Gesprekswijzer Omgekeerd werken en Omgekeerde verordening sociaal domein

Gesprekswijzer Onderwerp Datum Voorzitter Griffier Portefeuillehouder Opgave

Zaaknummer :

: Omgekeerd Werken en Omgekeerde verordening sociaal domein : 12 november 2024 : : E. Dammingh : A. van Rooij : Mens en zorg

Toelichting Met de decentralisaties in het sociaal domein (2015) is de transitie in het sociaal domein afgerond. Daarna startte de transformatie in het sociaal domein. De transformatie moet ervoor zorgen dat de gemeenten de zorg en ondersteuning aan inwoners zoveel mogelijk effectief, efficiënt en in samenhang organiseren. Dit doen de gemeenten vanuit de verschillende wettelijke verantwoordelijkheden op het gebied van Wmo, Jeugd en Sociale Zaken. Met als doel om de inwoners die ondersteuning te bieden waar zij op lange termijn het meest mee zijn geholpen. Zodat zij uiteindelijk weer (zoveel mogelijk) zelf kunnen, naar eigen vermogen. Landelijk zien we verschillende ontwikkelingen waar we als gemeente geen invloed op hebben. Voorbeelden hiervan zijn de dubbele vergrijzing1, extramuralisering2, personeelstekort en stijgende zorgkosten. Deze ontwikkelingen hebben invloed op het sociaal domein, de zorg en daarmee op de ondersteuning die de gemeente kan en moet bieden. Door deze ontwikkelingen is het niet meer vanzelfsprekend dat iedereen in de toekomst de zorg kan krijgen die ze nodig hebben. De houdbaarheid van de zorg staat onder druk. Hierdoor is het noodzakelijk om goed te kijken naar de wijze waarop de gemeentelijke dienstverlening is georganiseerd. En naar het aanbod dat vanuit de gemeente en de betrokken partners wordt geboden.

Doordat de houdbaarheid van de zorg onder druk staat, is het meer dan ooit relevant en urgent om de transformatie in het sociaal domein vorm te geven. Binnen het programma Mens en Zorg is een aantal opgaven geformuleerd, waarmee we de transformatie in het sociaal domein willen vormgeven. Tijdens de Raad Luistert van 14 oktober over de Wmo is hier ook een toelichting op gegeven. Omgekeerd werken is een van de projecten uit het programma Mens en Zorg om de transformatie te realiseren. Op 10 september jl. heeft het college ingestemd met het Plan van aanpak voor het Omgekeerd werken. Hierover is uw raad ook geïnformeerd via een raadsinformatiebrief (d.d. 11 september 2024). In dit plan van aanpak staat welke definitie van Omgekeerd werken we gebruiken, welke methodiek we gaan hanteren en hoe de implementatie van het Omgekeerd werken in de gemeente wordt aangepakt. Eén van de belangrijkste implementatiepunten is de juridische borging van het Omgekeerd werken via de Omgekeerde verordening sociaal domein. Uw raad wordt betrokken bij het opstellen van deze Omgekeerde verordening sociaal domein. In onderstaande memo wordt toegelicht hoe uw raad wordt geïnformeerd over het project Omgekeerd werken en hoe u wordt betrokken bij de Omgekeerde verordening sociaal domein.

Betrokkenheid van de gemeenteraad bij project Omgekeerd werken Raad Luistert: 12 november 2024 Tijdens de Raad Luistert van 12 november wordt u geïnformeerd over wat Omgekeerd werken is, waarom we Omgekeerd willen werken, hoe dit past binnen de beweging die we in het sociaal domein willen maken en wat dit betekent voor onze inwoners, uw raad en de gemeentelijke organisatie. Ook wordt u meegenomen in de aanpak van het project Omgekeerd werken. De verwachtte duur van deze presentatie is 1 uur.

1 Dubbele vergrijzing houdt in dat er steeds meer mensen ouder worden en dat mensen qua leeftijd ook steeds ouder

worden. 2 Extramuralisering: vanuit het Rijk is beleid ontwikkeld dat ouderen thuis moeten blijven wonen en dat zij buiten de zorg en ondersteuning ontvangen aan huis en in de wijk (en niet meer via verzorgings- of verpleeghuizen).

Betrokkenheid van de gemeenteraad bij Omgekeerde verordening sociaal domein Een van de belangrijkste implementatiepunten van het Omgekeerd werken is het opstellen van de Omgekeerde verordening sociaal domein. Hierin worden alle bestaande verordeningen uit de Jeugdwet, Sociale Zaken, Participatiewet, Wmo, Inburgering samengevoegd in één algemene verordening voor het hele sociaal domein. Deze verordening wordt opgeschreven vanuit de te bereiken effecten in het sociaal domein en dit sluit dan ook aan bij de nieuwe werkwijze van het Omgekeerd werken. De gemeenteraad wordt op twee momenten betrokken bij het opstellen van de Omgekeerde verordening sociaal domein: 1. Vaststellen Uitgangspunten Omgekeerde verordening sociaal domein 2. Vaststellen gehele Omgekeerde verordening sociaal domein 1. Vaststellen Uitgangspunten Omgekeerde verordening sociaal domein Uw raad wordt gevraagd in te stemmen met de kernwaarden/ uitgangspunten die we gaan hanteren voor de Verordening sociaal domein. Deze kernwaarden gaan over de wijze waarop de gemeente de dienstverlening vanuit het sociaal domein wil organiseren. Deze uitgangspunten zijn een nadere uitwerking van het door uw raad vastgestelde Beleidskader sociaal domein (2021). In januari 2025 wordt u gevraagd richtinggevende uitspraken te doen over de concept uitgangspunten voor de Omgekeerde verordening sociaal domein.

Er zal dan inzichtelijk worden gemaakt wat de uitwerking van deze kernwaarden in de verordening sociaal domein betekent voor de wijze waarop het sociaal domein wordt ingericht. U gaat in gesprek over de impact van de keuzes van de kernwaarden. In februari 2025 wordt gevraagd in het kader van uw kaderstellende rol deze kernwaarden/uitgangspunten vast te stellen. De planning hiervoor ziet er als volgt uit: (Raad Luistert – 16 januari 2025; optioneel) Raad Debatteert – 23 januari 2025 Raad Besluit – 3 februari 2025 2. Besluitvorming Omgekeerde verordening sociaal domein Na het vaststellen van de uitgangspunten voor de Omgekeerde verordening sociaal domein wordt aan uw raad ook gevraagd in te stemmen met de gehele Omgekeerde verordening sociaal domein. In het najaar van 2024 wordt door een ambtelijke werkgroep van medewerkers uit het gehele sociale domein, onder voorbehoud van uw instemming met de uitgangspunten, gewerkt aan de Omgekeerde verordening. Gezien de urgentie van deze verordening voor de start van het Stevig Lokaal Team (Jeugd) en de nieuwe gemeentelijke werkwijze met het Omgekeerd werken wordt niet gewacht met het schrijven van de verordening tot na vaststelling van de kernwaarden. Het schrijven van de verordening is namelijk een tijdrovend traject waarvoor medewerkers vrijgemaakt moeten worden. Hiervoor is in het najaar van 2024 ambtelijke capaciteit vrijgemaakt.

Medewerkers gaan aan de slag om in lijn met de concept kernwaarden de Omgekeerde verordening sociaal domein op te stellen. Indien uw raad deze in februari 2025 goedkeurt, kan het proces voor de besluitvorming over de verordening sociaal domein worden voortgezet. De planning ziet er dan als volgt uit: (Raad Luistert – 17 april 2025; optioneel) Raad Debatteert – 24 april 2025 Raad Besluit – 8 mei 2025 Indien uw raad andere uitgangspunten vaststelt, moet de Omgekeerde verordening opnieuw worden opgesteld. Hiervoor is dan nogmaals ambtelijke capaciteit vereist. Het is dan niet meer haalbaar om de Omgekeerde verordening sociaal domein in mei 2025 vast te stellen. De verordening kan dan op zijn vroegst na de zomer van 2025 aan uw raad ter besluitvorming worden voorgelegd.

Onderwerp: Omgekeerd werken en Omgekeerde verordening sociaal domein

p. 2/2