedrag lager. De kosten, welke worden ingeschat op € 30.000 vallen ook weg zodat in principe het netto resultaat van de afschaffing € 60.000 bedraagt. De trend zien we overigens bij steeds meer gemeenten in Nederland. Ter ondersteuning onderstaande cijfers: - In 2010 kennen 308 gemeenten een hondenbelasting - In 2020 kennen 196 gemeenten een hondenbelasting - In 2023 kennen 136 gemeenten (= 40% van alle gemeenten) een hondenbelasting In de begroting 2024 is de impact van het afschaffen van de hondenbelasting meegenomen. De belasting is in 2024 daadwerkelijk afgeschaft en er is daarmee in de jaarrekening 2024 geen effect.
7.3 Beleidsindicatoren Hoe gaan we dat meten? Onderdeel Financiën Strategisch doel
Beleidsindicatoren
Jaarrekening 2024
Lastendruk is in balans met de ambities
61
- Kengetal structurele ruimte is groter dan 0% - Solvabiliteit is groter dan 20% - Weerstandsratio groter dan 1,4
-Structurele ruimte -0,38 -Solvabiliteit 29,47 -Weerstandsratio 5,57
We maken optimaal gebruik van provinciale, landelijke en Europese subsidies
- % terugverdienen salariskosten subsidiemedewerker >125%
Vacature subsidiemedewerker is niet ingevuld.
Gemeentelijke woonlasten zijn lager of gelijk aan het landelijk gemiddelde
- % belastingcapaciteit is kleiner of gelijk aan 100%
96%
Structureel sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen
Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop we onze middelen besteden en de mate waarin we doelen realiseren Criteria en ratio’s
- Minimaal 1 indicator per doelstelling
-
- aantal raadpleging Pepperflow
190
- nog ontwikkelen
-
- % Rechtmatigheidsfouten kleiner dan2% van de lasten incl. stortingen in reserves
Zie Rechtmatigheidsverantwoording als onderdeel van de jaarrekening 2024.
Strategisch doel
Beleidsindicatoren
Jaarrekening 2024
We brengen in beeld hoe onze organisatie is ingericht en welke kennis en kunde we in huis hebben om de opgaven waar we voor staan het hoofd te kunnen bieden.
- Subsidies waarop we een beroep hebben gedaan.
Er is geen invulling gegeven aan de functie voor het binnenhalen van subsidies.
-
Strategische personeelsplanning
Begin 2024 heeft er een kwantitatieve inventarisatie en analyse van de personele data plaatsgevonden. Op basis van opvallende data zijn speerpunten voor HR bepaald. O.a. het verdere professionaliseren van onboarding en het onderzoeken van de mogelijkheden voor oudere medewerkers.
-
Personeelsverloop
In 2024 zijn er 28 nieuwe medewerkers in dienst gekomen en 30 medewerkers hebben onze organisatie verlaten.
-
Invulling vacatures
In 2024 zijn 44 vacatures uitgezet. Hiervan zijn er 12 niet structureel ingevuld.
-
Medewerkersonderzoek
In 2024 heeft er geen medewerkersonderzoek plaats gevonden.
Ontsluiting van P&C-producten Inzicht in (financiële) voortgang van alle opgaven Rechtmatige besteding
Organisatie
De gemeente Geertruidenberg onderscheidt zich ten opzichte van andere vergelijkbare werkgevers door in te zetten op aantrekkelijk werkgeverschap
We onderzoeken onze huisvesting. Voldoet het “huis van de gemeente” nog aan de vereisten op het gebied van het hybride werken, duurzaamheid en de consequenties van het werken aan maatschappelijke opgaven?
Zie nadere uitwerking in de opgave Bestuur en Dienstverlening
In 2024 is de ontvangsthal en publieksbalie van het gemeentehuis vernieuwd. Daarmee voldoen we aan de huidige standaard en de maatschappelijke opgaven waar we voor staan.
Wettelijke beleidsindicatoren Nr.
62
Taakveld
Naam indicator
Waarde Begroot (Jaarrekening 2024 2023)
Eenheid
Bron
Jaarrekening 2024
1.
0. Bestuur en ondersteuning
Formatie
8,64
7,7
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
8.7
2.
0. Bestuur en ondersteuning
Bezetting
8,01
6,8
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
7.7
3.
0. Bestuur en ondersteuning
Apparaatskosten
857
756
Kosten per inwoner
Eigen gegevens
975
4.
0. Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
15,23
10
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen gegevens
11,96
5.
0. Bestuur en ondersteuning
Overhead
12,25
14
% van totale lasten
Eigen gegevens
20,96
35.
8. Vhrosv**
Gemiddelde WOZ waarde
329
328 *
Duizend €
CBS
346
36.
8. Vhrosv**
Nieuw gebouwde woningen
2,08
14,3
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
2,77
37.
8. Vhrosv**
Demografische druk
74,5
74,8 *
%
CBS
75,1
38.
8. Vhrosv**
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
790
826 *
In €
COELO
837
39.
8. Vhrosv**
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
894
904 *
In €
COELO
950
*Cijfers 2023 **Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing
7.4 Risico's Risico's onderdeel Financiën Risico renteschommelingen De gemeente leent voor haar financieringsbehoefte gelden op de kapitaalmarkt. Dat is op zich ook geen probleem als de aflossing en de rente van de leningen kan worden (terug)betaald. Omdat de gemeente de begroting in meerjarenperspectief opstelt, wordt ook de renteprognose voor de toekomstige jaren (4 jaar) ingeschat. Indien blijkt dat de rente op de wereldmarkt stijgt, zal de gemeente maatregelen moeten treffen om deze rentestijging in meerjarenperspectief op te vangen. In feite zijn er dan 2 opties. Enerzijds vergroten eigen inkomsten of anderzijds daling van voorgenomen uitgaven. Veelal is een combinatie van maatregelen de oplossing. In 2024 hebben er geen ontwikkelingen plaatsgevonden waardoor het risico en de bijbehorende impact gelijk zijn gebleven. De kapitaalmarkt blijft onvoorspelbaar. Afgelopen jaar is in de begroting 2025 reeds ingespeeld op dit risico door een hogere rekenrente toe te passen.
Risico precariobelasting niet kunnen innen De gemeente heeft hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak van de rechtbank tot gegrondverklaring van het beroep van een netbeheerder tegen de opzegging van een duurovereenkomst. Daarnaast is de netbeheerder in cassatie gegaan tegen de uitspraak van de belastingrechter tot ongegrondverklaring van zijn beroep tegen heffing precariobelasting 2017. In het slechtste geval (hoger beroep gemeente ongegrond, cassatie netbeheerder gegrond) betekent dit dat er geen precariobelasting meer geïnd kan worden van deze netbeheerder over de jaren 2017 t/m 2021. Eind 2024 heeft de gemeenteraad besloten een vaststellingsovereenkomst te sluiten met de waternetbeheerder. Dit betekent dat de openstaande vordering middels deze overeenkomst zal worden voldaan zodra de handtekeningen onder de vaststellingsovereenkomst zijn gezet.
Risico Algemene Uitkering gemeentefonds fluctueert met grote bedragen 63
De algemene uitkering wordt gebaseerd op een vooraf bepaald aantal maatstaven (bijv: aantal inwoners, woningen, jongeren, bijstandontvangers, woz waarde) en per maatstaf wordt een bedrag per eenheid ontvangen. Zowel de maatstaven als de eenheden zijn aan verandering onderhevig. Het Rijk hanteert bij de bepaling van de omvang van de algemene uitkering ook het principe "samen de trap op, samen de trap af". Dat wil zeggen dat als het Rijk meer uitgeeft, dat dan ook min of meer automatisch de gemeente meer uitkering ontvangen, maar andersom gaat dat ook op. Als het Rijk moet bezuinigen, wordt deze ook op de algemene uitkering gespiegeld. Het Rijk zal de komende paar jaar, vanaf 2026, het zogenoemde ravijnjaar, relatief gaan korten op de Algemene Uitkering. In 2024 zijn er geen signalen ontvangen dat het Rijk gemeenten tegemoet zal komen. Dit risico is derhalve nog altijd actueel.
7.5 Investeringen In de onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op de investeringen zoals opgenomen in het investeringsplan 2024 of in het boekjaar 2024 separaat door de gemeenteraad zijn besloten. In het jaarrekeninggedeelte is de detailinformatie van alle lopende investeringen opgenomen. Kredietomschrijving
Toelichting
Opgave 7 Financiën Mobile devices 2024
In 2024 is er geïnvesteerd in nieuwe smartphones. Een deel is nog niet vervangen maar voldoet niet aan de vereisten in het kader van bereikbaarheid. Daarom wordt het restant meegenomen naar 2025.
Vervangingsinvesteringen hardware en software
In de loop van 2024 zijn repeterende investeringen in hard en software overgeheveld van het investeringsplan naar exploitatiebudgetten.
Werkplek Hardware
In 2024 is er geïnvesteerd in nieuwe software en hardware voor een betere dienstverlening. Ook heeft er een upgrade plaatsgevonden van bestaande hardware en software om de cyberweerbaarheid te verhogen.
Hybride werken, Kadernota 2024
In 2024 zijn er werkplekken vervangen door nieuwe werkplekken die hybride werken ondersteunen. Op deze werkplekken kan nu ook met een laptop gewerkt worden. Hiervoor is geïnvesteerd in (vergader)schermen, laptops en dockingstations.
I&A plan investeringen
In 2024 is er geïnvesteerd in apparatuur om raadsvergaderingen beter te ondersteunen.
7.6 Laten en Baten per programma Lasten en Baten In onderstaande tabel zijn, overeenkomstig de BBV voorschriften en gespecificeerd per taakveld, de lasten en baten van het programma opgenomen. Als gevolg van de weergave in een veelvoud van € 1.000 kunnen er in de tabel afrondingsverschillen zitten.
64
Programma 7 Financiën en bedrijfsvoering
(bedragen x € 1.000)
LASTEN TV
Omschrijving
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten*
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024 2.910
0
0
0
0
383
117
234
291
57 N
0.4 Overhead
10.053
8.320
9.278
10.628
1350 N
0.5 Treasury
-206
223
-13
-23
-10 V
0.61 OZB woningen
907
740
743
837
94 N
0.62 OZB niet-woningen
0
0
0
0
0
-
0.64 Belastingen overig
22
0
0
0
0
-
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0
0
0
0
0
-
183
529
416
577
161 N
0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb)
0
0
0
0
0
-
3.4 Economische promotie
0
0
0
0
0
-
14.252
9.929
10.658
12.310
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
0.8 Overige baten en lasten
Programma 7 Financiën en bedrijfsvoering
-
1.652 N
* jaarrekening resultaat 2023 BATEN TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
813
543
3.469
3.442
0.4 Overhead
331
142
93
37
56 N
0.5 Treasury
388
325
299
630
-331 V
0.61 OZB woningen
3.270
3.395
3.525
3.562
-37 V
0.62 OZB niet-woningen
3.884
4.173
4.270
4.463
-193 V
0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten
27 N
110
13
13
29
-16 V
41.589
43.449
44.667
44.815
-148 V -76 V
389
44
47
123
0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb)
0
0
0
0
0
3.4 Economische promotie
62
30
30
60
-30 V
50.836
52.114
56.413
57.161
-748 V
Programma 7 Financiën en bedrijfsvoering
-
Totaal van bestemming TV
Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
0.10 Mutaties reserves Lasten
4.263
2.989
4.682
4.861
179 N
0.10 Mutaties reserves Baten
2.761
2.332
3.454
3.274
180 N
1.502
657
1.228
1.587
359 N
Programma 7 Financiën en bedrijfsvoering - Bestemming Totaal resultaat Omschrijving
Jaarrekening Begroting 2024 Begroting 2024 Jaarrekening Verschil V/N 2023 Primitief Na wijziging 2024
Totaal Lasten
14.252
9.929
10.658
12.310
1.652 N
Totaal Baten
50.836
52.114
56.413
57.161
-748 V
Totaal Reserves
1.502
657
1.228
1.587
359 N
-35.082
-41.528
-44.527
-43.264
1.263 N
Saldo Programma 7 Financiën en bedrijfsvoering
65
Paragrafen Paragraaf A - Lokale heffingen In deze paragraaf geven we een specificatie van de lokale heffingen en belastingen. We splitsen deze uit naar beleid en hoofdlijnen met daarin de onderstaande onderdelen: a. de geraamde inkomsten; b. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; c. een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen. Hierin wordt inzichtelijk gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd. d. een aanduiding van de lokale lastendruk; e. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. Beleid en hoofdlijnen De heffingen die tot (woon)lasten leiden zijn: onroerende zaakbelastingen: • voor eigenaren van woningen; • voor gebruikers en eigenaren van niet-woningen; • afvalstoffenheffing; • rioolheffing. De overige heffingen betreffen: • lijkbezorgingsrechten • leges • precariobelasting • havengelden • marktgelden • (woon)schepenrechten • toeristen- en watertoeristenbelasting.
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) De gemeenten zijn op basis van de voorschriften in het BBV verplicht om in de paragraaf lokale heffingen een overzicht van baten en lasten op te nemen voor de heffingen waarbij sprake is van het verhalen van kosten. Concreet is dit het geval bij de afvalstoffenheffing, de rioolheffing, de lijkbezorgingsrechten, de leges, de havengelden, de marktgelden en de woonschepenrechten. Als gevolg van de wijzigingen in het BBV mag de overhead voortaan niet meer worden verantwoord op de taakvelden. Deze mogen echter wel (extracomptabel) worden meegenomen in de tarieven en de onderbouwing daarvan. De totale overhead is opgenomen in het nieuwe “Overzicht overhead” in de begroting. De berekening van de overhead gebeurt extracomptabel op basis van een procentuele toerekening van de tijd en salariskosten die door de diverse medewerkers aan de taakvelden wordt besteed. Voor medewerkers binnendienst is het overheadpercentage 65% en voor de buitendienst 35%. De verschillende belastingen en heffingen zijn niet altijd met elkaar vergelijkbaar. Het verschil tussen bijvoorbeeld de onroerende zaakbelastingen (OZB) en de reinigingsheffing en de rioolheffing is dat de onroerendezaakbelastingen algemene dekkingsmiddelen zijn en de reinigingsheffing en de rioolheffing retributies.
Het verschil tussen een algemeen dekkingsmiddel en een retributie is dat bij retributies er een rechtstreeks verband bestaat tussen de hoogte van de heffing en de uitgaven in het kader van een betreffende activiteit. Bij algemene dekkingsmiddelen ontbreekt deze relatie. 66
Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen worden geheven op onroerende zaken. De tarieven van de OZB hangen af van de waardeontwikkeling van die zaken en van de gewenste opbrengst. Ook in 2023 heeft er een hertaxatie van de onroerende zaken plaatsgevonden. De zogenoemde WOZwaarde is bepaald naar de waarde peildatum 1 januari 2023. Deze waarde is gebruikt voor de heffing van de OZB in 2024. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen tarieven voor woningen en tarieven voor niet-woningen. Er is sprake van een woning als een onroerende zaak in hoofdzaak (= voor tenminste 70%) dient tot woning. Uitgangspunt is daarbij de waarde van de hele onroerende zaak. In de begroting 2024 is uitgegaan van een trendmatige verhoging van 3%, met 1% extra verhoging vanwege het feit dat het tarief, en daarmee de opbrengst, in belastingjaar 2023 1% te laag was. De inflatie kwam namelijk uit op ruim 6% in 2023 terwijl er rekening was gehouden met 5%. Voor nietwoningen werd dezelfde verhoging toegepast. Dit naast de inmiddels gebruikelijke verhoging van de opbrengst met 1% in verband met de dekking van de investering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (waartoe in 2020 is besloten). Onroerende zaakbelasting Tarieven per jaar
2022
2023
2024
0.1074%
0.1008%
0.1031%
- eigenarendeel
0.3041%
0.3280%
0.3381%
- gebruikersdeel
0.2573%
0.2594%
0.2674%
Woningen - eigenarendeel Niet-woningen
De financiële consequenties van bovenstaande zijn in de onderstaande tabellen verwerkt. Begroting na wijziging
Werkelijk
Onroerende zaak Woning eigendom
3.525.000
3.562.000
37.000
Onroerende zaak Niet-woning eigendom
2.550.000
2.724.000
174.000
Onroerende zaak Niet-woning gebruik
1.720.000
1.738.000
18.000
Totaal netto
7.795.000
8.024.000
229.000
Opbrengst ozb
Woz-waarden 2024 (x € 1,00)
Saldo
Begroting
Jaarrekening
3.296.000.000
3.428.000.000
Niet-woning eigendom
714.000.000
752.500.000
Niet-woning gebruik
658.000.000
729.500.000
Woning eigendom
Woning In de begroting 2024 is bij het vaststellen van de tarieven uitgegaan van de op dat moment bekende WOZ-waarden van € 3.296.000.000. De ingeschatte waardeontwikkeling van de woningen was 3%. In de begroting was een opbrengst opgenomen van € 3.395.000 met een tarief van 0,1031%. Bij de jaarrekening 2024 wordt als totale WOZ-waarde de waarde aangehouden zoals deze ook in de algemene uitkering wordt aangehouden. Deze WOZ-waarde viel € 132 miljoen hoger uit. De waardeontwikkeling is daarmee iets meer dan 4% hoger uitgekomen dan ingeschat. Daarmee is verklaard dat de OZB-opbrengst ongeveer € 167.000 hoger is uitgevallen, waarvan bij de tussenrapportages reeds € 130.000 was opgenomen. De hogere opbrengst van de onroerendezaakbelasting woningen is in principe van incidentele aard, omdat bij de berekening van de opbrengst 2025 rekening is gehouden met de WOZ-waarde ontwikkeling van 2024 en daarop de tarieven zijn aangepast.
67
Niet-woningen In de begroting 2024 is bij het vaststellen van de tarieven uitgegaan van de op dat moment bekende WOZ-waarden van € 714.000.000 met een waardeontwikkeling van 1%. In de begroting is een opbrengst opgenomen van € 2.414.000 met een tarief van 0,3381% voor eigenaren van nietwoningen. De werkelijke waardeontwikkeling kwam uit op € 752.500.000. De werkelijke opbrengst voor eigenaren bedraagt echter € 2.724.000. Dat is € 174.000 meer dan begroot. De begrote opbrengst van gebruikers van niet-woningen bedraagt € 1.759.000 met een tarief van 0,2674%. Bij deze gebruikers bedroeg de netto-opbrengst € 1.738.000. Dat is € 18.000 hoger dan begroot. Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Met de afvalstoffenheffing worden de huisvuilinzamelingskosten gedekt. De heffing mag, wettelijk gezien, alleen worden ingezet voor de dekking van de kosten van afvalinzameling en afvalverwerking. Er mag géén winst op worden gemaakt (‘gesloten financiering’). In onderstaande tabel geven we een overzicht van de tarieven van de afvalstoffenheffing over de afgelopen jaren. Tarieven afvalstoffenheffing per jaar
2022
2023
2024
- eenpersoonshuishouden
186,96
200,90
216,00
- tweepersoonshuishouden
240,24
258,24
279,00
- driepersoonshuishouden
256,54
282,12
306,00
- meerpersoonshuishouden
338,76
364,08
393,00
- extra container
156,00
150,00
150,00
Berekening kostendekking afvalverwijdering Kosten
Bedrag
Directe kosten taakveld
3.158.000
Mutatie voorziening
85.000
Overhead
129.000
Totale kosten
3.372.000
Opbrengsten
Bedrag
Heffingen
2.743.000
Overige opbrengsten
629.000
Totaal opbrengsten
3.372.000
Totaaloverzicht
Bedrag
Totaal lasten
3.372.000
Totaal baten
3.372.000
Dekkingspercentage
100%
Rioolheffing De rioolheffing is ter dekking van de kosten voor maatregelen die de gemeente noodzakelijk acht voor een doelmatig werkende riolering en overige maatregelen voor hemelwater en grondwater. De gemeente kan de kosten verhalen die worden gemaakt voor het nakomen van de zorgplichten uit de Wet verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken. Dit betekent dat de gemeente het
68
individuele profijt van de heffing niet hoeft aan te tonen. In onderstaande tabel geven we een overzicht van de tarieven van de rioolheffing over de afgelopen jaren. Tarieven per jaar
2022
2023
2024
- eenpersoonshuishouden
36,10
39,48
40,68
- tweepersoonshuishouden
48,60
53,16
54,84
- driepersoonshuishouden
56,40
61,56
63,60
- meerpersoonshuishouden
77,17
84,48
87,12
0 - 349 m3
77,17
84,48
87,12
350 m3 - 499 m3
197,88
216,79
223,30
500 m3 - 999 m3
349,48
383,16
394,66
1.000 m3 - 1.999 m3
600,36
657,79
677,53
2.000 m3 - 4.999 m3
1.168,32
1.279,28
1.317,66
5.000 m3 - 9.999 m3
2.021,24
2.192,78
2.358,57
10.000 m3 - 49.999 m3
6.009,48
6.584,79
6.782,34
50.000 m3 en meer
10.009,16
10.965,29 11.294,25
Rioolheffing eigenaar
152,40
Rioolheffing gebruiker (woning)
Rioolheffing gebruiker (niet-woning)
166,56
171,60
Berekening kostendekking rioolheffing: Kosten
Bedrag
Directe kosten taakveld
2.008.000
Mutatie voorziening
187.000
Overhead
323.000
Totale kosten
2.518.000
Opbrengsten
Bedrag
Heffingen
2.510.000
Overige opbrengsten
8.000
Totaal opbrengsten
2.518.000
Totaaloverzicht
Bedrag
Totaal lasten
2.518.000
Totaal baten
2.518.000
Dekkingspercentage
100%
Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten zijn rechten die in rekening worden gebracht voor het begraven van stoffelijke overschotten, het bijzetten van urnen en het onderhoud van graven op de gemeentelijke
69
begraafplaatsen. Dit gebeurt volgens de Verordening lijkbezorgingsrechten Geertruidenberg. Voor 2024 zijn de tarieven met 3% verhoogd. Kosten
Bedrag
Directe kosten taakveld
63.000
Mutatie voorziening
0
Overhead
21.000
Totale kosten
84.000
Opbrengsten
Bedrag
Heffingen
57.000
Overige opbrengsten
0
Totaal opbrengsten
57.000
Totaaloverzicht
Bedrag
Totaal lasten
84.000
Totaal baten
57.000
Dekkingspercentage
68%
Leges Voor 2024 zijn de tarieven van de leges waar mogelijk trendmatig gestegen. Er is een afwijkend percentage gehanteerd als dat niet mogelijk was (uit het oogpunt van kostendekkendheid of op grond van wettelijke voorschriften). De tarieven voor de leges hebben we vastgesteld in de Legesverordening en Tarieventabel in Hoofdstuk 1, Hoofdstuk 2 en Hoofdstuk 3. Kostendekkendheid Het werkelijke saldo van de totale lasten minus baten voor 2024 geven wij in de volgende tabellen weer, eerst per Titel, daarna als recapitulatie. Samenvatting hoofdstuk 1,2 en 3 Recapitulatie Hoofdstuk 1, 2 en 3