Bijlage 1B - Ontwerptafel-Werkspoor1-Technischeverdieping-2B

Daarmee zou een deel van de batterijopgave in het Powerport regio Moerdijk gebied kunnen worden gerealiseerd. Productiemogelijkheden voor waterstof zijn in het Amergebied buiten het RWE terrein nu niet mogelijk in verband met overlast (milieucontouren). Bevinding 5. Er is 20 hectare aan de zuidkant van het Amergebied beschikbaar, geadresseerd voor de lokale leefbaarheid. Zuidelijk van

het 150 kV station ligt de zoeklocatie voor een nieuw bedrijventerrein voor met name lokaal MKB. Het doel van het terrein is om naast uitbreidingsruimte voor lokale economie ook schuifruimte te creëren voor bedrijven die nu aan de Donge zijn gevestigd, in de kern van het dorp. Geertruidenberg zet daarmee in op de Donge als landschappelijke drager en woonkwaliteit voor het dorp. De verbinding met de Biesbosch, inclusief toerisme, zal plaatsvinden via de Donge. Daarmee is de inzet voor de Amergebied ook bepaald: beperken van overlast voor de woonkern. Valt er ruimte te maken? Bevinding 6. Er valt zeer beperkt ruimte te maken. De wirwar van infrastructuur kan efficiënter, maar er is geen kostendrager. En er zijn geen grootschalige uitplaatsbare activiteiten. De wirwar van infrastructuur - er staan ruim 40 hoogspanningsmasten - in het gebied kan efficiënter, maar er is geen kostendrager. Bovendien groeit dit pakket nog met de inpassingsvraag voor een 380 kV hoogspanningskabel richting Krimpen / Crayenstein en de wens van RWE om twee aansluitingen te realiseren op de Delta Rhine Corridor (DRC) (CO2 en Waterstof), en de warmteleidingen tussen HiM en Amercentrale van Ennatuurlijk. Het gebied is in de RES aangeduid als zoekgebied voor zonneweides. Gekozen kan worden om dat vooral op daken te realiseren alvorens daar het open maaiveld voor in te zetten.

Er zijn geen grootschalige bedrijfsactiviteiten, uitgezonderd enkele agrarische bouwblokken, waarvan gesteld kan worden dat die niet passen binnen het huidige beleid. Bij uitplaatsing heeft dit impact op ruimteclaim buiten het Amergebied.

59

Gebiedsanalyse (A) Toevoeging converter bij 380kV station lijkt haalbaar. Uitbreiding nieuw converterstation waarschijnlijk richting het noorden. Bij voorkeur aansluitend aan het bestaande hoogspanningsstation.

G

F F

Dombosch

I

J B E B

A

(B) Er is ruimte (circa 50ha) maar flink belemmerende factoren (eigendomsverhoudingen, milieucategorie, nabijheid Biesbosch en stad / Natura2000). Gebied is bestemd voor agrarische / energiefuncties (zowel opwekking als verwerking reststromen). Maar buiten de hekken van RWE is mbt milieucategorie slechts 2-3 mogelijk. Bouwmogelijkheden voor nieuwe installaties zijn er niet. Kansen zijn bijvoorbeeld zonneweide en batterijen.

C

B

A

D

H

(C) Wirwar van infrastructuur in het gebied kan efficiënter, maar er is geen kostendrager. Bovendien groeit dit pakket nog. (D) Vergezicht Donge als kwaliteitsdrager / landschappelijke buffer. De woondeal van Geertruidenberg gaat (tot 2030) uit van minimaal 500 woningen (ambitie 700). Kansen hiervoor worden gezocht binnen de kern. Landschappelijke kwaliteit (en verbinding met de Biesbosch) ligt voor Geertruidenberg voornamelijk aan de Donge. Amergebied en kanaal zijn barrières. Druk vanuit functie stad/wonen maakt dat langs de Donge gesitueerde bedrijven beperkte groeimogelijkheden hebben (hier zitten met name lokaal gebonden familiebedrijven). Sommige bedrijven die van oudsher op de Donge gericht

60

waren zijn inmiddels op de (vracht)auto gericht (voorbeeld: betonfabriek). Aan de Rivierkade (E) zitten nog watergebonden bedrijven (scheepswerf, binnenvaart). (F) Opgave dijkversterking (HWBP). De primaire keringen langs de Donge en de Amertak voldoen niet aan de waterveiligheidsnorm (stabiliteit en bekleding). De afgekeurde dijken langs de rivier de Donge en de Slikpolder liggen in het stedelijk gebied van de kernen Geertruidenberg en Raamsdonksveer. Een mogelijk alternatief voor het verbeteren (verhogen en verbreden) van de dijken is een systeemmaatregel (het afsluiten van de mondingen van de Amertak en Donge met keermiddelen).

Wateropgave. Vanuit waterperspectief ligt het Amergebied in een ‘diepe kuil’. Als je hier cruciale infra wil plaatsen verplaats je de waterbergingsfunctie naar ‘buiten de hekken’. (G) Bedrijventerrein Dombosch. Bedrijventerrein ten noordoosten is een mix van bedrijven met lage leegstand, voornamelijk gefocust op logistiek. Natura2000 gebied begint aan deze kant van het water. (H) Potentie uitbreiding Heulweg. Staat op de agenda vanwege leefbaarheid (schuifruimte lokale MKB - circa 20ha aan ruimte). Maar lastige locatie vanuit water en bodem. Nu al beperkt geschikt voor de landbouw. (I) Potentie uitbreiding Aanwassenweg-Noord. Gebied in onderzoek (circa 5-20ha). Logistiek? Of strategische opgave voor lokale schuifruimte om kwaliteitsambities waar te maken? (J) Ligging tussen stad en Natura2000 dwingt RWE tot herstructurering. RWE wil bij haar energiecentrale de uitgestoten CO2 afvangen en hergebruiken of opslaan (CO2 afvanginstallaties zijn 90+40 meter = 130m hoog). RWE denk hierdoor vanaf 2030 een negatieve CO2-uitstoot van 11 tot 14 megaton per jaar te bereiken. Daarvoor in beeld: mogelijke aantakking Amercentrale op Delta Rhine Corridor (CO2 het net op sturen). Een theoretische geluidsoverschrijding aan de noordkant richting Biesbosch en de nabijheid van de stad maakt bijvoorbeeld uitbreiding met waterstofcentrale op het terrein van RWE ingewikkeld.

61

Conclusie: het past niet ‘binnen de hekken’ De beoogde projecten om de nationale en provinciale ambities (Nota Ruimte, Programma Energiehoofdstructuur (PEH), Ruimtelijk Voorstel) voor energietransitie en grondstoftransitie passen met geen mogelijkheid binnen de bestaande grenzen van het HiM en Amergebied. Welke ruimte is beschikbaar? • 50 hectare gronden (milieucat. 5-6) binnen Chemiecluster Moerdijk. Maar met zeer forse geluids- en stikstofbeperkingen. • 50 hectare gronden in het Amergebied (milieucat. 2-3) met flink belemmerende factoren. Zoals nabijheid van dorp en stad en Biesbosch/ Natura2000. Welke ruimte valt beschikbaar te maken? • Bedrijven met afwijkend profiel ten opzichte van kernactiviteiten: 20-50 hectare aan gedefragmenteerde gronden in Haven- en Industriegebied Moerdijk. Milieucategorie 3. Vraagt onteigening (inclusief tijd en geld) en milieuruimte. • Ruimtelijke reservering Roode Vaart (95 hectare). Maar geluidsruimte ontbreekt, dichtbij dorp Moerdijk en bedoeld als uitbreiding van de containeroverslag. Ontwikkelafspraken MKB-terreinen • Brieltjenpolder Drimmelen (25 hectare) • Heulweg Geerteruidenberg (5 hectare) • Bedrijvenpoort West-Brabant Moerdijk (20 hectare)

62

Ruimte-aanbod: Stationsgebied Lage Zwaluwe Beschrijving van het gebied Bevinding 1. Station Lage Zwaluwe is een overslagpunt van mensen. Station Lage Zwaluwe ligt ongeveer 6 kilometer van het dorp Lage Zwaluwe. De dorpen Moerdijk en Zevenbergschen Hoek liggen dichter bij het station. In de Stationsbelevingsmonitor 2019 van de NS eindigde het station als laatste waarmee het volgens de NS het minst populaire station van Nederland is. De NS verklaart dit mede door de afstand van het station tot het dorp en de ligging naast de snelweg. In 2022 en 2023 werd het station opnieuw het minst populair gevonden. Het stationsgebied typeert zich als “overslagpunt is van mensen”. Een overstappunt tussen regionale en stedelijke mobiliteit. Er parkeren bijvoorbeeld mensen uit regio Roosendaal/Breda/Tilburg die van hieruit overstappen op de trein naar Dordrecht of Rotterdam. Ook zijn er buslijnen in de richting van Breda en Drimmelen en Zevenbergen, Moerdijk en Zevenbergschen Hoek. Aan beide zijden van het station zijn fietskluizen en onbewaakte fietsenstallingen. Verder is er een groot P+R-terrein. Het station verwerkte in de afgelopen jaren tussen de 450 (2020) en 1.000 (2019) reizigers per gemiddelde werkdag. Bevinding 2. De plek kenmerkt zich als overslagpunt van goederen.

De knoopwaarde van de plek (qua nabijheidspotentieel van mensen) heeft momenteel weinig relatie met het programma in het gebied. Nieuw logistiek bedrijventerrein LPM is bijvoorbeeld relatief arbeidsextensief. Lage Zwaluwe kent rangeer- en goederensporen met verbindingen naar het Haven- en Industriegebied Moerdijk en de haven van Oosterhout.

63

Gebiedsanalyse (A) Logistiek Park Moerdijk (LPM). Ontwikkeling van netto 142 hectare (225 hectare bruto) grootschalige logistiek met een dedicated verbinding (interne baan voor alleen goederenvervoer) tussen nieuwe terrein (LPM) en huidige terrein (Haven- en Industrieterrein Moerdijk. Logistiek bedrijven uit VNGmilieucategorieën 3.1 & 3.2 zijn toegestaan. Toestaan ADR-goederen loopt nu een aparte procedure voor. Verwachting dat alle fases in 2027 gebouwd en operationeel zijn. Alle 4 de fases zijn in principe uitgegeven, door Havenbedrijf Moerdijk. Er zijn geen kavels meer beschikbaar. Dorp Moerdijk voelt zich verder ingesloten. Dorp Zevenbergschen Hoek ervaart reeds veel overlast van sluipverkeer en vreest dat dit verder gaat toenemen.

E E F

G

(B) Bedrijvenpoort West-Brabant. Project in initiatieffase van ontwikkelaar (33,3hectare). Waarvan 1ha transferium/hub; 1,5ha “hoogwaardige” bedrijvigheid; 9,5-11,5ha logistieke supportdiensten; en 5,5-7,5ha kleinschalige middelgrote logistiek. Met de ontwikkeling van de stationsomgeving en LPM komt het “havengebied” in feite direct aan het station te liggen. Ontwerpfase: 2025-2026. Uitvoeringsfase: 2027-2030. Vanuit Dorp Moerdijk is er een breed gedragen zienswijze ingediend, waarin men onder andere ageert tegen deze ontwikkeling. (C) Hub Lage Zwaluwe Het station Lage Zwaluwe scoort al jaren als laagste van Nederland bij de gebruikers. Het station Lage Zwaluwe is door de provincie aangewezen als Hub. De huidige prioritering betekent dat de gemeente een inspanningsverplichting heeft om het aanbod van deelmobiliteit op het station uit te breiden. Vanuit Drimmelen wordt de kans gezien om het stationsgebied te profileren als eerste ‘kennismaking’ met de Biesbosch. (D) Truckparking A16 en Facility Point A16-A17. Commerciele projecten voor het realiseren van (twee internationaal georiënteerde) truckparkeerplaatsen met een hoog voorzieningenniveau (zoals toiletten, douchegelegenheden, veiligheidnormen). Ruimtebeslag is ongeveer 6-7 hectare (aan de A16) en 13 hectare (oksel A16-A17). Met name vanuit LPM en het haven- en industriegebied is hier behoefte aan.

Voor de oksel van de A16-A17 is tevens een foodcourt beoogd. Planning: 2025/2026.

D E B C

E

A D E

G F 64

(E) Huisvesting arbeidsmigranten. Tijdelijke huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten. Ambitie gemeente is 1.500 plaatsen (op basis van inschatting dat 4.600 arbeidsmigranten werkzaam zijn binnen Moerdijk). Het uitgangspunt is dat de arbeidsmigranten die hier komen te wonen, werken binnen de gemeente, danwel binnen de regio West-Brabant-West. Planning 2025/2026. De huisvesting wordt tijdelijk vergund voor 20 jaar. Huidige verblijfsplekken: Hotel Port of Moerdijk, Camping Waterweelde. Draagvlak omgeving ligt gevoelig. Er is gevraagd of er een mogelijkheid is om de huisartsenzorg ook beschikbaar te stellen voor de reguliere inwoners van de kern Moerdijk.

(G) Binnendorpse ontwikkelingen In dorp Moerdijk (+/- 1.100 inwoners) worden circa 80 woningen ontwikkeld tot 2027 (waarvan 30 in Waterfront). In Zevenbergschen Hoek (+/- 1.600 inwoners) circa 40 woningen. Op het onderliggend wegennet (o.a. in dorp Zevenbergschen Hoek) wordt overlast door sluipverkeer ervaren bij file op de A16.

(F) Goederenspoor Lage Zwaluwe is het knooppunt voor het spoorgoederenverkeer tussen het hoofdrailnet en de havens van Moerdijk en Oosterhout. De capaciteit van het spoorlijntje HiM – Lage Zwaluwe mogelijk op termijn ontoereikend. Er is bovendien mogelijk behoefte aan nieuw inhaalspoor. Lokale bereikbaarheid van het dorp is hierbij een aandachtspunt (mogelijke overwegproblematiek bij meer treinen). Roosendaal heeft de ambitie om haar spoorzone op te waarderen. Er ligt een groot rangeerterrein in de stad die gebruikt wordt voor goederenvervoer, personenvervoer maar ook door bedrijven die voor ProRail werken (en als wasinstallatie). Voor de spoorzone ambitie van Roosendaal lijkt het goederenemplacement in de weg te zitten. Moerdijk is door Roosendaal als mogelijke optie genoemd. Binnen de ruimte die al beschikbaar is wordt een ontwikkeling ingezet naar emissieloos rangeren. Straks zijn Lage Zwaluwe en HiM bereikbaar voor 740m lange treinen, van hoofdspoorweg tot en met containerterminal.

65

Ruimte-aanbod: Open (dorpen)landschap Beschrijving van het gebied Bevinding 1. Tussen de clusters van het Haven- en Industriegebied Moerdijk en de Amercentrale ligt een open agrarisch (dorpen) landschap. Tussen stad (Breda, Oosterhout, Geertruidenberg/ Raamsdonksveer) en industrie (Haven- en Industriegebied Moerdijk, Amergebied) ligt een open (dorpen)landschap opgespannen tussen Hollandsch Diep (en Biesbosch), Mark en Donge. Grote delen van dit deelgebied bestaan uit agrarische gronden op vruchtbare kleigebieden. Hieronder scharen we dorpen van gemeenten Drimmelen en Moerdijk: Zevenbergen circa 15.000 inwoners; Made circa 13.000 inwoners; Klundert circa 6.000 inwoners; Terheijden circa 6.000 inwoners; Lage Zwaluwe circa 4.500 inwoners; Wagenberg circa 2.000 inwoners; Hooge Zwaluwe circa 1.800 inwoners; Zevenbergschen Hoek circa 1.600 inwoners; Moerdijk circa 1.100 inwoners; Langeweg circa 900 inwoners; Drimmelen circa 600 inwoners

66

Gebiedsanalyse (A) Drimmelen telt 4 havens met een eigen profilering: (1) Drimmelen is een van de grootste plezierjachthavens van Europa met open verbinding naar zee; (2) open zeeverbinding haven Lage Zwaluwe; (3) Terheijden is passanten-/ dagtoeristenhaven verbonden aan de Mark en Dintel; (4) Haven aan de oude Zeedijk bij Hooge Zwaluwe voor lokale roeibootjes.

A

C

D

B A A

(B) Voorzieningenaanbod is een zorg voor de kleinere kernen. De woondeal voor Drimmelen gaat (tot 2030) uit van minimaal 600 woningen (ambitie 1.500). De grootste toevoeging komt terecht in Made. Aanvullende denkrichting: massa van de kleine kernen bundelen (Hooge Zwaluwe, Zevenbergschen Hoek en Moerdijk) om voorzieningenpakket Lage Zwaluwe overeind te houden en te verbeteren. 6.000-10.000 inwoners nodig voor bijvoorbeeld een goede supermarkt. Een beter voorzieningenpakket versterkt ook het profiel van de lokale haven. • Made circa 13.000 inwoners • Terheijden circa 6.000 inwoners • Lage Zwaluwe circa 4.500 inwoners • Wagenberg circa 2.000 inwoners • Hooge Zwaluwe circa 1.800 inwoners • Zevenbergschen Hoek circa 1.600 inwoners • Moerdijk circa 1.100 inwoners • Drimmelen circa 600 inwoners (C) Toekomst van het agrarisch gebied. De nieuwe doorsnijdingen (vijf tracés) hebben economische impact op het agrarische gebied. “Gebied moet worden omgeploegd”. Dit gebied bestaat uit goede gronden voor de landbouw maar toch ook grote opgaven vanuit BPLG. Daar ligt een spanning. Bij ZLTO liggen er onder andere zorgen over de beoogde peilverhoging en het ruimtebeslag van nieuwe ontwikkelingen. Vanuit agrarische optiek pleit men om deze goede landbouwgronden ook voor de landbouw beschikbaar te houden. Hoe ziet een duurzame toekomst eruit voor landbouwbedrijven in dit gebied?

G

F

E

E A

E

67

(D) Laden van blauwe kwaliteiten. Ambitie is om de nabijheid van de Biesbosch beter te benutten. Eerste aanzet bij Gat van Den Ham. Extra kansen in relatie tot dijkversterkingsopgave? Getijdenwerking terugbrengen? Lage Zwaluwe, Hooge Zwaluwe, Drimmelen en Made aan de Biesbosch? Met stationsgebied als recreatieve OV-hub/ poort naar de Biesbosch? (E) Cultuurhistorie aan de Zuiderwaterlinie. Inclusief Markzone en Naad van Brabant. Kleine Schans Terheijden, Spinolaschans. (F) Bedrijvenareaal. Kansen voor nieuw bedrijvenareaal (Brieltjenspolder) aan de A59 corridor (opgeteld circa 45 hectare). Is een zeer aantrekkelijke plek voor een bovenregionale markt. Wenselijk om hier te sturen op lokale/regionale behoefte (schuifruimte voor doorgroeiers binnen de kern om daar kwaliteitsambitie te kunnen waarborgen). (G) Toekomst PlukMade. De wethouders en ondernemers in Plukmade zijn zich ervan bewust dat Ennatuurlijk het glastuinbouw gebied gaat loskoppelen maar zijn ondertussen druk op zoek naar andere, duurzame oplossingen. Een hiervan is het installeren van een geothermie-bron die plukmade van nieuwe warmte moet gaan voorzien.

KADER. Woningbouwplannen Gemeente Moerdijk (hard en zacht). In de kernen rondom het HiM is 735 harde plancapaciteit en 1.569 zachte plancapaciteit. Bovenop deze in totaal 2.304 geprogrammeerde woningen zit er nog ruimte voor circa 500 woningen extra (niet geprogrammeerd) in ontwikkelgebied Zevenbergen Oost. Het grootste deel van de plancapaciteit in dorp Moerdijk is vergevorderd in procedure. • (80%) Zevenbergen: 1.843 (2.343) woningen, waarvan 632 hard (grootste locaties: Zevenbergen Oost (1.000-1.500), Zevenbergen Noord (420), Bosselaar Zuid (120), Kop Roode vaart, Oevers Roode vaart, Zevenbergsche Hoeve, IJshof, Stoofstraat, Van Aerschotstraat en Kristallaan). • (13%) Klundert: 293 woningen, waarvan 35 hard (grootste locaties: Westschans (140), Gasfabriekterrein, Bolwerk en ’t Hooft) • (3%) Dorp Moerdijk: 79 woningen, waarvan 7 hard (grootste locaties: Waterfront en voormalige Breifabriek Haakonstraat) • (2%) Zevenbergschen Hoek: 44 woningen, waarvan 44 hard (grootste locaties: Sporenbergstraat en Olavstraat) • (1%) Langeweg: 29 woningen, waarvan 15 hard (grootste locaties: Wethouder Trompersstraat en School Klosterlaan) • (1%) Noordhoek: 16 woningen, waarvan 2 hard

(H) Positiebepaling Drimmelen in relatie tot Brabantleiding. Warmteleiding moet ten goede komen aan het gebied: aantakking van de dorpen en bestaanszekerheid voor Pluk Made. KADER. Woningbouwplannen Gemeente Drimmelen (hard en zacht). In Drimmelen is er de ambitie om in de periode 2022 t/m 2030 1.500 woningen toe te voegen, waarbij woningen in alle zes de kernen van de gemeente worden toegevoegd. Hiervoor is er meer dan 100% plancapaciteit, waarvan: • Tot nu toe (periode 2022 t/m 2024) opgeleverd = 350 woningen • Harde plancapaciteit (bestemmingsplan vastgesteld, vergunning verleend of bouw gestart) = 770 woningen • Zachte plancapaciteit = 1.090 woningen

68

Ruimte-aanbod ‘buiten de hekken’ van het Powerportgebied Buiten de hekken is niet direct ruimte beschikbaar. Maar kunnen we ruimte maken? Om deze vraag te kunnen beantwoorden werken we met een ‘forecast’: In welk type gesprek komen we terecht als we de verschillende ruimtevragers een plek willen geven. Let op: deze studie is een rekenexercitie. Het zijn technische rekenmodellen die een beeld geven van de grootte van de opgave. We kijken niet naar draagvlak, milieuruimte (geluid, stikstof, veiligheid), leefbaarheid, mobiliteit, waterberging, etc. Ook ruimtelijke kwaliteit / brede welvaart is nog niet verder verdiept of beoordeeld.

69

Uitgangspunten van deze technische rekenexercitie Gehanteerde uitgangspunten: • 600m-1km bufferzone rondom de woongebieden (afgeleide van huidige situaties). Met huidige geluidscontouren als dikke zwarte stippellijn. • 6km straal rondom 380kV station (tbv zoekgebied converterstation) als dunne zwarte stippellijn. • 380kV station (POM) moet nabij tracé Rilland-Tilburg. Disclaimer • Let op: het zijn technische rekenmodellen om een beeld te geven van de grootte van de opgave. • Er is nog niet gekeken naar draagvlak, milieuruimte (geluid, stikstof, veiligheid), leefbaarheid, mobiliteit, waterberging, etc. • Ruimtelijke kwaliteit / Brede welvaart is niet beoordeeld. •

•

Locatie converterstation: Het rondje met N3 geeft het Voorkeursalternatief Net op zee Nederwiek 3 weer (7 januari 2025) Zoeklocaties 380kV: De rondjes met de cijfers 1 t/m 8 zijn de zoeklocaties voor POM (vanaf 11 april staat de formele publicatie van de c-NRD van het 380/150/20 hoogspanningsstation in de Staatscourant en op de website van bureau energieprojecten, hier is alle informatie te vinden over dit (lopende) project)

70

Denkrichting 1. Leefbaarheid voorop Wat valt in te passen ‘binnen de hekken’? Lessen voor verkenning ruimte-aanbod: • Chemiecluster Haven- en Industriegebied. Ruimte-indicatie: 50 ha. • Mogelijk uitkopen verspreid liggende bedrijven buiten kernprofiel Haven- en Industriegebied. Ruimte-indicatie: 20-50ha. • Amergebied. Ruimte-indicatie: 30-80ha. Plussen en minnen • Dorp Moerdijk kan blijven maar reeds lopende ontwikkelingen tasten leefbaarheid aan (facility point, LMP, huisvesting arbeidsmigranten, groei spoor, ..) • Alle verstedelijkingsopgave zijn te realiseren • Realiseert niet het nationale programma energie hoofdstructuur • Gebied op slot leidt tot implosie van het HiM Conclusie: • Nationale opgaven worden niet gerealiseerd en het (industrie)gebied gaat achteruit door gebrek aan ontwikkelperspectief. Met kans dat discussie leefbaarheid op later moment terugkeert.

itie c r e x e reken

71

Denkrichting 2. Kiezen voor profiel circulair en energie Lessen voor verkenning ruimte-aanbod: • Locaties ‘binnen de hekken’ van het Havenen Industriegebied en Amergebied. Zie eerder • Roode Vaart. Ruimte-indicatie: circa 95ha. • Transformatie gastuinbouw Pluk Made. Ruimte-indicatie: 280 hectare. Let op: Glastuinbouw is zelf ook een groeimarkt en zoekt naar vergelijkbare condities (restwarmte, CO2) • Groeirichting Oost. Ruimte-indicatie: maximaal ongeveer 650 hectare. Let op: saneren dorp en verlies van 500ha aan goede landbouwgronden. Er staan windmolens. Plussen en minnen • Nationaal strategische programma’s energie (PEH) en circulaire economie faciliteren • Echte clusterontwikkeling met kansen voor de regio; stevig profiel • Verstedelijkingsafspraken kunnen worden gerealiseerd • Pijnlijk gesprek: dorp Moerdijk moet in deze denkrichting worden opgeofferd • Ter indicatie: totaal aantal woningen in groeirichting Oost (Moerdijk: 622 verblijfsobjecten, waarvan 490 met woonfunctie; Drimmelen: 17 verblijfsobjecten, waarvan 14 met woonfunctie). • Ter indicatie: Totaal aantal woningen in Pluk Made (98 verblijfsobjecten, 70 met woonfunctie).

itie c r e x e reken

Conclusie: • Één moeilijke keuze die kansen biedt voor het realiseren van nationale ambities.

72

Denkrichting 3. Maximaal faciliteren van de ruimtevraag Lessen voor verkenning ruimte-aanbod: • Locaties binnen de hekken Haven- en Industriegebied en Amergebied. Zie eerder. • Locatie Heuleweg. Ruimte-indicatie: 20ha. • Locatie Brieltjenspolder. Ruimte-indicatie: maximaal 45 ha. • Locatie Roode Vaart. Ruimte-indicatie: circa 95ha. Tast leefbaarheid dorp aan. • Groeirichting Zuidoost. Ruimte-indicatie: maximaal ongeveer 750 hectare. Let op: verlies aan goede landbouwgronden. Niet gelegen aan water zorgt voor complicaties. Toekomst dorp Zevenbergschen Hoek? Eventuele ontwikkeling zet dorp Moerdijk verder klem.

Plussen en minnen • • •

•

• • • •

Bijna al het programma (nationaal - lokaal) kan worden ontwikkeld Kansen voor brede ontwikkeling van de regio Behoud dorp Moerdijk. Maar hogere waarden geluid en intensivering spoor zet alsnog leefbaarheid dorp zwaar onder druk. Moerdijk geïsoleerd, ook grote woonkernen fors ingesloten, ruimtelijke kwaliteit landschap rondom veel kernen onder grote druk. Groot beslag op landbouwgronden Landinwaartse ontwikkeling van zeehaven Voor niemand is dit de beste oplossing: suboptimale keuzes industrie en leefbaarheid Ter indicatie: Totaal aantal woningen in groeirichting zuidoost (90 verblijfsobjecten, 83 met woonfunctie).

itie c r e x e reken

Conclusie: • Niet kiezen maar wel doen leidt tot een compromis met alleen maar verliezers. Zonder keuzes is dit de meest waarschijnlijke ontwikkelrichting.

73

Conclusie: Er valt ruimte te maken maar dat heeft direct grote gevolgen Bevinding 1. Er is geen directe ruimte beschikbaar. Niet in hectare en onder huidige regelgeving is er bovendien geen stikstof- en geluidsruimte beschikbaar. Bevinding 2. Er valt ruimte te maken maar dan heeft direct grote gevolgen. Er is overal sprake van grote transformatie-opgaven zonder makkelijke keuzes. De gevolgen zijn er voor het voortbestaan van een dorp. Of voor de leefbaarheid. Of voor grote arealen aan landbouwgrond. Voor glastuinbouwcomplex. Voor bestaande industrie. Voor het watersysteem. Ruimteverlies als gevolg van transformatie moet elders worden opgevangen, en is daarmee óók een ruimtevrager die een plek zoekt. Bevinding 3. Het gebrek aan groeiruimte maakt dat het functioneren van de regionale systemen (verder) onder druk komt te staan • Implosie HiM door gebrek aan ontwikkelruimte • Leefkwaliteit woonfunctie als gevolg van bedreiging groei industrie/energie • Onzekerheid landbouw door versnippering

74

Illustratieve rekenexercitie wateropgave Op basis van de Forecast studie doen we op deze pagina een poging om heel grof en orde van grootte iets te kunnen zeggen over de wateropgave. Afhankelijk van de transformatieplek orde van grootte 100-250 aan extra ruimtevraag voor water Uit de Forecast studie komen zes plekken met potentieel ruimte-aanbod. Wat als we deze gebieden volledig inzetten voor industrie, batterijen, en dat soort? Locatie A. Buitendijks op het Haven- en Industriegebied. Aanname: geen extra wateropgave. Reeds bestemd voor industriële activiteiten. Locatie B. Transformatie dorp Moerdijk. Gaat over circa 650 hectare. Het gebied is op 30 hectare na (het dorp) vrijwel volledig onverhard. Aanname: hier speelt een grote wateropgave. Orde van grootte: 30% keer 650 = 200 hectare water oplossen in of direct nabij het gebied.

Maar de opgave begint niet bij 0 In het Amergebied is er bijvoorbeeld in de bestaande situatie al een opgave om aan de lagere landbouwnorm voor wateroverlast te voldoen. Daar bovenop moet er in de kern Geertruidenberg afgekoppeld worden om wateroverlast in de stad te voorkomen en daar moet ook ruimte voor gezocht worden (die laatste opgave gaat over bijna 5 hectare).

Aandachtspunten • Rekenen met vuistregel: 60 mm * toename verhard oppervlak. • Let op het beschermingsniveau: grasland heeft een beschermingsniveau van een bui die eens in de 10 jaar valt maar stedelijk gebied / energieinfrastructuur heeft een hoger beschermingsniveau.

Diepere kuil is geen oplossing in de Naad van Brabant In het Amergebied is sprake van kweldruk. Een diepe kuil vult zich al met kwelwater. En daar waar al water staat, kan niet nog meer water geborgen worden.

ng

v

i p e i d r e raagt v

Locatie C. Transformatie landbouwgrond ten zuiden van LPM. Gaat over circa 750 hectare. Gebied is nu vrijwel volledig onverhard. Aanname: hier speelt een grote wateropgave. Orde van grootte: 750 x 30% = 250 hectare aan water op te lossen in of direct nabij het gebied. Locatie D. Amergebied. Het gebied is nu grotendeels onverhard met aanwezigheid van het 380kV station op een heuvel. Ligging in een diepe kuil. Bij nieuwe verharding (converterstation, batterij) 100% compensatie. Locatie E. PlukMade (280ha). In gebruik als tuinbouwgebied. Op circa 70% van de gronden staat een kas of woning, de rest van het gebied is onverhard of in gebruik als waterberging. Bij transformatie naar industrie orde van grootte: 30% x 280 ha = 85 ha aan water op te lossen in of direct nabij het gebied. Locatie F. RWE-terrein. Nu vrijwel volledig verhard. Aanname: geen grote extra wateropgave. Reeds bestemd voor industriële activiteiten.

75