CConstaterende datGeertruidenberg
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage Programma Baggeren 2026-2035 binnendijkse wateren

De raad besluit 24 september 2026, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: Programma baggeren 2026-2035 voor binnendijkse wateren12.039 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Onderhoudswerkzaamheden zoals baggeren en herprofileren zijn hierbij noodzakelijk om verstopping te voorkomen, de doorstroming te behouden en de werking van kunstwerken zoals duikers te waarborgen. De juridische basis voor het toerekenen van deze kosten aan de rioolheffing is bevestigd door een arrest van de Hoge Raad in de zaak van de gemeente Steenwijkerland (HR 21 juni 2019, ECLI:NL:HR:2019:1016). Hierin is geoordeeld dat een gemeente vrij staat om kosten van baggeren en onderhoud van oevers geheel of gedeeltelijk aan de rioolheffing toe te rekenen, zolang deze kosten meer dan zijdelings verband houden met de riolering. Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) stelt dat gemeenten hierbij niet beperkt worden in de mate van toerekening, en dat exacte bewijsvoering van de kostentoerekening niet vereist is, mits de methode redelijk en consistent wordt toegepast. Daarnaast bevestigt de Notitie Lokale Heffingen van de Commissie BBV expliciet dat baggeren kan worden beschouwd als een directe kost die aan de rioolheffing mag worden toegerekend. Dit versterkt het beleidsmatig en financieel kader voor gemeenten om periodiek onderhoud van stedelijke watergangen, inclusief baggeren en herprofileren, als onderdeel van de watertaken te financieren uit de rioolheffing.

Kosten naar aanleiding van baggerwerkzaamheden aan watergangen buiten stedelijk gebied worden niet gedekt vanuit de rioolheffing. In het buitengebied functioneren watergangen primair als regionale afvoer van regenwater, grondwater en oppervlaktewater, vaak zonder dat ze direct zijn aangesloten op stedelijke rioolstelsels. Omdat er geen inzameling van stedelijk hemelwater plaatsvindt, ontbreekt een functioneel verband met de zorgplichten van de gemeente op het gebied van riolering. Deze kosten worden opgevangen binnen de rioolheffing en maken onderdeel uit van de totale kostendekkingsberekening van het Programma Stedelijk Water (PSW) 2024–2028. De toevoeging van deze investering heeft gedurende de huidige planperiode geen effect op de vastgestelde rioolheffing. Bij het opstellen van het nieuwe Programma Stedelijk Water zal de tariefontwikkeling opnieuw integraal worden beoordeeld. Daarbij worden de dan geldende en nieuwe investeringsopgaven, autonome kostenontwikkelingen en eventuele nieuwe beleidsmatige ambities in samenhang beschouwd. Bijlage 1 Kader Het baggerbeleid van de gemeente wordt grotendeels gevormd door de bestaande wet- en regelgeving en de daaruit volgende normen en richtlijnen. Dit betreft zowel het actuele landelijke beleid, het beleid van het waterschap als het door de gemeente vastgesteld beleid.

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is veel bestaande wet- en regelgeving veranderd. De Omgevingswet bundelt een groot aantal wetten op het gebied van de leefomgeving en heeft ook gevolgen voor bestaande wet- en regelgeving. In relatie tot het baggeren van de watergangen binnendijks is het volgende beleid het meest relevant: • Kaderrichtlijn water • Omgevingsweg • Besluit activiteiten leefomgeving en Besluit bodemkwaliteit • Handelingskader PFAS • Waterschapswet • Natuurbescherming • Riooloverstorten • Asbest • Archeologie • Ontplofbare Oorlogsresten De eisen en voorwaarden die volgen uit bovenstaande beleidsregels is opgenomen in deze bijlage en indien nodig vertaald naar de situatie van de gemeente Geertruidenberg. Kaderrichtlijn water Het Europese waterbeleid is verwoord in de Kaderrichtlijn Water (KRW). De richtlijn is sinds eind 2000 van kracht voor het waterbeheer. Onder de KRW valt het totaal aan activiteiten die tot doel hebben om het grond- en oppervlaktewater zo goed mogelijk te beheren. Uiterlijk in 2027 moeten alle lidstaten aan strenge normen met betrekking tot de waterkwaliteit en ecologie voldoen. In Nederland is de KRW vertaald in landelijke beleidsuitgangspunten, kaders en instrumenten. Binnen de KRW zijn in Nederland zogenaamde deelstroomgebieden gedefinieerd (Eems, Schelde, Maas en Rijn).

Per deelstroomgebied zijn waterlichamen vastgesteld met een minimaal oppervlak van 0,5 km2 of een stroomgebied van 10 tot 100 km2. De KRW maakt onderscheid tussen grotere wateren, ook wel waterlichamen genoemd (zoals meren, kanalen en boezemwateren), en kleinere wateren, zoals poldersloten. De KRW richt zich vooral op de grotere waterlichamen en minder op de kleinere wateren. Per waterlichaam zijn doelen voor de waterkwaliteit (chemisch, fysisch en ecologisch) vastgesteld. De doelen worden gemonitord en gerapporteerd. Indien nodig worden maatregelen geformuleerd en uitgevoerd om tot de gewenste kwaliteit te komen. Een goede waterkwaliteit betekent dat er in het water geen overschot is aan voedingsstoffen en/of vervuilende stoffen. Een goede ecologische toestand houdt in dat de leefomgeving voor waterdieren en -planten zo optimaal mogelijk is. Daarnaast is er een grote en evenwichtige variatie in plant- en diersoorten aanwezig (biodiversiteit). Situatie gemeente Geertruidenberg Binnen de gemeente Geertruidenberg liggen de volgende binnendijkse KRW-lichamen: • Donge kanalen (M3: gebufferde (regionale) kanalen) Het initiatief voor het nemen van maatregelen in het kader van de KRW ligt bij de waterkwaliteitsbeheerder, in dit geval waterschap Brabantse Delta.

De gemeente Geertruidenberg is hoofdzakelijk verantwoordelijk voor kleinere watergangen buiten het kader van de KRW (‘overige watergangen’). Om de KRW-doelen te behalen, worden samenwerkingen met de gemeente gezocht (KRW-impuls Brabant). 27 Omgevingswet In de Omgevingswet is het beheer van het oppervlaktewater en grondwater geregeld, in samenhang met de ruimtelijke ordening. Ingrepen in het watersysteem of lozingen worden via de Omgevingswet en bijbehorende besluiten vergund. De wet is de basis voor normen die aan watersystemen worden gesteld. Voor de waterbeheerder is dit het instrument om onaanvaardbare wateroverlast te voorkomen. Ook geeft de Omgevingswet en bijbehorende regelingen normen voor de bergings- of afvoercapaciteit van regionale watersystemen. <WATERSCHAP> is als waterkwaliteitsbeheerder verantwoordelijk voor het uitvoeren van de wet. De Omgevingswet biedt de volgende voor de gemeente relevante bestuurlijk-juridische instrumenten voor het uitvoeren van het waterbeleid. • Gedoog- en duldplichten Rechthebbenden (waaronder gemeente en particulieren) moeten een aantal waterbeheeractiviteiten gedogen of dulden. Zo mag op gronden, gelegen aan of in een watersysteem, baggerspecie of maaisel dat vrijkomt bij onderhoudswerkzaamheden worden achtergelaten, de zogenaamde ‘ontvangstplicht’.

Als de gemeente de waterbeheerder is, bijvoorbeeld bij bermsloten, kan zij deze gedoogplicht voor het ontvangen van baggerspecie of maaisel opleggen aan aanliggende eigenaren. De gemeente moet daarentegen ook baggerspecie ontvangen dat vrijkomt bij baggerwerkzaamheden uitgevoerd door het waterschap. Als ontvangst op het perceel niet mogelijk is, kan het waterschap kosten voor afvoeren en storten van de baggerspecie in rekening brengen bij de gemeente. • Algemene regels en de integrale omgevingsvergunning In de Omgevingswet vallen zoveel mogelijk activiteiten onder algemene regels. Deze regels zijn uitgewerkt in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Ook het verwerken van baggerspecie valt onder algemene regels. In het Bal staan ook meldingsplichten en vergunningplichten voor specifieke activiteiten. • Rijkswateren en regionale wateren In het Omgevingsbesluit (bijlage II) worden rijkswateren en regionale wateren gedefinieerd. In dit besluit staat welke wateren, kunstwerken en waterkeringen in beheer zijn bij het Rijk. Voor de regionale wateren zijn vrijwel altijd de waterschappen beheerder. De instelling en nadere regeling van de waterschappen wordt geregeld via de Waterschapswet (zie §3.5) en de daarop gebaseerde waterschapsreglementen, die door provinciale staten worden vastgesteld.

Situatie gemeente Geertruidenberg De gemeente kan voor de watergangen waarvan zij waterbeheerder zijn, de gedoogplicht opleggen aan de aanliggende eigenaren voor het ontvangen van baggerspecie vrijkomend bij de onderhoudsbaggerwerkzaamheden. Als er geen geschikte aangrenzende locatie beschikbaar is van dezelfde ontvangstplichtige, bijvoorbeeld vanwege de aanwezigheid van bouwwerken, moet de specie afgevoerd worden op kosten van de ontvangstplichtige. Voor de verwerking van kwalitatief verspreidbare bagger (volgens de Rbk en Bbk) effectueert het waterschap de ontvangstplicht. In stedelijke gebieden is weinig tot geen ruimte beschikbaar, om de bagger op aangrenzende percelen te verspreiden. Het waterschap voert de bagger daarom af. Het waterschap legt de afvoerkosten bij de gemeente neer, tenzij het aanliggende perceel van een ander overheidsorgaan is. Voor het baggeren van de watergangen en de lozing van oppervlaktewater die daarbij optreedt, kan een melding noodzakelijk zijn op basis van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en/of de waterschapsverordening. Ook voor het vervangen van of onderhoud aan oeververdediging kan het nodig zijn een melding te doen via het Digitaal Stelsel Omgevingswet of een Omgevingsvergunning aan te vragen.

Bij het verwijderen van sterk verontreinigde baggerspecie (gehalte boven interventiewaarden) dient hiervoor een werkinstructie te worden opgesteld. Besluit activiteiten leefomgeving en Besluit bodemkwaliteit In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) en de daarbij behorende Regeling bodemkwaliteit (Rbk) zijn voorwaarden en de normen voor het verspreiden en toepassen van grond en baggerspecie vastgelegd. Er bestaan verschillende toetsingskaders waarbinnen de baggerspecie kan worden hergebruikt als functionele toepassing. Voor de afzet van de baggerspecie uit de gemeente Geertruidenberg lichten we hieronder de meest relevante hergebruikskaders toe. Verspreiden baggerspecie op landbodem In de Rbk wordt baggerspecie, op basis van toetsing voor verspreiding, ingedeeld als Verspreidbaar of Niet verspreidbaar. Baggerspecie die op basis van een milieuhygiënisch onderzoek waterbodem wordt aangemerkt als Verspreidbaar, kan onder de volgende voorwaarden worden verspreid op landbodem of worden toegepast in een weilanddepot: • De baggerspecie moet voldoen aan de kwaliteitseisen voor verspreiding op landbodem. Deze normen zijn afgeleid van normen voor voedselveiligheid en ecologische risico’s. Er hoeft niet getoetst te worden aan de kwaliteit van de ontvangende bodem.

• Verspreiden op landbodem is toegestaan tot 10 km vanaf de watergang van waaruit de baggerspecie afkomstig is. Aanvullend geldt: o Het moet om landbouwpercelen gaan. o In natuurgebieden is verspreiden alleen toegestaan op aan de watergang grenzende percelen. • Ook de inrichting van een weilanddepot voor verspreidbare baggerspecie is mogelijk tot 10 km vanaf de watergang; dit geeft vooral voor stedelijke gebieden veel meer mogelijkheden dan voorheen. Hierbij geldt: o Het moet om landbouwpercelen gaan. o In natuurgebieden is een weilanddepot alleen toegestaan op aangrenzend percelen. o Een weilanddepot geldt als een vorm van ‘tijdelijk opslag’. o De tijdelijk opslag mag maximaal 3 jaar duren. o De opslag dient met de voorziene duur en eindbestemming 5 dagen vooraf gemeld te worden via het Digitaal Stelsel Omgevingswet. o De ingedroogde baggerspecie dient (uiteindelijk) op de depotlocatie te worden achtergelaten, mits het hierbij gaat om het herstellen of verbeteren van de bodemgesteldheid van die gronden (Bal art. 4.1269. lid 3). Toepassen baggerspecie in een oppervlaktewaterlichaam Voor toepassing in een oppervlaktewaterlichaam (‘op de waterbodem’) worden voor baggerspecie de klassen Algemeen toepasbaar, Licht verontreinigd, Matig verontreinigd en Sterk verontreinigd onderscheiden. Per klasse gelden kwaliteitseisen waaraan op parameterniveau getoetst moet worden.

De toe te passen baggerspecie moet van dezelfde of betere kwaliteit zijn dan de kwaliteit van de ontvangende bodem. Toepassen baggerspecie in of op landbodem Voor toepassing van baggerspecie in of op de landbodem worden voor baggerspecie de klassen Landbouw/natuur, Wonen, Industrie, Matig verontreinigd en Sterk verontreinigd onderscheiden. Per klasse gelden kwaliteitseisen waaraan op parameterniveau getoetst moet worden. De toe te passen baggerspecie moet van dezelfde of betere kwaliteit zijn dan de kwaliteit van de ontvangende bodem. De toe te passen baggerspecie moet bovendien voldoen aan de functieklasse van de ontvangende bodem (dubbele toetsing). Grootschalige toepassingen Het Besluit activiteiten leefomgeving stelt eisen en voorwaarden aan grootschalige toepassingen. Dit zijn toepassingen waarbij het vaak gaat om grote hoeveelheden grond of baggerspecie, of om specifieke toepassingssituaties, zoals grondlichamen bij (spoor)wegen, dijken of het verondiepen van diepe plassen. Als wordt voldaan aan de voorwaarden voor grootschalige toepassing, dient de grond of baggerspecie getoetst te worden aan de kwaliteitseisen die zijn opgenomen in de Regeling bodemkwaliteit. Voor baggerspecie wordt hierbij in eerste instantie getoetst aan de emissietoetswaarden.

Indien hier niet aan wordt voldaan kan met uitloogonderzoek de werkelijke emissie worden getoetst aan de Maximale emissiewaarden. Daarnaast dient baggerspecie bij toepassing in een grootschalige toepassing op landbodem te voldoen aan de kwaliteitseisen van de klasse Industrie. Bij een grootschalige toepassing in een oppervlaktewaterlichaam dient baggerspecie ook te voldoen aan de kwaliteitseisen van de klasse Matig verontreinigd. Als de baggerspecie hieraan voldoet is sprake van Emissiearme baggerspecie. 29 Situatie gemeente Geertruidenberg De gemeente Geertruidenberg heeft in 2022 een bodemfunctieklassenkaart en bodemkwaliteitskaart laten opstellen voor de gemeentelijke grondgebieden (Nota Bodembeheer Midden-West Brabant 2022-2032). De kaarten zijn beschikbaar via de site van de omgevingsdienst. De bodemkwaliteitskaart kan in sommige gevallen gebruikt worden als milieuverklaring bodemkwaliteit (voorheen: ‘milieuhygiënisch bewijsmiddel’) of voor het toepassen of verspreiden van baggerspecie op landbodem. Hierbij moet nog wel altijd een waterbodemonderzoek worden uitgevoerd conform NEN5720:2023. Voor stedelijk gebied wordt hiervoor minimaal het standaardanalysepakket A1 gebruikt, aangevuld met PFAS (28 verbindingen).

Een uitzondering op de onderzoeksplicht bestaat voor het verspreiden van baggerspecie uit watergangen die in beheer zijn van het waterschap en op basis van vooronderzoek geheel onverdacht zijn (Rbk 2022, art. 5.21, lid 3). Voor stedelijk gebied is dit niet van toepassing. Handelingskader PFAS Sinds de jaren 60 zijn veel nieuwe stoffen ontwikkeld met specifieke en unieke eigenschappen. Een voorbeeld hiervan zijn Poly- en perFluor Alkyl Stoffen, beter bekend als PFAS. De basis van deze stoffen bestaat uit een keten van Koolstof en Fluor samengevoegd met een specifieke stofgroep. In totaal bestaat PFAS uit meer dan 6000 stoffen met onder andere de stoffen perfluoroctaanzuur (PFOA), perfluoroctaansulfaat (PFOS) en HFPO-DA (GenX). PFAS-verbindingen zijn water-, vet- en vuilafstotend en blijven stabiel bij hoge temperaturen. Deze eigenschappen maken PFAS- verbindingen geschikt voor industriële toepassingen en toepassingen in consumentenproducten. Vanaf 2000 staan verschillende PFAS-stoffen onder de aandacht omdat wetenschappelijk onderzoek aantoont dat deze stoffen schadelijk zijn voor het bodem- en watersysteem, met uiteindelijk effecten op de mens. Hierdoor zijn een deel van de PFAS-stoffen op de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) geplaatst.

Het overheidsbeleid is gericht op het weren van deze stoffen uit de leefomgeving en om de stoffen in het milieu aan te pakken met gericht beheer. Dit beleid is opgenomen in het Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie van december 2023. Hierin is het verplicht gesteld om baggerspecie te onderzoeken op PFAS. Situatie gemeente Geertruidenberg Voor een groot deel van het grondgebied van de provincie Noord-Brabant is in een bodemkwaliteitskaart ten behoeve van PFAS opgesteld en een Nota Bodembeheer PFAS. Uit het rapport van de bodemkwaliteitskaart PFAS blijkt dat alle gemeten waarden (P80) van PFOS, PFOA, GenX en de overige PFAS lager zijn dan de normen voor de klasse landbouw/natuur uit het Handelingskader van december 2021. Aangezien de berekende P80-waarden lager zijn dan de landelijke maximale toepassingswaarden voor de klasse landbouw/natuur, hebben de samenwerkende omgevingsdiensten van de provincie Noord-Brabant ervoor gekozen om de Lokale Maximale Waarden aan te laten sluiten bij de normen voor landbouw/natuur uit het vigerende landelijke beleid (Handelingskader PFAS, dan wel Regeling bodemkwaliteit) zolang deze een verruiming bieden ten opzichte van de berekende achtergrondwaarden. De bovenstaande keuze is niet van toepassing op het verspreiden van baggerspecie.

Waterschapswet In de Waterschapswet zijn de taken en bevoegdheden van de waterschappen geregeld. Volgens deze wet stelt de provincie een waterschapsreglement vast. In deze provinciale verordening worden bepaalde taken opgedragen aan het waterschap, gebaseerd op de Waterschapwet en de Omgevingswet. Onderdeel van het takenpakket is het opstellen van een waterschapverordening en het vaststellen van een onderhoudslegger. Waterschapsverordening en legger Alle regels en afspraken over het beheer van sloten, beken, rivieren en andere waterlopen zijn door het waterschap vastgelegd in de Waterschapsverordening (‘Keur’). Voor het waterschap Brabantse Delta betreft dit de Waterschapsverordening 2024 en de Onderhoudsverordening 2024. De afmetingen en onderhoudsplicht van de in beheer zijn de watergangen is vastgelegd in de Legger Oppervlaktewaterlichamen 2025 (‘Legger’). Typen oppervlaktewater De waterschappen onderscheiden verschillende typen oppervlaktewater. Over het algemeen geldt dat de hoofdverbindingen als primair (A) water worden beschouwd. De andere watergangen met een lokale bergings- en/of transportfunctie worden als secundair (B) en tertiair (C) water getypeerd. Voor deze watergangen is in het algemeen de aangelande verantwoordelijk voor het onderhoud.

Gewoon en buitengewoon onderhoud De waterschapsverordening geeft voorschriften over het onderhoud van oppervlaktewaterlichamen. Er wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen: • Regulier/Gewoon onderhoud Het onderhoud dat zich hoofdzakelijk richt op het verwijderen van voorwerpen en (schadelijke) begroeiing van of uit oppervlaktewateren die de afvoer en of de berging van water verhinderen; • Buitengewoon onderhoud Instandhouding van wateren overeenkomstig het in de legger bepaalde omtrent richting, vorm, afmeting en constructie. Situatie gemeente Geertruidenberg • Primair (A) water: Tenzij anders vastgesteld of afgesproken, is het waterschap verantwoordelijk voor het gewoon (maaien) en buitengewoon onderhoud (baggerwerkzaamheden) van hoofdwatergangen. • Secundair (B) water: Tenzij anders vastgesteld of afgesproken is de gemeente onderhoudsplichtig voor het gewoon onderhoud (maaien) en het buitengewoon onderhoud (baggeren) van de watergangen waarvan zij geheel of gedeeltelijk aanliggende eigenaar zijn. • Tertiair (C) water: Watergangen waarbij gebruik is gemaakt van de vrijstelling van opname in de legger uit artikel 6.22 lid 4 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Natuurbescherming Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. De voormalige Wet natuurbescherming is opgenomen in de Omgevingswet via een Aanvullingswet, Aanvullingsbesluit en een Aanvullingsregeling natuur.

Zorgplicht In de Omgevingswet (Ow) is een brede zorgplicht opgenomen voor de gehele fysieke leefomgeving (artikel 1.6 en 1.7 Ow). Dit houdt in dat iedereen verantwoordelijk is voor een veilige en gezonde leefomgeving. Iedereen die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat zijn activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving is verplicht om maatregelen te nemen om deze nadelige gevolgen te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken of de activiteit achterwege te laten. Vergunningsplicht Voor het uitvoeren van activiteiten moeten deze getoetst worden aan de Omgevingswet. Activiteiten die de natuur betreffen zijn opgenomen in hoofdstuk 11 van het Bal. Uit de toetsing blijkt of voor het uitvoeren van de werkzaamheden: • •een omgevingsvergunning aangevraagd moet worden; • •onder een vrijstelling gewerkt kan worden; • •geen beperkingen gelden. Gedragscodes voor soortbescherming Handelingen in het kader van bestendig beheer en onderhoud of ruimtelijke ontwikkeling en 31 inrichting kunnen onder een vrijstelling vallen, wanneer aantoonbaar gewerkt wordt volgens een goedgekeurde gedragscode. Er is een sectorale gedragscode voor gemeenten; de ‘Gedragscode soortbescherming gemeenten’ van de Koninklijke Vereniging Stadswerk (goedgekeurd 09-06-2025).

Deze gedragscode is van toepassing op specifieke voorbereidende en uitvoerende werkzaamheden die door gemeenten of in opdracht van gemeenten worden uitgevoerd op locaties waar wettelijk beschermde soorten aanwezig (kunnen) zijn. Door te handelen volgens deze gedragscode, worden negatieve effecten op (lokale) populaties van beschermde dieren en planten inzichtelijk gemaakt en voorkomen of beperkt. Vrijstellingen in het kader van bestaande goedgekeurde gedragscode soortenbescherming gemeenten blijven geldig tot 31 maart 2030. Situatie gemeente Geertruidenberg De gemeente Geertruidenberg maakt gebruik van de Gedragscode soortenbescherming gemeenten uit 2025 Voor aanvang van een werk moeten de effecten van het werk op binnen de gemeente voorkomende soorten, in kaart worden gebracht met een ecologische quickscan. Als werkzaamheden volgens de gedragscode worden uitgevoerd, wordt geen negatief effect verwacht op beschermde soorten en is het aanvragen van een vergunning niet noodzakelijk. De te nemen maatregelen moeten worden vastgelegd in een ecologisch werkprotocol. Riooloverstorten Voor de meeste baggerspecie is lokaal hergebruik of verspreiding op aangrenzende percelen geen probleem. Echter, als baggerspecie afkomstig is uit watergangen in de buurt van een riooloverstort, kan dit niet zomaar op de kant worden toegepast.

Deze overstortbagger is namelijk mogelijk verontreinigd met ziektekiemen (pathogene micro-organismen) en kan daarom risico’s opleveren voor (jong) vee en de kwaliteit van het dierlijk product. Baggerspecie uit de buurt van riooloverstorten is uitgesloten van hergebruik binnen het Besluit bodemkwaliteit. Voor baggerspecie uit de directe nabijheid van riooloverstorten wordt het advies van de Unie van Waterschappen gevolgd. Voor de specie tot 250 meter aan weerszijden van het overstort (bij een wisselende of onbekende stromingsrichting) of 500 meter stroomafwaarts (bij een duidelijke stromingsrichting) is het uitgangspunt dat vanwege potentiële risico’s voor jongvee, ongeacht de milieuhygiënische kwaliteit, er geen ontvangstplicht geldt. Situatie gemeente Geertruidenberg De gemeente Geertruidenberg heeft nog geen beleid ten aanzien van overstortbagger. De meeste riooloverstorten liggen in stedelijk gebied. In dit baggerplan wordt gerekend met het gedeeltelijk afvoeren van baggerspecie uit het stedelijk gebied naar erkende depots of stortlocaties. Bij het voorbereiden van de baggerwerken worden de locaties van riooloverstorten in kaart gebracht en zal de specie uit de betreffende monstervakken worden afgevoerd. Asbest Asbesthoudend materiaal is, vooral in de periode 1945-1980, in veel verschillende vormen toegepast in onder andere bouwwerken en oeververdedigingen.

In 1993 is een beroepsmatig verbod op de verkoop van asbesthoudend producten ingesteld en is ook een ‘zorgplicht’ in werking getreden. Sinds 1998 is het ook voor particulieren verboden asbesthoudende materialen toe te passen. Vanuit het verleden worden asbesthoudende materialen nog zeer regelmatig aangetroffen, vaak in de vorm van oeververdediging of asbesthoudend dakmateriaal. Ook bouw- en sloopafval bevat vaak asbest. Voor de vaststelling of asbest een belemmering vormt voor hergebruik van baggerspecie gelden de volgende normwaarden: • De kwaliteitseis van 100 mg/kg d.s. asbest (gewogen). Dit betreft de kwaliteitseis zoals opgenomen in bijlage B van de Regeling bodemkwaliteit in tabellen 1, 2, 3b, 3c, 3d, 3e. Baggerspecie met een asbestgehalte hoger dan 100 mg/kg d.s. kan niet worden hergebruikt en moet worden afgevoerd naar een verwerker of rijksdepot. • De helft van de kwaliteitseis van 100 mg/kg d.s: 50 mg/kg d.s. asbest (gewogen) Als baggerspecie een asbestgehalte tussen 50 en 100 mg/kg d.s. bevat, is conform NEN 5707 aanvullend onderzoek nodig. Als het gehalte lager is dan 50 mg/kg d.s, is het statistisch aannemelijk dat ook de waarde van 100 mg/kg d.s. bij aanvullend onderzoek niet overschreden zal worden. Aanvullend onderzoek is conform NEN 5707 dan niet nodig.

Het gewogen gehalte wordt bepaald door het gehalte serpentijnasbest te vermeerderen met 10x het gehalte amfiboolasbest. Wanneer asbest opzettelijk is toegevoegd, geldt voor alle kwaliteitsklassen de waarde van 0 mg/kg d.s. Situatie gemeente Geertruidenberg In de voorbereiding van een baggerwerk moet de aanwezigheid van asbest in en rondom de watergangen in kaart worden gebracht conform de NEN5717:2023. Indien de waterbodem als asbestverdacht aangemerkt wordt, dient een milieuhygiënisch waterbodemonderzoek naar asbest conform NEN5720:2023 uitgevoerd te worden. Archeologie De omgang met cultureel erfgoed, waaronder archeologisch waardevolle objecten in de (water)bodem, is sinds 1 januari 2024 geregeld in de Omgevingswet. Het gaat hierbij om de omgevingsvergunning voor rijksmonumenten, het aanstellen van een monumentencommissie, of rekening houden met cultureel erfgoed in omgevingsplannen. De regelgeving over het behoud en beheer van cultureel erfgoed is sinds 2016 ondergebracht in de Erfgoedwet. Samen met de Erfgoedwet maakt de Omgevingswet een integrale bescherming van cultureel erfgoed mogelijk. Op gemeentelijk niveau is het bestemmingsplan hiervoor het belangrijkste instrument. Gemeenten houden bij de vaststelling van een bestemmingsplan of het verlenen van een vergunning rekening met in de grond aanwezige of te verwachten archeologische waarden.

Bij gebieden waar de waarden niet bekend zijn, maar waar de bodemopbouw de aanwezigheid van archeologische waarden mogelijk maakt, wordt gesproken van een archeologische verwachting. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de archeologische beleids- en verwachtingskaarten. Situatie gemeente Geertruidenberg Aangenomen wordt dat alle watergangen in dit plan al eens gebaggerd zijn of zijn gegraven na 1945. Daarnaast wordt de vaste bodem niet ontgraven. De kans op het aantreffen van archeologisch waardevolle voorwerpen is daarom zeer klein. Indien de vaste bodem uit de watergang wel ontgraven wordt, moet altijd een inschatting worden gemaakt of er archeologisch waardevolle voorwerpen kunnen zitten. Eventueel dient een archeologisch (voor)onderzoek plaats te vinden. De provincie Noord-Brabant heeft waardevolle gebieden en complexen in Noord-Brabant aangewezen die een bovenregionale archeologische waarde vertegenwoordigen (CHW 2025). Binnen de gemeente Geertruidenberg liggen de volgende aangewezen gebieden en complexen: • De Dellen (LN07) • Veenontginning bij Raamsdonk (LN08) Ontplofbare Oorlogsresten Voor ontplofbare oorlogsresten zijn geen rijksregels opgenomen in de Omgevingswet. Decentrale overheden, zoals gemeenten, hebben de mogelijkheid zelf regels op te stellen voor de fysieke leefomgeving, waaronder ontplofbare oorlogsresten.

33 Op de website BeoBOM.nl is een kaart beschikbaar waarop de ruimingen door de EODD zijn weergegeven. Daarnaast zijn geregistreerde luchtaanvallen en bekende mijnenvelden weergegeven. Dit kan ook een vertrekpunt zijn bij werkzaamheden de bodem. Situatie gemeente Geertruidenberg Voor elk baggerwerk moet een inschatting worden gemaakt van de kans op het aantreffen van OO. In algemene zin geldt dat de meeste watergangen na WOII zijn gegraven en/of gebaggerd Daarnaast wordt de vaste bodem niet ontgraven. Hierdoor is de kans op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten zeer klein. Bij werkzaamheden in de vaste bodem dient een inschatting worden gemaakt of er OO aanwezig kunnen zijn of hier aanvullend onderzoek naar nodig is. Binnen de gemeente Geertruidenbers is, volgens de BeoBOM Ruimingskaart, is een voormalige aanvals- en verdedigingslinie aanwezig.

Bijlage 2 Literatuurlijst REF1: Nota Bodembeheer deelnemende gemeenten in regio Midden- en West Brabant, geldend van 10-08-2022 t/m heden: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR680525/1 REF2: Bodemrapportage Noord-Brabant: https://noord-brabant.nazca4u.nl/rapportage/ REF3: Cultuurhistorische Waardenkaart 2025: https://data-portaal-noord- brabant.hub.arcgis.com/pages/cultuur-en-erfgoed REF4: Keur waterschap 2024: https://www.brabantsedelta.nl/waterschapsverordening-keur REF5: Legger waterschap 2024: https://www.brabantsedelta.nl/legger REF6: Waterbodembeleidsplan waterschap Aa en Maas, waterschap Brabantse Delta en Waterschap de Dommel 2016 REF7: Beheerplan baggeren gemeente Geertruidenberg 2019 - 2028 REF8: Regeling van 13 december 2007 (nr. DJZ2007124397), houdende regels voor de uitvoering van de kwaliteit van de bodem (Regeling Bodemkwaliteit), Staatscourant 2007, nr. 247. REF9: Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van 22 maart 2012 tot wijziging van de Regeling bodemkwaliteit (actualisering verwijzingen normdocumenten en technische aanpassingen 2012), Staatscourant 2012, nr. 6111.

REF10: Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van 29 november 2018 tot wijziging van de Regeling bodemkwaliteit (actualisering verwijzingen normdocumenten 2018.2) en enkele andere regelingen (verwijzing naar normdocumenten), Staatscourant 2018, nr. 68042 REF11: Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie, Rijksoverheid, 29 december 2023. REF12: Gedragscode soortenbescherming gemeenten 2025, Koninklijke Vereniging Stadswerk Nederland, versie 2, juni 2025, stadswerk.nl REF13: Kaartviewer KRW-oppervlaktewaterlichamen: https://wkp.rws.nl/geoviewer/Oppervlaktewater REF14: BeoBOM ruimingskaart: https://www.arcgis.com/apps/instant/sidebar/index.html?appid=06c40275dd5b414299aeeb7fce0009c0 REF15: Visserijkundig onderzoek Het Cachot in Geertruidenberg, najaar 2025, Sportvisunie, 6 februari 2026 35 Bijlage 3 Verklarende woordenlijst Baggercyclus Het aantal jaar tussen twee baggerwerken in dezelfde watergang. Baggerdiepte De diepte tot waar een watergang wordt gebaggerd. De Slufter Een gecontroleerde stort voor verontreinigde bagger in het zuidwestelijk deel van de Maasvlakte. Depot/grondbank Een bestemming voor bagger in landophogingen, verondiepingen van plassen, of grondbanken. Volgens gestelde eisen aan de kwaliteit van de bagger. Ingrijpdiepte De minimale toegestane waterdiepte van een watergang.

Kwalitatief niet-verspreidbaar Een mate van verontreiniging van de bagger, waardoor deze niet op de kant mag worden verspreid, of in een weilanddepot mag worden toegepast. Ontvangsplicht De plicht voor aangrenzende perceeleigenaren om bagger uit de watergang te ontvangen, of te betalen voor de afvoer hiervan. Schuifboot Een gespecialiseerde boot, die bagger in een watergang kan verschuiven. Vaste bodem Het oorspronkelijke profiel van een watergang. Weilanddepot Een bestemming voor bagger op weilanden of landbouwgronden. Volgens gestelde eisen aan de kwaliteit van de bagger. Bijlage 4 Eenheidsprijzen (prijspeil 1 januari 2026) Omschrijving | Eenheidsprijs | Opmerking 70% kraan op oever, 15% kraan en overslag 15% kraan op Kraan vanaf de | €10/m3 | oever, schuifboot en overslag, Inclusief 30% voorbereiding kant | en uitvoering, 25% algemene kosten, 15% €5 veiligheidspakket Kraan vanaf de | €21/m3 | Inclusief 30% voorbereiding en uitvoering, 25% algemene kant + schuifboot | kosten, 15% €5 veiligheidspakket Omschrijving | Eenheidsprijs | Opmerking Mogelijke verontreinigingen moeten worden afgevoerd Verspreiden-70% | €13,5/m3 | (30%), Inclusief 30% voorbereiding en uitvoering, en 25% algemene kosten Mogelijke verontreinigingen moeten worden afgevoerd Verwerker-85% | €36,5/m3 | (15%), Inclusief 30% voorbereiding en uitvoering, en 25% algemene kosten.

Mogelijke verontreinigingen voert wsBD af. Exclusief 30% Verwerker 100% | €26,5/m3 | voorbereiding en uitvoering. Inclusief 25% algemene kosten. Baggermethoden Methode | Eenheidsprijs, excl. BTW Kraan vanaf de kant | €4,30/m3 Kraan vanaf de kant | €11,70/m3 + schuifboot Toeslag | Toepassing | Eenheidsprijs, excl. BTW Overslag naar | Afvoeren naar weilanddepot, | €1,10/m3 vrachtwagen | grondbank/verwerker of Slufter Veiligheidspakket | Afvoeren naar Slufter | €5,30/m3 Verwerkingsmethoden Methode | Toepassing | Eenheidsprijs, excl. BTW Verspreiden op | Landelijke verspreidbare | €0/m3 aangrenzend perceel | bagger Afvoeren naar | Stedelijke verspreidbare | €13,00/m3 weilanddepot | bagger Afvoeren naar | Niet-verspreidbare bagger | €21,00/m3 grondbank/verwerker | (matig verontreinigd) Afvoeren naar Slufter | Nooit-verspreidbare bagger | €36,00/m3 (sterk verontreinigd) Algemene kosten Daarnaast wordt rekening gehouden met: • | kwantiteits- en kwaliteitsbepaling, ecologisch onderzoek: 15% • | bestek en toezicht: 15% • | algemene kosten aannemer: 25% De bovenstaande percentages zijn voor middelgrote baggerprojecten. Voor kleine baggerprojecten moeten hogere algemene kosten worden gehanteerd. Ontvangstplicht Bij A-watergangen betaalt de gemeente alleen de kosten voor het verwerken van de bagger, plus 25% algemene kosten van de aannemer.

De gemeente betaalt niet de kosten voor de voorbereiding, het bestek, en het toezicht op de baggerwerken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://geertruidenberg.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e7bbd273-e1fe-4301-b062-d44d69832625?agendaItemId=f057c013-d023-4a88-a39e-214048947865