Bijlage bij 1e. - Jaarverslag Surplus Geertruidenberg 2024

Geertruidenberg Jaarverslag 2024

Inhoudsopgave 2024 samengevat in cijfers ....................................................................................................... 2 Ondersteuning aan Volwassenen .............................................................................................. 3 Algemeen Maatschappelijk Werk........................................................................................... 3 Onafhankelijke cliëntondersteuning ....................................................................................... 5 Praktische Cliëntondersteuning ................................................................................................. 6 Geld & Recht ....................................................................................................................... 6 Buurtbemiddeling ................................................................................................................ 8 Informele Zorg................................................................................................................... 10 Praktische Ondersteuning door vrijwilligers .......................................................................... 14 Ondersteuning aan Jongeren ..................................................................................................

17 Jongerenwerk .................................................................................................................... 17 Vrijwilligersondersteuning ...................................................................................................... 19 Vrijwilligerswinkel & Geertruidenberg voor Elkaar ................................................................. 19 Ondersteuning in de Wijk ....................................................................................................... 21 Wijkwerker ....................................................................................................................... 21 Welzijn op Recept.................................................................................................................. 22

Geertruidenberg jaarverslag 2024

1

2024 samengevat in cijfers Een terugblik op 2024—een mooi moment om stil te staan bij het afgelopen jaar. Wij presenteren u graag wat cijfers:

89 nieuwe aanmeldingen bij het algemeen maatschappelijk werk in 2024. Veel vragen gaan over psychische gezondheid en sociale relaties. We zien steeds vaker dat er sprake is van multiproblematiek.

17 zaken huiselijk geweld zijn nieuw aangemeld in 2024. 45 korte contacten zijn door de Maatschappelijk Werkers opgepakt. Inwoners hebben een korte vraag en kunnen zelf verder met advies of een doorverwijzing.

17 cliënten zijn geholpen bij het invullen van 27 formulieren door budgetcoaches. 170 cliënten zijn geholpen bij het invullen van 537 formulieren door burgeradviseurs tijdens spreekuren van Geld & Recht.

10 aanmeldingen voor Welzijn op Recept. In de meeste gevallen kwam dit voort uit het gebrek of juist de behoefte aan sociale relaties. Daarnaast hebben vrijwilligers in 2024 uitvoering gegeven aan verschillende diensten, zoals: • • • •

• •

Geld & Recht Buurtbemiddeling Informele Zorg Praktische Ondersteuning: o Maaltijdservice o Personenalarmering o Klussendienst o Ouderenadvies o ANWB-Automaatje o Mobiliteitsconsulent Vrijwilligerswinkel & Geertruidenberg voor Elkaar Ondersteuning in de Wijk

Sterk sociaal werk: Surplus heeft bij een externe audit eind 2024 opnieuw het kwaliteitslabel “sterk sociaal werk” ontvangen. Het label is gebaseerd op het vakmanschap van sociaal werkers, het effect van de dienstverlening voor burgers en een faciliterende, lerende organisatie met adequaat bestuur. Een mooie indruk van wat onze dienstverlening in 2024 heeft kunnen betekenen. In dit verslag vindt u nog veel meer mooie resultaten. Wij wensen u veel leesplezier! Met vriendelijke groet, Mandy Stoutjesdijk - Teamleider Surplus Sociaal Werk Geertruidenberg Danique Vette - Regiomanager Geertruidenberg jaarverslag 2024

2

Ondersteuning aan Volwassenen Algemeen Maatschappelijk Werk Het algemeen maatschappelijk werk (AMW) is een laagdrempelige voorziening voor alle inwoners van de gemeente Geertruidenberg. Inwoners kunnen terecht met vragen op verschillende leefgebieden zoals sociale relaties, psychische gezondheid, financiën, wonen, veiligheid en geweld. Ondersteuning wordt veelal individueel gegeven. Bij complexe casuïstiek verzorgt het AMW in doorverwijzing of bemiddeling naar specialistische dienstverlening. In 2024 zijn er 89 aanmeldingen geweest, waarvan de meeste op eigen initiatief (53). In het overzicht hiernaast is te zien dat de meeste aanmeldingen gingen over psychische gezondheid en financiën. Hieronder zullen we twee casussen bespreken, geschreven vanuit het perspectief van een maatschappelijk werker van Surplus, waarin het AMW van Surplus heeft bijgedragen aan het welzijn van inwoners van Geertruidenberg: Casus 1 Sinds 2024 ben ik betrokken bij een alleenstaande moeder met drie minderjarige kinderen. In eerste instantie was haar vraag om overzicht te creëren in haar financiële situatie. Ze had al veel hulpverleners over de vloer gehad en had weinig vertrouwen. De drempel om weer iemand toe te laten in haar leven, was zo hoog dat zij de gemaakte afspraken meerdere malen verzette of niet kwam opdagen.

Toen ik hiernaar vroeg en voorstelde om bij haar thuis langs te komen op een rustig moment om eerst kennis te maken, gaf zij aan dit prettiger te vinden dan naar kantoor te komen. Ze begon uit zichzelf haar thuissituatie te schetsen en uit te leggen waar ze tegenaan liep in de opvoedtaken. We hebben samen haar netwerk in kaart gebracht (informeel en formeel) om te onderzoeken wie haar hierin zou kunnen ondersteunen. Daarna heb ik contact gezocht met de betrokken consulent Sociale Zaken van de gemeente, het CJG en de procesregisseur van de gemeente om een gezamenlijke afspraak te maken. Mevrouw heeft gevraagd aan de vader van het jongste kind om aan te sluiten. Door gebruik te maken van elkaars expertise op de verschillende levensgebieden, zijn we tot duidelijke afspraken gekomen om mevrouw te versterken in haar positie als moeder en deelnemer van de maatschappij. Zij heeft zich gericht op de ondersteuning die nodig was voor de kind-eigen problematiek van haar oudste zoon en heeft met behulp van haar (ex)-partner een werkbare planning/structuur weten aan te brengen in de opvoedsituatie. Door deze ondersteuning kwam er meer ruimte voor participatie op de arbeidsmarkt en heeft zij zich hierop weten te ontwikkelen. Casus 2 Ook ben ik betrokken in een situatie waarin sprake is van huiselijk geweld richting een vrouw door haar partner.

Door het grote sociaal isolement waarin zij werd gedwongen, was er geen ruimte om Geertruidenberg jaarverslag 2024

3

na te denken over zelfontwikkeling. In het begin was de samenwerking moeizaam; mevrouw kwam haar afspraken niet na of liet op het laatste moment weten niet te kunnen langskomen. Door de deur open te laten staan en haar de ruimte te geven om op een moment langs te komen wanneer zij hier klaar voor was, heb ik vertrouwen kunnen winnen en ontstond de aansluiting vanzelf. Mevrouw begon tijdens de gesprekken steeds meer los te laten over haar relatie en begon zich af te vragen of dit ‘normaal’ was. We hebben dit langzaam onderzocht, onder andere door verschillende vormen van relaties en manieren van geweld op te zoeken. Stapje voor stapje kreeg zij bevestiging in haar eigen bevindingen – en kon, tot het moment dat zij uitsprak naar mij dat zij uit de relatie wilde stappen. Gezien de onveiligheid, hebben we deze voorbereiding heel secuur gedaan. Ik ben de samenwerking gaan zoeken met de collega's van openbare orde en veiligheid binnen de gemeente en met mijn directe collega's en leidinggevende. Niet alleen om de praktische handelingen, maar juist om op mezelf en de situatie te reflecteren. Ben ik op de juiste weg? Welke consequenties hangen eraan vast als we dit doorzetten? Mevrouw heeft een moment gekozen waarop ze weg kon uit de thuissituatie en heeft mij gebeld.

Vanaf dat moment zijn we vanuit een neutrale, afgesproken plek, gaan bellen met Veilig Thuis en ons gaan richten op een veilige plek voor haar. Ze is terecht gekomen bij een Safehouse en is vanuit daar naar een andere regio verhuisd. Ze heeft inmiddels een eigen appartement en heeft een nieuw netwerk opgebouwd. Ook gaat zij meerdere keren in de week naar het buurthuis om daar een hapje te eten en een praatje te maken met mensen. Daarnaast heeft zij haar vorige bewindvoerder opnieuw aangeschreven en heeft zij hierdoor grip op haar financiële situatie. Tot slot is zij gaan onderzoeken welk beroep bij haar past, omdat zij heel graag weer wilde gaan werken. Op dit moment wordt zij opgeleid als vrachtwagenchauffeuse en kan zij de praktijkervaring direct toepassen binnen het betreffende bedrijf.

Conclusie Wat in beide situaties naar voren komt, is het hebben van geduld en het aansluiten bij de draagkracht en wensen van de inwoners. Als sociaal werker heb ik ervaren (en ervaar ik nog steeds) dat het cruciaal is om te investeren in een goede cliënt-hulpverlener relatie. Dit vraagt tijd én flexibiliteit van mij als sociaal werker. Door op deze manier voor iemand klaar te staan, ‘beschikbaar’ te zijn (mensen lopen geregeld binnen op kantoor met een snelle vraag tussendoor), begrip te tonen voor een persoon, creëer je een laagdrempelige relatie, waardoor mensen terug blijven komen en vertrouwen hebben in de ondersteuning die geboden wordt.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

4

Onafhankelijke cliëntondersteuning Onafhankelijke cliëntondersteuning draagt met informatie, advies en algemene ondersteuning bij aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie van inwoners én het waarborgen van een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijk ondersteuning, preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen. Het doel hiervan is het stimuleren, behouden en het bevorderen van de zelfredzaamheid van inwoners. Hierbij ondersteunt en versterkt de onafhankelijke cliëntondersteuner de regie van inwoners zonder deze over te nemen. Samen met de cliënt worden de mogelijkheden van het eigen netwerk bekeken en benut. We zetten in op de uitbreiding van het aanbod aan jongeren. MEE West-Brabant heeft invulling gegeven aan deze opdracht en hierover een apart jaarverslag opgesteld. Dit verslag wordt als bijlage toegevoegd aan dit jaarverslag.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

5

Praktische Cliëntondersteuning Geld & Recht Geld & Recht biedt laagdrempelige ondersteuning aan inwoners met vragen op het gebied van financiën, administratie en regelgeving. Deze dienstverlening is nieuw opgezet in Geertruidenberg, dit vanuit behoefte en noodzaak bij inwoners en met deskundigheid die Surplus ook in andere gemeenten al jaren inzet. Met deze laagdrempelige inzet bereiken we inwoners nabij en preventief. De ondersteuning wordt geboden door vrijwillige budgetcoaches, het sociaal raadsliedenwerk en burgeradviseurs, die inwoners helpen bij het verkrijgen van overzicht in hun financiële situatie en bij het omgaan met administratieve verplichtingen. Door vrijwilligers gericht in te zetten, voorkomen we bovendien dat het algemeen maatschappelijk werk onnodig wordt overvraagd. Cijfers en bereik In 2024 zijn in totaal 187 cliënten ondersteund bij het invullen van 564 formulieren: • •

170 cliënten zijn geholpen tijdens het spreekuur van Geld & Recht, waar in totaal 537 formulieren zijn ingevuld met hulp van burgeradviseurs. 17 cliënten zijn begeleid door budgetcoaches, waarbij 27 formulieren zijn ingevuld.

Spreekuren Geld & Recht Iedere maandag en donderdag van 9.00 tot 11.00 uur vindt het spreekuur plaats in Geertruidenberg. Wat opvalt is dat inwoners vaak al vóór openingstijd arriveren en geduldig wachten tot zij geholpen kunnen worden. De opkomst per keer ligt gemiddeld rond de 10 personen. Afhankelijk van de drukte staan één of meerdere vrijwilligers en medewerkers klaar om vragen te beantwoorden. De vragen die tijdens de spreekuren binnenkomen, lopen uiteen. Soms betreft het korte, praktische hulpvragen, zoals het aanvragen van toeslagen of hulp bij DigiD, maar er is ook een duidelijke toename te zien in de complexiteit van de casussen. Denk aan schuldenproblematiek, juridische kwesties of langdurige onzekerheid over inkomen en toeslagen. Wanneer blijkt dat een hulpvraag niet past binnen de kaders van het spreekuur, wordt, in overleg met de inwoner, gekeken naar alternatieve vormen van ondersteuning. Daarbij wordt gebruikgemaakt van het reguliere aanbod van het algemeen maatschappelijk werk (AMW). Op die manier wordt niet alleen gekeken naar de directe hulpvraag, maar ook naar de onderliggende behoefte. Deze werkwijze maakt het mogelijk om gerichter en duurzamer ondersteuning te bieden.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

6

Inhoud van de hulpvragen De vragen waar inwoners mee komen zijn divers zoals: • •

• • • •

Het aanvragen van huur- of zorgtoeslag. Hulp bij belastingaangifte en kwijtschelding van gemeentelijke of waterschapsbelasting. Vragen over uitkeringen, bijzondere bijstand en voorzieningen. Inloggen en wegwijs worden in digitale overheidsportalen. Schuldhulpverlening of ondersteuning bij het ordenen van administratie. Begeleiding bij juridische kwesties, waaronder echtscheidingen.

De ondersteuning is nadrukkelijk bedoeld voor iedereen die het nodig heeft. We zagen in 2024 vooral inwoners die de Nederlandse taal niet goed beheersen of moeite hebben met het aanvragen van regelingen. Ook inwoners zonder toegang tot een computer, printer of internet weten de weg naar het spreekuur te vinden. Een klein deel van de cliënten wordt verwezen via lokale netwerken, maar het grootste deel meldt zich op eigen initiatief. Werkwijze en impact Naast het spreekuur is er intensieve ondersteuning geboden door budgetcoaches. Deze vrijwilligers werden gekoppeld aan inwoners die behoefte hadden aan begeleiding bij het op orde brengen van hun financiën. Samen met de inwoner werden inkomsten en uitgaven in kaart gebracht, de administratie geordend en werd er gewerkt aan meer grip op geldzaken. De trajecten waren altijd tijdelijk en gericht op het vergroten van financiële zelfredzaamheid. De kracht van Geld & Recht lag in de combinatie van deskundige vrijwilligers, toegankelijkheid en persoonlijke aandacht. Door letterlijk naast de inwoner te gaan zitten, ontstond ruimte voor vertrouwen en maatwerk. Ook het signaleren van bredere problematiek was een belangrijk onderdeel van de aanpak. Wanneer nodig werd er doorverwezen naar passende hulpverlening of andere instanties. Opvallend is dat Geld & Recht, hoewel het nieuw is in de gemeente Geertruidenberg, direct zo positief uitpakt.

Inwoners weten ons goed te vinden, wat de actuele behoefte en het laagdrempelige karakter van Geld & Recht onderstreept.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

7

Buurtbemiddeling In 2024 heeft Surplus Buurtbemiddeling in de gemeente Geertruidenberg opnieuw met volle inzet uitgevoerd, in nauwe samenwerking met onze vaste partners: de gemeente Geertruidenberg en woningcorporatie Thuisvester. Deze samenwerking is vastgelegd in een convenant dat in 2023 is vernieuwd en loopt tot 2028, wat de continuïteit en kwaliteit van het project ten goede komt. Buurtbemiddeling richt zich op buren die met elkaar in conflict zijn geraakt of mogelijk in conflict raken, met als doel hen weer met elkaar in gesprek te brengen en samen tot een oplossing te komen. Hoewel het vaak gaat om ‘kleine’ zaken, kunnen deze conflicten een grote invloed hebben op het woongenot en welzijn van bewoners. In 2024 ontvingen we 31 meldingen uit Geertruidenberg, waarvan we er 30 hebben kunnen afsluiten en waarvan er nog 1 in behandeling is. Zie hiernaast een overzicht van de aanleiding van de meldingen. Minder dan de helft van de meldingen werd op eigen initiatief gedaan (7), het vaakst door Thuisvester (16) en in enkele gevallen door andere samenwerkingspartners. De meeste meldingen kwamen uit Raamsdonksveer (18), gevolgd door Geertruidenberg (12) en Raamsdonk (1). In twee derde van de gevallen werd het conflict naar tevredenheid van alle betrokkenen opgelost.

Van deze meldingen werd 35% als complex aangemerkt, vaak vanwege psychische kwetsbaarheid of andere problematiek in de thuissituatie. In dergelijke gevallen vraagt het bemiddelingstraject om extra zorgvuldigheid, tijd en expertise. De inzet van onze vrijwilligers is hierin van onschatbare waarde. Daarnaast is er structureel overleg via de stuurgroep, waarin vertegenwoordigers van de gemeente Geertruidenberg, Thuisvester, de politie en Surplus samenkomen. In dit overleg worden cijfers, trends, ontwikkelingen en gezamenlijke knelpunten besproken en wordt de koers van Buurtbemiddeling afgestemd. Uit de cijfers blijkt dat 77% van de meldingen afkomstig is uit huurwoningen van Thuisvester. Het aantal meldingen uit koopwoningen blijft achter, wat vermoedelijk te maken heeft met onbekendheid met onze dienstverlening. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor 2025: we willen Buurtbemiddeling beter onder de aandacht brengen bij huiseigenaren in de gemeente. Verder valt op dat in 52% van de gevallen het conflict al langer dan een jaar speelde bij aanmelding. Dit komt overeen met de cijfers uit 2023 en benadrukt het belang van vroegtijdige signalering. Hoe eerder bewoners de weg naar Buurtbemiddeling weten te vinden, hoe groter de kans dat escalatie wordt voorkomen.

Als project zijn we aangesloten bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV), dat verantwoordelijk is voor de landelijke methodiek, communicatie, jaarlijkse benchmark en Geertruidenberg jaarverslag 2024

8

kwaliteitsborging. Ook dit jaar behaalden we opnieuw de hoogste kwaliteitscertificering. Dit is niet alleen een erkenning van ons werk, maar ook een expliciete wens van onze samenwerkingspartners. We kijken terug op een stabiel jaar, waarin de basis is gelegd voor verdere ontwikkeling. In 2025 willen we Buurtbemiddeling zichtbaarder maken in de gemeente, met specifieke aandacht voor bewoners van koopwoningen. Daarnaast blijven we investeren in het werven en begeleiden van vrijwilligers, die de ruggengraat vormen van ons project. Ook houden we scherp in de gaten hoe de toenemende complexiteit van meldingen vraagt om maatwerk binnen onze aanpak. Samen met onze partners blijven we ons inzetten voor een veilige, leefbare en verbonden buurt in Geertruidenberg.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

9

Informele Zorg In Geertruidenberg zetten we ons binnen Informele Zorg dagelijks in om mantelzorgers te ondersteunen en buddy’s te verbinden aan mensen met een (psychische) kwetsbaarheid, zodat zij kunnen blijven meedoen aan het gewone leven op een manier die bij hen past. Surplus vormt hierin de schakel tussen inwoners en informele zorg. We bieden mantelzorgers houvast via persoonlijk contact, bijeenkomsten, educatie en waardering. Voor inwoners die tijdelijk extra steun nodig hebben – bijvoorbeeld door dementie, Parkinson, kanker, psychische kwetsbaarheid of rouw – is er Buddyhulp: een traject van maximaal twee jaar waarin vrijwilligers samen met iemand werken aan een persoonlijk doel. Altijd maatwerk, afgestemd op de mens. In 2024 is het werk binnen Informele Zorg flink gegroeid. We sloten het jaar af met 770 geregistreerde mantelzorgers. Achter dit getal schuilt een wereld aan verhalen, ontmoetingen en stille toewijding. In totaal reikten we 361 mantelzorgwaarderingen uit: een vorm van erkenning die verder gaat dan een cadeaubon. Het zijn momenten waarop mensen zich gezien en gehoord voelen.

Overzicht Mantelzorgwaardering Actueel bestand Mantelzorgers per 1/1

2021 612

2022 683

2023 668

2024 709

Totaal bestand Mantelzorgers per 31/12

660

689

733 770

Uitgeschreven mantelzorgers in jaar MZwaardering totaal 1 MZ per ZV 2 MZ per ZV 3 MZ per ZV 4 MZ per ZV Waardering intramuraal Verdeling MZW: Waardering - VVV-bonnen Waardering - geldbedrag Jonge Mantelzorg bonnen

48 342

72 269 33

39 318

78 240 34

65

82

57 361 275 66 12 8 57

122 294 49

93 268 41

416 342 59 15

De activiteiten die we aanbieden voor mantelzorgers blijven divers. Tijdens de Week van de Mantelzorg trokken we met vier bijeenkomsten in totaal 135 deelnemers – van high tea tot lunch, van ontspanning tot ontmoeting. Er was ruimte voor plezier, maar ook voor troost. Zo organiseerden we een bijzondere bijeenkomst voor mensen van wie hun zorgvrager recent is overleden. Daar werd herkenning gevonden in het delen van verhalen en het ervaren van collectieve steun. Educatie blijft een belangrijk onderdeel van ons aanbod. De psycho-educatiegroep Dementie en Nu werd vijf keer georganiseerd, met gemiddeld acht tot tien deelnemers per groep. Voor mensen die voor het eerst met dementie te maken krijgen, blijkt deze cursus van onschatbare waarde. Daarnaast boden we workshops aan over thema’s als werk en mantelzorg, ACT-methodiek, en Positieve Gezondheid – steeds met een

Geertruidenberg jaarverslag 2024

10

praktische en toegankelijke insteek. Hieronder volgt een volledig overzicht van de activiteiten en de deelnemers: Activiteit Dementie en Nu, psychoeducatie voor partners en kinderen. Alzheimercafé

Ontmoetingsplek voor mensen met dementie en partners Mantelzorg van A tot Z 3 workshops

Frequentie Aantal deelnemers 5 groepen 8 tot 10 per per jaar groep uit OH en GB. 10x per 25 deelnemers, jaar waarvan gem. 6 uit GB. 2 Gem. 6 pers. ochtenden uit GB per week 2x 3 8 pers. uit OH middagen en GB

Autisme Beleving Circuit i.s.m. Magazijn076 Breda

1x avond

20 deelnemers, 1 uit GB

Workshop Mantelzorg voor een naaste met psychische kwetsbaarheid

1x avond

3 deelnemers uit GB

Thema-uur Werk en Mantelzorg Waardering: bijeenkomst na overlijden zorgvrager

1x 1x middag

5 deelnemers GB 8 deelnemers

Waardering: Kookworkshop

1x middag

28 deelnemers

Waardering: Workshop Neurographic art Waardering: Sjoelen Waardering: Bingo Waardering: Mindfulness Week van de Mantelzorg

1x avond

16 deelnemers

1x middag

25 deelnemers

1x avond 1x avond 1x high tea 1x diner 1x lunch 1x diner buffet

28 deelnemers 11 deelnemers 135 deelnemers

Geertruidenberg jaarverslag 2024

Bijzonderheden 1x in Raamsdonksveer 4x in Oosterhout. Thema-avonden worden gewaardeerd. Blijkt ook steun voor mantelzorgers na verhuizing en/of overlijden van partner. Op basis van methode ACT en Mantelzorg met Gezonde Grenzen van MantelzorgNL. "Als mijn kind niet kan leren door onze manier van opvoeden, dan dienen we zelf anders moeten gaan denken"

Locatie Prins Hendrikstraat. Bijeenkomst werd erg gewaardeerd. Men vond herkenning en steun bij elkaar Combinatie tussen ontspanning, ontmoeting en koken. Workshop leverde veel ontspanning op. Combinatie tussen ontspanning en competitie. Workshop gericht op ontspanning Zuz & Zooz - Geertruidenberg De Witte Leeuw - Raamsdonksveer De Schuur - Raamsdonksveer De Bonte Kraai – Raamsdonk

11

Waardering: Kerstworkshop

1x middag 1x avond

44 deelnemers

Mantelzorgers maakten een Kerstkrans

NB: Verschillende activiteiten worden georganiseerd voor zowel Geertruidenberg als Oosterhout. We doen dit om een divers aanbod aan activiteiten te kunnen leveren en om wachtlijsten te voorkomen.

Buddyhulp kende dit jaar een stevige groei. In totaal werden 27 inwoners begeleid binnen een buddytraject, tegenover 14 in het jaar ervoor. Negen trajecten werden succesvol afgerond, en nog eens negen waren aan het eind van het jaar actief. We hebben nu 18 buddy’s beschikbaar, met ieder hun eigen ervaring, motivatie en verhaal. Daarnaast stonden er eind 2024 negen mensen op de wachtlijst – een teken dat de behoefte aan tijdelijke ondersteuning groot is. Vrijwilligers zijn onmisbaar in de informele zorg. Om hen te ondersteunen en met elkaar te verbinden, organiseerden we het hele jaar door koffiemomenten, intervisies, een buddyborrel, een nieuwjaarsbijeenkomst en scholingen zoals "Grenzen Stellen". Daarnaast boden we trainingen aan over Buddyhulp en verdieping in dementie en GGZ. Deze bijeenkomsten zijn niet alleen leerzaam, maar versterken ook het onderlinge contact en het vertrouwen waarmee vrijwilligers hun rol vervullen. De dienst “Langdurige hulpvragen”, eerder overgenomen van Trema (en daarvoor SWOG), richt zich op ouderen die behoefte hebben aan gezelschap – een praatje, een wandeling of samen ergens naartoe. Voor deze ondersteuning werd nooit een einddatum of maximale duur gehanteerd. Momenteel begeleiden we 13 actieve gezelschapsmatches en onderhouden we maandelijks telefonisch contact met 15 hulpvragers die behoefte hebben aan een luisterend oor.

Om onze inzet duurzaam en effectief te houden, dragen we deze langdurige hulpvragen zorgvuldig over aan partners zoals De Zonnebloem en GeertruidenbergVoorElkaar. Zo creëren we ruimte voor onze vrijwilligers om zich te richten op waar zij écht het verschil maken. Buddyhulp en de dienst langdurige hulpvragen worden voortaan samengevoegd, en er worden geen nieuwe aanmeldingen voor alleen gezelschap meer aangenomen. Vragen die puur om gezelschap draaien, verwijzen we voortaan direct door naar genoemde partners. De vrijwilligers van de lopende matches blijven we vanuit Surplus ondersteunen, en zij kunnen net als de buddy’s deelnemen aan activiteiten en cursussen. 2024 bracht ook nieuwe inzichten. We zagen dat het aantal mantelzorgers per zorgvrager die een waardering hebben aangevraagd toeneemt. De reden hiervan heeft mogelijk te maken door de toename aan mantelzorgtaken. Gezien de grotere druk die erop mantelzorgers ligt, is het wenselijk dat iedere mantelzorger, en niet elke zorgvrager, een waardering kan aanvragen. Omdat we geloven in toekomstbestendige zorg, bereiden we ons voor op verdere digitalisering. In 2025 lanceren we mantelzorggeertruidenberg.nl: een digitaal platform waar mantelzorgers zich

Geertruidenberg jaarverslag 2024

12

kunnen aanmelden, informatie kunnen vinden en zelf hun waardering kunnen aanvragen. Zo houden we de lijnen kort en het proces toegankelijk. Regelmatig worden er mailtjes verzonden met informatie, nieuws en activiteiten. Daarnaast is Informele Zorg actief op social media: Facebook @surplusmantelzorg, Instagram @medemogelijkmakers en YouTube @surplusmantelzorg. De groei in het aantal hulpvragen en vrijwilligers betekent ook dat de druk op het team stijgt. Meer inwoners doen een beroep op ons, en de vragen zijn vaak complexer. Dat vraagt om scherpte, samenwerking én innovatie. Daarom blijven we investeren in partnerschappen, zoals met het jongerenwerk (voor jonge mantelzorgers), en sluiten we aan bij wetenschappelijk onderzoek via Tranzo, gericht op werkende mantelzorgers om hen in de toekomst beter te ondersteunen bij deze dubbele belasting. Wat opvalt, is dat de impact van informele zorg vaak ligt in de kleine dingen: een buddy die wekelijks langskomt, een workshop waar iemand voor het eerst sinds lange tijd lacht, of een mantelzorger die dankzij een ontmoeting voelt dat hij of zij niet alleen staat. In 2025 bouwen we hierop voort. We blijven inzetten op kwaliteit boven kwantiteit, versterken onze digitale slagkracht en zorgen ervoor dat iedereen, van vrijwilliger tot mantelzorger, van hulpvrager tot partnerorganisatie zich gehoord en gedragen voelt.

Want informele zorg maken we samen.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

13

Praktische Ondersteuning door vrijwilligers De activiteiten van de praktische ondersteuning kenmerken zich door de inzet van getrainde vrijwilligers die medewerkers helpen en ondersteunen ter bevordering van hun zelfredzaamheid. Vrijwilligers kunnen in een vroeg stadium signalen van eenzaamheid, achteruitgang en dreigend verlies van zelfregie signaleren en waar nodig doorverwijzen naar passende ondersteuning of zorg om erger te voorkomen. Sociaal werkers ondersteunen en adviseren de vrijwilligers hierbij én zij vertalen deze signalen in beleidsadviezen aan de gemeente. De praktische ondersteuning bestond in 2024 uit de volgende activiteiten: Maaltijdservice • Aantal vrijwilligers / maaltijdbezorgers: 18 • Totaal gereden kilometers : 7.528 km ( gemiddeld 627 km per maand)

Maand Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Gemiddeld

Aantal Contractanten 74 76 71 74 72 75 74 72 70 71 72 66 72 per maand

Wist je dat… …als je ongeveer 7.500 kilometer zou reizen vanaf Geertruidenberg, je zou kunnen uitkomen in wereldsteden als Beijing in China of New Delhi in India?

Aantal Gerechten* 3.673 3.421 3.293 3.403 3.569 3.337 3.669 3.299 3.150 3.268 2.973 2.799 3321 per maand

*onder gerechten wordt verstaan voor-, hoofd- én nagerechten.

De maatschappelijke meerwaarde van de maaltijdservice is duidelijk zichtbaar. De dienst levert niet alleen maaltijden aan huis, maar voorziet ook in een belangrijke sociale functie binnen de gemeenschap. Vrijwilligers signaleren dat veel inwoners uitkijken naar hun komst. Niet alleen vanwege de maaltijd, maar juist ook vanwege het sociale contact, zoals een kort gesprek, een luisterend oor, of een gezamenlijk kopje koffie. Voor sommige inwoners vormt dit contactmoment het enige sociale interactie op een dag. “Soms ben ik de enige die iemand die dag ziet. Dat ene praatje maakt echt verschil.” - Vrijwilliger maaltijdservice

Geertruidenberg jaarverslag 2024

14

Deze ogenschijnlijk kleine momenten hebben een groot effect. Ze dragen bij aan het tegengaan van eenzaamheid, versterken het gevoel van verbondenheid en zorgen ervoor dat mensen zich gezien en gewaardeerd voelen. Daarmee overstijgt de waarde van de maaltijdservice het praktische aspect en levert het een essentiële bijdrage aan het sociaal welzijn van kwetsbare inwoners. Per 1 maart 2025 wordt de maaltijdservice uitbesteed aan Stichting Social Catering. Personenalarmering Eind 2024 maakten naar schatting ongeveer 120 inwoners gebruik van personenalarmering. Vrijwilligers die installaties uitvoerden of controles deden, merkten op dat zij vaak even bleven voor een praatje. Ook hier bleek de behoefte aan sociaal contact groot. “Het voelde even alsof er écht iemand naar haar luisterde” - vertelde een vrijwilliger na een gesprek met een dankbare bewoonster. Klussendienst In 2024 zijn er ongeveer 93 klussen uitgevoerd. Voorbeelden hiervan zijn: • • • • •

Ophangen van gordijnrails Vervangen van lampen Onkruid verwijderen Lichte snoeiwerkzaamheden Kleine lekkages verhelpen

Vrijwilligers halen veel voldoening uit klussen waarmee zij echt het verschil maken voor iemand die het zelf niet meer lukt. Minder geliefd zijn klussen die "oneindig" voelen (zoals grote tuinen), of te technische/zware klussen. Een mooie anekdote: een vrijwilliger repareerde een deurbel en kreeg als dank een zelfgebakken appeltaart - “Omdat hij haar weer een stukje zelfstandigheid teruggaf.” Bijzonder initiatief: Paul Vervest voerde van april tot oktober alleen tuinklusjes uit. Dit deed hij vaak samen met een statushouder woonachtig in het Hoge Veer. Ouderenadvies Er is in 2024 geen structureel ouderenadvies of inloopspreekuur aangeboden als aparte dienst. Wel kwamen er incidenteel oudere inwoners met een specifieke hulpvraag, gemiddeld twee keer per week op dagen dat er een professional aanwezig was. De meeste vragen gingen over de volgende onderwerpen: • Valpreventie • ANWB-Automaatje • Personenalarmering • Maaltijdvoorzieningen

Geertruidenberg jaarverslag 2024

15

ANWB-Automaatje • • • • •

•

Wist je dat… …Hanga Roa op Paaseiland, ruim 13.000 km van Geertruidenberg, ligt? Dit Chileense eiland ligt midden in de Stille Oceaan!

Totaal aantal ritten: 1.752 Aantal actieve vrijwilligers: 24 Aantal vervoerde deelnemers: 110 Totaal aantal gereden kilometers: 13.223 km Van de gereden ritten had 59% een medisch doel, 25% betrof boodschappenritten. Andere ritten hadden sociale of praktische doeleinden. Veelvoorkomende bestemmingen waren onder andere het Amphia ziekenhuis en Albert Heijn. Slechts 6% van de ritten betrof repeterende ritten. De overige ritten waren incidenteel. Het aantal actieve deelnemers en vrijwilligers varieerde gedurende het jaar. Deze gegevens zijn gebruikt om trends en patronen in gebruik en inzet te monitoren.

•

Mobiliteitsconsulent In 2024 zijn diverse activiteiten uitgevoerd binnen de rol van mobiliteitsconsulent. Twee jongeren met een beperking zijn individueel begeleid in het gebruik van het openbaar vervoer. Daarbij werd praktische ondersteuning geboden, waaronder uitleg over de OV-chipkaart en gezamenlijke reizen met bus of trein om ervaring op te doen. Verder is er deelgenomen aan vergaderingen over de deeltaxi en mobiliteit. Ontmoeting, voorlichting en overige ondersteuning In de beschikbare uren is vooral ingezet op het draaiende houden van de basisvoorzieningen: Avondactiviteiten, ontmoetingsmomenten en voorlichtingsdagen.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

16

Ondersteuning aan Jongeren Jongerenwerk Jongerenwerkers leggen verbinding tussen verschillende groepen jongeren en versterken de betrokkenheid van jongeren bij hun buurt en de samenleving. Dit gebeurt zowel fysiek als digitaal, altijd vanuit het perspectief en de leefwereld van jongeren. Door het opbouwen van een vertrouwensband kunnen jongerenwerkers positieve gedragsveranderingen in gang zetten. Zij ondersteunen jongeren bij talentontwikkeling, het vinden van een stage of (bij)baan, en het opbouwen van een zelfstandig inkomen. Daarnaast signaleren zij vroegtijdig problemen, en bieden zij passende ondersteuning of verwijzen door naar hulpinstanties. Het jongerenwerk richt zich op het voorkomen van opgroei- en opvoedingsproblematiek, het versterken van de pedagogische basis, en het ondersteunen van kwetsbare jongeren vanuit een goed zicht op hun behoeften. Hierbij wordt nauw samengewerkt met partners in het voorliggend veld, waaronder het CJG en onderwijsinstellingen. Het jongerenwerk draagt actief bij aan een veilige, inclusieve en stimulerende leefomgeving voor jongeren in de gemeente Geertruidenberg. Bereik en activiteiten In 2024 hebben 112 nieuwe jongeren het jongerencentrum weten te vinden. Zij kwamen via netwerkpartners, online kanalen of via andere jongeren. De jaarlijkse spooktocht trok dit jaar 60 deelnemers.

Wat deze editie extra bijzonder maakte, was dat de oudere jongeren (19 tot 21 jaar) dit keer de jongere deelnemers (13 tot en met 17 jaar) lieten schrikken. Dit zorgde voor veel enthousiasme en spanning, en versterkte bovendien de onderlinge betrokkenheid tussen de verschillende leeftijdsgroepen. Daarnaast is het maandelijkse voetbaltoernooi is een groot succes. Veel jongeren hebben zich aangemeld en blijven dit ook doen. Ze geven aan het leuk te vinden om te voetballen en zien het als een fijne en gezellige activiteit voor de vrijdagavond. De sfeer is competitief, maar er is ook veel respect onderling. Jongeren moedigen elkaar aan, zelfs wanneer de spanningen som oplopen. Sinds januari 2024 zijn er jongeren uit de opvanglocatie bij het Hoge Veer betrokken bij het jongerenwerk. Eén van hen is inmiddels actief als vrijwilliger en helpt drie dagen per week mee.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

17

Het jongerenwerk behandelde in totaal 49 hulpvragen, variërend van lichte ondersteuning tot complexe problematiek. Voorbeelden zijn: • • • •

Begeleiding bij angst- en paniekaanvallen Ondersteuning bij het zoeken van werk of het opstellen van een CV Hulp bij verslavingsproblematiek of zorgelijke thuissituaties Begeleiding bij cultuurverschillen en diversiteitsvraagstukken

Daarnaast is het jongerenwerk wekelijks aanwezig op het Dongemond College tijdens pauzes, en werd in samenwerking met Novadic-Kentron voorlichting gegeven aan alle tweedejaars over middelengebruik en groepsdruk. Effect en signalen uit de praktijk • •

• •

Minder jongeren ‘hangen’ op straat; velen weten het jongerencentrum te vinden. Opvallend is het verhoogde gebruik van alcohol, drugs en vapes op jonge leeftijd, en het normaliserende gedrag hierover. Jongeren reageren positief op een laagdrempelige, positieve benadering; dit vergroot hun intrinsieke motivatie. De vindbaarheid van het jongerenwerk is goed.

Voorbeelden uit de praktijk 1. Een jongere zonder dagbesteding, eerder twee keer van school gestuurd, die graag wilt werken is actief als vrijwilliger in het jongerencentrum om te helpen met verschillende klusjes. De jongere komt vier dagen per week helpen en toont grote motivatie. Het jongerenwerk begeleidt de jongere bij het vinden van een passende werkplek. 2. Twee jongeren, beiden na hun 18e uit huis gezet, hadden geen vaste verblijfplaats. Binnen twee maanden is voor beide jongeren passende huisvesting geregeld dankzij snel handelen, goed contact met het netwerk en effectief schakelen. 3. Een jongere in een instabiele thuissituatie en moeizame liefdesrelatie was al enige tijd bekend bij het Jongerenwerk van Surplus. De jongere was slachtoffer van meerdere strafbare feiten. Door de inzet van het jongerenwerk en het laagdrempelig aangaan van gesprekken, heeft de jongere uiteindelijk de stap gezet om aangifte te doen. We hebben passende hulp ingeschakeld en zijn meegegaan naar de afspraken. Samenwerking en netwerk De samenwerking met het CJG was intensief en effectief. In structurele overleggen zijn preventieve signalen gedeeld en opgepakt. Ook de gemeenteraad toonde belangstelling: een groot aantal leden bracht een werkbezoek aan het jongerenwerk, waarbij het werk in de praktijk werd toegelicht.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

18

Vrijwilligersondersteuning Vrijwilligerswinkel & Geertruidenberg voor Elkaar Aan het begin van de subsidieperiode is gestart met de ontwikkeling van een laagdrempelig en toegankelijk vrijwilligerspunt in de gemeente Geertruidenberg: de Vrijwilligerswinkel. Hoewel de fysieke vorm hiervan uiteindelijk niet gerealiseerd is, is via het digitale platform GeertruidenbergVoorElkaar invulling gegeven aan de beoogde functie van deze ontmoetingsplek. Inwoners konden hier terecht voor informatie, ondersteuning en bemiddeling rondom vrijwillige inzet. Met dit initiatief wordt gewerkt aan een sociale infrastructuur die vrijwillige inzet bevordert en bijdraagt aan het stimuleren van eigen verantwoordelijkheid en de kracht van inwoners en samenleving. Inwoners worden gestimuleerd tot meer zelf- en samenredzaamheid. De onderliggende gedachte is dat mensen zich medeverantwoordelijk voelen voor elkaar en bereid zijn anderen te ondersteunen bij het (zelfstandig) deelnemen aan de samenleving. Het digitale platform vervangt de eerdere vacaturebank 'Servicepunt Vrijwilligers' (VIP). In samenwerking met NLVoorElkaar en collega’s van OosterhoutVoorElkaar is in de eerste weken van 2024 de website inhoudelijk ingericht, met aandacht voor structuur, hulpvragen en vrijwilligersvacatures. Organisaties die eerder gebruikmaakten van het VIP-platform zijn actief benaderd om hun vacatures over te zetten.

Met behulp van een stagiaire zijn accounts aangemaakt, vacatures overgezet en in eigen beheer overgedragen aan de betreffende organisaties. De website ging op 15 februari 2024 live. Rond deze periode is bij alle huishoudens in de gemeente een folder bezorgd ter aankondiging van het platform. Op 6 maart vond een informatiebijeenkomst plaats voor organisaties, waarin uitleg werd gegeven over het gebruik van het platform. Op 15 maart volgde een officiële lancering tijdens de Dag van de Vrijwilliger, met ongeveer 150 aanwezigen.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

19

Tijdens dit evenement was er ondersteuning vanuit NLVoorElkaar en konden bezoekers direct vragen stellen of meekijken op de site via een beschikbare laptop. Gedurende de maanden daarna lag de focus op het draaiende houden van de website en het bieden van ondersteuning aan zowel inwoners als organisaties bij het gebruik van het platform. Er is een Facebookpagina opgezet waarop wekelijks berichten worden gedeeld, en in het derde kwartaal verscheen een publicatie in de Langstraat om de zichtbaarheid van het platform te vergroten. Daarnaast onderzoeken we samen met de gemeente hoe we de sociale kaart kunnen opnemen in de website. Verder is er contact geweest met OosterhoutVoorElkaar om kennis uit te wisselen over het gebruik van social media. Op basis hiervan is een Instagram-account aangemaakt om een bredere doelgroep te bereiken. In deze periode is ook verkend op welke manier vrijwilligers een grotere rol kunnen spelen in het beheer van het platform. Hieruit bleek dat effectieve inzet van vrijwilligers vraagt om een duidelijke visie, afbakening van rollen en tijdsinvestering voor werving en begeleiding.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

20

Ondersteuning in de Wijk Wijkwerker ‘T Kardeeltje en het Repair Café Raamsdonksveer zijn beide burgerinitiatieven die ondersteuning ontvangen van de wijkwerker van Surplus, maar zij zijn nu op weg naar zelfstandigheid. De ontmoetingsplek `T Kardeeltje heeft in 2024 een breed scala aan activiteiten aangeboden, waaronder wekelijkse inlopen op woensdag en donderdag, maandelijks lunchen, thematische activiteiten zoals het maken van paas- en kerststukjes, en vieringen van Koningsdag, Zomerfeest en Burendag. Daarnaast was er een wekelijkse biljartgroep en verschillende verhuuractiviteiten. De buurtsportcoach organiseerde Zitgym en twee wandelgroepen per week. Ook was er op donderdag computerhulp beschikbaar. Al deze activiteiten werden door vrijwilligers uitgevoerd, zonder betaalde krachten. In 2024 was er een stijging in het aantal bezoekers, terug op het niveau van vóór de coronaperiode. De feestactiviteiten bleven populair, met soms een wachtlijst voor deelname. In cijfers: • • • •

1e kwartaal: 710 bezoekers 2e kwartaal: 921 bezoekers 3e kwartaal: 668 bezoekers 4e kwartaal: 936 bezoekers

’T Kardeeltje is een burgerinitiatief dat in 2025 volledig overgedragen wordt aan de gemeenschap en zelfstandig verder zal functioneren. Bij deze weg naar zelfstandigheid blijft Surplus ondersteunen en zullen we beschikbaar blijven voor advies en ondersteuning. De overgang naar zelfstandigheid in 2025 is een belangrijke stap voor `t Kardeeltje, met de nadruk op zelfredzaamheid en het versterken van de betrokkenheid van de gemeenschap. Ook het Repair Café Raamsdonksveer gaat in 2025 over naar zelfstandigheid. Het café biedt een plek voor het repareren van apparaten, uitgevoerd door een kernteam van zes leden en ongeveer dertig vrijwilligers. Het proces van zelfstandigheid voor zowel `t Kardeeltje als het Repair Café wordt ondersteund door Surplus, maar richt zich op het versterken van de burgerinitiatieven zodat zij op eigen kracht verder kunnen functioneren. Het Repair Café heeft in 2024 zijn eigen rapportage geschreven, die als bijlage bij dit jaarverslag is toegevoegd.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

21

Welzijn op Recept In 2024 zijn er in totaal 35 aanmeldingen geweest binnen het project. Met alle aangemelde personen is contact opgenomen. In sommige gevallen is dit beperkt gebleven tot één gesprek, bij anderen zijn meerdere gesprekken gevoerd. Er zijn met 15 personen één of meerdere face-to-face afspraken geweest. Een aantal trajecten lopen door in 2025. De tijdsbesteding per deelnemer of per 'recept' wisselde sterk per situatie en was daarom lastig te meten. Om de uitvoering van het project te versterken, is het wenselijk dat er tijd en ruimte wordt vrijgemaakt voor het verkennen van het lokale netwerk en activiteitenaanbod, het leggen van structurele contacten met organisaties in de gemeente gericht op warme overdracht, en het onderhouden van contact met verwijzers binnen de eerstelijnszorg.

Geertruidenberg jaarverslag 2024

22