Bijlage 1 Treasurystatuut gemeente Geertruidenberg 2022

.Treasury-. .statuut. .2022.

1

Treasurystatuut 2022

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................................. 3 Treasurystatuut Gemeente Geertruidenberg ...................................................................................................... 5 Algemeen .......................................................................................................................................................... 5 I.

Begrippen en doelstellingen treasuryfunctie ..................................................................................... 5

Risicobeheer ..................................................................................................................................................... 7 II.

Uitgangspunten risicobeheer .............................................................................................................. 7

III.

Renterisicobeheer ................................................................................................................................ 7

IV.

Koersrisicobeheer ................................................................................................................................ 8

V.

Kredietrisicobeheer.............................................................................................................................. 8

VI.

Liquiditeitsrisicobeheer ....................................................................................................................... 8

VII.

Valutarisicobeheer ........................................................................................................................... 8

Portefeuillebeheer ............................................................................................................................................ 8 VIII.

Financiering ..................................................................................................................................... 8

IX.

Lang lopende uitzettingen ................................................................................................................... 9

Kasbeheer ......................................................................................................................................................... 9 X.

Geldstromenbeheer ............................................................................................................................. 9

XI.

Saldo en liquiditeitsbeheer .................................................................................................................. 9

Relatiebeheer .................................................................................................................................................... 9 XII.

Relatiebeheer ................................................................................................................................. 10

Administratieve organisatie en interne controle ........................................................................................... 11 XIII.

Uitgangspunten interne organisatie en interne controle ............................................................. 11

XIV.

Verantwoordelijkheden ................................................................................................................. 12

XV.

Bevoegdheden ............................................................................................................................... 13

XVI.

Informatievoorziening ................................................................................................................... 14

Slotbepalingen ................................................................................................................................................ 14 XVII.

Rechtspositie treasurystatuut ....................................................................................................... 14

XVIII.

Inwerkingtreding ............................................................................................................................ 14

Memorie van toelichting .................................................................................................................................... 15

2

Treasurystatuut 2022

Inleiding Het treasurystatuut van de gemeente Geertruidenberg stelt kaders voor het opstellen en uitvoeren van de treasuryfunctie van de gemeente. De treasuryfunctie is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de geldstromen, posities en daaraan verbonden risico’s. Met deze kaders kan de Raad haar controlerende taak uitoefenen. De gemeente Geertruidenberg heeft een rentevisie die zij binnen haar treasurybeleid toepast. De rentevisie is een verwachting met betrekking tot de renteontwikkeling in de toekomst. Bij het ontwikkelen hiervan maakt de gemeente gebruik van ontwikkelingen op de financiële markt en de wettelijke verplichtingen / eisen vanuit Wet Fido. Er wordt hierbij gekeken naar economische en monetaire ontwikkelingen, vraag- en aanbodverhoudingen. En aangesloten bij het kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Voor de uitvoering van de visie, worden deze ontwikkelingen nauwkeurig in de gaten gehouden door de medewerkers cluster Advies belast met de taak treasury. De bekendmakingen van de grote financiële instellingen worden gevolgd, zoals van de Fed, ECB, BNG en uit China. Er wordt actief gekeken naar de ontwikkeling van de rentestanden van Eonia, Euribor en BNG en de verwachtingen van de BNG worden gemonitord.

Met deze informatie wordt ook gekeken naar de ontwikkeling van het interne financieringstekort of overschot, de treasuryparagraaf, de leningenportefeuille, langlopende activa met langlopende financiering, meerjarenbegroting. De ontwikkelingen worden met de concerncontroller en financiële adviseurs behandeld, kennis en ervaring worden uitgewisseld. De wettelijke kaders zijn bij de uitwerking van de treasurystatuut. Bij het opstellen van het statuut is rekening gehouden met het relevante wettelijke kader in: 1. Gemeentewet; 2. Wet financiering decentrale overheden (Fido); 3. Wet Houdbare overheidsfinanciën 4. Besluit Begroting Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) Gemeentewet Gemeentewet In de financiële verordening, welke op grond van artikel 2.12 van de Gemeentewet is gevormd, worden kaders voor de bestuursinstrumentarium en de inrichtingseisen van de financiële functie beschreven. Dit treasury statuut sluit aan bij de gestelde kaders in de financiële verordening. Wet Fido Naast de algemene bepalingen uit de Gemeentewet dient de uitvoering van de financieringsfunctie bij gemeenten te voldoen aan de specifieke kaders en eisen die zijn gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsregelingen.

De onderliggende regelingen van de Wet Fido zijn:  Regeling uitzettingen derivaten decentrale overheden (Ruddo)  Besluit leningsvoorwaarden decentrale overheden (Bldo)  Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden (Ufdo)  Regeling schatkistbankieren decentrale overheden (Skb) Wet Hof Deze wet regelt de wijze waarop de Nederlandse overheid de afspraken nakomt die in Europees verband zijn gemaakt over de ontwikkeling van het EMU-tekort en de schuld van de overheid. De meeste nadruk gaat daarbij uit naar tekortreductie. Van daaruit bevat deze wet onder andere bepalingen omtrent de ontwikkeling en bewaking van EMU-saldi voor decentrale overheden. BBV

3

Treasurystatuut 2022

Dit betreft de verslaggevingsregels waaraan de begroting en het jaarverslag van elke gemeente moeten voldoen, maar ook enkele zaken die specifiek relevant zijn voor Treasury zoals de voorschriften rond (interne) rente en verplichte financiële kengetallen in begrotings- en jaarstukken. De Treasury-gerelateerde kengetallen zijn: solvabiliteit, netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. De gemeente Geertruidenberg heeft een rentevisie gevormd en past deze bij de uitvoering van het treasurybeleid toe. De gemeente Geertruidenberg heeft een rentevisie die zij binnen haar treasurybeleid toepast. De rentevisie is een verwachting met betrekking tot de renteontwikkeling in de toekomst. Bij het ontwikkelen hiervan maakt de gemeente gebruik van ontwikkelingen op de financiële markt en de wettelijke verplichtingen / eisen vanuit Wet Fido. Er wordt hierbij gekeken naar economische en monetaire ontwikkelingen, vraag- en aanbodverhoudingen. En aangesloten bij het kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Voor de uitvoering van de visie, worden deze ontwikkelingen nauwkeurig in de gaten gehouden door de medewerkers cluster Advies belast met de taak treasury.

4

Treasurystatuut 2022

Treasurystatuut Gemeente Geertruidenberg Algemeen I.

Begrippen en doelstellingen treasuryfunctie

Artikel 1. In dit statuut wordt verstaan onder: Deposito Niet verhandelbare uitzetting bij een financiële instelling, waarbij een bedrag voor een vaster periode tegen een vast rentepercentage wordt uitgezet. Derivaten Financiële instrumenten belichaamd in contracten waarin de voorwaarden zijn vastgelegd waartegen een transactie op een bepaald moment zal plaatsvinden en waarvan de waarde afhankelijk is van één of meer onderliggende activa, referentieprijzen of indices. Externe financiering Het aantrekken van middelen uit bronnen die buiten de organisatie liggen. Financiering Het aantrekken van benodigde financiële middelen voor een periode van minimaal één jaar. Deze middelen kunnen bestaan uit zowel eigen vermogen als vreemd vermogen. Geldstromenbeheer Alle activiteiten die nodig zijn om de interne en externe kosten bij het verwerken van geldstromen te minimaliseren. Kapitaalmarkt Financiële markt voor het aantrekken of uitzetten van gelden met een looptijd van één jaar of langer. Kasgeldlening Lening met een looptijd van maximaal één jaar tegen een vast rentepercentage en een aflossing ineens aan het einde van de looptijd. Kasgeldlimiet Een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het begrotingsjaar. De gemiddelde netto vlottende schuld per kwartaal mag deze limiet niet overschrijden.

Zolang de limiet niet wordt overschreden behoeven geen langlopende geldleningen te worden opgenomen. Koersrisico Het risico dat de financiële activa van de organisatie in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen. Kredietrisico De risico's op waardedaling van een vordering ten gevolge van het niet (tijdig) kunnen nakomen van de verplichtingen door de tegenpartij. Liquide middelen De direct opvraagbare financiële middelen van de organisatie. Liquiditeitenbeheer Het voorzien in de huidige en toekomstige financieringsbehoefte tegen zo laag mogelijke kosten, het aantrekken van vreemd vermogen en het zorgdragen voor voldoende financiële ruimte (tot één jaar) om te garanderen dat de verplichtingen op korte termijn nagekomen kunnen worden. Liquiditeitenplanning Een gestructureerd overzicht van de toekomstige inkomsten en uitgaven ingedeeld naar aard en tijdseenheid. Liquiditeitsrisico Het risico dat verbonden is aan het ontstaan van tekorten op kortlopende middelen. Mandaat Het overdragen van taken en bevoegdheden. Degene die de taak overdraagt, blijft zelf verantwoordelijk. Mandaatverlening aan ondergeschikte ambtenaren is altijd mogelijk. Mandaatbesluiten hebben betrekking op de verdeling van interne bevoegdheden en behoeven niet openbaar gemaakt te worden.

Medium Term Note (MTN) Een instrument voor de gemeente om financiering met een looptijd van minimaal twee en maximaal dertig jaar aan te trekken. Een MTN is een

5

Treasurystatuut 2022

Obligatie Onderhandse geldlening

Rating Rentecompensatiecircuit Renterisico Renterisiconorm

Roll over lening Saldobeheer Schatkistbankieren

Treasury

Treasurybeheer Treasurybeleid

Uitzetting

6

verhandelbare schuldbekentenis aan toonder met gestandaardiseerde voorwaarden. Verhandelbare schuldtitels als onderdeel van een obligatielening. Schuldpapier op (middel)lange termijn dat niet genoteerd staat aan een beurs maar dat volledig op maat wordt afgesproken tussen geldgever en geldnemer. Een belangrijk handvat bij de bepaling van de kredietwaardigheid en dus het risicoprofiel van een bank. Het samentellen van de (valutaire) saldi van meerdere rekeningen die bij een bank worden aangehouden ten behoeve van de renteberekening. Het gevaar van onvoorziene veranderingen van de (financiële) resultaten van de gemeente door rentewijzigingen. Een bedrag ter grootte van een percentage van het begrotingstotaal van de gemeente bij aanvang van het jaar dat niet mag worden overschreden. De renterisiconorm houdt in dat een openbaar lichaam spreiding moet aanbrengen bij de herfinanciering van de langlopende leningen. Door het opleggen van deze spreiding wordt voorkomen dat herfinanciering van verschillende leningen in één jaar samenvallen waardoor risico gelopen wordt in het kader van renteschommelingen. Een financieringsvorm op de (middel) lange termijn waarbij de looptijd vast staat en de rente gekoppeld is aan de geldende marktrente. Het beheer van de dagelijkse saldi op de rekeningen.

Het verplicht aanhouden van overtollige liquide middelen en beleggingen bij het ministerie van Financiën door gemeenten, provincies, waterschappen en door hen opgerichte regelingen. Hierbij is het niet langer mogelijk om financiële geldmiddelen en vermogen bij private partijen buiten de schatkist aan te houden. De middelen die een decentrale overheid in de schatkist aanhoudt, blijven te allen tijde beschikbaar voor de uitoefening van hun publieke taak. Het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, financiële geldstromen, financiële posities en de hieraan verbonden risico's. De uitvoering van de treasuryfunctie, binnen de kaders van het treasurystatuut. Betreft de uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen en limieten, de organisatorische en administratieve kaders, de informatievoorziening en de administratieve organisatie ter uitvoering van de treasuryfunctie. Het tijdelijk toevertrouwen van liquiditeiten aan derden tegen vooraf overeengekomen condities en bedingen. Kortlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode tot één jaar en langlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode van één jaar of langer.

Treasurystatuut 2022

Artikel 2. De doelstellingen van de treasuryfunctie van de gemeente Geertruidenberg zijn: 1. Het verzekeren van een duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities; 2. Het beschermen van de gemeentelijke vermogenswaarden en de resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s; 3. Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) respectievelijk de limieten en richtlijnen van het treasurystatuut; 4. Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities.

Risicobeheer II.

Uitgangspunten risicobeheer

Artikel 3. Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene uitgangspunten: 1. Bij de uitvoering van alle treasuryactiviteiten dienen de regels en bepalingen van dit treasurystatuut, de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) en de Wet Houdbare Overheidsfinanciën (Wet Hof) in acht te worden genomen. 2. De gemeente mag leningen of garanties uit hoofde van de “publieke taak” uitsluitend verstrekken aan de door de gemeenteraad goedgekeurde derde partijen, waarbij de gemeente in eerste instantie terughoudend is in het verstrekken van leningen of garanties. Indien besloten wordt aan derden leningen of garanties te verstrekken wordt vooraf informatie wordt ingewonnen over de financiële positie en kredietwaardigheid van de betreffende partij en de verstrekking vindt uitsluitend plaats op voorwaarde dat: a. Financiering op normale condities via de reguliere markt zonder gemeentegarantie niet mogelijk is; b. Betaling van rente en aflossing redelijkerwijs is verzekerd; c. Zoveel mogelijk zekerheden worden gesteld; d. De lening dient tot een doel dat ondersteuning door de gemeente rechtvaardigt; e. Op het voor de gemeente Geertruidenberg geldende marktpercentage een opslag voor administratiekosten wordt berekend. 3.

De gemeente Geertruidenberg kan middelen uitzetten uit hoofde van de treasuryfunctie indien deze uitzettingen een prudent karakter hebben en niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Het prudente karakter van deze uitzettingen wordt gewaarborgd middels de richtlijnen en limieten van dit statuut; 4. Het gebruik van derivaten is niet toegestaan. III.

Renterisicobeheer

Artikel 4. Gemeente Geertruidenberg voert het risicobeheer als volgt uit: 1. De kasgeldlimiet wordt niet overschreden op grond van de Wet Fido; 2. Bij het afsluiten van leningen of renteafspraken wordt conform Wet Fido gezorgd dat de renterisiconorm in de toekomst niet wordt overschreden; 3. Op grond van artikel 4 en 6 van de Wet Fido kan alleen ontheffing van de grenzen voor het kasgeldlimiet en de renterisiconorm worden verleend door de toezichthouder van Gedeputeerde Staten; 4. Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande financiële positie en de liquiditeitenplanning; 5. De rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening of uitzetting wordt zoveel mogelijk afgestemd op de actuele rentestand en de rentevisie;

7

Treasurystatuut 2022

6.

Binnen de kaders gesteld onder lid 4 en 5, streeft de gemeente naar spreiding in de rentetypische looptijden van leningen en uitzettingen;

IV.

Koersrisicobeheer

Artikel 5. 1. De gemeente Geertruidenberg beperkt de koersrisico’s op uitzettingen uit hoofde van treasury, door daarbij uitsluitend de producten te hanteren die conform Wet Fido zijn toegestaan. 2. Tevens beperkt de gemeente Geertruidenberg de koersrisico’s op uitzettingen door conform artikel 7 de looptijd van de uitzettingen af te stemmen op de liquiditeitsplanning; 3. De gemeente Geertruidenberg beperkt haar koersrisico’s bij uitzettingen, door uitsluitend de volgende producten te gebruiken daggeld, deposito’s en rekening-courant. V.

Kredietrisicobeheer

Artikel 6. 1. (Tijdelijk) Overtollige financieringsmiddelen houden we aan in de schatkist van het Rijk; conform de regelgeving. 2. Uitzettingen geschieden uitsluitend bij financiële instellingen met tenminste een triple A-rating, toegekend door tenminste 2 erkende gezaghebbende rating-bureaus; of bij organisaties die direct of indirect door de Nederlandse staat worden gegarandeerd. VI.

Liquiditeitsrisicobeheer

Artikel 7. De gemeente Geertruidenberg beperkt haar liquiditeitsrisico’s door haar treasuryactiviteiten (aantrekken van kortlopende en / of langlopende geldleningen) te baseren op een recente liquiditeitsbegroting en – behoefte in relatie tot de bestaande lening portefeuille en meerjarig investeringsprogramma. VII.

Valutarisicobeheer

Artikel 8. Overeenkomsten voor het aangaan van financieringen, uitzettingen van middelen en het verlenen van garanties luiden in uitsluitend euro’s om valutarisico’s uit te sluiten.

Portefeuillebeheer VIII.

Financiering

Artikel 9. Bij het aantrekken van financiering voor van kort en langlopende leningen gelden de volgende uitgangspunten: 1. Financieringen worden enkel aangetrokken voor de uitoefening van de publieke taak; 2. Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de intern beschikbare financieringsmiddelen te gebruiken teneinde het renteresultaat te optimaliseren; 3. Toegestane vormen bij het aantrekken van kortlopende financieringen zijn daggeldleningen, kasgeldleningen, onderhandse leningen, kredietfaciliteiten in rekening-courant; 4. Toegestane vormen bij het aantrekken van langlopende financieringen zijn onderhandse leningen, rollover leningen en Medium Term Notes.

8

Treasurystatuut 2022

5. Bij langlopende financieringen wordt gekeken naar de leningenportefeuille en gezorgd dat het renterisico op de leningenportefeuille voor de komende jaren binnen de renterisiconorm conform Wet Fido komt of blijft; 6. In langlopende financieringsbehoefte wordt pas voorzien als de netto vlottende schuld een omvang bereikt die gelijk is aan de kasgeldlimiet van de Wet Fido; 7. Vervroegde aflossing van de leningschuld van de gemeente Geertruidenberg kan plaatsvinden als de voordelen hiervan aantoonbaar hoger zijn dan de boete die moet worden voldaan bij vervroegde aflossing; 8. De gemeente Geertruidenberg vraagt bij ten minste twee instellingen een rentepercentage op alvorens een korte of lange financiering wordt aangetrokken. IX.

Lang lopende uitzettingen

Artikel 10. 1. Uitzettingen worden uitsluitend gedaan conform artikel 4, 5, 6 en 8. 2. Uitzettingen van overtollige middelen worden in eerste instantie bij ’s Rijksschatkist ondergebracht. 3. De gemeente Geertruidenberg verstrekt leningen en garanties uit hoofde van de “publieke taak” en handelt hierbij terughoudend in het verstrekken van geldleningen aan derden of als borg garant te staan. Uitzondering hierop is het waarborgfonds Sociale Woningbouw, de gemeente staat garant voor de leningsverstrekking aan woningcorporaties. Als van het vastgestelde beleid wordt afgeweken, vraagt het college vooraf instemming van de gemeenteraad. 4. De gemeente Geertruidenberg vraagt bij ten minste twee instellingen een rentepercentage op alvorens een langlopende uitzetting wordt gedaan.

Kasbeheer X.

Geldstromenbeheer

Artikel 11. Teneinde de kosten van het geldstromenbeheer te minimaliseren wordt: 1. Het liquiditeitsgebruik beperkt door de geldstromen op organisatieniveau op elkaar en op de liquiditeitsplanning af te stemmen. Hierbij wordt op toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig worden nagekomen; 2. Het betalingsverkeer zoveel mogelijk elektronisch uitgevoerd binnen één bank. XI.

Saldo en liquiditeitsbeheer

Artikel 12. Voor het saldobeheer en het liquiditeitenbeheer gelden de volgende richtlijnen: 1. De gemeente Geertruidenberg streeft naar concentratie van de liquiditeiten binnen één rentecompensatiecircuit bij een bank met de meest gunstige condities; 2. Indien er een liquiditeitsbehoefte ontstaat kan de gemeente Geertruidenberg kortlopende middelen aantrekken. Hierbij wordt de kasgeldlimiet conform artikel 4 lid 1 niet overschreden; 3. Toegestane instrumenten bij het uitzetten van gelden voor een periode korter dan één jaar moeten voldoen aan de eisen van artikel 5;

Relatiebeheer

9

Treasurystatuut 2022

XII.

Relatiebeheer

Artikel 13. De gemeente beoogt het realiseren van gunstige c.q. marktconforme condities voor af te nemen financiële diensten. Hiervoor gelden de volgende uitgangspunten: 1. Bankrelaties en hun bancaire condities worden tenminste eens in de 5 jaar beoordeeld; 2. Bankrelaties dienen wat betreft hun kredietwaardigheid minimaal te voldoen aan een A-rating, volgens erkende ratingbureaus. Financiële instellingen dienen onder Nederlands of anderszins EERtoezicht te staan. Onder EER vallen naast de lidstaten van de Europese Unie ook Noorwegen, IJsland en Liechtenstein. Nederlands toezicht zijn De Nederlandse Bank, AFM en European Central Bank 3. Tussenpersonen dienen geregistreerd te staan bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en daarvan een vergunning hebben ontvangen;

10

Treasurystatuut 2022

Administratieve organisatie en interne controle XIII.

Uitgangspunten interne organisatie en interne controle

Artikel 14. In het kader van de treasuryfunctie gelden de volgende algemene uitgangspunten op het gebied van administratieve organisatie en interne controle: 1. De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van treasuryactiviteiten zijn op eenduidige wijze schriftelijk vastgelegd; 2. Bevoegdheden zijn via delegatie en mandaat nader schriftelijk vastgelegd; 3. Bij de uit te voeren treasuryactiviteiten is functiescheiding doorgevoerd met als belangrijkste voorwaarden: a. Iedere transactie wordt door minimaal twee functionarissen geautoriseerd (het vier ogen principe); b. De uitvoering en de controle geschiedt door afzonderlijke functionarissen; c. De uitvoering en de registratie in de financiële administratie geschiedt door afzonderlijke functionarissen. 4. Tegenpartijen wordt opdracht gegeven de bevestigingen van iedere transactie te versturen naar de financiële administratie zonder tussenkomst van de personen die bevoegd zijn tot het sluiten van de transacties; 5. Een transactie wordt onmiddellijk geregistreerd door de functionaris die de transactie heeft afgesloten; 6. De administratie en interne controle waarborgen dat: de uitvoering rechtmatig en doelmatig is; de treasury activiteiten adequaat kunnen worden uitgevoerd en bijgestuurd; de juistheid, tijdigheid en volledigheid van de informatie verzekerd zijn.

11

Treasurystatuut 2022

XIV.

Verantwoordelijkheden

Artikel 15. De verantwoordelijkheden met betrekking tot de treasuryfunctie van de gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd. Functie De gemeenteraad

College van Burgemeester en Wethouders Portefeuillehouder Financiën Clustermanager Advies

Medewerker Cluster Advies belast met de taak treasury

Budgethouders

Control

Externe accountant

12

Verantwoordelijkheden en taken  Het vaststellen van de financiële verordening, het treasurystatuut en de financieringsparagraaf in de begroting en jaarrekening, waarin de treasurydoelstellingen, het treasurybeleid, beleidskaders en limieten zijn opgenomen.  Het houden van toezicht op het treasurybeleid en de uitvoering hiervan.  Goedkeuren van te verstrekken van leningen en garanties die niet vallen binnen de beleidsregels. (zie artikel 10)  Het uitvoeren van het treasurybeleid. (Formele en politieke verantwoordelijkheid)  Het rapporteren aan de Gemeenteraad over de uitvoering van het treasurybeleid  Het uitvoeren van het treasurybeleid (bestuurlijke verantwoordelijkheid)  Bewaken van de uitvoering van het beleid en rapporteren aan het management en directieteam, het college en de gemeenteraad over de uitvoering van het treasurybeheer.

(denk hierbij aan informatievoorziening over nieuwe geldleningen, verloop kasgeldlimiet en liquiditeitsprognose)  Uitvoering van het dagelijks kasbeheer en het in overleg met de Clustermanager Advies uitvoeren van transacties op geld- en kapitaalmarkt en het onderhouden van de daaruit voortvloeiende contacten  Vastleggen van transacties in het kader van treasury  Opstellen liquiditeitsplanning  Het voorbereiden van beleidsvoorstellen op treasurygebied  Het onderhouden van contacten met de banken  Het pro-actief informeren van de clustermanager Advies over het treasurybeheer (denk hierbij aan afsluiten nieuwe geldleningen, verloop kasgeldlimiet, liquiditeitsprognose)  Het fiatteren van facturen en nota’s, ten laste c.q. ten gunste van hun budgetten waarvan zij in de begroting als budgethouder zijn aangewezen.  Het aanleveren van tijdige, volledige en betrouwbare gegevens aan de administratie  Verantwoordelijk voor een goede kwaliteit van de basisgegevens ten behoeve van de financieringsplanning  Het bewaken van de kwaliteit van de treasury processen  Het controleren van de volledigheid en betrouwbaarheid van de informatievoorziening van de treasuryfunctie en hierover indien nodig rapporteren aan het management, directie en college.  In het kader van haar reguliere controletaak adviseren en controleren omtrent de feitelijke naleving van het treasurystatuut

Treasurystatuut 2022

XV.

Bevoegdheden

Artikel 16. De bevoegdheden met betrekking tot de treasuryfunctie van de gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd. Taak

Autorisatie door

Bevoegd functionaris

Het aantrekken van daggelden en kasgeldleningen (looptijd < 1 jaar) tot een bedrag van maximaal de in de begroting van dat jaar vastgestelde kasgeldlimiet

Medewerker cluster Advies, anders dan bevoegd functionaris treasury

Medewerker cluster Advies belast met de taak treasury

Aantrekken van leningen (looptijd >= 1 jaar) tot een bedrag van maximaal € 10.000.000,- per jaar

College van Burgemeester en Wethouders

Medewerker cluster Advies belast met de taak treasury

Aantrekken van leningen (looptijd >= 1 jaar) tot een bedrag van € 5.000.000,- per lening

Portefeuillehouder Financiën

Medewerker cluster Advies belast met de taak treasury

Benutten van vervroegde aflossingen en renteherzieningen

Clustermanager Advies

Medewerker cluster Advies belast met taak treasury

Verrichten van kortlopende uitzettingen (looptijd < 1 jaar)

Clustermanager Advies

Medewerker cluster Advies belast met taak treasury

Verrichten van langlopende uitzettingen (looptijd >= 1 jaar)

Raad

Clustermanager Advies

Verstrekken van leningen en garanties (m.u.v. Waarborgfonds Sociale Woningbouw)

Raad

Concerncontrol of beleidsmedewerker van de betreffende vakafdeling ism medewerker cluster advies belast met de taak treasury

Verstrekken van garanties aan Waarborgfonds Sociale Woningbouw

College B&W

Beleidsmedewerker Volkshuisvesting

Bankrekeningen openen/sluiten/wijzigen

Clustermanager Advies

Medewerker cluster Advies belast met taak treasury

Vaststellen/wijzigen bankcondities bij huidige bankrelaties. Aangaan nieuwe bankrelaties

Clustermanager Advies

Medewerker cluster Advies belast met taak treasury Medewerker cluster Advies belast met taak treasury

Financiering (artikel 9)

Lang en kort lopende uitzettingen (artikel 10)

Verstrekte leningen en garanties (artikel 3)

Liquiditeitsbeheer (artikel 7)

Clustermanager Advies

Betalingsverkeer (artikel 11, 12) Verrichten betaalopdrachten

Medewerker cluster Advies

Medewerker cluster Ondersteuning

Autorisaties verstrekken voor verrichten betaaltransacties

Clustermanager Advies

Medewerker cluster Advies belast met de taak treasury

13

Treasurystatuut 2022

XVI.

Informatievoorziening

Artikel 17. Met betrekking tot de treasuryactiviteiten dient tenminste de in onderstaande tabel opgenomen informatie te worden verstrekt door de desbetreffende functionarissen: Informatie Treasurystatuut Treasuryparagraaf

Informatieverstrekker Cluster Advies Cluster Advies

Informatieontvanger Gemeenteraad Gemeenteraad

Besluit tot vaste geldlening lening Liquiditeitsprognose en planning Informatie aan derden / EMU-saldo (CBS en toezichthouder) zoals genoemd in art.8 Wet Fido

Cluster Advies

College van B&W

Cluster Advies

DT lid/wethouder Financiën

Cluster Advies

Frequentie 1x per 4 jaar 2x per jaar, begroting en jaarrekening Variabel Jaarlijks 2x per jaar

Derden

Slotbepalingen XVII.

Rechtspositie treasurystatuut

Artikel 18. Het treasurystatuut is geschreven als uitwerking van artikel 18 uit de Financiële Verordening artikel 212 Gemeentewet zoals vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad op XXX november 2021. De regeling kan worden geciteerd als “Treasurystatuut 2022 Gemeente Geertruidenberg”. XVIII.

Inwerkingtreding

Artikel 19. Dit Treasurystatuut treedt direct in werking na vaststelling door de gemeenteraad in zijn vergadering XXX november 2021 en vervangt het door de gemeenteraad van Geertruidenberg vastgestelde Treasury statuut 2016. Dit statuut treedt in werking met ingang van januari 2022.

14

Treasurystatuut 2022

Memorie van toelichting In deze memorie van toelichting wordt het wettelijke kader voor de treasuryfunctie van de gemeente Geertruidenberg kort beschreven. Het Treasurystatuut is opgesteld met als aanname dat aan de wettelijke verplichtingen en opgelegde randvoorwaarden wordt voldaan. Een belangrijk deel van de limieten en richtlijnen is bepaald door de Wet Fido. Deze limieten en richtlijnen bepalen het “risicoprofiel” van de gemeenschappelijke regeling waarbinnen de treasuryactiviteiten dienen te worden uitgevoerd. Onderstaand is een toelichting opgenomen op de artikel- en lidnummers in het treasurystatuut van de gemeente Geertruidenberg. Artikel 2 Artikel 2, lid 1

Artikel 2, lid 2

Artikel 2, lid 3

Artikel 2, lid 4

Artikel 3, lid 2

Artikel 3, lid 4

Artikel 4, lid 1

In artikel 2 worden de doelstellingen van de treasuryfunctie van de gemeente Geertruidenberg weergegeven. Deze worden hieronder afzonderlijk toegelicht. De treasuryfunctie van de gemeente Geertruidenberg heeft in de eerste plaats het doel “een duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities” te verzekeren. De treasuryfunctie dient te waarborgen dat de gemeente duurzaam in staat is de voor haar activiteiten benodigde middelen aan te trekken c.q. haar overtollige middelen uit te zetten op de financiële markten. De daarbij bedongen condities dienen acceptabel (lees: marktconform) te zijn. De treasuryfunctie heeft als tweede taak de mogelijke financiële risico’s die de gemeente Geertruidenberg loopt tegen acceptabele condities te beperken. Deze risico’s zijn: renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, interne liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s. Artikelen 3 tot en met 7 wordt aangegeven hoe deze risico’s worden gewaarborgd. De derde doelstelling van de treasuryfunctie is het optimaliseren van de renteresultaten. Zonder risico te lopen, streeft de gemeente naar zo hoog mogelijk renteopbrengsten. Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het beheersen van de renterisico’s op de vaste schuld. De treasuryfunctie van de gemeente Geertruidenberg is niet gericht op het maximaliseren van winst, maar op het beheersen en beperken van financiële risico’s1.

De vierde doelstelling van de treasuryfunctie is het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheersen van de geldstromen en financiële posities. Deze kosten bestaan onder andere uit provisies, rentekosten, bankkosten (betalingsverkeer). In dit kader is treasury erop gericht om deze kosten te minimaliseren door het beheer zo efficiënt mogelijk uit te voeren. De Wet Fido stelt geen eisen aan de kwaliteit van de debiteuren bij het verstrekken van leningen of garanties aan derden in het kader van de publieke taak. Omdat de gemeenteraad de publieke taak bepaalt, worden leningen of garanties uitsluitend verstrekt aan door de gemeenteraad goedgekeurde partijen. Teneinde de kredietrisico’s te verkleinen kunnen zekerheden of garanties worden geëist van debiteuren. Derivaten zijn financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan een bepaalde onderliggende waarde. Derivaten kunnen betrekking hebben op verschillende onderliggende waarden en worden onder andere gebruikt om renterisico’s te sturen en financieringskosten te minimaliseren. Conform de Wet Fido mogen gemeenten derivaten gebruiken ter beperking van financiële risico’s. In de Regeling uitzettingen derivaten decentrale overheden (Ruddo) is het prudent gebruik van derivaten nader geregeld.

De gemeente Geertruidenberg kiest ervoor om gezien de mogelijke complexiteit van derivaten niet toe te staan. Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Teneinde een grens te stellen aan korte financiering is in de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. Juist voor korte financiering geldt dat het

1 Handreiking Treasury 2015, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

15

Treasurystatuut 2022

Artikel 4, lid 2

Artikel 5

Artikel 5, lid 2

Artikel 6

Artikel 7

Artikel 9, lid 1 Artikel 9, lid 2 Artikel 9, lid 6

Artikel 9, lid 7

Artikel 10, lid 3

16

renterisico aanzienlijk kan zijn, aangezien fluctuaties in rente bij korte financiering direct een relatief grote invloed hebben op de rentelasten. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar (zie hiervoor artikel 3 en 4 van de Wet Fido en de Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden). Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de vaste schuld door het aanbrengen van spreiding in de looptijden in de leningenportefeuille. De renterisiconorm kan worden berekend door een vastgesteld percentage te vermenigvuldigen met het totaal van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar (zie artikel 3 en 4 Wet Fido en de Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden). Het belangrijkste uitgangspunt van de Wet Fido ten aanzien van te hanteren financiële instrumenten voor uitzettingen in het kader van treasury, is dat de hoofdsom van de uitzetting intact blijft. Bij alle in dit artikel genoemde producten wordt aan het einde van de looptijd ten minste de hoofdsom uitgekeerd, er worden dus géén koersrisico’s gelopen. Het kan bij deze producten echter voorkomen dat de opnamemogelijkheden beperkt zijn. Afstemming op de liquiditeitenplanning beoogt middelen slechts aan te trekken c.q.

uit te zetten gedurende de periode dat zij daadwerkelijk nodig respectievelijk beschikbaar zijn. Schatkistbankieren is gebaseerd op het principe van zero-balancing. Dit houdt in dat dagelijks aan het einde van de dag de overtollige middelen worden afgeroomd naar of aangevuld uit ’s Rijksschatkist. Conform artikel 2 lid Fido is de gemeente Geertruidenberg gerechtigd om een bepaald bedrag aan middelen buiten de schatkist aan te houden. Indien de gemeente Geertruidenberg dit wenst, kan een deel van de middelen op de rekening-courant bij de schatkist voor langere tijd worden vastgezet in een of meer deposito’s. Ter beperking van het liquiditeitsrisico baseert de gemeente Geertruidenberg haar financiële transacties op een liquiditeitenplanning waarin de toekomstige inkomsten en uitgaven van de gehele organisatie zijn gepland. Het aantrekken van middelen met als doel deze met winstoogmerk te beleggen is niet toegestaan. Dit is vastgelegd in artikel 2a, lid 2 Wet Fido. Teneinde de renteresultaten te optimaliseren wordt zoveel mogelijk intern gefinancierd. Denk hierbij aan reserves, voorzieningen, positief saldo begroting en jaarrekening. Onderhandse geldleningen zijn leningen op de (middel) lange termijn waarbij de voorwaarden van de lening in volledig op maat wordt afgesproken tussen geldgever en geldnemer.

Roll-over lening is een financieringsvorm voor de (middel) lange termijn waarbij de looptijd vast staat en de rente gekoppeld is aan de geldende marktrente. Medium Term Note is een instrument voor de gemeente om financiering met een looptijd van minimaal twee en maximaal dertig jaar aan te trekken. Een MTN is een verhandelbare schuldbekentenis aan toonder met gestandaardiseerde voorwaarden. Dit artikel beoogt de marktconformiteit van financieringen te waarborgen voor bijvoorbeeld te betalen rentepercentages, provisies, (boete) clausules bij vervroegd aflossen enzovoorts. Middels het opvragen van meerdere offertes wordt bereikt dat de gemeente een objectief beeld heeft van de op dat moment gebruikelijke tarieven en voorwaarden op de financiële markten. Op basis daarvan kan een weloverwogen keuze worden gemaakt. In de raadsvergadering van 29 mei 1997 is ingestemd met het voorstel om geen leningen te verstrekken aan woningcorporaties in het geval zij hiervoor borging kunnen krijgen van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Het argument dat de woningcorporaties

Treasurystatuut 2022

Artikel 11, lid 1

Artikel 11, lid 2 Artikel 12, lid 1

Artikel 13

Artikel 14

Artikel 15 Artikel 16

Artikel 17

Artikel 18 Artikel 19

via de gemeente voordeliger kunnen lenen, geldt tegenwoordig niet meer. Voor een lening met WSW-garantie geldt eenzelfde rentepercentage als voor een lening die de gemeente (door)verstrekt aan de woningcorporatie. In geval van borging door het WSW vormt de gemeente de zogenaamde achtervang. Dit betekent dat in geval een corporatie niet aan haar betaalverplichting voldoet, het WSW de verplichtingen overneemt. Mocht het WSW niet over voldoende middelen beschikken om aan deze verplichtingen te voldoen, wordt de gemeente aangesproken voor het gedeelte dat het WSW onvoldoende heeft. Overigens wordt het WSW gewaardeerd met een AA+ (S&P, november 2015) tot AAA (Moody’s, november 2015) rating, wat het een uitermate kredietwaardige partij maakt. De kans dat de gemeente op haar betaalverplichting wordt aangesproken is dan ook gering. Geldstromenbeheer omvat voornamelijk het zorgdragen voor efficiënt betalingsverkeer, bijvoorbeeld door betaaldata en verwachte ontvangsten op elkaar af te stemmen. Hiermee wordt voorkomen dat de gemeente tijdelijk liquide middelen moet aantrekken (c.q. middelen aan haar uitzettingenportefeuille moet onttrekken) teneinde de betreffende betaling (tijdelijk) te financieren. Het laten uitvoeren van betalingsverkeer door één bank biedt het voordeel dat kosten voor het overboeken van gelden tussen verschillende banken worden beperkt.

Het saldo en liquiditeitenbeheer betreft het beheer van de dagelijkse saldi op de rekeningen (-courant) van de gemeente. Teneinde de noodzaak tot het doen van interne overboekingen te beperken, worden verschillende rekeningen die de gemeente bij één bank aanhoudt opgenomen in een rentecompensatie circuit. Op het gebied van relatiebeheer beoogt de treasury het realiseren van zo gunstig mogelijke condities voor de door haar af te nemen diensten. In dit artikel is een aantal randvoorwaarden gesteld voor de relaties waarmee de gemeente Geertruidenberg handelt. Deze randvoorwaarden hebben voornamelijk betrekking op de soliditeit van de relaties. Bij de treasuryfunctie zijn meerdere personen en organen betrokken. Het treasurystatuut legt expliciet het delegatie- en mandateringspatroon vast, welke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden de betrokkenen hebben. Met het oog op de omvang en de aard van de transacties en de hiermee samenhangende risico’s, zijn in dit artikel een aantal specifieke uitgangspunten opgenomen teneinde een eenduidige functiescheiding aan te brengen tussen beleidsbepaling en de uitvoering en tussen de administratie en controle op financiële transacties. De verantwoordelijkheden en taken van de functionarissen die binnen de gemeente Geertruidenberg betrokken zijn bij de treasuryactiviteiten zijn in artikel 15 beschreven.

De eindverantwoordelijkheid voor het treasurybeleid ligt primair bij het bestuur van de gemeente. Teneinde niet onnodig te worden belast met het dagelijkse treasurybeheer draagt het bestuur een deel van haar bevoegdheden over aan de ambtelijke organisatie door middel van het mandaatbesluit. De praktische uitvoering van dit beleid vindt dus vooral op ambtelijk niveau plaats, met als voordeel een slagvaardiger optreden. Bij de toewijzing van bevoegdheden is zoveel mogelijk rekening gehouden met de vereiste functiescheiding tussen besluitvorming, uitvoering, administratie en controle. De tabel geeft weer op welke wijze de informatievoorziening wordt gewaarborgd. Het verstrekken van juiste, tijdige, volledige en relevante verantwoordingsinformatie moet gerekend worden tot de belangrijkste succesfactoren voor het kunnen beheersen van de financiële en interne risico’s van de gemeente. Dit artikel geeft de rechtspositie van het treasurystatuut weer, evenals de wijze waarop deze geciteerd kan worden. In dit artikel wordt de inwerkingtreding van het statuut vermeld.

17