Door accountant gestempelde jaarrekening 2025
Tekst van het document
Gemeente Geertruidenberg
Jaarstukken 2025
Gemeente Geertruidenberg
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................... 3 Inleiding ............................................................................................................................... 7 Voorwoord ......................................................................................................................... 7 Samenvatting ..................................................................................................................... 9 In één oogopslag ............................................................................................................... 13 RIO (Rekening in een oogopslag) .................................................................................... 13 Programma 1 Opgave Leefbaarheid ................................................................................ 15 1.1 Wat hebben we bereikt? ............................................................................................ 15 1.1.1 Verbeteren sociale cohesie ................................................................................. 15 1.1.2 Verhogen participatie en eigenaarschap.............................................................. 17 1.1.3 Verbeteren (fysieke aspecten) openbare ruimte ..................................................
18 1.1.4 Verhogen van veilige woon- en werkomgeving .................................................... 19 1.1.5 Verbeteren bereikbaarheid .................................................................................. 21 1.1.6 Stimuleren vergroening........................................................................................ 22 1.2 Wat hebben we daar voor gedaan? ........................................................................... 23 1.2.1 Integraal wijkgericht werken ................................................................................ 23 1.2.2 Samen sterk in uw buurt ...................................................................................... 24 1.2.3 Meerjarig duurzame inrichting van de openbare ruimte ....................................... 24 1.2.4 Duurzame koppelkansen bij projecten in 2025 .................................................... 25 1.2.5 Veiligheid in de openbare ruimte ......................................................................... 25 1.2.6 Datagedreven werken ......................................................................................... 26 1.3 Wat heeft het gekost? ................................................................................................ 26 1.4 Investeringen .............................................................................................................
27 Programma 2 Opgave Duurzaamheid .............................................................................. 28 2.1 Wat hebben we bereikt? ............................................................................................ 28 2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder.................. 28 2.1.2 Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 duurzaam ............................ 29 2.1.3 Een circulair Geertruidenberg in 2050 ................................................................. 31 2.1.4 Een klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder .................................... 32 2.2 Wat hebben we daar voor gedaan? ........................................................................... 33 2.2.1 Energietransitie ................................................................................................... 33 2.2.2 Duurzame mobiliteit ............................................................................................. 34 2.2.3 Circulaire economie ............................................................................................. 34 2.2.4 Klimaatbestendigheid .......................................................................................... 35 2.3 Wat heeft het gekost? ................................................................................................ 36
3
2.4 Investeringen ............................................................................................................. 36 Programma 3 Opgave Mens en Zorg ............................................................................... 37 3.1 Wat hebben we bereikt? ............................................................................................ 37 3.1.1 Inwoners zijn en blijven vitaal .............................................................................. 37 3.1.2 Inwoners zijn (financieel) redzamer ..................................................................... 39 3.1.3 Meer sociale cohesie in de lokale samenleving ................................................... 40 3.1.4 Eerder erbij en een gezamenlijke en integrale aanpak ........................................ 41 3.1.5 Houdbare basisondersteuning ............................................................................. 43 3.2 Wat hebben we daar voor gedaan? ........................................................................... 44 3.2.1 Bewust (samen)leven .......................................................................................... 44 3.2.2 Werken met talent ...............................................................................................
44 3.2.3 Gelukkig opgroeien.............................................................................................. 45 3.2.4 Financieel zelfredzaam ........................................................................................ 45 3.2.5 Vrije inloop........................................................................................................... 46 3.2.6 Transformatie sociaal domein .............................................................................. 46 3.3 Wat heeft het gekost? ................................................................................................ 47 3.4 Investeringen ............................................................................................................. 49 Programma 4 Opgave Wonen ........................................................................................... 50 4.1 Wat hebben we bereikt? ............................................................................................ 50 4.1.1 Creëren woonruimte naar behoefte ..................................................................... 50 4.1.2 Verbeteren, bewaken en behouden van balans ................................................... 51 4.1.3 Regie pakken op woningmarkt.............................................................................
53 4.1.4 Ontwikkelingen vinden plaats in samenspraak met inwoners en stakeholders ..... 54 4.2 Wat hebben we daar voor gedaan? ........................................................................... 55 4.2.1 Woonruimte naar behoefte .................................................................................. 55 4.2.2 Verbeteren, bewaken en behouden balans.......................................................... 55 4.2.3 Regie op de woningmarkt .................................................................................... 56 4.2.4 Ontwikkelingen in samenspraak met inwoners en stakeholders .......................... 56 4.3 Wat heeft het gekost? ................................................................................................ 56 4.4 Investeringen ............................................................................................................. 57 Programma 5 Opgave Economie en Toerisme ................................................................ 58 5.1 Wat hebben we bereikt? ............................................................................................ 58 5.1.1 Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren ........................................... 58 5.1.2 Een circulaire, duurzame en innovatieve economie in 2050 of eerder .................
59 5.1.3 De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers ......................................... 60 5.2 Wat hebben we daar voor gedaan? ........................................................................... 61 5.2.1 Verbeteren vestigingsklimaat ............................................................................... 61 5.2.2 Circulaire, duurzame & innovatieve economie ..................................................... 61
4
5.2.3 Gastvrij naar bezoekers ....................................................................................... 62 5.3 Wat heeft het gekost? ................................................................................................ 62 5.4 Investeringen ............................................................................................................. 63 Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening......................................................... 64 6.1 Wat hebben we bereikt? ............................................................................................ 64 6.1.1 We hebben inzicht in de toekomstscenario’s van de gemeente op zowel de korte als de lange termijn ...................................................................................................... 64 6.1.2 Wij zijn als college en gemeenteraad samen één overheid .................................. 65 6.1.3 Wij zijn betrouwbaar, toegankelijk en werken continu aan inclusiviteit ................. 66 6.1.4 Verbeteren van de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van de dienstverlening ..................................................................................................................................... 66 6.1.5 Wij zijn dichtbij en weten nog beter wat er speelt in de gemeente ......................
67 6.1.6 We betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken .......................................................................... 68 6.2 Wat hebben we daar voor gedaan? ........................................................................... 69 6.2.1 Klaar voor de toekomst ........................................................................................ 69 6.2.2 Betrouwbaar, toegankelijk en inclusief ................................................................. 70 6.2.3 Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening ..................... 70 6.2.4 Klantgerichtheid, we zijn dichtbij en weten wat er speelt ...................................... 71 6.2.5 Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij zaken, we doen het samen............................................................................................................ 71 6.3 Wat heeft het gekost? ................................................................................................ 72 6.4 Investeringen ............................................................................................................. 72 Programma 7 Opgave Financiën en Organisatie ............................................................
74 7.1 Wat hebben we bereikt? ............................................................................................ 74 7.1.1 We zorgen voor een sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen ................ 74 7.1.2 We hanteren vastgestelde, waaronder ook wettelijke, objectieve en meetbare criteria en ratio’s ........................................................................................................... 75 7.1.3 We ontsluiten de P&C-producten voor iedereen en op een eenvoudige manier .. 75 7.1.4 We streven meer inzicht in de (financiële) voortgang van alle opgaven na .......... 75 7.1.5 We zorgen ervoor dat de bestedingen rechtmatig worden gedaan ...................... 76 7.2 Wat hebben we daar voor gedaan? ........................................................................... 76 7.2.1 Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd 76 7.2.2 Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren ....... 77 7.3 Wat heeft het gekost? ................................................................................................ 77 7.4 Investeringen .............................................................................................................
78 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................... 79 Paragrafen ......................................................................................................................... 81
5
Paragraaf A - Lokale heffingen ........................................................................................ 81 Paragraaf B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................ 90 Paragraaf C - Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................... 96 Paragraaf D - Financiering ............................................................................................. 100 Paragraaf E - Bedrijfsvoering ......................................................................................... 101 Paragraaf F - Verbonden partijen ................................................................................... 105 Paragraaf G - Grondbeleid ............................................................................................. 108 Paragraaf H - Openbaarheid .......................................................................................... 109 Paragraaf I - Donge oevers ............................................................................................ 110 Paragraaf J - De Rekenkamer ....................................................................................... 112 Jaarrekening ....................................................................................................................
113 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ....................................................... 113 Balans............................................................................................................................ 121 Overzicht baten en lasten 2025 ..................................................................................... 134 Toelichting op het overzicht baten en lasten .................................................................. 135 P1 Opgave Leefbaarheid............................................................................................ 135 P2 Opgave Duurzaamheid ......................................................................................... 141 P3 Opgave Mens en Zorg .......................................................................................... 143 P4 Opgave Wonen ..................................................................................................... 154 P5 Opgave Economie en Toerisme ............................................................................ 156 P6 Opgave Bestuur en Dienstverlening ...................................................................... 159 P7 Opgave Financiën en Organisatie .........................................................................
161 Overzicht incidentele baten en lasten ......................................................................... 168 Overzicht baten en lasten per programma ..................................................................... 171 Overzicht baten en lasten per taakveld naar programma ............................................... 171 Overzicht budgetoverhevelingen naar 2026 ................................................................... 173 Programma taakveld baten en lasten............................................................................. 175 Rechtmatigheidsverklaring ............................................................................................. 177 Overige Gegevens ......................................................................................................... 179 Bijlage 1 SISA verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen................................... 179 Bijlage 2 Overzicht baten en lasten per taakveld............................................................ 195
6
Inleiding Voorwoord Met genoegen bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeente Geertruidenberg over het boekjaar 2025 aan. Hierin verantwoorden wij het gevoerde beleid, de behaalde resultaten en de financiële positie van onze gemeente. Als lokale overheid zien wij de complexiteit van de samenleving en de maatschappelijke opgaven toenemen. Wij zien ook dat onze rol daardoor verandert. Na pilots om te onderzoeken wat opgavegericht werken betekent (in 2023) en evaluatie daarvan, heeft het college eind 2024 opdracht gegeven aan de directie om deze manier van werken verder te implementeren en een daarbij passende structuurwijziging door te voeren. Per 1 april 2025 werd de structuuraanpassing een feit. Het uitgangspunt is dat hiermee een basis is gelegd voor slimmer en beter samenwerken, met de maatschappelijke opgaven als centraal vertrekpunt. Een koers die niet alleen een kwalitatieve verbeterslag moet opleveren, maar ons ook tot een flexibele wendbare organisatie maakt. Door diverse opvolgende wisselingen in bestuur (burgemeester, gemeentesecretaris en een wethouder) en de effecten die dat gaf op organisatie, directie en management, heeft de inhoudelijke doorontwikkeling conform het organisatieplan in 2025 helaas nog niet alle aandacht gekregen die het verdient. Het boekjaar 2025 sluiten we af met een positief saldo van € 3.437.000 na mutaties reserves.
Voorstel is budgetten ter waarde van totaal € 1.410.000 over te hevelen naar 2026, waarna een resultaat van € 2.027.000 resteert ten gunste van de Vrije Algemene Reserve. De verklaring voor het afsluiten van het jaarresultaat met een overschot, kan worden gevonden in een veelheid van (veelal incidentele) afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025. In de uitvoering lopen we op zowel het fysieke als het sociale domein aan tegen toenemende uitdagingen in capaciteit en bezetting (als gevolg van ziekte, hoge door-/ uitstroom en inhuur binnen de begrote loonsom). Dat betekent dat projecten vertragen en er een uitdaging is op overdracht en (dossier)kennis. In 2025 is op een totaal salarisbudget van ca € 16 miljoen bijna € 1,9 miljoen vrijgevallen als gevolg van niet-vervulde vacatures. Het begrote bedrag aan inhuur en ziektevervanging ( € 1,04 miljoen) is als gevolg daarvan met bijna € 2 miljoen overschreden (met dekking uit vrijval salarisbudget en vergoedingen van het UWV). Het is een serieus signaal dat de kwetsbaarheid van de organisatie onderstreept; de uitvoering van diverse taken staat echt onder druk. Op het gebied van grondexploitatie en het innen van leges hebben we enkele voordelen kunnen inboeken en hier zien we ook voor 2026 nog mogelijkheden ter optimalisatie van ons resultaat.
Tot slot is er een vrij fors overschot ingeboekt op de overhead kosten die met systeemverbeteringen te maken hebben, veelal omdat implementaties vertraagd of uitgesteld zijn en deels worden overgeheveld naar 2026. Op zichzelf is dit een aandachtspunt, omdat verbetering van de informatiehuishouding niet alleen wenselijk, maar hoogst noodzakelijk is. Ondanks voorgenoemde uitdagingen heeft de gemeente Geertruidenberg ook in 2025 veel zaken succesvol aangepakt. Hieronder per opgave enkele noemenswaardigheden: Leefbaarheid: • Sociale cohesie en zelfredzaamheid wordt versterkt doordat wijkgericht werken verankerd is in onze organisatie; 7
• •
In februari 2025 werd het DIOR vastgesteld: de toekomstige kaders voor de beeldkwaliteit van de openbare ruimte (implementatie start vanaf 2027); Er zijn diverse projecten opgeleverd die bijdragen aan de verkeersveiligheid, zoals de reconstructie Beethovenlaan, de Achterste dijk en openstelling van de nieuwe verbindingsweg Kloosterweg / A59.
Duurzaamheid: • De Amervisie is tot stand gekomen na een succesvol burgerparticipatietraject; • Ons laadpalennetwerk in de gemeente is uitgebreid met 58 openbare laadpalen en ons eigen wagenpark vergroenen we, door aanschaf van 2 elektrische wagens; • We hebben een nieuw afvalbeleid ingevoerd en dit heeft geresulteerd in een aanzienlijke afname van het fijn huishoudelijk restafval. Mens en Zorg: • Er is geïnvesteerd in de sportaccomodaties, o.a. kunstgras bij FC Right-Oh; • Buurtsportcoaches hebben diverse evenementen georganiseerd, o.a. NAC Street League; • De transitie van het sociaal domein is ingezet, met meer nadruk op eigen kracht. Met onze partners (CJG, Surplus etc) zijn we gestart met een proof-of-concept richting de vorming van SLT’s (sterke lokale teams). Hier werken we intensief samen met gemeente Drimmelen. • Er is een aanpak ontwikkeld om jongerenparticipatie vorm te geven. Wonen: • De opvang van Oekraïense ontheemden en asielzoekers in het Hoge Veer werd verlengd tot 1 november 2028.
Voor de blijvende opgave op het gebied van opvang en huisvesting van ontheemden, statushouders, spoedzoekers en overige bijzondere aandachtgroepen heeft een heroriëntatie plaatsgevonden en ligt nog voor de locatie De Driehoek; • Voor de voorgenomen woningbouwontwikkelingen aan het Schonckplein (30 woningen), De Waailanden (44 woningen) en Barbeelweg (29 woningen) werden anterieure overeenkomsten en ruimtelijke procedures voorbereid; • De sloop en (her-)nieuwbouw aan de Zoutmanstraat (+19 woningen) is aangevangen en voor de sloop en (her-)nieuwbouw aan de Ravelijn (+50 woningen) is een startnotitie vastgesteld. Ook zijn voorbereidingen voor het project Achter de Hoeven (180 woningen) opgestart; • Er werd een beleidsregel voor woningsplitsing vastgesteld, het budget voor de startersleningen werd verhoogd en de huisvestingsverordening werd verlengd.
Economie en Toerisme: • Geertruidenberg heeft zich aangesloten bij Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) de Langstraat en het Toeristisch Informatiepunt op de Markt is behouden; • Er is groen toegevoegd in het winkelcentrum Raamsdonksveer en op Dombosch zijn de Snoekweg en Forellenweg volledig heringericht met vergroening en zijn wandelopgangen naar de dijk gerealiseerd; • Voor bedrijventerreinen Dombosch en Pontonnier hebben we het actieprogramma van het Keurmerk Veilig Ondernemen uitgevoerd en zijn we gestart met een haalbaarheidsonderzoek Energiehub Dombosch. Bestuur en Dienstverlening: • In 2025 heeft bureau Van de Laar onderzoek gedaan naar de organisatiekracht; • In april is een structuurwijziging ingegaan, conform Organisatieplan 2025; • De publiekshal is verbouwd, als onderdeel van ontwikkelingen rond het KCC;
8
•
Regionale samenwerking is toegenomen binnen de Stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT) en de Baronie-gemeenten. Met het tot stand komen van de Gemeenschappelijke Regeling De Baronie en vaststelling van de kernagenda is de democratische legitimatie geborgd. Ook participeren we in de ontwerptafel Powerport regio Moerdijk en de Dijkversterkingsopgave van het WAD.
Financiën en Organisatie: • Er is succesvol gewerkt volgens een in het eerste kwartaal van ’25 vastgesteld plan van aanpak ombuigingen zodat een sluitende begroting voor 2026 en 2027 kon worden gepresenteerd. • De overdracht van de uitvoering van de taken voor de Wet Onroerende Zaken (WOZ) en de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) van de gemeente Geertruidenberg naar het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) is succesvol verlopen en achterstanden weggewerkt. • De Financiële Verordening, het Treasurystatuut en verschillende overige samenhangende Nota’s werden herzien en aangepast. De komende jaren leiden de opstapeling van maatschappelijke opgaven in onze gemeente, de kwetsbaarheid in de organisatiekracht en de financiële druk op zowel reguliere taken als aanvullende bestuurlijke ambities tot een uitdagend geheel. Versterking van onze positie in regionale samenwerking is een must en een constructieve interne bestuurlijk-ambtelijke samenwerking een belangrijke voorwaarde. In dit krachtenveld is financiële behoedzaamheid cruciaal. Want: • • • • •
Het ‘ravijnjaar’ lijkt opgeschoven. Er ligt op basis van de huidige inzichten een aanzienlijke uitdaging voor ons en voor de jaren na 2027 hebben we nog geen concrete oplossingen. Focus en bestuurlijke keuzes zijn noodzakelijk. De organisatie is kwetsbaar; er staat spanning op de organisatie. Versterken en ‘verslimmen’ is noodzakelijk en dat vraagt ook investeren. De geopolitieke spanningen breiden zich uit en komen dichterbij. Dat betekent dat het thema Sociale Weerbaarheid zich opdringt op de agenda en inzet vraagt; De Spreidingswet vraagt ook van ons om opvang van asielzoekers te realiseren, terwijl de druk op voorzieningen en woningmarkt fors zijn en de opstapeling van opgaven op ons grondgebied onevenwichtig voelt; De (financiële) risico's zijn aanzienlijk toegenomen, inclusief renteschommelingen en looneisen bij salarissen in combinatie met stijgende prijzen van voedsel, energie en grondstoffen.
We blijven scherp sturen op onze financiën om de impact van toekomstige bezuinigingen te minimaliseren, maar realiseren ons ook dat het maken van bestuurlijke keuzes, het aanbrengen van scherpe focus en tegelijkertijd gericht investeren in de toekomstbestendigheid van de organisatie, haar processen, systemen én de medewerkers, noodzakelijk zijn om het tij te keren.
Samenvatting Financiële resultaten op hoofdlijnen Hieronder geven wij de financiële resultaten van 2025 op hoofdlijnen weer. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de toelichting bij de programma’s, zoals opgenomen in het jaarverslaggedeelte en naar de toelichting op de financiële afwijkingen, zoals opgenomen in het jaarrekeninggedeelte.
9
De inhoudelijke inrichting van het jaarverslag volgt de inrichting en structuur van de begroting 2025. Dat wil zeggen dat de verantwoording gebaseerd is op de programma's zoals die in de begroting 2025 waren begroot. Teneinde aansluiting te blijven houden met de vastgestelde begroting zijn er in de begrotingsteksten geen aanpassingen gedaan. Evenals voorgaande jaren zijn de bedragen, daar waar mogelijk, afgerond op duizendtallen. Hierdoor ontstaat in sommige tabellen een afrondingsverschil. Het resultaat van 2025 dient de worden gepresenteerd in 2 onderdelen, te weten de verantwoording van de reguliere bedrijfsvoering en de verantwoording van het saldo van alle mutaties in de reserves. Begroting 2025 (na V/N wijziging)
Resultaat (bedragen zijn x € 1000)
2025 V/N
Saldo van baten en lasten
4.031
V
1.706
V
594
N
1.706
N
3.437
V
0
V
Stortingen en onttrekkingen reserves (mutaties) Resultaat
De jaarrekening 2025 sluit met een voordeel van € 3.437.000. Dit overschot is exclusief bedragen die in 2025 zijn overgehouden en waarvan de uitwerking en betaling in 2026 zal plaatsvinden. Er is namelijk altijd een aantal uitgavenposten waarover in 2025 reeds is besloten c.q. een bestelling is geplaatst, maar waarmee op basis van de voorschriften (levering heeft nog niet plaatsgevonden) geen rekening gehouden mag worden bij de bepaling van het zuivere jaarrekeningsaldo op 31 december 2025. De overhevelingen vallen in beginsel buiten het zuivere jaarrekeningsaldo en dienen in 2026 wederom beschikbaar gesteld te worden. Het gaat hier om een totaalbedrag van € 1.410.000. Bij het raadsbesluit stellen we voor deze middelen te bestemmen voor de verschillende doelen. Feitelijk is het jaarrekeningresultaat daarmee € 2.027.000 positief. Het resultaat is het saldo van een veelheid van (veelal incidentele) afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025. In de onderstaande tabel worden een aantal significante afwijkingen, niet uitputtend, genoemd die mede hebben geleid tot het jaarrekeningresultaat. In het jaarrekeninggedeelte van deze jaarstukken, is per programma, op detailniveau een toelichting opgenomen van de afwijkingen > € 25.000 van zowel de baten als de lasten.
*PR= programma / TV= taakveld ** indien er in onderstaande tabel bedragen staan <100.000 dan betreft dit een opsomming van meerdere posten >100.000. PR
TV
Omschrijving *bedragen zijn x 1000
Bedrag
V/N
P1
0.10
Mutaties reserves
202
N
P1
2.1
Verkeer en vervoer
1.715
N
P1
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
402
N
P1
0.10
Mutaties reserves
-1.715
V
P1
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-325
V
P2
7.3
Afval
142
N
P2
7.4
Milieubeheer
-117
V
P2
7.2
Riolering
243
N
P3
0.10
Mutaties reserves
171
N
P3
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
715
N
P3
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
-119
V
P3
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-619
V
P3
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
-101
V
P3
6.3
Inkomensregelingen
504
N
10
P3
6.752
Jeugdhulp ambulant regionaal
-32
V
P3
6.763
Jeugdhulp met verblijf landelijk
277
N
P3
6.791
PGB WMO
-263
V
P3
7.1
Volksgezondheid
-101
V
P4
8.1
Ruimte en leefomgeving
226
N
P4
8.3
Wonen en bouwen
-278
V
P4
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
50
N
P6
0.1
Bestuur
275
N
P7
0.10
Mutaties reserves
271
N
P7
0.5
Treasury
-248
V
P7
0.7
Algemene uitkeringen en overige
P7
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
P7
0.4
Overhead
-91
V
P7
0.5
Treasury
303
N
P7
0.8
Overige baten en lasten
235
N
Van de afwijkingen > € 100.000
582
N
Van de afwijkingen < € 100.000
4.019
V
Jaarrekeningresultaat uit reguliere bedrijfsvoering
3.437
V
Gerealiseerde bedragen in €
Inkomsten
-1.275
V
136
N
Uitgaven
Saldo
Bedrag van de jaarrekening te verdelen Incidenteel > 50.000
-6.773.730
4.149.177
-2.624.553
Structureel > 50.000
-76.308.369
68.477.670
-7.830.699
Incidenteel < 50.000
-513.159
761.747
248.588
Structureel < 50.000
-1.009.074
7.184.542
6.175.469
Incidenteel zonder Reserves
-7.286.889
4.910.923
-2.375.966
Structureel zonder Reserves
-77.317.443
75.662.213
-1.655.230
Totaal zonder Reserves
-84.604.332
80.573.136
-4.031.196
Reserves Incidenteel
-833.738
1.137.000
303.262
Reserves Structureel
-144.508
435.000
290.492
Incidenteel met Reserves
-8.120.627
6.047.923
-2.072.704
Structureel met Reserves
-77.461.951
76.097.213
-1.364.738
Totaal met Reserves
-85.582.578
82.145.136
-3.437.442
Saldo Jaarrekening 2025
-85.582.578
82.145.136
-3.437.442
Volgnummer PR
TV Verkorte omschrijving
Overhevelen
1
P1
2.4 Waterwegen/vaarwegen
30.000
2
P1
5.7 Plantsoenen en parken
30.000
3
P1
2.1 Straatreiniging
40.000
4
P1
2.1 Straatreiniging
45.000
5
P1
2.4 Waterwegen/vaarwegen
46.000
6
P1
5.7 Plantsoenen en parken
160.000
7
P2
7.4 Algemeen Milieu
7.000
8
P2
7.4 Middelen Klimaatakkoord
22.000
9
P2
7.4 Middelen Klimaatakkoord
30.000
10
P2
7.4 Algemeen Milieu
65.000
11
P3
5.1 Sportbeleid
8.000
12
P3
5.1 Sportbeleid
25.000
13
P3
7.5 Algemene begraafplaatsen
35.000
14
P3
6.5 Mens en Zorg PL 2 Werken met talent
35.000
15
P3
7.1 Mens en Zorg PL 3 Gelukkig opgroeien
50.000
16
P3
7.1 Mens en Zorg PL 3 Gelukkig opgroeien
39.000
17
P3
6.2 Mens en Zorg PL 5 Vrije inloop
50.000
11
18
P4
8.1 Ruimtelijk beleid
23.000
19
P5
3.1 Economisch beleid
60.000
20
P6
0.1 College van Burgemeester en wethouders
27.000
21
P7
0.4 Overhead DIV
26.000
22
P7
0.8 Algemene uitgaven en inkomsten
37.000
23
P7
0.4 Overhead Bestuursondersteuning college van B&W
40.000
24
P7
0.4 Overhead Personeel
49.000
25
P7
0.4 Overhead ICT
50.000
26
P7
0.4 Overhead I&A
62.000
27
P7
0.4 Overhead Personeel
320.000
Totaal
1.410.000
RESULTAATBESTEMMINGEN (bedragen zijn x € 1000) Omschrijving
Bedrag
V/N
Jaarrekeningresultaat uit reguliere bedrijfsvoering
3.437
V
Overhevelingen - resultaatbestemming
1.410
N
Jaarrekeningresultaat na overhevelingen - resultaatbestemming
2.027
V
De specificatie van de resultaatbestemmingen inclusief de toelichting daarop, treft u aan in het jaarrekeninggedeelte. Risico’s versus interne beheersing In de jaarstukken wordt in de programma’s een toelichting opgenomen op de belangrijkste risico’s, waaronder de top 10 risico’s, zoals opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Hierbij wordt tevens aangegeven welke risico’s zich hebben voorgedaan in 2025 en welke beheersmaatregelen het college daartoe heeft genomen. De risico’s, die zijn opgenomen in de top 10 van de paragraaf Weerstandsvermogen, zijn voorzien van een cijfer. Dit cijfer correspondeert met het cijfer in de top 10. Investeringen Per programma wordt de voortgang van de, in de begroting 2025, opgenomen nieuwe investeringen gepresenteerd. Zo kan ook beoordeeld worden wat we niet hebben gerealiseerd ten opzichte van wat er begroot was. Een toelichting over de voortgang van de investeringen die eerder dan 2025 beschikbaar zijn gesteld is opgenomen in het jaarrekeninggedeelte. In beginsel leidt een vertraagde uitvoering van voorgenomen investeringen tot een incidenteel voordeel op de begrote kapitaallasten van 2026. De eventuele voordelige effecten zullen bij de Voorjaarsnota 2026 worden meegenomen.
12
In één oogopslag RIO (Rekening in een oogopslag) Uitgaven 2025 gemeente Geertruidenberg Omschrijving (toelichting)
13
Inkomsten 2025 gemeente Geertruidenberg Omschrijving (toelichting)
14
Programma 1 Opgave Leefbaarheid De leefbaarheid van de gemeente Geertruidenberg is belangrijk voor de inwoners. We focussen daarbij op een goede inrichting van de openbare ruimte en ook op het participeren met de inwoners. Daar geven we op veel manieren invulling aan. Uit de burgerpeiling blijkt over het algemeen dat men het heel prettig wonen vindt in de gemeente, maar op onderdelen wordt extra aandacht gevraagd over de kwaliteit en beleving van de openbare ruimte. Hier zetten we de komende jaren stappen in waardoor de gemeente Geertruidenberg een steeds prettigere plek wordt om in te verblijven en wonen.
1.1 Wat hebben we bereikt? Inwoners, bedrijven en bezoekers verblijven in een prettige (woon) omgeving die veilig en goed bereikbaar is met aandacht voor groen in de buurt. Een omgeving waarbij de duurzame toekomst centraal staat. Geertruidenberg is een plek waar buurtgenoten elkaar kunnen ontmoeten en fijn met elkaar samenleven en zich inzetten voor de wijk.
1.1.1 Verbeteren sociale cohesie Wat hebben we bereikt? 1.1.1 Verbeteren sociale cohesie De sociale cohesie in de wijk wordt verbeterd vanuit de focus op de openbare ruimte. Het wijk- en buurtgericht werken staat daarbij centraal, waarbij we als één gemeente aansluiten op de lokale behoeften van inwoners met oplossingen die daaraan bijdragen.
Wat willen we bereiken? / Wat hebben we bereikt? a. Het aantal buurtactiviteiten in de openbare ruimte stijgt jaarlijks Op wekelijkse basis stimuleren we met de wijktafels op wisselende locaties in de gemeente het ontplooien van buurtactiviteiten. De buurtactiviteiten (straatfeest, spellendag, schoonmaakactie, etc) worden door de inwoners gefaciliteerd en daarmee komen de mensen in de buurt met elkaar in contact. Als gemeente leveren we een kleine financiële bijdrage. In steeds meer wijken organiseren inwoners buurtactiviteiten. Hierbij kun je denken aan een buitenspeeldag, een buurtbarbecue of zwerfafval opruimen in de wijk. Deze activiteiten worden ondersteund met een bijdrage uit het wijkbudget. In 2025 hebben 16 bewonersgroepen een bijdrage aangevraagd voor een buurtactiviteit. Deze buurtactiviteiten dragen bij aan het versterken van de sociale cohesie en het vergroten van de samenredzaamheid in de wijk.
b. Het aantal burgerinitiatieven voor de openbare ruimte stijgt jaarlijks Op wekelijkse basis stimuleren we met de wijktafels op wisselende locaties in de gemeente het ontplooien van burgerinitiatieven. De burgerinitiatieven (vergroenen, speelvoorzieningen, faciliteiten, etc) ontstaan vanuit de behoeftes van de inwoners en de meerwaarde is dan ook altijd evident. Als gemeente leveren we per burgerinitiatief een financiële bijdrage tot een maximaal bedrag. We zien een toename van het aantal burgerinitiatieven ten aanzien van de begrote aantallen. Inwoners zijn enthousiast om eigenaarschap te nemen en ruimte te krijgen voor het realiseren van een burgerinitiatief. In 2025 hebben zich 41 burgerinitiatieven aangemeld. Eind van het jaar (Q4) was het noodzakelijk om een wachtlijst op te starten voor nieuwe burgerinitiatieven door het ontbreken van een wijkregisseur. Op deze wachtlijst staan 8 nieuwe (nog niet aangemelde) initiatieven. Daarmee overtreffen we de verwachtingen.
15
c. De gemeente is voor de bewoners meer zichtbaar in de wijk De wijktafels zijn geïntensiveerd naar elke week waarbij we op meer locaties in de gemeente zichtbaar zijn. Daarnaast is het aantal onderwerpen dat wij als gemeente adresseren verbreed. Naast burgerinitiatieven en buurtactiviteiten komen we ook in contact over afval en wijkonderhoud. Daar komen de komende periode nog meer onderwerpen bij. Naast de wijktafels organiseren we ook themasessies met inwoners. De wijkregisseur is zichtbaar aanwezig geweest in de wijk, waardoor inwoners haar kennen en haar weten te vinden. De wijkregisseur legt verbindingen tussen inwoners, verenigingen en samenwerkingspartners. Daarnaast zijn er maandelijks thematische wijkmomenten georganiseerd om inwoners te informeren, inspireren en uit te nodigen om bij te dragen aan de leefbaarheid in hun buurt of wijk. Deze thematische bijeenkomsten hebben geleid tot een toename van het aantal bezoekers aan de wijkmomenten. Thema's die o.a. in 2025 centraal hebben gestaan zijn water, veiligheid, Huis van de Wijk, spelen, bewegen en circulariteit. De gesprekken in de wijken dragen bij aan het versterken van het netwerk en de sociale cohesie in wijk.
d. Het aantal deelnemers aan bewonerscomités neemt jaarlijks toe De initiatieven en contactmomenten die we met inwoners hebben willen we zoveel mogelijk borgen. Goede contacten willen we onderhouden om beter en nauwer met elkaar in contact te staan. Daarvoor hebben we de wijkraden opgeheven en organiseren we dit meer op lokale schaal met bewonerscomités. In de wijken zijn verschillende bewonerscomités actief. Zij zetten zich in voor hun buurt of wijk. Deze buurtcomités dragen bij aan de saamhorigheid in de wijk door het organiseren van activiteiten of het creëren van ontmoeting in de wijk. De wijkregisseur is de gemeentelijke contactpersoon voor deze bewonerscomités. Doordat er eind 2025 door langdurige ziekte geen wijkregisseur aanwezig was, zijn er voor 2025 geen objectieve cijfers m.b.t. de bewonerscomités beschikbaar.
Beleidsindicatoren Waarden
Beleidsindicator Begroting 2025
Jaarrekening 2025
% tevredenheid over thuis voelen in de gemeente
81%
Geen data beschikbaar
% tevreden in klaar staan voor elkaar
61%
Geen data beschikbaar
Aantal wijkbudgetten aangevraagd (t.b.v. buurtactiviteiten)
18
11
Aantal burgerinitiatieven
33
41
Aantal acties vanuit wijktafels
48
Inzet vanuit de kracht van de wijk
Aantal bewonerscomités
38
Geen objectieve cijfers beschikbaar
Over de tevredenheid van inwoners zijn geen cijfers beschikbaar. Deze cijfers zijn niet structureel onderzocht en uitgevraagd bij inwoners, wegens personeelstekort. Tijdens de wijkmomenten worden geen acties voor de gemeentelijk organisatie geregistreerd, omdat er gewerkt wordt vanuit de wijkgerichte werkwijze, waar we uitgaan van de kracht, kennis en kunde uit de wijken. Als een inwoner kansen ziet om de leefbaarheid te verbeteren dan gaat de wijkregisseur met deze persoon in gesprek om te bespreken wat er al is in de wijk of waar de kansen zitten om dit als inwoners aan te pakken. Doordat er eind 2025 geen wijkregisseur aanwezig was, zijn er voor 2025 geen objectieve cijfers beschikbaar m.b.t. het aantal bewonerscomités.
16
Wettelijke beleidsindicatoren Nr.
Waarde Begroting (jaarrekening 2025 2025)
Eenheid
Bron
4
3,7 (totaal 80)
per 1.000 inwoners
CBS
4
4,3 (totaal 95)
per 1.000 inwoners
CBS
0,5
7,4* (totaal 160)
per 1.000 inwoners
CBS
Winkeldiefstal
1
1,1 (totaal 25)
per 1.000 inwoners
CBS
Verwijzingen Halt
0,5
0,23 (totaal 13)
per 1.000 jongeren
CBS
Taakveld
Naam indicator
1. Veiligheid
Geweldsmisdrijven
1. Veiligheid
Vernielingen
1. Veiligheid
Diefstallen uit woning
1. Veiligheid 1. Veiligheid
*Diefstal algemeen. De totale criminaliteitscijfers in onze gemeente in 2025 zijn met een kleine 11% gedaald t.o.v. 2024. In de afgelopen 10 jaar is het totaal aantal geregistreerde misdrijven zelfs gedaald met ruim 30%. T.o.v. 2024 zijn er 7.1% minder HALT verwijzingen geweest in onze gemeente.
1.1.2 Verhogen participatie en eigenaarschap Wat hebben we bereikt? 1.1.2 Verhogen participatie en eigenaarschap Inwoners, partners, organisaties en bedrijven denken mee over de woon- en werkomgeving en pakken zelf de regie om initiatieven op te pakken en te realiseren. Men draagt bij aan structurele oplossingen. De gemeente treedt daarmee meer op de voorgrond en wil inwoners actief betrekken en samenwerken.
Wat willen we bereiken? / Wat hebben we bereikt? a. Onderhoud door bewoners aan de openbare ruimte stijgt jaarlijks Met initiatiefnemers van burgerinitiatieven sluiten we waar mogelijk overeenkomsten voor het onderhoud zodat zij ook verantwoordelijkheid dragen voor de instandhouding. Daarmee creëren we vertrouwen en gedeeld eigenaarschap. We zien dat inwoners, nadat zij een burgerinitiatief hebben opgepakt en gerealiseerd, betrokken blijven bij het onderhoud en toezicht. Veelal dragen de initiatiefnemers na realisatie bij aan het onderhoud van bijv. de speelplek of het plantsoen. Onderhoud door inwoners wordt niet in een overeenkomst vastgelegd, omdat we de bijdrage van inwoners laagdrempelig willen houden. Hierdoor is dit niet 100% meetbaar, maar we constateren dat de eigen inzet breed gedragen wordt.
b. Meldingen over de openbare ruimte die samen worden opgelost, stijgt jaarlijks Meldingen worden meestal behandeld als klachten terwijl het in veel gevallen ook veel informatie geeft over lokale knelpunten. Door als gemeente constructief in gesprek te gaan over de aard van het probleem komen we samen tot oplossingen. De oplossing ligt daarbij soms bij de inwoners. Meldingen geven ruimte voor gesprek tussen inwoners en de ambtelijke organisatie. Nadat een melding is gemaakt, neemt de vakinhoudelijk betrokken medewerker contact om met de melder om de melding en daarbij horende beleidsnormen en kaders te bespreken, waardoor duidelijkheid en begrip kan ontstaan. In 2025 zijn er 8584 meldingen gemaakt.
17
c. Over projecten en/of herinrichting van de openbare ruimte denken inwoners aan de voorkant structureel mee Door participatie als standaard te beschouwen bij projecten en/of herinrichtingen van de openbare ruimte sluit de oplossing beter aan op lokale behoeften en ontstaat vervolgens meer eigenaarschap over het eindresultaat. Bij projecten en/of herinrichtingen van de openbare ruimte worden de inwoners en eventuele belangengroepen zoals bijvoorbeeld Toegankelijk Geertruidenberg structureel vooraf gevraagd mee te denken.
Beleidsindicatoren Beleidsindicator
Waarden Begroting 2025
Jaarrekening 2025
Cijfer betrekken en samenwerken
6,1
Geen cijfers beschikbaar
Aantal onderhoudsovereenkomsten met inwoners
23
Geen cijfers beschikbaar
Aantal meldingen ideeën wijk & buurt
23
41
Aantal participatieve projecten
13
Geen cijfers beschikbaar
Voor 2025 zijn geen cijfers beschikbaar, omdat deze beleidsindicatoren niet jaarlijks uitgevraagd worden bij inwoners. Onderhoud door inwoners wordt niet in een overeenkomst vastgelegd om dit laagdrempelig te houden. In 2025 zijn 41 initiatieven/ideeën voor de wijk en buurt aangemeld.
1.1.3 Verbeteren (fysieke aspecten) openbare ruimte Wat hebben we bereikt? 1.1.3 Verbeteren (fysieke aspecten) openbare ruimte De beleving, de kwaliteit en de duurzaamheid van de openbare ruimte wordt verbeterd. Het ontwikkelen van een integraal programma openbare ruimte om daarmee de openbare ruimte op planmatige wijze toekomstbestendig en duurzaam in te richten staat centraal voor de lange termijn. Op korte termijn wordt werk gemaakt van projecten waarin beleving, kwaliteit en duurzaamheid geborgd zijn.
Wat willen we bereiken? / Wat hebben we bereikt? a. De beleving van de fysieke aspecten in de openbare ruimte verbetert jaarlijks We zijn elke week aanwezig in één van 17 buurten in de gemeente. Daarmee zorgen wij dat de buurt er in die week perfect bijligt hetgeen bijdraagt aan een betere beleving. Daarnaast zijn de medewerkers van het wijkonderhoud de hele week aanspreekbaar voor inwoners van die buurt. De wekelijkse aanwezigheid in één van de 17 buurten heeft tot november plaatsgevonden. Daarna hebben wij deze vanwege gebrek aan personele capaciteit moeten staken. Wij hopen deze buurtbezoeken in het voorjaar van 2026 weer op te kunnen pakken. Onze medewerkers van Wijkonderhoud blijven natuurlijk wel aanspreekbaar voor de inwoners. Daarnaast kunnen onze inwoners gebruik maken van de Geertruidenberg-app, die na de invoering daarvan in 2022 inmiddels goed ingeburgerd is.
18
b. De kwaliteit van de werkzaamheden in de openbare ruimte verbetert jaarlijks We zijn actief met het DIOR (Duurzame Inrichting Openbare Ruimte). In dat traject komt de Raad in positie om de beeldkwaliteit van de openbare ruimte opnieuw te bepalen. Daarnaast zorgen we dat de werkprocessen op orde zijn waarmee alle assets in de openbare ruimte voldoen aan de vastgestelde kwaliteit. Het DIOR is in februari 2025 door de raad vastgesteld. Met het vaststellen van het DIOR heeft de raad het toekomstige beeldkwaliteitskader voor de openbare ruimte voor de verschillende assets vastgesteld. In de Kadernota 2026 hebben wij aangegeven vanaf 2027 te starten met het implementeren van het DIOR.
c. De duurzame inrichting van de fysieke aspecten in de openbare ruimte verbetert jaarlijks Het uitgangspunt is dat we alle werkzaamheden op duurzame wijze uitvoeren. Dit geldt zowel voor nieuwe projecten als de wijze waarop en met welk materiaal en materieel wij het onderhoud uitvoeren. We kijken vooraf of aanwezige materialen hergebruikt kunnen worden. Als nieuwe materialen toegepast worden, worden de vrijkomende materialen gescheiden afgevoerd zodat deze zoveel mogelijk voor hergebruik beschikbaar zijn. Voor de nieuwe materialen kijken wij in hoeverre deze gemaakt zijn van circulaire materialen en of dat deze na het einde van de technische levensduur weer recyclebaar zijn. Het materieel dat ingezet wordt bij de werkzaamheden voldoet aan de Europerse milieunormen.
Beleidsindicatoren Beleidsindicator
Waarden Begroting 2025
Jaarrekening 2025
Cijfer zorg voor woon- en leefomgeving
7,0
Geen cijfers beschikbaar
% tevredenheid in schoon en netjes
61%
Geen cijfers beschikbaar
Aantal meldingen afval
450
2.488
% tevredenheid over geen dingen kapot in de openbare ruimte
71%
Geen cijfers beschikbaar
Aantal meldingen civiel openbare ruimte (wegen, riolering, groen, verlichting, voorzieningen)
2.375
2.445
20
Geen cijfers beschikbaar
Aantal duurzame koppelkansen benut
1.1.4 Verhogen van veilige woon- en werkomgeving Wat hebben we bereikt? 1.1.4 Verhogen van veilige woon- en werkomgeving Het verhogen van de veiligheidsbeleving (subjectieve veiligheid) bij inwoners en het terugdringen van meetbare misdaadcijfers (objectieve veiligheid).
19
Wat willen we bereiken? / Wat hebben we bereikt? a. De veiligheidsbeleving (subjectieve veiligheid) in de openbare ruimte verhoogt jaarlijks Door zicht te hebben op de mate waarin mensen zich veilig of onveilig weten én voelen wordt het mogelijk om dit te verbeteren. De beleving is persoonlijk en kan zich op verschillende manieren uiten via het ‘denken-voelen-doen’ of ‘veraf-dichtbij’. In 2025 is er landelijk aandacht besteed aan de dood van het meisje Lisa in de gemeente Ouder-Amstel. Dit heeft landelijk en lokaal veel impact gehad op de veiligheidsbeleving van mensen. Dit heeft ook invloed gehad op de veiligheidsgevoelens van de inwoners van de gemeente Geertruidenberg. Naar aanleiding hiervan zijn we aan de slag gegaan met het inventariseren van locaties in de gemeente waar mensen zich onveilig voelen. Hier gaan we in 2026 mee verder. De WhatsApp buurtpreventie is wederom ingezet in de wijken en buurten om dit soort signalen te herkennen en te melden bij politie en gemeente.
b. Criminaliteit (objectieve veiligheid) in de openbare ruimte daalt jaarlijks Het aantal strafbare incidenten in de openbare ruimte moet verminderen. De meest urgente misdaadcijfers vormen de aanleiding om hier actief op te sturen en prioriteren. Bovenstaande stelling is zeer breed. We werken nauw samen met politie en zetten in op zowel preventie door voorlichting als repressie door op te treden waar mogelijk. Ook in 2026 houden we hier aandacht voor.
c. Jeugdproblematiek in de openbare ruimte daalt jaarlijks De jeugd is een kwetsbare doelgroep. Het is wenselijk om hen meer perspectief te bieden en tegelijkertijd de overlast te verminderen. Daarmee worden voorwaarden gecreëerd om hier jaarlijks stappen in te maken. In 2025 zijn er diverse gesprekken gevoerd met jongeren . Tijdens deze gesprekken is gesproken over wat zij graag zouden willen, waar zij behoefte aan hebben. Eén van de wensen was een picknicktafel bij een basketbalveld. Dit is gerealiseerd en er wordt gebruik van gemaakt. De overlast op de betreffende locatie was hiermee afgenomen. Tevens is er veel gebruik gemaakt van het jongerencentrum en hebben de jongerenwerkers meerdere activiteiten georganiseerd welke goed bezocht zijn. De contacten tussen jongerenwerk en gemeente worden aangehaald en samenwerking wordt gestimuleerd.
d. De fysieke veiligheid verbetert door een betere ruimtelijke inrichting Door het centraal stellen van fysieke veiligheid in de openbare ruimte wordt nagedacht hoe de ruimtelijke inrichting kan bijdragen aan meer veiligheid en minder overlast. Daarmee kan worden voorkomen dat vernielingen, verloedering, bedreigingen en ongelukken optreden. In februari 2025 heeft de raad het DIOR vastgesteld, waarin de toekomstige kaders voor de beeldkwaliteit van de openbare ruimte zijn vastgelegd. In 2027 wordt gestart met de implementatie van het DIOR.
Beleidsindicatoren Beleidsindicator
Waarden Begroting 2025
Jaarrekening 2025
% tevredenheid in veilig in de buurt
91%
Cijfers niet beschikbaar
% tevredenheid in van overlast buurtbewoners
71%
Cijfers niet beschikbaar
Aantal initiatieven voor veilige fysieke inrichting
6
2
20
Aantal meldingen handhaving en overlast (totaal)
1.350
2.370
1.1.5 Verbeteren bereikbaarheid Wat hebben we bereikt? 1.1.5 Verbeteren bereikbaarheid Geertruidenberg is en blijft goed en veilig bereikbaar. We investeren blijvend in onze bereikbaarheid. De focus ligt op auto- en fietsverkeer en het openbaar vervoer wordt verkend. Ook bestaat aandacht voor de verlaging van het aantal ongevallen en mate van overlast door het verkeer.
Wat willen we bereiken? / Wat hebben we bereikt? a. Het aantal verkeersongevallen verlaagt jaarlijks Vanuit de mobiliteitsvisie werken we aan fysieke en sociale maatregelen en wordt een directe bijdrage geleverd aan het verminderen van verkeersongevallen. In 2025 zijn een aantal projecten uitgevoerd of opgestart die een bijdrage leveren aan het verhogen van de verkeersveiligheid: • Ontwerp voor betere loop- en fietsroutes over de Markt van Geertruidenberg is vastgesteld. Uitvoering is in 2026. • Het integrale ontwerp voor de aanpassing aan de kruisingen Centraleweg - Koestraat en Centraleweg - Stationsweg is klaar. Deze kruispunten worden gereconstrueerd tot rotondes. Uitvoering is in 2026. • Onder leiding van RWS is op- en afrit 34 aan de A59 is opgeheven en er is een nieuw verbindingsweg gerealiseerd. De Oosterhoutseweg en de aansluitende wegen hebben daardoor minder verkeer te verwerken gekregen. • Op het Lint in Raamsdonk zijn sluipverkeer werende maatregelen gerealiseerd en zijn de alternatieve routes in het buitengebied verbeterd. • Reconstructie Beethovenlaan afgerond. • Verschillende verkeersmaatregelen Lange Broekstraat • Verbeteren school-thuisroutes naar aanleiding van de komst van kindcentrum 't Veer Op het moment van opmaken van de jaarstukken waren de ongevalscijfers voor 2025 nog niet beschikbaar.
b. De mate van verkeersoverlast verlaagt jaarlijks Vanuit de mobiliteitsvisie werken we aan fysieke en sociale maatregelen en wordt een directe bijdrage geleverd aan het verminderen van de verkeersoverlast. Het aantal meldingen over verkeersoverlast is in 2025 ten opzichte van 2024 gedaald met 13%.
c. De bereikbaarheid in, van en naar de gemeente verbetert jaarlijks Door vanuit de mobiliteitsvisie fysieke en sociale maatregelen uit te voeren die een directe bijdrage leveren aan het verbeteren van de bereikbaarheid. Op het gebied van het verbeteren van de bereikbaarheid van onze gemeente zijn in 2025 de volgende projecten uitgevoerd: • Reconstructie Beethovenlaan • Reconstructie Achterste dijk • Ontwerp van Het Lint te Raamsdonk afgerond met de omgeving • Verschillende verkeersmaatregelen Lange Broekstraat gerealiseerd • Openstelling nieuwe verbindingsweg Kloosterweg bij op-afritten 33 aan de A59 • Definitieve afsluiting van op- en afritten aansluiting 34 Raamsdonksveer aan de A59 • Er zijn Bravoflex haltes in onze gemeente geïntroduceerd
21
Beleidsindicatoren Beleidsindicator
% tevredenheid in verkeersveiligheid Aantal verkeersongevallen
Waarden Begroting 2025
Jaarrekening 2025
75%
Indicator is vervallen vanwege inconsistente bron.
0
79
Aantal meldingen verkeersveiligheid
115
126
Aantal meldingen parkeer- en verkeersoverlast
537
747
1.1.6 Stimuleren vergroening Wat hebben we bereikt? 1.1.6 Stimuleren vergroening Geertruidenberg creëert een groene, biodiverse en klimaatadaptieve leefomgeving. Daarin werken we aan vergroening van de openbare ruimte en doen dit op een kwalitatieve manier door voor passende beplanting te kiezen. We werken bovendien aan het Omgevingsprogramma Groen en een vergroeningsagenda om de ambities te verwezenlijken.
Wat willen we bereiken? / Wat hebben we bereikt? a. Elke straat van de toekomst wordt 10% groener Door bij elk project en/of inrichting in de openbare ruimte vergroening als uitgangspunt te nemen ontstaan de groene straten van de toekomst. Groen is het centrale uitgangspunt. Ook kijken we naar kansen in onnodige verharding. Er zijn in 2025 geen vergroeningsprojecten uitgevoerd. De vergroeningsprojecten welke in 2024 zijn voorbereid, zijn vervallen bij de bezuinigingen.
b. Het areaal groen breidt jaarlijks uit Door meer groen toe te voegen ontstaat een groter groenareaal en daarmee een klimaatadaptieve en biodiverse gemeente. Hierbij zijn we onder andere actief met het Ecopark en kijken we naar lokale hittestress knelpunten. Door de bezuinigingen op duurzaamheid zijn de vergroeningsopgaves niet uitgevoerd.
c. Verhogen van welzijn door groen stijgt jaarlijks Door in de communicatie naar inwoners de nadruk op welzijn te leggen wordt het inzichtelijk dat groen niet alleen fysieke bijdragen levert, maar dat het ook de mentale gezondheid van de inwoners verbetert. Ook nodigt het uit om te bewegen en te ontspannen. Door de bezuinigingen op duurzaamheid zijn deze activiteiten niet uitgevoerd.
22
d. Meer bewustzijn over meerwaarde groen en biodiversiteit Door het bewustzijn van inwoners te vergroten gaan ze de waarde van groen inzien. Door veranderend groenbeleid vraagt het nadrukkelijk de aandacht om de bewoners mee te nemen in het beleid. Door de bezuinigingen op duurzaamheid zijn deze activiteiten niet uitgevoerd.
Beleidsindicatoren Beleidsindicator
Waarden Begroting 2025
Jaarrekening 2025
% tevredenheid in genoeg groen
69%
Gegevens niet beschikbaar
% tevredenheid in onderhoud van groen
58%
Gegevens niet beschikbaar
Aantal meldingen groen
1.368
1.182
Aantal bomen
13.585
14.442
1.339.000
1.764.050
M2 aan areaal groen
1.2 Wat hebben we daar voor gedaan? 1.2.1 Integraal wijkgericht werken De focus in dit veranderproces ligt op het anders organiseren van het Wijkgericht SAMENwerken. De bevinding is dat dit een succesvol initiatief is, maar dat we dit breder en integraler willen inrichten. Daarom hebben we de doorontwikkeling van 'Samen sterk in uw buurt' vormgegeven, waarmee we van wijk naar buurtniveau gaan om beter aan te sluiten bij de leefomgeving. Ook combineren we in deze werkwijze meerdere onderwerpen en disciplines waardoor we ook nauwer samenwerken met het wijkgericht werken van het sociaal domein. Resultaten in begroting 2025: • • • • • •
Samenvoegen van buurtgericht werken (fysiek domein) en wijkgericht werken (sociaal domein) Periodieke wijktafels combineren met vaste buurt- en wijkvoorzieningen Alle onderwerpen/thema's van de gemeente relateren aan het perspectief van de inwoners Samen sterk in uw buurt verder professionaliseren Buurtverbinders positioneren als spin in het web in de wijken en buurten Wijk- en buurtvisie(s) opstellen
Resultaten in jaarrekening 2025: Binnen de organisatieontwikkeling is het team Wijkgericht SAMENwerken gepositioneerd in het sociaal domein om verbindingen te leggen voor de wijkgericht werkwijze binnen de verschillende domeinen, programma's en vakgebieden. De wijkregisseur is aanwezig geweest in de wijken om inwoners te enthousiasmeren, stimuleren en adviseren om bij te dragen aan hun woon- en leefomgeving. Ondanks de verminderde capaciteit in 2025 heeft dit geleid tot het realiseren van 11 burgerinitiatieven. De ervaringen en successen van het team wijkgericht SAMENwerken vormen de basis voor een integrale wijkgerichte werkwijze. Deze basis is in beeld gebracht en de mogelijkheden voor de verbreding van het wijkgericht werken binnen meerdere programma's en domeinen zijn onderzocht.
23
1.2.2 Samen sterk in uw buurt Aan de voorkant in contact komen met buurtbewoners biedt allerlei voordelen voor zowel de inwoners als de gemeente. Het concept 'Samen sterk in uw Buurt' is in 2024 opgezet en wordt verder uitgebreid. Daarmee ontstaat wederzijds begrip voor behoeftes en keuzes. Op verschillende vlakken zijn wij als gemeente al structureel aanwezig in de buurten maar de inwoners ontgaat dit deels. Door hier een actieplan voor op te stellen en eenduidig te communiceren over de buurtagenda gaat een structurele samenwerking tussen de inwoners en de gemeente ontstaan. De gemeente heeft 4 wijken en 17 buurten. Hier zijn wij fysiek aanwezig op terugkerende momenten maar willen ook periodiek met elkaar in gesprek over specifieke thema's die plaatselijk relevant zijn. Wij focussen op alle wijkgerichte opgaven die in de gemeente spelen, zowel op fysiek als sociaal domein. Vanuit de beheerders en wijkvoormannen wordt al gewerkt met onderhoudscycli in deze buurten. Tegelijkertijd biedt dit een haakje om de Geertruidenberg App opnieuw te positioneren als enige ingang voor officiële meldingen. Resultaten in begroting 2025: • • • • • • • • • •
Analyse naar beleidsopgave per buurt Samen met de inwoners werken aan een buurtagenda per buurt Koppelen van het sociale thema's (achter de voordeur) en fysieke thema's (openbare ruimte) Meer burgerinitiatieven die aansluiten bij beleidsthema's Het op orde hebben van het straatbeeld in de verschillende buurten Toename van gebruik Geertruidenberg App voor officiële meldingen Wederzijds vertrouwen tussen inwoner en gemeente Continueren van Wijktafels Aansluiten bij Wijkvoorzieningen Per thema aansluiten op de lokale behoeften
Resultaten in jaarrekening 2025: De wijkregisseur is zichtbaar aanwezig geweest in de wijk, waardoor inwoners haar kennen en haar weten te vinden. De wijkregisseur legt verbindingen tussen inwoners, verenigingen en partners in de wijk. Daarnaast zijn er maandelijks thematische wijkmomenten georganiseerd in samenwerking met diverse vakgebieden zoals o.a. water, veiligheid, spelen, huis van de wijk en circulariteit. Deze verbindingen en samenwerkingen hebben de integraliteit en onderlinge afstemming versterkt. De thematische insteek van de wijkmomenten heeft geleid tot een toename van het aantal bezoekers en versterkt de onderlinge contacten in de wijk, doordat ook inwoners met elkaar in contact komen tijdens de wijkmomenten. In februari 2025 is het huis van de wijk geopend met als uitgangspunt een huis voor en door de wijk. Er is een basis gelegd voor aanbod van activiteiten en steeds meer inwoners weten het huis van de wijk te vinden. Dit draagt bij aan de samenredzaamheid en versterkt de sociale cohesie. Met regelmaat was de wijkregisseur aanwezig in het huis van de wijk. Ook steeds meer partners zijn in contact met het huis van de wijk en onderzoeken de mogelijkheden om laagdrempelig en pro-actief aanwezig te zijn in het huis van de wijk.
1.2.3 Meerjarig duurzame inrichting van de openbare ruimte Het is een lang gekoesterde wens om meer in controle te zijn voor de lange termijn inrichting van de openbare ruimte. We maken keuzes over de gewenste inrichting van de openbare ruimte in het DIOR (Duurzame Inrichting Openbare Ruimte) door het gewenste kwaliteitsniveau (opnieuw) vast te stellen. Dit vertaalt zich in investeringen die nodig zijn om te voldoen aan de gewenste kwaliteit. We geven sowieso invulling aan duurzaamheid. Daarnaast geeft het LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) invulling aan de eisen en wensen die wij voor onze openbare ruimte stellen aan derden. Tot slot maken we werk van het op orde krijgen van werkprocessen, beheersystemen en kwaliteitsniveaus. Resultaten in begroting 2025: • • • • •