Jaarstukken 2022 definitief

Cultuuromslag De Omgevingswet omvat, naast het regelen bovenstaande praktische zaken (de minimale eisen), ook een omschakeling in denk- en handelwijze. De Omgevingswet beoogt naast 30%

24

nieuwe wet- en regelgeving, voor 70% een cultuur-verandering teweeg te brengen. Bij een binnenkomend initiatief moet niet gekeken worden naar waarom iets niets kan, maar juist gezocht worden naar de mogelijkheden om wel te kunnen realiseren binnen de kaders van de Omgevingsvisie. Een snel veranderende samenleving vraagt om een gemeente die voortvarend kan inspringen op actuele maatschappelijke ontwikkelingen. De Omgevingswet beoogt een snellere behandeling van aanvragen (1 loket), een open en flexibele houding van medewerkers en een snelle besluitvormingsroute. De gemeenteraad heeft zich eerder uitgesproken een hoge ambitie voor te staan in de invoering van de Omgevingswet. Deze ambitie laat zich vertalen in de 70% cultuurverandering. Het Programmatisch werken sluit hier naadloos op aan. Dit heeft in 2022 geen consequenties gehad voor het budget Omgevingswet.

Plassengebied Diverse plannen en projecten rondom het plassengebied worden steeds concreter of zijn zelfs al in uitvoering genomen. De scouting heeft intrek genomen in haar nieuwe onderkomen. Caron is begonnen met de zandwinning in zijn put en de eigenaar van de watertoren heeft zijn haalbaarheidsonderzoek voor een hotelontwikkeling afgerond en heeft de planologische procedure in voorbereiding. Als aanvulling op de visie uit 2018 is een herijking opgesteld, die onze ambities voor het gebied nog wat scherper maken. Deze ambities moeten uiteindelijk ook zijn weerslag vinden in de inrichtingsplannen van onze eigen noordelijke zandwinput. Voor deze plannen is een projectbegroting nodig die inzichtelijk maakt welke investeringen wij als gemeente de komende jaren kunnen verwachten en op welke manieren 13 er inkomsten gegenereerd kunnen worden. Of de ambities van de gemeente met een gesloten beurs te realiseren zal zijn moet nog blijken, maar vooruit investeren in het gebied om het vliegwiel in werking te zetten mag verwacht worden van de gemeente. Het college heeft de ontwikkelvisie Plassengebied uit 2018 verder uitgewerkt. Deze uitwerking van de visie heeft ter inzage gelegen zodat iedereen zijn of haar zienswijze hierop kenbaar heeft kunnen maken. In januari 2023 stelde het college deze uitwerking vast.

De procedure van het bestemmingsplan Veerse Toren, welke de ontwikkeling van een hotel in en rond de watertoren aan de Oosterhoutseweg mogelijk maakt, is op 7 maart 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Voorafgaand aan de procedure is de anterieure overeenkomst met de initiatiefnemer gesloten. In deze overeenkomst wordt ook de verkoop van gemeentegrond aan de initiatiefnemer geregeld. Ondertussen is de initiatiefnemer bezig om de plannen verder uit te werken en tot overeenstemming te komen met een beoogde exploitant. Voor de restauratie van de monumentale watertoren is in 2022 een omgevingsvergunning aangevraagd en verleend. De zandwinning in de put van Caron is in volle gang. Het dagelijks bestuur van het waterschap heeft in december het besluit genomen om het verzoek van de aannemer te weigeren om een gebiedsspecifiek toetsingskader, zoals is bedoeld in artikel 45 van het Besluit bodemkwaliteit,vast te stellen voor de Plas Caron. Dit heeft als gevolg dat de aannemer de verondieping die nodig is voor de herinrichting niet mag uitvoeren met licht verontreinigde slib en grond. De (financiele) haalbaarheid van de herinrichting komt hiermee mogelijk onder druk te staan. Als gemeente hebben wij in een zienswijze aan het waterschap gevraagd dit in

25

ogenschouw te nemen bij besluitvorming. Dat heeft hun besluit echter niet veranderd. Of de aannemer nog verdere juridische stappen neemt moet nog blijken. Rondom de Nionplas wordt door de bomenkap de impact van de reconstructie van knooppunt Hooipolder op het gebied steeds beter zichtbaar. De noodzaak om tot een goed inrichtingsplan voor de noordelijke plas te komen wordt zo steeds duidelijker.

Toekomstperspectieven Amergebied In de omgevingsvisie hebben we als gemeente een richting gekozen voor het Amergebied, basis van de scenario’s die zijn geschetst in de toekomstperspectieven. Na deze keuze is het noodzaak om actief in gesprek te blijven met alle stakeholders in het gebied en te komen tot concrete stappen om de toekomstperspectieven steeds meer gestalte te geven. Deze gesprekken zullen moeten leiden tot een integrale gebiedsontwikkeling. Zowel vanuit de ambtelijke organisatie als vanuit het bestuur wordt deze actieve rol gevraagd. Binnen het Amergebied staat veel te gebeuren. Het hoogspanningsstation van TenneT is een belangrijke schakel in het landelijke elektriciteitsnetwerk. TenneT is bezig met de verbetering en verzwaring van het elektriciteitsnet, daarbij worden ook in het Amergebied nieuwe verbindingen verwacht. In 2022 heeft vooroverleg plaatsgevonden met TenneT over verschillende projecten binnen het Amergebied. Daarnaast is overleg geweest met RWE over de ontwikkelingen op en rondom de Amercentrale.

Regionale Energie Strategie (RES) De gemeenteraad heeft in 2021 de RES West-Brabant 1.0 vastgesteld. Hierin staan belangrijke uitgangspunten voor onze gemeente op het gebied van onder andere grootschalige duurzame opwek, energiebesparing en het verduurzamen van het Amer warmtenet. De komende jaren zullen we de RES uit gaan voeren en periodiek herzien zodra dat nodig is. In 2022 hebben we verder vormgegeven aan het RES-burgerforum (RES = Regionale Energie Strategie) en zijn we hier regionaal mee gestart. Ook wordt er gezamenlijk gewerkt aan de voortgangsrapportage van de RES 1.0 en mogelijke richtingen voor de RES 2.0.

Aanlanding wind van zee De minister heeft in 2021 besloten om voor het originele aanlanding wind van zee traject de voorkeur uit te spreken voor een aanlandingslocatie in Borsele. Daaropvolgend heeft de Rijksoverheid besloten om de productie van windenergie op zee te versnellen en te verhogen. Dat zorgt ervoor dat er meer dan één aanlandingslocatie nodig is. Voor de overige aanlanding(en) blijft onze gemeente in beeld. Wij blijven daarom met het ministerie en andere partners in gesprek om onze belangen te behartigen. Meer duidelijkheid over of en waar een eventuele aanlanding in Geertruidenberg zal landen, wordt in de loop van 2022 verwacht.

26

De gemeente is aangehaakt bij verschillende overleggen over de Aanlanding Windenergie van Zee. De gesprekken over en de onderzoeken naar de aanlandingslocatie(s) lopen nog steeds en hebben nog geen concrete voorkeurslocatie(s) opgeleverd. Een mogelijke locatie in Geertruidenberg is nog steeds een optie.

Verkabeling 150 kV Het bestemmingsplan dat het nieuwe ondergrondse tracé van de 150 kV hoogspanningsverbinding mogelijk maakt,en de oude verbinding planologisch onmogelijk maakt, is in oktober door de raad vastgesteld. De werkzaamheden voor het aanleggen van de ondergrondse kabel starten in 2022. Dit moet in 2023 leiden tot het daadwerkelijk ontmantelen van het bestaande tracé door onze kernen. In 2022 is een deel van het nieuwe ondergrondse 150 kV hoogspanningstracé aangelegd. De werkzaamheden zijn nog niet helemaal afgerond en zullen dan in 2023 ook verder gaan. TenneT heeft laten weten dat het verwijderen van masten en het hoogspanningstracé door Geertruidenberg en Raamsdonksveer pas in 2026 verwacht wordt.

Woningbouw projecten Herbestemming Dok 12 De eigenaar van de huidige jachthaven Dok12 heeft aan de gemeente medewerking gevraagd om zijn haven te mogen her ontwikkelen tot een gevarieerd woongebied. Door het vaststellen van de startnotitie heeft de raad hier kaders voor meegegeven. Binnen deze kaders is de initiatiefnemer bezig om zijn plannen verder uit te werken. Wanneer exact de (planologische) procedures opgestart worden is op dit moment nog onduidelijk. Theresiakwartier Voor de herontwikkeling van het Prisma terrein aan de Theresiastraat in Raamsdonksveer heeft de raad kaders en een beeldkwaliteitsplan vastgesteld. De sloopwerkzaamheden van de bestaande panden op het terrein zijn in 2021 al gestart. Het plan bestaat uit een deel nieuwbouw voor Prisma en een deel woningbouwontwikkeling. Met een beperkte afwijking van het huidige bestemmingsplan kan Prisma hun nieuwbouw realiseren. Verwacht wordt dat deze procedure dan ook al in 2021 is afgerond en Prisma gestart is met de bouw. Voor het woningbouw deel is een bestemmingsplanprocedure noodzakelijk. De ontwikkelaar wil deze nog in 2021 opgestart hebben om nog onder de Wet ruimtelijke ordening de procedure af te kunnen ronden. Afhankelijk van verdere vergunningverlening en verkoop kan de bouw wellicht in 2022 al starten.

Koloszaal De eigenaar van Koloszaal, de voormalige Bliënborch school in Raamsdonksveer, wil op deze locatie stoppen met zijn evenementenhal en zijn sportschool ergens anders voortzetten. Een ontwikkelaar heeft voor deze locatie een plan bedacht met drie blokken appartementen. De voorbereidingen voor deze ontwikkelingen lopen in 2022 door. Met de ontwikkelaar wordt een overeenkomst gesloten en de planologische procedures worden in gang gezet. Grote Kerkstraat 98 Raamsdonksveer Op de hoek van de Grote Kerkstraat en de Boterpolderlaan is een bedrijfsbestemming aanwezig die al jaren niet meer in bedrijf is. Door brand is de loods verloren gegaan en de bouwkundige staat van één van de twee bijbehorende bedrijfswoningen is zeer slecht. De eigenaar is vanwege zijn

27

persoonlijke situatie niet in staat dit te verbeteren. Een ontwikkelaar heeft zich bereid gevonden om deze locatie risicodragend tot ontwikkeling te brengen. Op de plek wordt voorzien in de ontwikkeling van appartementen gericht op kleinere één- en tweepersoonshuishoudens. Hiermee draagt de ontwikkeling bij aan de woonbehoeftes voor onze gemeente Herstructurering Zoutmanstraat De sociale huurwoningen rondom de Zoutmanstraat in Geertruidenberg zijn de oudste naoorlogse woningen binnen onze gemeente. Naast dat ze oud zijn, is de bouwkundige staat ook dusdanig slecht dat renovatie en verduurzamen geen optie is. Thuisvester is bezig om herstructureringsplannen voor deze buurt te maken. Met de bewoners zijn al diverse gesprekken geweest. Na vertrek van bewoners worden de woning niet meer ingevuld of alleen bewoond voor leegstandsbeheer. Het stedenbouwkundige plan krijgt in overleg met de gemeente steeds meer vorm. De benodigde procedures om dit plan mogelijk te maken worden naar verwachting in 2022 afgerond en worden de plannen aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming.

Herbestemming Dok12 De voorbereidingen voor de ontwikkeling van woningbouw ter plaatse van de jachthaven Dok12 in Raamsdonksveer zijn in volle gang. Het voorontwerpbestemmingsplan 'Het Veerse Dok' heeft in 2022 ter inzage gelegen. De anterieure overeenkomst die met de ontwikkelaar gesloten moet worden is in voorbereiding. Theresiakwartier Het bestemmingsplan voor het woningbouwdeel in het plangebied is in 2022 vastgesteld en onherroepelijk geworden. De sloop van de voormalige woongebouwen van Prisma is afgerond en het nieuwe onderkomen van Prisma krijgt steeds meer vorm. De omgevingsvergunning voor de eerste 27 appartementen is verleend. De voorbereidende werkzaamheden zijn hiervoor in volle gang. Tuin van Sandoel / Koloszaal De ontwikkeling van 56 appartementen ter plaatse van de huidige sportschool en evenementenhal aan de Vijfhoevenlaan heeft in 2022 grote stappen gemaakt. De gemeenteraad heeft het bestemmingsplan vastgesteld en wordt naar verwachting in februari 2023 onherroepelijk. En met de ontwikkelaar is de anterieure overeenkomst gesloten. Grote Kerkstraat 96/98 Raamsdonksveer De eigenaar van de afgebrande bedrijfsloods op de hoek van de Boterpolderlaan-Grote Kerstraat en bijbehorende bedrijfswoningen heeft overeenstemming bereikt met een lokale ontwikkelaar. Om de kaders waar binnen deze hoek ontwikkeld kan worden is een startnotitie in voorbereiding.

De ontwikkelaar is nog aan het onderzoeken hoe de ontwikkeling (financieel) haalbaar kan zijn binnen de randvoorwaarden die in concept zijn gedeeld. Raadhuisstraat Raamsdonk Het initiatief om op de hoek van de Raadhuisstraat-Regentenstraat in Raamsdonk twee woningen te realiseren direct naast de skatebaan is van de baan. De grondpositie is overgenomen door een lokale ontwikkelaar die voornemens is om hier 7 woningen te realiseren. Het college heeft de principemedewerking voor de twee woningen uit 2017 ingetrokken en principemedewerking verleend voor de bouw van 7. De raad heeft kaders

28

voor de ontwikkeling vastgelegd in een startnotitie. Het bestemmingsplan is in voorbereiding en de gesprekken over de anterieure overeenkomst vinden momenteel plaats. Jan Steenstraat-Rembrandtlaan Achter het Wit-Gele kruisgebouw aan de Rubensstraat in Raamsdonksveer is binnen het vigerende bestemmingsplan ter plaatse nog ontwikkelruimte voor 7 wooneenheden. Een ontwikkelaar is aan het onderzoeken of de realisatie van 7 appartementen hier haalbaar is. De gesprekken over contractvorming en de aankoop van een stuk gemeentegrond voor deze ontwikkeling zijn in 2022 opgestart. Rembrandtlaan 66 Raamsdonskveer Voor de herontwikkeling van het bedrijfsperceel achter Rembrandtlaan 66 in Raamsdonksveer is in 2019 al een startnotitie door de raad vastgesteld om een ontwikkeling van 5 patiowoningen en 2 appartementen mogelijk te maken. In 2022 zijn de contractuele onderhandelingen met de initiatiefnemer/grondeigenaar vastgelopen. Hier is de raad middels een raadsinformatiebrief over geïnformeerd. Mondriaanstraat Raamsdonksveer Al enkele jaren bestaat de behoefte van de woonwagenbewoners aan de Mondriaanstraat om extra huisvesting om zo te kunnen voorzien in de natuurlijke groei. In 2021 is het bestemmingsplan voor de bouw van 4 woningen aan de Mondriaanstraat vastgesteld. In 2022 zijn de woningen gerealiseerd door Thuisvester.

Herstructurering Zoutmanstraat Het stedenbouwkundige plan voor de herstructurering van de woningen aan de Zoutmanstraat, Burgemeester Meijersstraat, Molenstraat en Venestraat is in overleg met de commissie ruimtelijke kwaliteit aangepast. De startnotitie is in 2022 voorbereid en aangeboden aan de raad. Deze heeft de raad in februari 2023 vastgesteld. Burgemeester Moonshof-Noord Voor de noordrand van de eerder ontwikkelde locatie Burgemeester Moonshof in Raamsdonk is in 2022 een bestemmingsplan vastgesteld door raad dat hier drie nieuwbouw woningen mogelijk maakt. Het bestemmingsplan is onherroepelijk en voor alle drie de percelen zijn de omgevingsvergunningen in 2022 reeds verleend. Omschoorweg Thuisvester is in 2022 gaan onderzoeken of het haalbaar is om de locatie aan de Omschoorweg te ontwikkelen met verplaatsbare woningen. Verwacht wordt dat in 2023 hier meer duidelijkheid over gaat komen.

Biodiversiteit Sloot en bermbeheer In 2022 geven we verdere uitvoering aan het getekende convenant bijenlandschap. Hierdoor ontstaat een aaneengesloten netwerk van leefgebieden voor bijen (honingbijen en wilde bijen) en andere bestuivers in West-Brabant. We scherpen het beleid aan op basis van de ervaringen in 2021. Gezamenlijk maaibestek Het gezamenlijke berm en sloot bestek voeren we uit samen met dertien andere gemeentes, het 29

Waterschap Brabantse Delta, het Havenbedrijf Moerdijk en Staatsbosbeheer. Het bermenbestek is een grote, belangrijke extra stap voor het bijvriendelijk beheer en zal een totale looptijd hebben van vier jaar. Areaal gegevens In 2021 is een pilot gevoerd om enkele gazons om te vormen naar lang gras. Aan de hand van meldingen en ervaringen worden deze verwerkt in een nieuwe groenkaart waar meer ruimte is voor biodiversiteit.

Sloot- en bermbeheer In het getekende convenant bijenlandschap wordt gestreefd naar een aaneengesloten netwerk van leefgebieden voor bijen en andere bestuivers in West-Brabant. De ecologische wijze van beheer die wordt gehanteerd in bermen en op locaties met lang gras sluit hierop aan. De aandachtspunten uit de monitoring van april 2022 zijn gecommuniceerd met de verantwoordelijke aannemers en in de loop van 2022 naar tevredenheid uitgevoerd. Gezamenlijk maaibestek watergangen en bermen Het maaionderhoud van de watergangen en bermen wordt uitgevoerd middels een gezamenlijk bestek met dertien andere gemeentes, Waterschap Brabantse Delta, Havenbedrijf Moerdijk en Staatsbosbeheer. De resultaten van het groeiseizoen 2021/2022 zijn in april 2022 gepresenteerd. Hieruit bleek dat de periode tussen het maaien van de vegetatie en het opruimen van het maaisel doorgaans te lang was. Het vrijgekomen maaisel verstikte hierdoor de onderliggende vegetatie en leidde tot een verhoogde afgifte van voedingsstoffen. Dit staat de ontwikkeling van een vegetatie met een grote soortenrijkdom in de weg. De bevindingen zijn met de uitvoerende aannemer besproken. In de tweede helft van 2022 is de aannemer hier naar tevredenheid mee omgegaan.

Areaalgegevens De klachten en meldingen naar aanleiding van het omgevormd beheer zijn beperkt gebleven tot een aantal meldingen van mensen die zich zorgen maakten over overwaaiende zaden en muizen in de vegetatie. In april 2022 is de vegetatie middels een steekproef gemonitord. De ontwikkeling van de vegetatie in het groeiseizoen 2022/2023 wordt vóór de eerste maaironde in juni 2023 gemonitord, vergelijkbaar met de monitoring van de bermvegetaties.

Nieuwbouw woningen - locatie Hoge Veer Met het project “Oude Hoge Veer locatie Raamsdonksveer” zal invulling worden gegeven aan de opdracht in raadsprogramma dat we bij nieuwbouw meer in gaan zetten op betaalbare, kleinere woningen voor 1 tot 2 persoonshuishoudens voor jongeren en ouderen samen. Door de juiste kaders te stellen in de vastgestelde startnotitie is uitvoering gegeven aan de opdracht van de raad. Meer informatie over de ontwikkeling is hierna te vinden onder ‘Oude Hoge Veer locatie Raamsdonksveer’.

30

Programma Donge Oevers Met de vaststelling van de programma-exploitatie en de hoofduitgangspunten voor het programma Donge Oevers kunnen de zeven verschillende locaties ontwikkeld worden. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan het raadsprogramma op het gebied van de Donge Oevers: een positief effect op de kwaliteit van leven en onze toeristische, recreatieve, cultuurhistorische en economische waarden. De belangrijkste mijlpalen van programma Dongeoevers in 2022 zijn: - gunning woningbouwontwikkeling Oude Haven aan Dura Vermeer - afronden Herinrichting Oude Haven - afronden Project Timmersteekade met het plaatsen van het Paviljoen - grondverkoop Rivierkade aan Bunkercentrale Dongemond om daar onder andere horeca te ontwikkelen.

Energietransitie De opdracht in het raadsprogramma voor wat betreft de energietransitie is dat we regie houden op de beschikbare ruimte en het feit dat de raad tegen het plaatsen van grote windmolens is en de voorkeur uit gaat naar andere vormen van energieopwekking. Met de Regionale Energiestrategie (RES) wordt hier invulling aan gegeven. Onze gemeente heeft daarin geen windopgave. Conform opdracht in het raadsprogramma 2018-2022 heeft het college geen windmolens gerealiseerd in Geertruidenberg.

Afvalverwijdering huisvuil Doelstelling afval: 100 kilo restafval per inwoner per jaar in 2025 en 75% afvalscheiding of meer. Hiervoor gaan we over naar het Nieuwe Inzamelen, waarbij de systematiek uit de proefwijk in heel de gemeente wordt doorgevoerd. Hoogbouw en verzamellocaties krijgen voorzieningen voor GFT, PMD en/of oud-papier. De laatste werkzaamheden worden in 2022 uitgevoerd. Medio 2022 worden de financiële effecten voor de meerjarenbegroting 2023-2026 doorberekend op basis van de gewijzigde inzamelsystematiek vanaf 2023. Daarbij wordt eveneens beoordeeld in hoeverre de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing toereikend is voor de opgave waarvoor we ons gesteld zien. Dat doen we door goed te kijken naar de uitgaven, maar ook naar de inkomsten, door een goede keus voor de tarieven van 2023 en verder. Afvalverwijdering huisvuil • In 2022 hebben we fase 1 van het project “het Nieuwe Inzamelen” afgerond. Alle inwoners van de gemeente (binnen de bebouwde kom) gebruiken een ondergrondse verzamelcontainer om hun restafval weg te brengen. GFT+e, Oud-papier en PMD halen we aan huis op. De oude minicontainers voor restafval hebben een oranje deksel gekregen.

31

• Bij hoogbouw en verzamellocaties hebben we voorzieningen geplaatst voor GFT+e en PMD. • De communicatie op de website is aangepast aan de nieuwe situatie. • Uitbreiding van het team Afval, met 1fte op projectbasis. De invoer van een financiële prikkel is uitgesteld tot 1 januari 2024. Afvalverwijdering milieustraat In 2022 hebben we de tarieven aangepast. Voor Grof/Fijn restafval en gemengd Bouw- & Sloopafval betalen de inwoners een hoog tarief (€ 0,35/kg), voor Afvalhout (A+B en C-kwaliteit) en Schoon Puin een laag tarief (€ 0,05/kg). Alle andere stromen zijn gratis. Afvalverwijdering container management In 2022 hebben we een groot aantal nieuwe containers in gebruik genomen. Om het overzicht te houden gebruiken we een nieuw Container Management Systeem. Alle containers, ook de bestaande, zijn daarin opgenomen.

Oude Hoge Veer locatie Raamsdonksveer Thuisvester heeft het voortouw genomen om in een projectgroep, samen met de vertegenwoordiging van de gemeente, naar de toekomstige invulling van het oude Hoge Veer terrein te kijken. De contouren van de nieuwe invulling zullen eind 2021 steeds concreter worden, maar naar verwachting zal ook een deel van 2022 nog gewerkt worden aan verdere uitwerking van de plannen. De gemeenteraad zal een startnotitie worden voorgelegd ter instemming van de plannen. Met het vaststellen van de startnotitie in april heeft de raad de kaders gesteld waarbinnen de locatie van het voormalige Hoge Veer in Raamsdonksveer herontwikkeld kan worden. Thuisvester is als eigenaar en initiatiefnemer aan zet om, in samenspraak met de omgeving en de gemeente, tot een plan te komen dat past binnen deze kaders. Vooralsnog is er door Thuisvester nog geen voortgang gemaakt met het ontwikkelen van een plan. Ondertussen biedt de locatie sinds maart onderdak aan Oekraïense vluchtelingen. Zij zullen hier tot 1 april 2024 kunnen verblijven.

Visie Grote Kerkstraat Vanwege de nieuwbouwplannen van basisschool de Wilsdonck komt het schoolgebouw en het naastgelegen gebouw van de kinderopvang op termijn leeg. Aan de Grote Kerkstraat liggen enkele detailhandelspanden waarvan de eigenaren hebben laten doorschemeren deze wellicht tot ontwikkeling te willen brengen. Om als gemeente voorbereid te zijn en de juiste ruimtelijke keuzes te kunnen maken over deze ontwikkelingen wordt gewerkt aan de visie voor het gebied Grote Kerkstraat van Rembrandtlaan tot Rubensstraat met een doorkijk richting Boterpolderlaan. Met inwoners en belanghebbenden wordt gekeken naar het toekomstbeeld van deze karakteristieke straat in Raamsdonksveer.

32

In het gebied Grote Kerkstraat-Rubenstraat-Rembrandtlaan gaan ontwikkelmogelijkheden ontstaan. Allereerst omdat basisschool de Wilsdonck een nieuw onderkomen gaat krijgen. Maar ook omdat de eigenaren van enkele gronden in dit gebied de mogelijkheden bekijken om enkele horeca en detailhandelspanden tot ontwikkeling te brengen. Om als gemeente actief te kunnen reageren op ontwikkelingsmogelijkheden die gaan ontstaan is een gebiedsvisie in voorbereiding. In 2022 is deze visie tot een concept gebracht.

Inrichtingsplan amoveringslocaties 150 kV Met het ondergronds brengen van de 150 kV hoogspanningsverbinding die al jaren onze kernen ontsieren wordt een belangrijke kwaliteitswinst behaald. Echter de aanwezigheid van de hoogspanningsverbinding maakte ook dat delen van Geertruidenberg en Raamsdonksveer niet interessant waren voor ontwikkeling en al jaren een aangename groene inrichting hebben, bijvoorbeeld rondom de vesting of de Lindonklaan. Nu de kabels en masten op termijn gaan verdwijnen is in 2021 gestart aan het opstellen van een inrichtingsplan voor de vrij te komen locaties. Niet om allerlei ontwikkelingen mogelijk te maken, maar om de kwaliteit te behouden en te kunnen reageren op plannen en initiatieven die hoogstwaarschijnlijk gaan komen nadat het tracé is verwijderd. Of het inrichtingsplan uiteindelijk zal leiden tot investeringen voor herinrichting moet nog blijken.

De bovengrondse 150 kV hoogspanningsverbinding die dwars door de kernen Raamsdonksveer en Geertruidenberg loopt gaat verdwijnen. Dit is mogelijk doordat er een nieuwe ondergrondse verbinding wordt gerealiseerd die ten zuiden van Raamsdonksveer komt. Omdat de lijnen en de masten gaan verdwijnen willen we als gemeente nadenken over de (her)inrichting van de gronden onder het hoogspanningstracé. Door middel van een informatieavond in september is er een eerste aanzet gedaan om bij onze inwoners op te halen welke ideeën zij hebben over deze gebieden. Vooralsnog is er nog geen vervolg gegeven aan het opstellen van een gebiedsvisie voor het tracé. Dit komt onder andere doordat er prioriteit is gegeven aan andere projecten/werkzaamheden waar de ambtelijke capaciteit op ingezet is en doordat TenneT een onduidelijke planning hanteert rondom het verwijderen van de masten en het ontbreken van (werk)budget om een visie op te laten stellen.

Uitvoering duurzaamheidsprogramma / Energie Warmtetransitie In 2022 starten we met de eerste verdiepende onderzoeken naar aanleiding van de eind 2021 vastgestelde Transitie Visie Warmte. Denk hierbij bijvoorbeeld aan maatschappelijke kostenbatenanalyses en draagvlakonderzoeken. Verder gaan we gemeentebreed door met het besparen van energie onder het motto; wat we niet verbruiken, hoeven we ook niet op te wekken. Wijk/gebiedsgerichte besparingsaanpak inwoners In 2022 zetten we de besparingsopgave per wijk/buurt door. Zo houden we Buurtacties Energiezuinig Wonen, verschillende collectieve inkoopacties voor isolatie en zonnepanelen. Samen met onze partners maken wij de wijken stapsgewijs gereed voor de stap naar aardgasloos verwarmen en koken. We hebben een extra RREW-subsidie aangevraagd en gekregen die we inzetten voor de extra kosten die hierbij komen kijken.

33

Energiebesparing bedrijven Om bedrijven verder te stimuleren te verduurzamen zetten we een duurzaamheidsloket voor bedrijven op. Dit doen we op dezelfde manier als het duurzaamheidsloket voor inwoners. Via dit loket kunnen bedrijven alle relevante informatie over verduurzaming vinden en kunnen ze terecht met al hun vragen. Samen met partners gaan we in gesprek om te onderzoeken wat bedrijven verder nodig hebben om de volgende stap te maken. Regionale Energie Strategie In het kader van de uitvoering van de RES West-Brabant wordt een regionaal ontwikkelfonds voor lokale energieprojecten uitgewerkt. Hiervoor is een eenmalige inleg van alle deelnemende gemeentes vereist. De exacte hoogte van de inleg moet nog worden bepaald en zal nog worden voorgelegd aan de gemeenteraad. De VNG heeft bij de ondertekening van het Klimaatakkoord aangedrongen op voldoende tegemoetkoming aan de gemeentes om uitvoering te geven aan het klimaatakkoord. Hoe het Rijk hier invulling aan geeft is nog niet bekend. FTE horende bij opgave duurzaamheid De regionale energiestrategie en de transitievisie warmte zijn beide beleidstukken waarvan de uitvoering nog niet was voorzien bij het opstellen van het duurzaamheidsprogramma. Beide zijn het uitvoeren van hogere wetgeving. De raad heeft zich in mei dit jaar gecommitteerd aan de doelstellingen in de RES voor 2030.

Dat zijn in het kort een besparing van 21% van de energie (voor alle sectoren) en het opwekken van 24 GWh zonnevelden op land en 8 GWh zon op dak. Daarnaast is afgesproken de RES iedere 2 jaar te updaten. Voor de TVW gelden eigenlijk dezelfde argumenten. Al gaat het daar vooral om het participatietraject per wijk/ buurt om aardgas vrij te worden. Ook dat beleid wordt 2 tot 3 jaarlijks geüpdatet, met dezelfde inschatting qua tijd. De overige tijd zal worden besteed aan enerzijds uitvoeren en begeleiden van verdiepende onderzoeken naar o.a. warmtenetten en aquathermie en anderzijds dus naar participatietrajecten met inwoners en het begeleiden van isolatieactie e.d. Tot slot zit er bij het duurzaamheidsprogramma de meeste “keuzevrijheid”. De raad heeft zich in 2018 gebonden aan de doelen en projecten in dat programma, dit is echter geen uitvoering van hogere regelgeving (al is het e.e.a. wel met elkaar verbonden natuurlijk). Het staat de raad c.q. bestuur dus vrij om hiervan af te wijken. Dat heeft de raad reeds gedaan door het bijna halveren van het budget. Echter heeft de raad de ambitie niet gehalveerd. Er staat voor de uitvoering van het programma 3.6 fte geprognotiseerd. Gezien de bijna halvering van budgetten, is ambtshalve besloten om een aanzienlijk deel (nog) niet uit te voeren. Echter betekent dat nog steeds een aardige ambitie, waarvoor wel capaciteit nodig is.

In totaal betekent dit dat er in 2022 1 FTE (€ 77.000) extra wordt gevraagd en dat er mogelijk de komende jaren nog extra inzet structureel benodigd is. Wij verwachten echter ook inkomsten hiertegenover te kunnen stellen: het Rijk heeft namelijk 75 miljoen gereserveerd voor de opgave duurzaamheid, waarvan er naar verwachting een deel van naar gemeenten komt om vorm te kunnen geven aan de opgave duurzaamheid. Dit zal definitief bekend worden al er een nieuw kabinet is. Warmtetransitie In 2022 is een onderzoek naar de haalbaarheid aquathermie langs de Donge opgeleverd. Daarnaast hebben we de aanbesteding afgerond voor het opstellen van de Wijk- en buurtuitvoeringsplannen. Eind 2022 is een eerste startgemaakt met de wijk-/buurtteams en gedurende 2023 zal dit verder worden opgezet. Tot slot hebben we een viertal collectieve

34

inkoopacties gehouden, voor hybride warmtepompen, isolerende maatregelen, isolerend glas en voor zonnepanelen. Energiebesparing bedrijven Het duurzaamheidsloket voor bedrijven is opgezet en beschikbaar voor alle bedrijven in onze gemeente Regionale Energie Strategie Het lokale ontwikkelfonds is in 2022 juridisch voorbereid en deelnemende gemeenten hebben hun inleg gedaan. Vanaf 2023 is het fonds beschikbaar voor inwonersinitiatieven. FTE horende bij opgave duurzaamheid De gevraagde FTE is ingevuld en heeft geleid tot een versnelling op het warmtedossier.

Uitvoering duurzaamheidsprogramma / Klimaat Klimaatadaptatie In het kader van de DPRA (Deltaplan ruimtelijke Adaptatie) stelden we in 2018 een klimaatstresstest op. Uit deze test kwamen kaarten die kwetsbare gebieden voor overstroming, wateroverlast, droogte en hittestress binnen de gemeente weergeven. Naar aanleiding daarvan stellen we samen met de gemeente Drimmelen een adaptatiestrategie op in de vorm van een uitvoeringsagenda voor een klimaat bestendige gemeente. Aan deze uitvoeringsagenda zijn subsidies gekoppeld vanuit rijksoverheid en provincie Noord-Brabant. Daarnaast wordt momenteel en komend jaar gewerkt aan een integraal inrichtingsplan voor de openbare ruimte binnen de gemeente. De volgens nationale wetgeving verplichte uitvoeringsagenda klimaat-adaptatie geldt hiervoor als belangrijke bron. Maatregelen die voortvloeien uit deze uitvoeringsagenda worden deels gefinancierd door subsidies vanuit rijksoverheid en provincie Noord-Brabant. Waarbij het per maatregelen verschilt of dit 1/3 of 2/3 subsidie zal zijn. Het resterende bedrag voor de maatregelen dient bijgedragen te worden door de gemeente. Deze kosten zullen eind 2021 worden vastgesteld. Deze maatregelen zullen waarschijnlijk ook besparingen met zich meebrengen voor wegen en riolering. Subsidie afkoppeling regenwater Er wordt op dit moment regelmatig gebruik gemaakt van de subsidie, gemiddeld eenmaal per week.

Voorlopig kunnen de aanvragen afhandelen binnen het bestaande budget. In 2022 zullen we deze subsidie blijven aanbieden. Groene daken subsidie Ook hier blijven we binnen het budget; we merken wel dat er minder gebruikt wordt gemaakt van deze subsidie. Daarom zullen we in 2022 hier meer aandacht aan besteden. Klimaatadaptatie In het kader van de op 21 juli 2022 vastgestelde DPRA is ook op basis van de stresstest de uitvoeringsagenda vastgesteld. De activiteiten uit deze agenda worden gecombineerd met andere werkzaamheden in de openbare ruimte uitgevoerd. Subsidie afkoppeling regenwater In 2022 is geen enkel verzoek ontvangen om subsidie.

35

Groene daken subsidie Op basis van een beperkt aantal aanvragen aanvragen bedraagt het totaal uitgekeerde subsidiebedrag € 2.600,00. Het aantal aanvragen in 2022 is ten opzichte van 2021 verder teruggelopen.

Uitvoering duurzaamheidsprogramma Mobiliteit Dekkende openbare oplaadinfrastructuur Met elektrificatie van voertuigen wordt er een bijdrage geleverd aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. De verwachting is dat in 2030 zo’n 1,7 miljoen laadpunten in Nederland nodig zijn waarvan een groot deel in de publieke ruimte geplaatst moet worden. Nationaal zijn daarom afspraken gemaakt in de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL). Het is een breed gedragen meerjarige beleidsagenda voortkomend uit het Klimaatakkoord in Parijs 2015. Met de laadpalen concessie (2021-2024) die de gemeente met de provincie Noord-Brabant is aangegaan wordt hierop ingespeeld door laadpalen proactief strategisch te plaatsen. Door deel te nemen aan de concessie worden de kosten voor het plaatsen en onderhoud voor 10 jaar van deze laadpalen door de Provincie Noord-Brabant betaald. Momenteel zijn er 25 openbare laadpalen binnen de gemeente geplaatst en operationeel. In 2021 worden nog eens 18 openbare laadpalen proactief uitgerold. Doel is dat eind 2022 in totaal 75 openbare laadpalen binnen de gemeente operationeel zijn. Hierdoor ontstaat een totale laadpaal infrastructurele dekking binnen de gemeente. Door deze uitrol wordt ingespeeld op het duurzaamheidsprogramma van de gemeente Geertruidenberg.

Bereikbaarheid met OV en fietsen verbeteren Met betrekking tot het OV is de provincie de concessieverlener en in de basis de verantwoordelijke partij. Samen met de provincie en de concessienemer wordt jaarlijks naar de lijnvoering en het dienstregeling gekeken en eventueel gefinetuned om het OV gebruik te bevorderen. In de eerstvolgende concessie wordt ook ingezet op zero-emissie bussen.

Dekkende openbare oplaadinfrastructuur Begin 2022 heeft de gemeente naar aanleiding van de concessie die verleend is door de Provincie Noord-Brabant, een participatietraject doorlopen met onze inwoners. We hebben onze inwoners de gelegenheid gegeven om mee te denken over de proactieve uitrol van nieuwe laadpalen. Hierop zijn 205 reacties binnengekomen. Daarna is vanaf halverwege 2022 begonnen met de plaatsing van de beoogde proactieve te plaatsen laadpalen waarvan afgesproken is dat binnen twee jaar gerealiseerd moeten worden. Na het doorlopen participatietraject zijn er in 2022 30 laadpunten bijgekomen waarbij het totaal aantal openbare laadpunten eind 2022 op 76 uit kwam. In 2023 worden de overige laadpunten uit deze concessie geplaatst. Bereikbaarheid met OV en fietsen verbeteren In 2022 heeft de gemeente haar wensen voor de aankomende OV concessie 2025-2030 aan de Provincie Noord-Brabant kenbaar gemaakt. Later hebben we gereageerd op het concept Programma van Eisen voor deze concessie. Daarbij hebben we onze zorgen geuit over de verschraling en versobering die het OV op basis van dit PvE mogelijk te wachten staat. Verder zijn we in 2022 gestart met het herzien van ons Mobiliteitsplan. Daarin wordt ruim aandacht

36

gegeven aan de uitbreiding en verbetering van onze fietsinfrastructuur. Dit plan wordt in 2023 opgeleverd.

Uitvoering duurzaamheidsprogramma / Circulaire economie Op het gebied van circulaire economie is een eerste start gemaakt met deel- en kringloopinitiatieven in de vorm van Park Sharing. Park Sharing is een soort marktplaats waar bedrijven werknemers en materiaal kunnen uitlenen of verhuren aan andere bedrijven volgens het principe “lokaal samen delen is samen sterk”. Bijvoorbeeld als een bedrijf een heftruck tijdelijk niet of niet zo vaak nodig heeft, maar een ander bedrijf hier juist vraag naar heeft. In 2022 zetten we dit initiatief voort en kijken we naar hoe we vergelijkbare initiatieven kunnen stimuleren ten behoeve van een circulaire economie. Parksharing, het vraag en aanbodplatform voor ondernemers in Geertruidenberg, is in 2022 is niet verder voortgezet. Er bleek onderling niet voldoende markt en belangstelling hiervoor te zijn.

Maatregelen / Omgevingsvisie Hooipolder Uitwerking / realisatie Visie Hooipolder Samen met de omgeving, provincie en gemeente Waalwijk is de visie Hooipolder afgerond en aangenomen door de raad. Het plan geeft een beeld van de gewenste infrastructuur als de reconstructie van de A27 en Hooipolder gereed is, maar ook welke maatregelen de komende jaren gewenst zijn om de (verkeers)overlast in het gebied tijdens de reconstructie te beperken. De voorgestelde maatregelen en plannen worden eind 2021 en in 2022 uitgevoerd en / of nader uitgewerkt. Voor de uitvoering zijn geen extra middelen noodzakelijk. Slimme aanpak A27 Met de uitvoering van de reconstructie A27 zal de druk op het onderliggend wegennet toenemen en de (economische) bereikbaarheid afnemen. Om deze effecten te beperken is een samenwerkingsverband opgericht met alle gemeenten, provincies, waterschappen en RWS-districten aan de A27 Houten-Hooipolder. Doel van deze samenwerking is integraal te kijken naar de te verwachten effecten en mogelijke maatregelen. Het gezamenlijk optrekken zorgt voor betere slagkracht (maatregelen stoppen niet bij gemeentegrenzen), afstemming van maatregen (dat ze elkaar versterken), sterkere positie in het project Verbreding A27, meer invloed naar onder andere het Rijk.

Reconstructie A27 / Hooipolder In 2022 is zeer waarschijnlijk de uitvoerende aannemerscombinatie voor de reconstructie A27 / Hooipolder bekend. Er dienen dan afspraken gemaakt te worden over de wijze van uitvoering van de verschillende werkzaamheden. Uitwerking / realisatie Visie Hooipolder De korte termijn maatregelen zijn, voor zowel het grondgebied van de gemeente Waalwijk als van Geertruidenberg, in samenspraak met een afvaardiging uit de omgeving uitgewerkt en aan de gehele omgeving gepresenteerd. Geconcludeerd mag worden dat er draagvlak voor het pakket aan maatregelen is. Desondanks is op het genomen verkeerbesluit toch één bezwaar ontvangen dat voor vertraging gezorgd heeft. Als gevolg daarvan is de feitelijke realisatie

37

doorgeschoven naar 2023. Eind 2022 is al wel een aannemer geselecteerd die reeds voorbereidingen getroffen heeft voor de uitvoering van de maatregelen. Daarnaast zijn de voorbereidingen gestart voor de definitieve weginrichting. Gestart wordt met de wegen die meeliften met het onderhoudsprogramma wegen. Slimme aanpak A27 Alle te treffen maatregelen om de overlast van de werkzaamheden aan de A27 te beperken zijn gebundeld, op elkaar afgestemd en verdeeld over de verschillende deelnemers, te weten het Rijk, RWS, provincies, Waterschap en gemeenten. Het pakket dat de Geertruidenberg oppakt is in lijn met de vastgestelde visie Hooipolder. Naast deze (veelal fysieke) maatregelen is ook gestart met het betrekken en informeren van onze bevolking en bedrijven. Met enige regelmaat komen er artikelen in de lokale kranten en worden bedrijven(bijeenkomsten) actief bezocht. Reconstructie A27 / Hooipolder Rijkwaterstaat heeft een bouwcombinatie geselecteerd die de verbreding van de A27 mag gaan uitvoeren, te weten Als één (Bouwcombinatie van Ballast Nedam en Fluor infrastructure). De bestuurlijke planning, start bouw 2023 en openstelling Hooipolder 2026, is nog ongewijzigd. Vooruitlopend op de start van de werkzaamheden hebben in 2022 nog de nodige voorbereidende werkzaamheden plaatsgevonden zoals, verwerving gronden, verleggen van kabels en leidingen en kappen van bomen.

1.2 Beleidsindicatoren Onderstaande tabel bevat de Beleidsindicatoren van Programma 1, Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid Beleidsincatoren Programma 1 Nr. Taakveld

Naam indicator

Jaar Waarde Eenheid

Bron

6.

1. Veiligheid

Verwijzingen Halt

2021

26

Aantal per 10.000 jongeren (12 – 17 jaar)

Bureau Halt

8.

1. Veiligheid

Winkeldiefstallen

2022

1,20

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

9.

1. Veiligheid

Geweldsmisdrijven

2022

3,5

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

10. 1. Veiligheid

Diefstallen uit woning

2022

1,5

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

11. 1. Veiligheid

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

2021

5,7

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

33. 7. Volksgezondheid en Milieu

Omvang huishoudelijk restafval

2022

116

kg restafval per inwoner per jaar

gemeente

34. 7. Volksgezondheid en Milieu

Hernieuwbare elektriciteit

2020

5,7

%

Regionale Klimaatmonitor Rijksoverheid

38

Opmerking

HRA + GHRA

1.3 Wat heeft het gekost? 1.3 Wat heeft het gekost? Programma 1 Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid

(bedragen x € 1.000)

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Jaarrekening

Begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Verschil Begroting / Rekening

2021

2022

2022

2022

2022

Lasten

15.466

16.752

24.424

21.641

2.784

Baten

-9.408

-9.269

-15.927

-14.125

-1.802

Saldo

6.058

7.483

8.497

7.516

982

Jaarrekening

Begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Verschil Begroting / Rekening 2022

Resultaat bestemming

2021

2022

2022

2022

Lasten

153

-52

595

677

-82

Baten

-620

-166

-1.522

-1.420

-103

Saldo

-467

-218

-927

-743

-185

Jaarrekening

Begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Verschil Begroting / Rekening

Gerealiseerd resultaat

2021

2022

2022

2022

2022

Lasten

15.619

16.700

25.019

22.318

2.702

Baten

-10.028

-9.435

-17.449

-15.545

-1.905

Saldo

5.591

7.265

7.570

6.773

797

1.4 Verbonden partijen In dit programma zijn de bijdragen aan de volgende gemeenschappelijke regelingen opgenomen: • Gemeenschappelijke regeling Regio West Brabant. • Gemeenschappelijke regeling van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. • Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. • Gemeenschappelijke regeling nazorg gesloten stortplaatsen. Informatie over deze regelingen kunt u vinden in de paragraaf F- Verbonden partijen

1.5 Risico's Schadeclaim in verband met ruimtelijke ontwikkelingen Een besluit rondom een ruimtelijke ontwikkeling, bijvoorbeeld het vaststellen van een bestemmingsplan of het verlenen van een omgevingsvergunning, kan leiden tot schadeclaims. In de meeste gevallen betreft dit een waardedaling van omliggend vastgoed. Dit wordt planschade genoemd. De omvang van het risico wordt in beeld gebracht door het uitvoeren van een planschaderisicoanalyse vooraf gaande aan het besluit. Het risico van planschade wordt

39

geminimaliseerd door met de initiatiefnemer een planschadeverhaalovereenkomst aan te gaan. Hiermee verhalen wij de kosten van een mogelijke toekenning van planschade op de initiatiefnemer. Het risico dat een initiatiefnemer niet kan of wilt betalen ondervangen we door bij omvangrijkere bedragen aan de ontwikkelaar een depotstelling of bankgarantie te vragen voor de hoogte van de potentiele planschade. De wettelijke basis voor de planschade komt voort uit de Wet ruimtelijke ordening. Met de invoering van de Omgevingswet komt planschade als middel te vervallen. Het (gedeeltelijk) vergoeden van schade wordt dan 'nadeelcompensatie' genoemd en sluit meer aan bij de Algemene wetbestuursrecht (Awb). Hiertoe heeft de raad al de verordening nadeelcompensatie Geertruidenberg 2023 vastgesteld. Deze treedt inwerking op de dag dat ook de Omgevingswet in werking treedt. Het afdekken van dit risico blijft ook na de inwerkingtreding mogelijk door het sluiten van overeenkomsten met initiatiefnemers.

Verslechtering kostendekkendheid van leges De invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsboriging is medio 2022 meerdere malen uitgesteld en uiteindelijk is de invoeringdatum bepaald op 1 januari 2024. Uitgangspunt m.b.t. opstellen legesverordening 2024 is zo beleidsneutraal mogelijk. Echter door de wetwijzigingen wijzigt wel de opzet van de tarieven. Aangezien het hier een nieuw stelsel betreft is er een risico dat tegen de nieuwe tariefverdeling bezwaren worden ingediend. Verder ligt het in de verwachting dat er mogelijk grote projecten worden ingediend waarbij de kostendekkendheid een risico kan gaan vormen. Deze is echter niet concreet te maken daar er geen zekerheid is te geven of deze projecten ook werkelijk worden ingediend.

1.6 Voortgang investeringen Voortgang Investeringen In de onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op de investeringen zoals opgenomen in het investeringsplan 2022 of in het boekjaar 2022 separaat door de gemeenteraad zijn besloten. In het jaarrekeninggedeelte is de detailinformatie van alle lopende investeringen opgenomen.

40

Programma 1 Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid Krediet omschrijving

Toelichting

20 - 22 Ontvangstruimte Gemeentewinkel

In 2020 is budget beschikbaar gesteld voor het verbouwen van de ontvangsthal van de Gemeentewinkel. Corona waarbij thuis werd gewerkt, onderzoek naar het hybride werken en de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, maakten dat nog niet is gestart met de verbouwing. Besloten is de verbouwing van de ontvangstruimte mee te nemen in het externe onderzoek dat plaatsvindt naar 'het huis van de gemeente'. Dit is opgenomen in de Opgave Bestuur en Dienstverlening van het collegeakkoord. Besluit 2e tussenrapportage 2022.

22 Realisatie Er is in 2022 gewerkt aan de vergunningsaanvraag voor de MOP. In 2023 zal het vergunningentraject gestart worden. multifunctionele Afhankelijk van de ontwikkelingen, de vergunningsprocedure en de doorlooptijd, zal de MOP in 2023 gerealiseerd worden. ontmoetingsplaats 22 Boa dienstauto In december 2022 heeft er een meervoudig onderhandse aanbesteding plaats gevonden. De gunning alsmede het bestellen van de dienstauto vind plaats in februari 2023. De dienstauto zal in het 2e kwartaal geleverd worden. 22 Herstel wandelpaden vestinggrachten

Voorbereiding is inmiddels in gang gezet en wordt in het 1e kwartaal 2023 afgerond. Direct na het afronden van de voorbereiding zal het project worden aanbesteed en in uitvoering gaan. Verwachting is dat de onderhoudstermijn nog tot begin 2024 zal lopen.

22 Bestrating Stationsplein Spoorpark

Project Spoorpark is succesvol afgerond en uitgevoerd conform opdracht. Het straatwerk is uitgevoerd.

22 OV: armaturen De vervanging van de armaturen openbare verlichting is conform krediet afgerond. 22 OV: lichtmasten Project bijna afgerond. In 2023 komt nog factuur voor aansluitkosten lichtmasten en vindt de administratieve oplevering plaats. 22 Vervanging mechanisch

Project bijna afgerond. In het 1e kwartaal van 2023 vinden de laatste werkzaamheden plaats zoals het plaatsen van de luiken in de Statenlaan.

22 Investeringen cf. VGRP + 2017 t.b.v. 2022

In het investeringsplan 2022 was er voor € 2.500.000 aan werkzaamheden begroot. De Capaciteit ontbrak om dit in 2022 op te pakken. Besluit genomen bij de 3e tussenrapportage 2022. In 2023 wordt aan de gemeenteraad een nieuw VGRP+ aangeboden waarin deze uitgestelde werkzaamheden zijn opgenomen samen met integraal werken en actuele tarieven.

22 Aanschaf ICT Door herhaalde uitstel van de omgevingswet en het in 5 jaar afschrijven van de software is in 2021 besloten om te gaan starten tbv omgevingswet met het afschrijven van de reeds aangeschafte software. Het restantbedrag blijft beschikbaar voor uitgaven in 2022 en verder. 2022 22 Ipads nieuwe raad 2022

In het investeringsplan van begroting 2022 was € 12.000 begroot voor Ipads gemeenteraad. Door nieuwe specificaties werd het krediet met € 18.000 verhoogd bij de 3e tussenrapportage.

41

Programma 2 Economie, Recreatie & Toerisme 2.1 Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? Zuiderwaterlinie In 2022 wordt verder gewerkt aan het op de kaart zetten van de Zuiderwaterlinie als toeristische bestemming. In voorgaande jaren is gewerkt via een liniebrede aanpak waarbij alle partijen van de gehele linie (van Bergen op Zoom tot Grave) samenwerkten. Op promotievlak wordt hieraan vastgehouden, maar de concrete projecten worden op basis van een gezamenlijk programma meer opgepakt vanuit de samenwerking op stellingniveau die bestaat uit de gemeenten, Breda, Oosterhout, Drimmelen, Geertruidenberg en Waalwijk. We zetten in op het informeren en enthousiasmeren van de eigen inwoners en ondernemers om zo een netwerk van ambassadeurs te realiseren. Daarnaast blijft het aantrekken van toeristen een belangrijk doel.

De samenwerking in het kader van de Zuiderwaterlinie is voortgezet, zowel liniebreed als in de stelling (Breda, Oosterhout, Drimmelen, Waalwijk en Geertruidenberg). Samen met de heemkundigen uit de stelling en met de Legendejagers is het verhaal van de Zuiderwaterlinie in onze regio verder vormgegeven. Er is een liniebouwercoördinator gestart, die in de stelling de eerste contactpersoon is voor heemkundigen en ondernemers en helpt mee met het op de kaart zetten van de Zuiderwaterlinie.

Elisabethvloed De herdenking van 600 jaar Elisabethvloed is vanwege corona opgerekt tot oktober 2022. Er worden door lokale partijen voorbereidingen getroffen om net als in 2021, wanneer de coronarichtlijnen dit toe laten, lokaal en gezamenlijk in de Biesboschregio aan te sluiten bij deze herdenking met activiteiten, zoals exposities, voorstellingen en evenementen. De herdenking van 600 jaar Elisabethsvloed is in 2022 afgerond. Corona zorgde ervoor dat niet alle activiteiten door konden gaan in de vorm zoals ze bedacht waren. Toch is de herdenking door de verschillende partners als een succes ervaren. De nieuwe samenwerkingen zijn een basis om ook in de toekomst meer gezamenlijk op te pakken.

Keurmerk Veilig Ondernemen In navolging van bedrijventerreinen Dombosch en Pontonnier willen we voor de andere bedrijventerreinen ook een procedure doorlopen om te komen tot een Keurmerk Veilig Ondernemen. Gezien de economische situatie en gevolgen voor het bedrijfsleven is geen nieuw KVO traject opgestart. We hebben de keuze gemaakt om in te zetten op de uitvoering van het actieprogramma KVO voor de bedrijventerreinen Dombosch en Pontonnier.

42

Sterk Techniek Onderwijs Samen met primair en voortgezet onderwijs, Theek5, Stichting Onderwijs en Techniek Geertruidenberg (OTG) en VOG/ondernemers willen we kinderen motiveren en interesseren voor techniek. Jaarlijks stellen we een onderwijsprogramma voor leerlingen op en voeren dit gezamenlijk uit. We hebben voor alle basisschoolleerlingen een techniekprogramma kunnen aanbieden en uitvoeren. Het programma is, na opheffen van de coronamaatregelen, alsnog versneld uitgevoerd.

Uitvoeringsprogramma Economie, Recreatie & Toerisme De visie economisch domein 2021-2026 is voorzien van een uitvoeringsprogramma. Binnen de beschikbare middelen en capaciteit werken we als team aan verschillende uitvoeringsprojecten 2022 (o.a. duurzame bedrijfsleven, bereikbaarheid bedrijventerreinen, versterking agrarische sector, sterk techniek onderwijs). De crisissen vroegen flexibiliteit en extra inzet van het team economie die vooraf niet was voorzien. Desalniettemin hebben we ook stappen gemaakt door verdere ontwikkeling van het zakelijk energieloket en het uitvoeren van het techniekprogramma voor leerlingen. De aanpak van de Maasdijk heeft de doorstroming van en naar het bedrijventerrein Dombosch verbeterd. De bereikbaarheid vanaf OV vraagt nog wel om acties. Daarnaast zijn we samen met BMN (Brabant Mobiliteitsnetwerk) gestart met een werkgeversaanpak mobiliteit onder het bedrijfsleven.

Speelterreinen Voor het onderdeel speelterreinen zetten we in op een nauwe samenwerking van gemeente, inwoners en speelleveranciers. Dit doen we door actief contact te zoeken en te leggen met de speeltuincomités. Daarbij zetten we in op de uitbreiding van de comités bij onder andere een nieuw te realiseren of her in te richten speelterrein. We zorgen ervoor dat kinderen in de gemeente Geertruidenberg veilig en gevarieerd kunnen spelen. In 2022 wordt er een nieuw speelbeleid opgesteld, uiteraard wordt input van inwoners, kinderen en speeltuincomités hierin meegenomen. Bij de herinrichting van een speelterreinen of het vervangen van speeltoestellen is samen met kinderen en omwonenden gekeken wat hun wensen en ideeën voor het speelterrein zijn. In 2022 zijn de speelterreinen aan de Rijvoortshoef, Anna Blamanpad en de Gijselsweer opgeknapt. Op dit moment zijn er 26 actieve en betrokken bewonercomités die zich inzetten voor het schoonhouden van, en het toezicht op het speelterrein. Het speelbeleid is onderdeel van de beleidsnotitie wijkgericht SAMENwerken.

43

Stadspromotie De beleidsvelden Economie, Toerisme & Recreatie en Stadspromotie overlappen elkaar. Om meer synergie te creëren en efficiënter met de beperkte beschikbare middelen en capaciteit om te kunnen gaan, werken we op deze beleidsvelden als zelf-organiserend team. We zetten in op marketing, ondernemerscontacten en uitvoeringsprojecten als onderdeel van het team Economie, Recreatie & Toerisme. In 2022 zijn de beleidsvelden Economie, Toerisme & Recreatie en Stadspromotie als zelforganiserend team gaan werken. Hierbij is de rol van Stadspromotor, mede door de coronacrisis, gedurende het jaar veranderd. Waar het voorheen vooral ging om het opzetten van nieuwe evenementen wordt stadspromotie nu vooral gebruikt als sparringpartner onder de evenementenorganisatoren. Ook in marketingdoeleinden is stadspromotie door de coronacrisis meer gericht op het ondersteunen van de al bestaande initiatieven.

Geertruidenberg op de kaart Met de samenwerkingspartners blijven we werken aan het toeristisch op de kaart zetten van Geertruidenberg, vestingstad aan de Biesbosch. Hierbij gaan we ons naast de Nederlandse markt zodra de coronarichtlijnen dit toelaten meer richten op bezoekers uit België en West-Duitsland, omdat dit voor Brabant interessante doelgroepen zijn. Ook wordt er voor de promotie van Geertruidenberg samengewerkt met verschillende toeristische organisaties zoals Visit Brabant, de Zuiderwaterlinie, Beleef de Biesbosch, de vereniging Nederlandse Vestingsteden en Varen in Brabant. De toeristische samenwerking met de gemeente Drimmelen wordt geïntensiveerd. Toen de coronamaatregelen versoepeld waren is met samenwerkingspartners weer ingezet op het bereiken van binnen- en buitenlandse gasten. De profilering van Vestingstad aan de Biesbosch is hierbij leidend geweest. Het ondersteunen van toeristische ondernemers heeft in 2022 prioriteit gehad. Zo is het verruimde beleid aangaande terassen en precario ook in 2022 voortgezet. De intensivering van de samenwerking met Drimmelen heeft mede door een capaciteitsprobleem in Drimmelen nog niet verder vorm gekregen.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen We reiken om het jaar een Groene Pluim uit aan een lokaal bedrijf die serieus werk maakt van de global goals. Naast deze waardering voor het bedrijf is het met name gericht op het vervolg. De Groene Pluim is geen eindpunt maar een startpunt om samen met de andere Groene Pluimhouders verdere stappen te maken, elkaar te inspireren, kennis te delen en als netwerk te gebruiken. In het verleden is bepaald dat de MVO-prijs/Groene Pluim om het jaar zal worden uitgereikt. Daarvoor is structureel iedere twee jaar € 5.000 opgenomen in de begroting. De eerstvolgende pluim is voorzien voor 2023. Eind 2021 is de Groene Pluim uitgereikt aan Millvision. Geertruidenberg heeft nu drie Groene Pluimhouders (Sibelco, Holmatro en Millvision). Samen met de gemeente nemen zij deel aan de koplopersbijeenkomsten waarin alle 48 Groene Pluimhouders samen komen om kennis te

44

delen en elkaar te inspireren. In 2023 wordt de volgende Groene Pluim uitgereikt aan een bedrijf in onze gemeente.

Samenwerking ondernemers We werken intensief samen met verschillende organisaties (o.a. VOG, KHN, ZLTO, TPG, VNO-NCW). Dit doen we door reguliere overleggen te houden maar ook om branche gerichte (thema) bijeenkomsten samen met collectieven te organiseren (retail, industrie, horeca, agrarische sector, toerisme). We zijn zichtbaar en bereikbaar voor ondernemers, ook op locatie. We bezoeken per maand een tweetal lokale bedrijven. We hebben intensief en actief samen gewerkt met de verschillende ondernemersorganisaties. De crisissituatie rondom corona, het personeelstekort, energiecrisis en de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan op de economie hadden veel impact op het bedrijfsleven. Om nog meer in gezamenlijkheid thema's op te pakken is een EPG (Economisch Platform Geertruidenberg) opgezet. In het EPG zitten VOG, KHN en ZLTO vertegenwoordigd. Ondanks deze economisch moeilijke tijden hebben we samen met medewerking en inzet van lokale ondernemers de (tijdelijke) opvang van Oekraïense vluchtelingen kunnen organiseren.

Biesbosch Door het wegvallen van het parkschap wordt er gezocht naar een nieuwe manier van samenwerken in en om de Biesbosch. Wij sluiten aan bij deze gesprekken om de band van Geertruidenberg met de Biesbosch te benadrukken en mee te werken aan gezamenlijke promotie van het gebied. Geertruidenberg is aangesloten bij het bestuurlijk overleg van het Biesboschnetwerk. Ook zijn er ambtelijke werkgroepen op het gebied van marketing en bezoekersmanagement waar ambtelijke vertegenwoordiging is. Op deze manier blijven we op de hoogte van alle ontwikkelingen en kunnen we aanhaken daar waar dat voor Geertruidenberg relevant en interessant is. De prioriteit lag in 2022 bij de gezamenlijke promotie van de Biesbosch binnen de Sint Elisabethsvloed en het verder vormgeven van de netwerkorganisatiestructuur.

2.2 Beleidsindicatoren Onderstaande tabel bevat de Beleidsindicatoren van Programma 2, Economie, Recreatie en Toerisme

45

Beleidsincatoren Programma 2 Nr.

Taakveld

Naam indicator

Jaar Waarde Eenheid

Bron

14.

3. Economie

Functiemenging **

2022

52,7

%

CBS BAG/LISA

Opmerking

16.

3. Economie

Vestigingen (van bedrijven)

2022

154,0

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

2.3 Wat heeft het gekost? Wat heeft het gekost? Programma 2 Economie, Recreatie en Toerisme

(bedragen x € 1.000)

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

Lasten

Jaarrekening

Begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Verschil Begroting / Rekening

2021

2022

2022

2022

2022

759

695

811

815

-3

Baten

-43

-32

-462

-482

19

Saldo

716

663

349

333

16

Jaarrekening

Begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Verschil Begroting / Rekening

Resultaat bestemming

2021

2022

2022

2022

2022

Lasten

0

0

351

351

0

Baten

0

0

-20

-20

0

Saldo

0

0

331

331

0

Jaarrekening

Begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Verschil Begroting / Rekening 2022

Gerealiseerd resultaat

2021

2022

2022

2022

Lasten

759

695

1.162

1.166

-3

Baten

-43

-32

-482

-502

19

Saldo

716

663

680

664

16

2.4 Verbonden partijen Verbonden partijen In dit programma is de bijdrage van de volgende gemeenschappelijke regeling opgenomen: Regio West Brabant (onderdeel Rewin). Informatie over deze regeling kunt u vinden in de paragraaf F Verbonden Partijen en in het separate raadsvoorstel over onder meer de jaarrekening 2022 van de Verbonden Partijen

2.5 Risico's Risico Binnen programma 2 Economie, Recreatie & Toerisme zijn geen risico's vastgesteld. 46

2.6 Voortgang investeringen Voortgang investeringen Binnen programma 2 Economie, Recreatie & Toerisme zijn er geen investeringen in het investeringsplan 2022 opgenomen of investeringen in het boekjaar 2022 separaat door de gemeenteraad besloten.

47

Programma 3 Sportvoorzieningen 3.1 Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? Exploitatie gemeentelijke zwembaden In 2022 worden beide gemeentelijke zwembaden geëxploiteerd door N.V. Sportfondsen Geertruidenberg. Er wordt gestart met een onderzoek om het beheer en de exploitatie van de zwembaden, de toekomstige sporthal en eventueel andere gemeentelijke sportaccommodaties gezamenlijk aan te besteden. In 2020 is de gehele renovatie van zwembad De Ganzewiel afgerond. Dit geldt niet voor de renovatie van zwembad De Schans. De drainage op de ligweide vraagt nader onderzoek. Er wordt gekeken of dit in 2022 aangebracht kan worden. Daarnaast worden de filters in het voorjaar van 2022 vervangen. De hiermee verband houdende kosten worden betaald uit het onderhoudsbudget. Een aanbesteding voor de exploitatie van beide gemeentelijke zwembaden is in 2022 opnieuw uitgesteld in afwachting op het onderzoek voor het instellen van een gemeentelijk sport en vastgoedbedrijf. In 2022 is uitvoering gegeven aan het aangenomen amendement tot het verstrekken van gratis zwemabonnementen aan basisschoolkinderen. Voor de overige jeugd tot en met 17 jaar is een gereduceerd tarief gehanteerd. Een evaluatie en mogelijk effect van het besluit is meegenomen in de effectenanalyse waar de gemeenteraad eerder om had gevraagd. De voorlopige extra kosten bedragen € 115.324.