handout dhr Voragen i.v.m inspreken
Tekst van het document
1 SUGGESTIES VOOR EEN VEILIGE, DUURZAME EN BETAALBARE VERVANGING VAN DE BERGSE BRUG ook Dongebrug genaamd. 4 september 2026, P. Voragen, via griffie ter beschikking gesteld aan gemeenteraad en college in de periode 3 tot 7 september. Hand-out hoort bij mijn inspreekmoment en geldt voor u en mij ter ondersteuning tijdens de debatraad van de gemeenteraad van Geertruidenberg – 10 september 2026. Voorbeeld In Alkmaar is afgelopen vrijdag (2016) de Nelson Mandelabrug geopend. De brug is geïntroduceerd als de grootste beweegbare verkeersbrug van composiet ter wereld. Het beweegbare deel is 22, meter lang en gemaakt van vezel versterkte kunststof.
2 Redenen voor mijn voortgezette aandacht voor een verkeersveilige Bergse Brug, Stationsweg, Plantsoen en verder • Een voor mij onuitwisbare nare gebeurtenis uit mijn jonge jeugd op deze brug heeft mij gevormd en mij blijvend gemotiveerd om mij in te zetten voor de verkeersveiligheid op en rond deze brug. • Uit het raadsvoorstel van 18 september 2025 lees ik dat u akkoord bent gegaan met de realisatie van een kopie van de huidige brug, met daarin opgenomen een knipoogje naar de historie. • Voor mij persoonlijk zie ik het als een gemiste kans om het anders te doen. • Ik wil weten of u in dit nieuwe ontwerp rekening houdt met het blijvend toe laten van vrachtverkeer over de brug. • Met een nieuwe Bergse Brug met twee rijstroken wordt de beperking voor het vrachtverkeer niet opgelost. • Waarom onderzoekt u niet of de fietsers een alternatieve schoolroute krijgt aangeboden. Via de spoorbrug of via de Wim Letschert brug – Spoordijk – Keizersdijk Vice Versa, • Jammer dat de motie van Gemeentebelangen tijdens die bewuste raadsvergadering is ingetrokken. Deze verzocht min of meer een omgevingsonderzoek. Een fantastische motie. Het had u zoveel op kunnen leveren zoals verkeersveiligheid, een goedkopere versie van een verbinding tussen de twee kernen. Een meer op de esthetische vormgeving voor de komende 80 tot 100 jaar.
• Indien u of op de brug en/of op het gedeelte Stationsweg beperkende doorstroommaatregelen treft kan m.i. de aanleg van een rotonde op het Plantsoen achterwege blijven. • Tijdens de gemeenteraad van 18 september 2025 heeft u ingestemd met een krediet groot € 7.300.000 voor het ontwerp, voorbereiding en uitvoering van een nieuwe brug. Dit heeft u besloten op basis van een theoretische benadering met een formule die vaker wordt gebruikt door de overheid. • Een overheid die niet echt betrouwbaar kan begroten als het gaat om infrastructurele werken. • Ik beweer niet dat mijn variant de beste is. Ik vraag u om vóórdat u definitief kiest, aantoonbaar te laten onderzoeken welke oplossing verkeerskundig, financieel en qua uitvoering het beste is. • U worstelde met de hoogte van de kredietverlening… en terecht. 3 Scope Mijn suggesties hebben als uitgangspunt dat zowel de Bergse Brug als het gedeelte Stationsweg tussen brug en het Plantsoen wordt aangepakt. Bepaal eerst uw scope, waar liggen de projectgrenzen. Leg deze vast. Bepaal daarna uw uitgangspunten en randvoorwaarden. Leg deze vast. Ik ga uit van het integraal oplossen van het project Brug met een voorzieningenpakket ten behoeve van een veilige fiets- voetgangersoversteek nabij de Glaciusstraat. Mits geïntegreerd uitgevoerd, komt mijns inziens de noodzakelijkheid van een rotonde op het Plantsoen te vervallen.
Bepaal ook waar de omleidingen komen voor fietsers en voetgangers en andere (tijdelijke) verkeersmaatregelen. Leg deze afspraken vooraf vast Om bovengenoemde redenen en om te voorkomen dat dit project een financieel debacle wordt, vraag ik u om naast de traditionele oplossing met twee rijstroken – nadrukkelijk de volgende onderstaande overwegingen door te nemen. Waarom vraag ik u naar meerdere oplossingen te kijken? Een nieuwe brug bouwen is méér dan een constructie vervangen. De keuze die nu wordt gemaakt, bepaalt voor de komende 80 tot 100 jaar: • Hoe verkeer tussen Geertruidenberg en Raamsdonksveer wordt afgewikkeld; • Hoe veilig fietsers en voetgangers kunnen oversteken; • Hoe bereikbaar woningen, bedrijven en voorzieningen zijn; • Hoe het historische stadsgebied wordt ingericht; • En welke financiële lasten de gemeente voor lange tijd aangaat. Weten we al zeker dat de traditionele oplossing met twee rijstroken, een nieuwe rotonde en een traditionele brugconstructie de beste oplossing is? Mijn antwoord daarop is: dat moet eerst aantoonbaar worden onderzocht. Geertruidenberg kan zich geen investering permitteren waarbij pas achteraf blijkt dat een goedkopere, veiligere of sneller uitvoerbare oplossing mogelijk was. Daarom vraag ik u om niet alleen de brug te vervangen, maar het gehele verkeerskundige traject tot en met het Plantsoen opnieuw integraal te bekijken.
4 MIJN KERNVOORSTEL Ik vraag de gemeenteraad en het college om vóór de definitieve ontwerpkeuze minimaal de volgende varianten technisch, verkeerskundig en financieel te laten onderzoeken. Bij het nadenken over de beste oplossing heb ik daarom ook niet voor de hand liggende mogelijkheden bekeken. Mijn doel is: • De route onaantrekkelijk maken voor (doorgaand) verkeer. • De verkeersveiligheid te dienen door de weginrichting aan te passen aan de gewenste af te dwingen rijsnelheid. Ik leg u zes varianten voor: 1. Eén rijstrook onttrekken aan het verkeer op de brug tot aan het kruispunt met het Plantsoen. 2. Eén rijstrook onttrekken aan het verkeer alleen op de Stationsweg tussen de brug en het kruispunt met het Plantsoen. 3. Eén rijstrook voor gemotoriseerd verkeer op de brug, met fietspaden en voetpaden. 4. Eén rijstrook voor gemotoriseerd verkeer op de brug, zonder fietspaden maar wel met voetpaden. 5. Alle hiervoor genoemde varianten uitgevoerd in traditionele betonconstructie. 6. Alle hiervoor genoemde varianten uitgevoerd in composiet of hoogwaardig staal Ik vraag u niet om vandaag één van deze varianten te kiezen. Ik vraag u om ze serieus te laten onderzoeken en tegen elkaar af te wegen. 5 DE BRUG IS NIET HET ENIGE PROBLEEM Een nieuwe brug met twee rijstroken lost het verkeerskundige probleem niet op.
Ook het traject: Bergse Brug – Stationsweg – Glaciusstraat – Plantsoen moet onderdeel zijn van het ontwerp. Mijn uitgangspunt is: Maak de verkeersveiligheid van fietsers en voetgangers een uitgangspunt vóórdat de brug wordt ontworpen, en niet een oplossing achteraf. Door minder ruimte beschikbaar te stellen aan gemotoriseerd verkeer kan ruimte ontstaan voor: • Een kortere oversteek voor langzaam verkeer en voetgangers; • Veilige opstelplaatsen voor langzaam verkeer en voetgangers; • Ruimte voor groen en kunst; • Vormgeving die past bij historie en toekomst. Uiteraard moet verkeerskundig aangetoond worden of dit in de praktijk veilig en voldoende kan functioneren. GEEN ROTONDE OP HET PLANTSOEN ALS DIE NIET NODIG IS Ik vraag u nadrukkelijk te onderzoeken of de huidige ‘punaise’ op het Plantsoen kan worden gehandhaafd. Een nieuwe volwaardige rotonde is niet vanzelfsprekend de beste oplossing. Mijn bezwaren: • Een volwaardige rotonde met vrij liggende fietspaden komt mogelijk ver richting de fontein; • Dit is een gebied met een bijzondere historische en ruimtelijke kwaliteit; • Aan de zijde van het Bastion moet rekening worden gehouden met de waterkering; • Verkeer kan dichter langs woningen komen; • Aanleg brengt extra kosten en tijdelijke verkeersmaatregelen met zich mee; • Tijdens de werkzaamheden kunnen Walgang en Terreplein bereikbaarheidsproblemen ondervinden.
Daarom: Als de verkeersveiligheid met de bestaande ‘punaise’ voldoende kan worden gewaarborgd, waarom zouden we dan een dure nieuwe rotonde aanleggen? 6 REGELS MOETEN OOK HANDHAAFBAAR ZIJN De gemeente heeft eerder het vrachtverkeer op de Stationsweg beperkt tot aantoonbaar bestemmingsverkeer. In de praktijk is controle op vertrek - en eindbestemming echter moeilijk uitvoerbaar. Ook door politie en portefeuillehouder is aangegeven dat dergelijke controles geen prioriteit hebben. Reden waarom ik eerder heb gevraagd de bestaande beperking opnieuw te beoordelen. Mijn uitgangspunt: Een verkeersregel moet niet alleen juridisch mogelijk zijn, maar ook begrijpelijk, uitvoerbaar en handhaafbaar blijken. Bij een smallere brug met één rijstrook en VRI kan een andere verkeerskundige keuze worden gemaakt. In dat verband kan worden onderzocht of een algeheel vrachtwagenverbod op de Bergse Brug een werkbaar alternatief is. Makkelijker in de handhaving. Over de brug rijden is bekeuren. DE UITVOERINGSDUUR wordt mijns inziens onderschat De periode waarin de bestaande Bergse Brug buiten gebruik is, is voor mij een van de grootste aandachtspunten. In de bijlagen van het raadsvoorstel wordt gesproken over een afsluiting van 5 -6 maanden. Wanneer echter alle noodzakelijke werkzaamheden worden beschouwd, zal de totale afsluitingsperiode aanzienlijk langer worden.
Een indicatieve fasering kan bijvoorbeeld zijn: Aanleg rotonde en aanleg brug mag niet gelijktijdig worden uitgevoerd in verband met diverse bereikbaarheidsproblemen tijdens de aanleg van achterliggende woningen/ appartementen. Onderdeel Indicatieve duur Noodbrug en aansluitende paden ± 2 maanden Afbraak bestaande brug ± 3 maanden Funderingsherstel ± 2–3 maanden Bouw en plaatsing nieuwe brug ± 5–6 maanden Eventuele rotonde Plantsoen ± 2–3 maanden Indicatief totaal ± 15 maanden Dit is geen uitvoeringsplanning. De exacte planning moet door deskundigen worden opgesteld. Bovengenoemde termijnen illustreren wel mijn zorg. 7 TIJDELIJKE VERBINDING VOOR FIETSERS EN VOETGANGERS Bij een langdurige afsluiting moeten niet alleen auto's worden omgeleid. Denk nadrukkelijk aan: • Schoolgaande kinderen; • Fietsers; • Voetgangers; • Minder mobiele inwoners; • Hulpdiensten; • Openbaar vervoer; • Bestemmingsverkeer; • Woningen en bedrijven. Daarom vraag ik om de mogelijkheid van een tijdelijke fiets- en voetgangersverbinding via: Walgang – oude Spoorbrug – Spoordijk Technisch en financieel te onderzoeken. Deze route kan een belangrijke tijdelijke verbinding aan de zuidzijde van de Bergse Brug vormen. Het kan een forse investering vragen.
Maar die investering moet worden afgezet tegen de kosten en maatschappelijke gevolgen van een langdurige onderbreking van een belangrijke langzaam verkeersroute. Als deze oplossing technisch of financieel niet haalbaar of wenselijk blijkt Onderzoek dan of de Willem Letschert brug vice versa formeel als alternatieve route voor langzaam verkeer kan worden aangewezen. 8 COMPOSIET NIET VOORAF AFWIJZEN Ik vraag nadrukkelijk aandacht voor een alternatief brugtype: composiet. Een composietbrug kan mogelijk voordelen bieden op het gebied van: • Eigen gewicht; • Fundering; • Onderhoud; • Levensduur; • Circulariteit; • Prefabricage; • Transport; • En vooral: snelle plaatsing. Een brug die grotendeels in een fabriek wordt gebouwd en vervolgens via het water wordt aangevoerd, kan mogelijk de afsluitingsduur aanzienlijk verkorten. Daar staan uiteraard ook aandachtspunten tegenover, zoals engineering, productiekosten, een eventuele eenmalige mal en beschikbaarheid van geschikte productiecapaciteit. Daarom vraag ik niet om voor composiet te kiezen. Ik vraag om het eerlijk te vergelijken met traditionele betonbouw. 9 DE RAAD MOET NIET ALLEEN NAAR DE AANLEGPRIJS KIJKEN Bij de vergelijking van de varianten vraag ik u om niet uitsluitend naar de bouwkosten te kijken.
Vergelijk minimaal: Aspect Wat moet worden onderzocht? Investering Wat kost de sloop en aanleg? Levensduur Hoe lang gaat de constructie mee? Onderhoud Welke onderhoudskosten ontstaan gedurende de levensduur? Verkeersveiligheid Wat betekent de variant voor fietsers, voetgangers en gemotoriseerd verkeer? Doorstroming Welke verkeerskundige effecten ontstaan? Vrachtverkeer Welke regeling is mogelijk en handhaafbaar? Uitvoering Hoelang duurt de afsluiting? Tijdelijke voorzieningen Wat kosten noodbruggen en omleidingen? Duurzaamheid Materiaalgebruik, circulariteit en CO₂ Ruimtelijke kwaliteit Wat betekent de oplossing voor het historische stadsgebied? Hulpdiensten Is een snelle en betrouwbare passage gegarandeerd? Risico's Technische, financiële en uitvoeringsrisico's Pas wanneer deze gegevens naast elkaar liggen, kan de raad verantwoord kiezen. 10 MIJN VERZOEK AAN DE GEMEENTERAAD Ik vraag u niet om mijn voorstel zonder meer over te nemen. Ik vraag u om de alternatieven serieus te laten onderzoeken voordat definitieve ontwerpkeuzes worden gemaakt. Mijn concrete verzoek is daarom: 1.a Eén rijstrook onttrekken aan het verkeer op de brug tot aan het kruispunt met het Plantsoen. 1.b Eén rijstrook onttrekken aan het verkeer alleen op de Stationsweg tussen de brug en het kruispunt met het Plantsoen. 1.c Eén rijstrook voor gemotoriseerd verkeer op de brug, met fietspaden en voetpaden.
1.d Eén rijstrook voor gemotoriseerd verkeer op de brug, zonder fietspaden maar wel met voetpaden. 1.e Alle hiervoor genoemde varianten uitgevoerd in traditionele betonconstructie. 1.f Alle hiervoor genoemde varianten uitgevoerd in composiet of hoogwaardig staal 2. Onderzoek in samenhang daarmee een veilige, korte fiets- en voetgangersoversteek nabij de Glaciusstraat. 3. Onderzoek of de huidige ‘punaise’ op het Plantsoen kan worden gehandhaafd en een nieuwe rotonde daardoor achterwege kan blijven. 4. Onderzoek de technische en financiële haalbaarheid van een tijdelijke of definitieve fiets- en voetgangersverbinding via de oude Spoorbrug of definitieve via de W. Letschert brug. 5. Zorg dat tijdelijke verkeersvoorzieningen en omleidingen vooraf financieel worden geraamd, aanbesteed en uitgevoerd. 6. Vergelijk de varianten op investering, levensduurkosten, veiligheid, duurzaamheid, verkeersafwikkeling en uitvoeringsduur.
11 Bijlage Vergelijkingstabel Onderdeel Huidige/voorgestelde traditionele oplossing Mijn suggesties Rijstroken gemotoriseerd verkeer 2 1 met VRI Vrachtverkeer Toelating/beperking afhankelijk van besluitvorming Absoluut vrachtwagenverbod onderzoeken Verkeerssnelheid Hoger/ vrije afwikkeling Gereguleerd met VRI Brugbreedte Groter Smaller Materiaalgebruik Hoger Lager Fundering Zwaarder Mogelijk lichter Fietsers/voetgangers Omleiding Geen extra aandacht tot dit moment Nadrukkelijk uitgangspunt vooraf Kan veel geld kosten Rotonde Plantsoen Voorzien Niet noodzakelijk, ‘punaise’ handhaven onderzoeken Tijdelijke noodweg Terreplein en Walgang Bij aanleg rotonde Nader te bepalen Vooraf regelen Kan veel geld kosten Alternatief brugtype Traditioneel Composiet onderzoeken Onderhoudsarm en flexibel in ontwerp 12