CConstaterende datGeertruidenberg
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22c De Waailanden te Raamsdonk totaal

De raad besluit 24 september 2026, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: TAM-IMRO de Waailanden282.201 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 22 van 27

In de randmeren kunnen zich uitgestrekte velden met kranswieren vormen. (Natura 2000-profieldocument) Abiotische randvoorwaarden van het habitattype Het onderstaande overzicht bevat de abiotische randvoorwaarden van het habitattype H3140 op basis van het Natura 2000-profielendocument. Figuur 8.2: De abiotische randvoorwaarden van H3140 afkomstig van het Natura 2000- profielendocument. Kleuren indiceren de geschiktheid van de van de standplaats: optimaal (groen), suboptimaal (oranje) en ongeschikt (blanco). Met de toevoegingen -a en -b wordt aangegeven dat de betreffende standplaatsconditie respectievelijk alleen in de boven- of ondergrond optreedt (figuur uit: Natura 2000-profielendocument). Effectbeschrijving stikstofdepositie De gevoeligheid van H3140 is afhankelijk van het landschapstype waarin het habitattype voorkomt. Op hogere zandgronden is het habitattype zeer gevoelig, in laagveengebieden is het habitattype gevoelig en in afgesloten zeearmen is het type als minder tot niet gevoelig beoordeeld. Het habitattype is enkel op hogere zandgronden gevoelig voor verzuring. Vanwege de geringe buffercapaciteit kan stikstofdepositie indirect en direct leiden tot verzuring, wat een verandering in soortensamenstelling tot gevolg heeft. Op zowel de hogere zandgronden als in laagveengebieden is het habitattype gevoelig voor vermesting.

In beide landschapstypen is fosfaat beperkend in het habitattype. De directe bijdrage van atmosferische stikstofdepositie in het habitattype in laagveengebieden lijkt gering, aangezien de variatie in nitraat- en ammoniumconcentraties vooral samenhangt met aanvoer van stikstof door oppervlakte- en grondwater. Er zijn geen typische diersoorten of Vogel- of Habitatrichtlijnsoorten die effecten ondervinden van de stikstofgevoeligheid van het habitattype. (Natura 2000-herstelstrategiedocument)

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 54/59 H4010A - Vochtige heiden (hogere zandgronden) Beschrijving van het habitattype Het habitattype vochtige heiden komen voor op voedselarme, zeer natte tot zeer vochtige, matig zure tot zure standplaatsen op de hogere zandgronden en in het heuvelland en het laagveengebied. Kenmerkend is de hoge bedekking van gewone dophei. Kwalitatief goede vochtige heiden kunnen goed samen voorkomen met rompgemeenschap met Pijpenstrootje en Veenmos. Deze grazige delen mogen echter niet overheersen en komen alleen in een mozaïekvorm voor. Vochtige heide komt in ons land zowel op zandgronden voor als in het laagveen waardoor het habitattype is onderverdeeld in twee subtypen: H4010A en H4010B. De begroeiingen van het subtype vochtige heide op hogere zandgronden (H4010A) variëren afhankelijk van de waterhuishouding, de ouderdom en het leemgehalte van de bodem. Landschappelijk gezien komen natte heiden op zandgrond o.a. voor op de oevers van vennen, op beekdalflanken, in laagten met een ondoorlaatbare ondergrond en in tot op het zand afgegraven voormalige hoogveengebieden.

(Natura 2000-profieldocument) Abiotische randvoorwaarden van het habitattype Het onderstaande overzicht bevat de abiotische randvoorwaarden van het habitattype H4010A op basis van het Natura 2000-profielendocument. Figuur 8.3: De abiotische randvoorwaarden van H4010A afkomstig van het Natura 2000- profielendocument. Kleuren indiceren de geschiktheid van de van de standplaats: optimaal (groen), suboptimaal (oranje) en ongeschikt (blanco). Met de toevoegingen -a en -b wordt aangegeven dat de betreffende standplaatsconditie respectievelijk alleen in de boven- of ondergrond optreedt (figuur uit: Natura 2000-profielendocument). Effectbeschrijving stikstofdepositie Vochtige heiden hebben een optimale zuurgraad beneden 5,5, waardoor verzuring alléén niet gemakkelijk leidt tot het verdwijnen van het habitattype. Wel kunnen kenmerkende vegetaties afnemen of verdwijnen, wat leidt tot kwaliteitsvermindering. Het voor het habitattype bepalende vegetatietype is het meest gevoelig voor vermesting. Het verdwijnen van dit vegetatietype (Associatie van Gewone dophei) leidt hiermee dus ook tot het verdwijnen van het habitattype. Bij een pH <4,5 kan ammoniumtoxiciteit optreden, wat nadelig is voor de kenmerkende soorten, terwijl pijpenstrootje daar (in combinatie met vermesting) van profiteert.

Voor het leefgebied van VHR en/of typische diersoorten geldt dat de effecten van stikstofdepositie via de volgende factoren doorwerken: koeler en vochtiger microklimaat, afname van voortplantingshabitat, afname van de kwantiteit van voedselplanten en afname van prooibeschikbaarheid. (Natura 2000-herstelstrategiedocument)

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 55/59 H6410 - Blauwgraslanden Beschrijving van het habitattype Het habitattype Blauwgraslanden betreft soortenrijke hooilanden op voedselarme, basenhoudende bodems die ’s winters plasdras staan en ’s zomers (ten dele) oppervlakkig uitdrogen. De naam blauwgrasland is afgeleid van de zwak blauwgroene kleur van de soorten die het aanzien bepalen. Dat zijn bijvoorbeeld Spaanse ruiter (Cirsium dissectum), blauwe zegge (Carex panicea) en tandjesgras (Danthonia decumbens). De begroeiingen van blauwgraslanden kennen een grote variatie in soortensamenstelling, afhankelijk van bodem, hydrologie en geografische ligging. Zo kunnen in het laagveengebied plaatselijk riet (Phragmites australis) en melkeppe (Peucedanum palustris) talrijk zijn, terwijl op de hogere zandgronden soorten uit de heischrale graslanden opvallend aanwezig zijn. In duingebieden komen plaatselijk ook blauwgraslanden voor. Het betreft hier oudere, reeds langdurig in cultuur gebrachte delen met een sterke bodemontwikkeling.

(Natura 2000- profieldocument) Abiotische randvoorwaarden van het habitattype Het onderstaande overzicht bevat de abiotische randvoorwaarden van het habitattype H6410 op basis van het Natura 2000-profielendocument. Figuur 8.4: De abiotische randvoorwaarden van H6410 afkomstig van het Natura 2000- profielendocument. Kleuren indiceren de geschiktheid van de van de standplaats: optimaal (groen), suboptimaal (oranje) en ongeschikt (blanco). Met de toevoegingen -a en -b wordt aangegeven dat de betreffende standplaatsconditie respectievelijk alleen in de boven- of ondergrond optreedt (figuur uit: Natura 2000-profielendocument). Effectbeschrijving stikstofdepositie De basenverzadiging en daarmee de weerstand tegen verzuring in de bodem van blauwgraslanden wordt bepaald door de voorraden kationen en bicarbonaat, die vooral via het kwelwater worden aangevoerd. Omdat deze voorraden beperkt zijn, is blauwgrasland gevoelig voor verzuring en kunnen vegetatietypen en typische soorten verdwijnen, terwijl andere soorten juist toenemen. Vermestende effecten van stikstofdepositie worden vaak getemperd doordat stikstof en fosfaat co-limiterende factoren zijn. De input van stikstof wordt grotendeels afgevoerd via maaisel, via uit- en afspoeling naar het grond- en oppervlaktewater en via verluchting naar de atmosfeer, maar onder droge omstandigheden kan stikstof ophopen in de bodem.

Vermesting uit zich in een toename van biomassaproductie en uitbreiding van concurrentiekrachtige soorten. Toxische effecten van stikstofdepositie zijn alleen aangetoond in laboratoriumexperimenten, waarbij hoge gehalten van ammonium onder zure omstandigheden een sterk negatief effect bleken te hebben op de typische soort Spaanse ruiter. Voor het leefgebied van Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten en typische diersoorten geldt dat de effecten van stikstofdepositie via de

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 56/59 volgende factoren doorwerken: koeler en vochtiger microklimaat, afname van kwantiteit van voedselplanten en bloemdichtheid, afname van kwaliteit van voedselplanten en afname van beschikbaarheid gastheer en prooibeschikbaarheid. (Natura 2000-herstelstrategiedocument) H7140A - Overgangs- en trilvenen (trilvenen) Beschrijving van het habitattype Het habitattype Overgangs- en trilvenen betreft soortenrijke veenbegroeiingen van betrekkelijk voedselarme tot matig voedselrijke omstandigheden. De plantengemeenschappen van de overgangs- en trilvenen vormen ontwikkelingsstadia in de verlanding die begint in het open water van sloten, plassen en petgaten. In Nederland komen ze vooral voor in het laagveengebied. Verder kunnen overgangs- en trilvenen ook ontstaan in veenvormende systemen in de middenlopen van beekdalen, op de overgangen van de hogere (pleistocene) zandgronden naar laagveen en in zeekleilandschappen. Verzuring die door toenemende regenwaterinvloed aan de oppervlakte begint, is een natuurlijk proces in laagveensystemen.

Daarbij wordt de vegetatiemat heel geleidelijk dikker en eenvormiger en gaan trilvenen (H7140A) over in veenmosrietland (H7140B) of vochtige heiden (H4010B). Het subtype H7140A betreft trilvenen die bestaan uit mosrijke op het water drijvende plantenmatten. Van de vaatplanten voeren schijngrassen de boventoon en in de moslaag domineren slaapmossen. In trilvenen kunnen zeldzame orchideeën groeien. (Natura 2000-profieldocument) Abiotische randvoorwaarden van het habitattype Het onderstaande overzicht bevat de abiotische randvoorwaarden van het habitattype H7140A op basis van het Natura 2000-profielendocument. Figuur 8.5: De abiotische randvoorwaarden van H7140A afkomstig van het Natura 2000- profielendocument. Kleuren indiceren de geschiktheid van de van de standplaats: optimaal (groen), suboptimaal (oranje) en ongeschikt (blanco). Met de toevoegingen -a en -b wordt aangegeven dat de betreffende standplaatsconditie respectievelijk alleen in de boven- of ondergrond optreedt (figuur uit: Natura 2000-profielendocument). Effectbeschrijving stikstofdepositie Atmosferische stikstofdepositie bevordert voedselminnende veenmosssoorten en versterkt het van nature plaatsvindende verzurende proces, waardoor de duur van het trilveenstadium in verlandingsreeksen wordt verkort.

De voor trilveen kenmerkende slaapmossen zijn zeer gevoelig voor ammonium en zullen, als de basenrijke condities niet gehandhaafd kunnen worden en nitrificatie niet meer optreedt, snel verdwijnen bij toenemende depositie. Het is

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 57/59 aannemelijk dat evenals in hoogveen, ook in trilveen en veenmosrietland de veenmoslaag fungeert als een N-filter. Wanneer de veenmossen niet alle stikstof kunnen opnemen en stikstof doordringt naar de laag onder het levend veenmos, treedt versnelde successie naar (uiteindelijk) broekbos op. Er zijn geen typische diersoorten waarvoor effecten van stikstofdepositie zijn te verwachten en er komen geen Vogel- of Habitatrichtlijnsoorten voor waarvoor de stikstofgevoeligheid van het habitattype een probleem kan vormen voor de kwaliteit van het leefgebied. (Natura 2000-herstelstrategiedocument) H7150 - Pioniervegetaties met snavelbiezen Beschrijving van het habitattype Dit habitattype betreft pioniergemeenschappen op kale zandgrond in natte heiden. De kale plekken waar de pioniervegetaties met snavelbiezen kunnen ontwikkelen, ontstaan in natte heide op natuurlijke wijze door langdurige waterstagnatie in laagten. Dat gebeurt tegenwoordig nog maar zelden. Meestal ontstaan ze onder invloed van menselijk handelen, bijvoorbeeld na het steken van plaggen of na intensieve betreding.

Op geplagde plekken en eidepaadjes zijn de pioniervegetaties van het habitattype doorgaans slechts kortstondig aanwezig. Ze gaan daar al snel over in gesloten vochtige heidebegroeiingen, die deel uitmaken van habitattype H4010. In de internationale literatuur worden deze pionierbegroeiingen meestal beschouwd als behorend tot één plantensociologisch verbond dat de veenslenken beschrijft, het Rhynchosporion albae. In ons land wordt een deel van de begroeiingen, de gemeenschappen van de plagplekken in de natte heide, gerekend tot het verbond dat de natte heide beschrijft, het Ericion tetralicis. Pioniergemeenschappen in natte heiden zijn gebonden aan open, minerale grond. Die komt op natuurlijke wijze beschikbaar na langdurige stagnatie van regenwater. In ons land ontwikkelen deze pioniergemeenschappen zich echter meestal op de natte minerale zandbodem die blootgelegd wordt door het steken van plaggen of die ontstaat als gevolg van intensieve betreding. De pioniervegetaties met snavelbiezen komen voor op zeer natte tot vochtige bodems die zuur tot matig zuur zijn en die zeer voedselarm tot voedselarm (oligotroof tot mesotroof) zijn. (Natura 2000-profieldocument) Abiotische randvoorwaarden van het habitattype Het onderstaande overzicht bevat de abiotische randvoorwaarden van het habitattype H7150 op basis van het Natura 2000-profielendocument.

Figuur 8.6: De abiotische randvoorwaarden van H7150 afkomstig van het Natura 2000- profielendocument. Kleuren indiceren de geschiktheid van de van de standplaats: optimaal (groen), suboptimaal (oranje) en ongeschikt (blanco). Met de toevoegingen -a en -b wordt aangegeven dat de betreffende standplaatsconditie respectievelijk alleen in de boven- of ondergrond optreedt (figuur uit: Natura 2000-profielendocument).

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 58/59 Effectbeschrijving stikstofdepositie Verzuring van H7150 kan leiden tot suboptimale condities voor het kenmerkende vegetatietype en kan eveneens gevolgen hebben voor de vegetatietypen die in mozaïek kunnen voorkomen binnen het habitattype. Vermesting heeft een groot effect op H7150, aangezien de kenmerkende vegetatietypen alleen voorkomen onder zeer voedselarme condities. Stikstof komt met name beschikbaar in de vorm van ammonium en bij voldoende fosfaatbeschikbaarheid heeft dit een stimulerende invloed op de plantaardige productie van met name pijpenstrootje. Andere soorten kunnen een toxische invloed ondervinden van ammonium. Er zijn geen typische diersoorten waarvoor effecten van stikstofdepositie zijn te verwachten. Verder komen er geen Vogel- of Habitatrichtlijnsoorten voor waarvoor de stikstofgevoeligheid van het type een probleem kan vormen voor de kwaliteit van het leefgebied.

(Natura 2000-herstelstrategiedocument) H7230 - Kalkmoerassen Beschrijving van het habitattype het habitattype Kalkmoerassen betreft (meestal) veenvormende begroeiingen van kleine zeggen, andere schijngrassen en slaapmossen in basenrijke kwelmilieus. De meeste van deze kalkmoerassen zijn gelegen op de flanken van beekdalen. Ze komen ook wel voor in kwelzones op de overgang van hogere (pleistocene) zandgronden naar het rivierengebied. De basenminnende begroeiingen van dit habitattype komen in het riviergebied bovendien lokaal voor op zandige plekken, in duinvalleiachtige laagten. Daar treedt bij hoge rivierwaterstanden toestroom op van basenrijk grondwater, terwijl de plekken in de zomer sterk uitdrogen. Veenvorming vindt hier niet plaats. Het habitattype heeft een breed complex van plantengemeenschappen en verbonden. Toch wordt hier geen indeling in subtypen gehanteerd, enerzijds omdat het aantal locaties van het habitattype in ons land zeer gering is. Anderzijds omdat de begroeiingen van beide verbonden veelal mozaïeken vormen. Binnen Nederland behoort het kalkmoeras van dit habitattype tot de zeer soortenrijke, kwetsbare, zeldzame en bedreigde ecosystemen. (Natura 2000- profieldocument) Abiotische randvoorwaarden van het habitattype Het onderstaande overzicht bevat de abiotische randvoorwaarden van het habitattype H7230 op basis van het Natura 2000-profielendocument.

Figuur 8.7: De abiotische randvoorwaarden van H7230 afkomstig van het Natura 2000- profielendocument. Kleuren indiceren de geschiktheid van de van de standplaats: optimaal (groen), suboptimaal (oranje) en ongeschikt (blanco). Met de toevoegingen -a en -b wordt aangegeven dat de betreffende standplaatsconditie respectievelijk alleen in de boven- of ondergrond optreedt (figuur uit: Natura 2000-profielendocument).

Sweco | Ecologische beoordeling stikstofdepositie Cornelis Oomestraat, Raamsdonk - Een onderzoek in het kader van de Omgevingswet Projectnummer 51031656 Datum 21-11-2025 Versie D4 Document referentie Ecologische beoordeling (51031656 D4) Raamsdonk NL25-648800269-155176 59/59 Effectbeschrijving stikstofdepositie Het habitattype is, in de aanwezigheid van kwel, niet gevoelig voor verzurende effecten van stikstofdepositie. Vermesting als gevolg van stikstofdepositie kan leiden tot een toename van soorten die zijn aangepast aan een eutroof milieu en een afname van typische soorten. Er zijn geen typische diersoorten, waarvoor effecten van stikstofdepositie zijn te verwachten. Verder komen er geen diersoorten voor van de Vogel- of Habitatrichtlijn waarvoor de stikstofgevoeligheid van het type een probleem kan vormen voor de kwaliteit van het leefgebied. (Natura 2000-herstelstrategiedocument) bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22c De Waailanden te Raamsdonk Bijlage 11 Watertoets bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22c De Waailanden te Raamsdonk" (vastgesteld) 683 RAPPORTAGE watertoets Cornelis Oomestraat Raamsdonk 1 Vrijgave In onze rapportages wordt niet gewerkt met handtekeningen en/of parafen. Conform protocol en eisen uit het kwaliteitssysteem wordt het rapport aantoonbaar vrijgegeven.

Rapport watertoets Cornelis Oomestraat, Raamsdonk Opdrachtgever PartnersRO Ceresstraat 13 4811 CA Breda Rapportnummer 25965.004 Versienummer D2 Status Definitief Datum 10 september 2025 Opsteller1 De heer N. Bouwman, MSc Kwaliteitscontrole De heer R.R.J. Jacobs, MSc CERTIFICERING Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits - en milieuhand-boek. Ons kwaliteits - en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de NEN -EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Daarnaast staat veilig werken bij Econsultancy voorop en zijn we gecertificeerd voor VCA*. Al onze rapportages worden opgesteld conform de ‘Handreiking omgaan met AVG in bodemonderzoeken’ opgesteld door de VKB (29 juni 2022). Hiermee voldoet de rapportage aan de eisen die de wet en NEN nor- men ons stellen en wordt tevens voldaan aan de AVG. In het kader van de AVG dient, voorafgaand aan publicatie of bij uitlevering aan derden, bijlagen met kadas- trale uittreksels en namen van opdrachtgevers, door de publicerende instantie, verwijderd dan wel zwart gelakt te worden.

RECHTEN Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, op- namen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende. 25965.004 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING .................................................................................................................................................. 1 2 LOCATIEGEGEVENS .................................................................................................................................... 2 3 WATERBELEID ............................................................................................................................................ 3 3.1 Rijksoverheid .................................................................................................................................. 3 3.2 Waterschap Brabantse Delta ......................................................................................................... 4 3.3 Gemeente Geertruidenberg ........................................................................................................... 6 4 OMGEVINGSASPECTEN .............................................................................................................................

7 4.1 Hoogteligging ................................................................................................................................. 7 4.2 Bodemopbouw ............................................................................................................................... 7 4.3 Grondwater .................................................................................................................................... 8 4.4 Peilbeheer ...................................................................................................................................... 9 4.5 Oppervlaktewater .......................................................................................................................... 9 4.6 Ontwatering en drooglegging ...................................................................................................... 10 Ontwatering ................................................................................................................................. 11 Drooglegging ................................................................................................................................ 11 Conclusie ......................................................................................................................................

11 4.7 Riolering ....................................................................................................................................... 11 5 GEOHYDROLOGISCH VELDONDERZOEK .................................................................................................. 12 5.1 Uitvoering ..................................................................................................................................... 12 5.2 Lokale bodemopbouw.................................................................................................................. 12 5.3 Grondwaterniveau ....................................................................................................................... 12 5.4 Methodiek in-situ doorlatendheidsproeven ................................................................................ 13 5.5 Resultaten .................................................................................................................................... 14 5.6 Beoordeling .................................................................................................................................. 15 6 TOEKOMSTIGE ONTWIKKELING ...............................................................................................................

16 6.1 Planvoornemen ............................................................................................................................ 16 6.2 Verhard oppervlak ....................................................................................................................... 16 6.3 Waterbergingsopgave .................................................................................................................. 18 7 WATERHUISHOUDING ............................................................................................................................. 19 7.1 Randvoorwaarden en uitgangspunten ......................................................................................... 19 7.2 Hemelwater .................................................................................................................................. 19 Algemeen ..................................................................................................................................... 19 Compensatie ................................................................................................................................ 19 Lediging ........................................................................................................................................

20 Calamiteit ..................................................................................................................................... 21 25965.004 Kwaliteit ....................................................................................................................................... 21 Beheer en onderhoud .................................................................................................................. 21 7.3 Waterschapsverordening ............................................................................................................. 21 7.4 Riolering ....................................................................................................................................... 21 BIJLAGEN: 1. - Topografische ligging 2. - Situering boorprofielen geohydrologisch veldonderzoek 3. - Boorprofielen geohydrologisch veldonderzoek 4. - Berekende k-waarden 5. - Toekomstige situatie 25965.004 versie D2 1 / 22 1 INLEIDING Econsultancy heeft van PartnersRO opdracht gekregen voor het opstellen van een watertoets voor een ontwik- keling aan de Cornelis Oomestraat te Raamsdonk. Bij nieuwe ontwikkelingen of bouwplannen dient het waterbelang meegewogen te worden zodat water expliciet en op evenwichtige wijze in beschouwing wordt genomen en wordt beschermd.

Concreet betekent dit dat onder andere onderzocht moet worden hoe op een duurzame wijze kan worden omgegaan met water. Hierbij speelt vasthouden, bergen en afvoeren van water in eigen gebied een belangrijke rol. Bij de weging van het waterbe- lang vormen de gemeentelijke regels over de fysieke leefomgeving uit het omgevingsplan en de waterschaps- verordening de basis. Om de waterhuishoudkundige consequenties van het plan of omgevingsactiviteit in beeld te brengen en de wa- terbelangen te waarborgen c.q. te wegen is voor deze situatie navolgende rapportage ‘ watertoets’ opgesteld. Deze rapportage vormt de basis voor het vastleggen van het wateraspect en het weging van het waterbelang zoals dat in de omgevingswet is opgenomen. In onderhavige rapportage zijn de waterhuishoudkundige rand- voorwaarden, uitgangspunten en ontwerpgrondslagen voor het plan gegeven. Hiermee is gegarandeerd dat het waterbelang is meegewogen en dat de specifieke eisen van de waterbeheer- ders op een goede wijze in het ontwerp worden verwerkt. Aan de hand van de beschreven randvoorwaarden, uitgangspunten en ontwerpgrondslagen, kan op eenduidige wijze, later het waterhuishoudkundig (inrich- tings)plan worden opgesteld. 25965.004 versie D2 2 / 22 2 LOCATIEGEGEVENS De planlocatie (ca.

20.665 m²) ligt aan de Cornelis Oomestraat, te Raamsdonk en is kadastraal bekend gemeente Raamsdonk, sectie K, nummers 2637, 4799, 5679, 5680 en gedeeltelijk 4800 en 3102. De coördinaten van een centraal punt zijn X = 121.750, Y = 410.840. De planlocatie is grotendeels in gebruik als weiland. Perceel 5679 is bebouwd met een woonboerderij. Om deze woonboerderij zijn meerdere schuren aanwezig . De directe omgeving van de boerderij is , voor zover bekend, voorzien van een klinkerverharding. In figuur 2.1 is de begrenzing van de planlocatie weergegeven. De topografische ligging is opgenomen in bijlage 1. Figuur 2.1 Ligging en begrenzing planlocatie

25965.004 versie D2 3 / 22 3 WATERBELEID 3.1 Rijksoverheid Nationaal Water Programma 2022 - 2027 De minister van Infrastructuur en Milieu en de staatssecretaris van Economische Zaken hebben in 2022 het Na- tionaal Water programma (NWP) 2022 – 2027 vastgesteld. Het Nationaal Waterprogramma 2022 -2027 is de opvolger van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en vervangt dit plan én de partiële herzieningen hiervan. Het NWP beschrijft de hoofdlijnen en ambities van het nationale waterbeleid en het beheer van de Rijkswateren en Rijksvaarwegen. Voor het waterbeleid is het NWP een uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Klimaatverandering, milieuverontreiniging en ruimtedruk vormen de komende jaren grote uitdagingen. Ook moet infrastructuur zoals bruggen en sluizen in stand worden gehouden en waar nodig vervangen of gereno- veerd. De wateropgaven staan niet op zichzelf; een integrale aanpak met andere opgaven in de fysieke leefom- geving zoals de energietransitie, woningbouw en de landbouw is noodzakelijk. Het NWP beschrijft hoe we hier- mee omgaan en hoe we zorgen dat water een leidend principe is in de ruimtelijke inrichting v an Nederland. Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptie De relevante beleidsontwikkelingen op het gebied van water worden bij het Rijk opgenomen in het Deltapro- gramma.

Hierin is voor verschillende thema’s beschreven wat het beleid is en hoe het Rijk dat in overleg met overige partners wil gaan bereiken. Het Del taprogramma bestaat uit verschillende onderwerpen op het gebied van water. Voor ruimtelijke ontwikkelingen is het Deltaprogramma Ruimtelijke adaptie het meest relevant, om- dat hierin de consequenties van de klimaatontwikkelingen voor Nederland zijn opgenomen, evenals de maatre- gelen die we moeten nemen om ‘klimaat adaptief’ te worden. Een deel van deze maatregelen zal ruimtelijke impact hebben. Met klimaat adaptief wordt bedoeld: het klimaat veerkrachtig en robuust inrichten van Nederland, gegeven de klimaatontwikkelingen die op ons afkomen. Op basis van de internationale en nationale klimaatmodellen is de verwachting dat het weer in Nederland ex tremer gaat worden. Dat betekent: meer hevige regenbuien (veel neerslag in korte tijd) en langere periodes met droogte en hitte. Dit heeft consequenties voor de leefbaarheid in steden en dorpen en voor bijna alle (economische) sectoren in Nederland. Met he t nemen van klimaat ro- buuste maatregelen wordt ingespeeld op deze veranderingen waarmee we steden en dorpen leefbaar houden en (economische) schade door wateroverlast, droogte en hitte beperken.

25965.004 versie D2 4 / 22 3.2 Waterschap Brabantse Delta Waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente op basis van de volgende wettelijke kerntaken: het zuiveringsbeheer, watersysteembeheer, beheer van dijken en beheer van vaarwegen. Het watersysteembeheer -waaronder grondwater- heeft daarbij twee doelen: zowel de zorg voor gezond water als de zorg voor voldoende water van voldoende kwaliteit. Waterbeheerprogramma 2022-2027 (WBP5) Het beleid en de daarmee samenhangende doelen van het waterschap zijn opgenomen in het waterbeheerpro- gramma 2022-2027 (WBP5) ‘Water als basis voor een toekomstbestendige leefomgeving’. In het Waterbeheer- programma staat hoe het waterschap haar taken in die periode uitvoert. Het waterschap bepaalt hiermee de koers voor de komende zes jaar. Met het Waterbeheerprogramma 2022 -2027 start Waterschap De Dommel/Brabantse Delta/Aa en Maas met de ‘watertransitie’; op weg naar een toekomstbestendige waterhuishouding. Uiterlijk dient in 2050 de water- huishouding in het hele beheergebied toekomstbestendig te zijn. Dit betekent een waterhuishouding die in een goede waterkwaliteit voorziet. En een waterhuishouding die robuust, wendbaar en in balans is met de omgeving. Zowel in het bebouwde als het landelijke gebied en van de beekdalen tot en met de hoge zandruggen.

Het grond- en oppervlaktewatersysteem kan de grotere weersextremen opvangen door maximaal gebruik te maken van de dempende sponswerking van de bodem/ondergrond en de natuurlijke hoogteverschillen voor het vasthouden van water. Het waterschap hanteert daarbij drie principes die inhoudelijke sturing geven aan de watertransitie: • Elke druppel vasthouden en infiltreren waar deze valt. • Functies passen zich aan het bodem- en watersysteem aan. • Wat schoon is moet schoon blijven. Hydrologisch neutraal ontwikkelen (HNO) Bouw of uitbreiding van woningen, bedrijven of wegen veroorzaken vaak een groei in het verharden van dak en erf. Regenwater dat op stenen of wegen valt, stroomt meestal snel via een riool of een sloot weg. Hoe meer (tuinen van) steen, hoe meer regenwater w eg stroomt. Bij hevige buien kan hierdoor wateroverlast ontstaan. Bijvoorbeeld water vanuit het riool op straat, omdat deze het regenwater niet aan kan. Of overstroming van een sloot of beek. Dat geeft dan weer risico’s voor de gezondheid en kan zorgen voo r bijvoorbeeld schade in - en rondom huizen. Maar ook in droge perioden zorgt al dat afvoeren voor problemen. Het regenwater krijgt niet meer de tijd om weg te zakken in de bodem en het grondwater aan te vullen. In droge zomers hebben landbouw en natuur dan water te weinig.

Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van hydrolo- gisch neutraal ontwikkelen (HNO), waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de ‘natuurlijke’ wa- terhuishoudkundige situatie. Voorkomen moet worden dat regenwater snel verdwijnt in het riool of in de sloot. Het waterschap gebruikt daarvoor de voorkeursvolgorde voor (schoon) regenwater: 1. Opnieuw gebruiken; 2. Vasthouden / in laten trekken in de grond; 3. Water bergen; 4. Afvoeren naar sloten of rivieren; 5. Afvoeren naar een riool. 25965.004 versie D2 5 / 22 Waterschapsverordening De waterschapsverordening, voorheen de keur, is een verzameling regels die het waterschap gebruikt om dam- men, dijken, sloten, beken, rivieren, gemalen en stuwen te beschermen. Bij werkzaamheden in, met of rondom het water is wet- en regelgeving uit de waterschapsverordening van toepassing. In de waterschapsverordening van het waterschap is opgenomen dat het is in beginsel verboden is om zonder vergunning neerslag door toename van het verhard oppervlak of door afkoppelen van de bestaande opper- vlakte, tot afvoer naar een oppervlaktewaterlichaam te laten komen ( Artikel 2.2, vijfde lid: ‘Het is verboden zonder omgevingsvergunning water te lozen in of te onttrekken aan een oppervlaktewaterlichaam ’).

De techni- sche eisen en uitgangspunten voor het ontwerp van watersystemen zijn opgenomen in de belei dsregel ‘Hydro- logische uitgangspunten bij de regels Waterschapsverordening voor afvoeren van hemelwater, Brabantse wa- terschappen’. Het verbod uit artikel 2.2 van de waterschapsverordening is van toepassing tenzij: • Het afkoppelen van het bestaand verhard oppervlak maximaal 10.000 m2 is, of; • de toename van het verhard oppervlak maximaal 500 m 2 is, of; • de toename van het verhard oppervlak bestaat uit een groen dak. • De toename van het verhard oppervlak tussen 500 m2 en 10.000 m2 is en compenserende maatregelen zijn getroffen om versnelde afvoer van hemelwater tegen te gaan, in de vorm van een voorziening met een minimale retentiecapaciteit conform de rekenregel. Benodigde retentiecapaciteit (in m3) = toename verhard oppervlak (in m2) x gevoeligheidsfactor x 0,06. Daarbij dient de voorziening te voldoen aan de volgende voorschriften: • De bodem van de voorziening dient boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) te liggen; • Afvoer mag niet meer bedragen dan 2/l/s/ha; • De afvoer uit de voorziening via een functionele bodempassage naar het grondwater en/of via een functionele afvoerconstructie naar het oppervlaktewater plaatsvindt.

Indien een afvoerconstructie wordt toegepast, dient deze een diameter van 4 cm te hebben; • Daarnaast moet er altijd een overloopconstructie zijn, om uitspoeling naar de sloot te voorkomen. Bij ontwikkelingen waarbij de toename van het verhard oppervlak 500 m 2 of groter is, wordt vanuit het water- schap compenserende maatregelen geëist. Wanneer er sprake is van een plan met een toename van verhard oppervlak groter dan 10.000 m² komt men in het vergunningentraject terecht en wordt er samen met initiatiefnemer en de gemeente bekeken hoe er com- pensatie kan plaatsvinden. 25965.004 versie D2 6 / 22 3.3 Gemeente Geertruidenberg In het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan+ 2017 -20222 (VGRP+) heeft de gemeente beschreven welke ver- antwoordelijkheid zij hebben op het gebied van afval-, hemel- en grondwater. In het VGRP+ geeft de gemeente Geertruidenberg onder andere weer hoe zij invulling geeft op haar zorgplicht voor de betreffende waterstro- men. Met betrekking tot de verwerking van hemelwater geldt dat voor nieuwe (particuliere) bouwwerken in bestaand gebied dat het huishoudelijk afvalwater, het hemelwater en het grondwater gescheiden moeten wor- den aangeboden conform het Bouwbesluit 2012. De verantwoordelijkheid van de gemeente op het gebied van afval-, hemel - en grondwater staat beschreven in het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan+ 2017 -2022 (VGRP+).

Dit is een beleidsdocument voor zowel het afvalwater als het hemelwater en het grondwate r. Het VGRP+ Geertruidenberg geldt voor de planperiode 2017 tot en met 2022. Het VGRP+ geeft de gemeente Geer- truidenberg onder meer weer hoe zij invulling geeft aan haar zorgplichten voor de betreffende waterstromen. Alle nieuw te realiseren bebouwing binnen de gemeente Geertruidenberg wordt aangesloten op de (druk)riole- ring of een alternatieve voorziening die voldoet aan de eisen van de Regeling lozing afvalwater huishoudens. Bij nieuwbouw zal, waar mogelijk, het hemelwater gescheiden worden verwerkt van het afvalwater. Bij de ver- werking van hemelwater wordt de trits ‘vasthouden -bergen-afvoeren’ als voorkeursvolgorde aangehouden. Concreet betekent dat overtollig hemelwater bij voorkeur lokaal wordt hergebruikt of geïnfiltreerd in de bodem. Indien dat niet mogelijk is, wordt het hemelwater rechtstreeks afgevoerd naar het oppervlaktewater of aange- sloten op een regenwaterriolering. Met betrekking tot de compensatieregeling als gevo lg van een toename in verhard oppervlak sluit de gemeente Geertruidenberg aan bij het beleid van waterschap Brabantse Delta. 2 Online is geen nieuwer beleid van de gemeente terug te vinden. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat de gemeente qua hemelwaterber- ging aansluit bij het beleid van het waterschap.

25965.004 versie D2 7 / 22 4 OMGEVINGSASPECTEN In dit hoofdstuk wordt de regionale geohydrologische situatie van de planlocatie beschreven. Hierbij wordt in- gegaan op aspecten als bodemopbouw, grondwater, waterbeheer (peilbeheer en aan - en afvoer van water), waterveiligheid en riolering. 4.1 Hoogteligging Volgens het Actueel Hoogtebestand van Nederland 3, wordt het maaiveld gekenmerkt door een hoogteverloop variërend tussen de 0,10 m -NAP tot ca. 2,00 m +NAP aan de noordwestzijde van de planlocatie. Figuur 4.1 Hoogtekaart inclusief verschillende maaiveldhoogtes (m +NAP) binnen de planlocatie (bron: ahn.nl) 4.2 Bodemopbouw De planlocatie ligt volgens de bodemkaart van Nederland, in een niet -gekarteerd gebied. De dichtstbijzijnde kaarteenheid betreft een Waardveengrond (kVz), die volgens de Stichting voor Bodemkartering voornamelijk is opgebouwd uit veengrond op zand, beginnend ondieper dan 1,2 m. 3 www.ahn.nl

4.3 | Grondwater Veranderingen in de grondwaterstand (stijghoogte) worden voornamelijk veroorzaakt door neerslag en verdam- ping, maar ook door ingrepen in de waterhuishouding. De stijghoogte kan daardoor van dag tot dag verschillen. Voor beleid, vergunningen en ontwateringsdieptes is het belangrijk om te weten wat de actuele karakteristieken zijn, zoals de GHG en de GLG (Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand en Gemiddelde Laagste Grondwaterstand). Binnen de beschikbare literatuur zijn in de directe nabijheid van de planlocatie geen recente grondwaterdata beschikbaar. Voor de bepaling van de locatiespecifieke grondwaterkarakteristieken is gebruik gemaakt van his- torische grondwaterdata van grondwatermeetpunten uit de omgeving. De historische meetreeksen van de ge- bruikte grondwatermeetpunten zijn geïnterpoleerd naar de planlocatie. Het grondwater van het eerste water- voerend pakket stroomt volgens de geraadpleegde bronnen in noordelijke richting. In tabel 4.1 zijn de gegevens van de grondwaterpeilputten opgenomen. In figuur 4.2 is de situering van de grondwaterpeilputten weergege- ven. Tabel 4.1 | Overzicht grondwaterpeilputten Grondwaterpeilput | Windrichting | Afstand | Meetperiode | GLG | GHG t.o.v. locatie | t.o.v.

locatie | (m +NAP) | (m +NAP) (m) B44G0876 | Noordoost | 275 | 2011 - 2016 | -1,10 | -0,75 B44G0875 | Noord | 50 | 2011 - 2016 | -0,95 | -0,45 B44G0513 | West | 550 | 1985 - 2017 | -0,80 | -0,20 Op basis van de gegevens van deze grondwaterpeilputten alsmede de grondwaterstromingsrichting is voor de planlocatie ingeschat dat de Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand (GHG) is gelegen op ca. 0,45 m -NAP. Hier- mee zou de GHG zich op ca. 2,45 tot 0,35 m -mv bevinden. Ten behoeve van het opzetten van een kleinschalig grondwatermeetnet zijn door Econsultancy op 5 december 2024 vier peilbuizen binnen de planlocatie geplaatst. Bij de plaatsing van de peilbuizen is een grondwaterstand gemeten tussen de 2,40 m -mv en 0,6 m -mv. De grondwaterstand van de geplaatste peilbui | zen zal door middel van grondwatermonitoring in de toekomst verder worden vastgelegd, waarmee meer inzicht wordt verkregen in de heersende grondwaterfluctuatie binnen de planlocatie. De planlocatie ligt niet in een grondwaterbeschermings | -, grondwaterwin-, attentiegebied of boringsvrijezone. 25965.004 versie D2 | 8 / 22 25965.004 versie D2 9 / 22 4.4 Peilbeheer Binnen het planlocatie is het oppervlaktewater peilbeheerst. De hoogte van het freatisch grondwater wordt in een dergelijke situatie veelal bepaald door de opbolling tussen het aanwezige oppervlaktewater.

De planlocatie is gelegen in het peilgebied Zuidpolder (code GPG00001). In dit peilgebied geldt een zomerpeil van 0,55 m -NAP en een winterpeil van 0,80 m -NAP. 4.5 Oppervlaktewater Voor het waterschap is de legger, samen met de waterschapsverordening, hèt instrument om te zorgen voor veilige dijken, droge voeten, voldoende en schoon water. De legger bestaat uit een set van kaarten. Daarop staat welke rivieren, beken, vennen en regenwaterbuffers, lijnvormige elementen, waterkeringen en kunstwerken (stuwen, sluisdeuren en kademuren) het waterschap in beheer heeft en waar ze liggen. De legger bevat ook een register waarin staat wie waar en waarvoor het onderhoud moet doen. Tot slot bevat de legger zones (zonerin- gen) voor toekomstige ontwikkelingen en bescherming van het watersysteem. Figuur 4.2 Situering grondwaterpeilputten

25965.004 versie D2 10 / 22 Op de leggerkaart van waterschap Brabantse Delta zijn de in de directe omgeving van de planlocatie gelegen oppervlaktewateren weergegeven. Aan de westzijde van de planlocatie is een B-watergang (OWL00638) gele- gen. In figuur 4.3 is een uitsnede van de leggerkaart weergegeven. 4.6 Ontwatering en drooglegging Om grondwateroverlast te voorkomen dient bij het ontwerp rekening gehouden te worden met minimale ont- wateringsdiepten en droogleggingseisen. Uitgangspunt hierbij is dat bij de inrichting van (nieuw) stedelijk gebied in principe wordt aangesloten bij de huidige grond - en oppervlaktewaterpeilen, en dat er ten gevolge van de inrichting van het betreffende gebied geen negatieve effecten op de omgeving ontstaan (verdroging of vernat- ting). Met andere woorden, hydrologisch neutraal ontwerpen. Figuur 4.3 Uitsnede legger oppervlaktewater waterschap Brabantse Delta

Figuur 4.4 Ontwatering en drooglegging Ontwatering De ontwateringsdiepte is het verschil in hoogte tussen het maaiveld en de maximaal optredende grondwater- stand. Gangbare normen voor de ontwateringsdiepte zijn: • | Woningen met kruipruimte: | 0,7 m -vloerpeil • | Woningen zonder kruipruimte: | 0,3 m -vloerpeil • | Tuinen en openbare groenvoorzieningen: | 0,5 m -mv • | Primaire wegen: | 1,0 m -wegas • | Secundaire wegen en woonstraten: | 0,7 m -wegas Drooglegging De grondwaterstand (ontwateringsdiepte) wordt mede bepaald door de drooglegging van een gebied. | Droog- legging is het verschil tussen het oppervlaktewaterpeil en de maaiveldhoogte. | Doorgaans geldt voor het maai- veld een drooglegging van 0,70 m, voor het straatpeil een drooglegging van 1 m en voor het bouwpeil een droog- legging van 1,3 m. Conclusie Het huidige maaiveld | varieert tussen een hoogte van ca. | 2,00 m +NAP tot ca. 0,1 m -NAP. De GHG is ingeschat op 0,45 m -NAP. De ontwatering is ten aanzien van huidige maaiveldniveau onvoldoende | op de lager gelegen delen van het terrein. De drooglegging bedraagt, uitgaande van zomerpeil van | 0,55 m -NAP, ca. 2,50 tot 0,45 m en is daarmee plaat- selijk onvoldoende voor de toekomstige straat | - en bouwpeilen. Om aan de ontwateringsdiepte en droogleg- gingseisen te voldoen dient het maaiveld plaatselijk verhoogd te worden.

Om instroming van hemelwater vanuit de omgeving te voorkomen wordt geadviseerd om de toekomstige bouwpeilen minimaal 20 cm hoger aan te leggen dan het naastgelegen wegpeil. 4.7 | Riolering In de rondom de planlocatie gelegen wegen is een gemengd rioolstelsel gelegen. 25965.004 versie D2 | 11 / 22 25965.004 versie D2 12 / 22 5 GEOHYDROLOGISCH VELDONDERZOEK 5.1 Uitvoering Voor het uitvoeren van een doorlatendheidsonderzoek gelden geen richtlijnen. De onderzoeksstrategie is in overleg met de opdrachtgever vastgesteld en betreft maatwerk. Ten aanzien van de uitvoering is aangesloten op het SIKB -protocol 2001 "Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen". Het veldwerk is uitgevoerd op 5 en 17 december 2024 en omvatte het zintuiglijk beoordelen van aanwezige bodemlagen door middel van het handmatig opboren van bodemmateriaal. De aanwezige bodemlagen zijn hier- bij nauwkeurig beschreven en de posities van de betreffende boorpunten zijn op kaart vastgelegd. In tota al zijn met behulp van een edelmangrondboor (dia meter 10 cm) 6 boringen geplaatst. De boringen zijn tot maximaal 3,0 m -mv doorgezet of afgewerkt als peilbuis teneinde een duidelijk beeld van de bodemopbouw te verkrijgen.

Na het verrichten van de boringen zijn de in -situ doorlatendheidsmetingen uitgevoerd en is het grondwaterni- veau in de boorgaten en in de geplaatste peilbuizen gemeten. Op de locatieschets in bijlage 2 is de situering van de meetpunten aangegeven. Van het opge boorde materiaal is een boorbeschrijving conform de NEN 5104 gemaakt (zie bijlage 3). 5.2 Lokale bodemopbouw De bovengrond, op het noordwestelijk deel van het terrein, bestaat voornamelijk uit zwak humeus, matig siltig, matig fijn tot zeer fijn zand . De ondergrond bestaat uit zwak tot matig siltig, matig fijn tot zeer fijn zand. De ondergrond vertoond een sterke heterogeniteit. In de ondergrond komen plaatselijk klei - en veenlagen voor. Daarnaast zijn er afwisselende zwak grindige lagen aangetroffen. De ondergrond is plaatselij k zwak gleyhou- dend. De bovengrond op het oostelijk deel van het terrein blijkt voornamelijk te bestaan uit sterk zandig klei en veen. De ondergrond bestaat uit matig siltig, matig fijn tot matig grof zand. Ook hier worden op verschillen plekken grindige lagen aangetroffen. In bijlage 2 en 3 zijn de gegevens van het bodemonderzoek weergegeven. Op meerdere plekken is de bovengrond zwak tot matig puin- en of baksteenhoudend. 5.3 Grondwaterniveau In de geplaatse peilbuizen en de boorgaten is een grondwaterstand 4 aangetroffen van 0,60 m -mv tot 2,40 m - mv.

4 Gemeten grondwaterstanden zijn momentopnamen en dienen met de nodige voorzichtigheid te worden gehanteerd, omdat: 25965.004 versie D2 13 / 22 5.4 Methodiek in-situ doorlatendheidsproeven Op basis van de profielbeschrijvingen en de actuele grondwaterstand zijn de te onderzoeken bodemlagen vast- gesteld. Vervolgens is in de directe nabijheid van de referentieboring, per meting, een nieuwe boring verricht tot in de te onderzoeken homogene bodemlaag. Bij de keuze van de te onderzoeken bodemlaag is rekening gehouden met de doelstelling van het onderzoek. De doorlatendheid (k-waarde) van de bodem is bepaald met behulp van de Falling head-methode (omgekeerde Hooghoudt-methode). Bij de Falling head-methode wordt na eenmalig opbrengen van een waterkolom de zak- snelheid van het water gemeten. Om instorting van het boorgat te voorkomen, is in het boorgat een filterbuis aangebracht die aan de onderzijde is geperforeerd. Na plaatsen van de filterbuis is water opgebracht. Voor het meten van de waterstandsdaling is gebruik gemaakt van een digitale drukopnemer (Diver). De doorlatendheidsmeting is een aantal malen herhaald teneinde verzadigde door latendheid te verkrijgen en een gemid delde te kunnen berekenen. Aan de hand van de zaksnelheid is vervolgens met behulp van de formule van Hooghoudt (figuur 5.1) de gemiddelde doorlatend- heid (k-waarde) berekend.

Figuur 5.1 Formule van Hooghoudt • Waterniveaus gemeten direct na plaatsing van een sondering, boring of peilbuis, significant kunnen afwijken van de heersende grondwaterstand of stijghoogte. Het kan namelijk enige tijd duren voordat een representatieve waterspiegel is ingesteld (enkele seconden in grof zand tot soms enkele uren in slecht doorlatende klei). • De grondwaterstand onder invloed van seizoen afhankelijke factoren in de tijd zal fluctueren. Deze fluctuatie varieert per re- gio/gebied. Een representatief beeld hiervan kan slechts worden gekregen door monitoring van de grondwaterstand gedurende langere tijd en/of door tijdreeksanalyse van gedurende langere tijd gemonitorde peilbuizen uit de omgeving.

5.5 | Resultaten tabel 5.1 geeft een overzicht van het uitgevoerde veldwerk en de bodemlaag waarin een in-situ doorlatend- heidsmeting is uitgevoerd. Tevens zijn in de tabel de resultaten van de berekende k-waarden weergegeven en is de doorlatendheid van de bodem per boring en traject beoordeeld conform de classificatie uit tabel 5.2. Bijlage 4 bevat de grafische uitwerking en de berekening van de k-waarden. Tabel 5.1 | Overzicht k-waarde per meting. Aantal | Onderzochte | K-waarde | Beoordeling Meting | Metingen | bodemlaag | Textuur | (m/dag) | doorlatendheid (*A) | (cm -mv) i01 | 1 | 0 – 50 | Zand matig fijn/ veen | 0,1 | Slecht i02 | 1 | 0 – 50 | Veen, sterk zandig | 0,4 | Matig i03 | 1 | 0 – 50 | Zand matig fijn | <0,1 | Slecht i04 | 3 | 110 – 160 | Zand matig fijn | 2,2 | Goed i05 | 1 | 0 – 50 | Klei, sterk zandig | 0,5 | Matig i06 | 1 | 30 - 80 | Veen, sterk zandig | 0,2 | Matig (*A) | De meest representatieve meting is gebruikt voor het berekenen van de (verzadigde) doorlatendheid. Tabel 5.2 | Classificatie doorlatendheid.

K-waarde (m/dag) | Classificatie (*A) < 0,1 | slecht doorlatend 0,1-0,5 | matig doorlatend 0,5-1,0 | vrij goed doorlatend 1,0-10 | goed doorlatend > 10 | zeer goed doorlatend (*A) Classificatie k-waarde (m/d) (bron: Cultuurtechnisch Vademecum, 2000) 25965.004 versie D2 | 14 / 22 25965.004 versie D2 15 / 22 5.6 Beoordeling De doorlatendheid is sterk afhankelijk van de bodemsamenstelling (aantal, grootte en vorm van de poriën en de onderlinge verbindingen tussen de poriën). Aangezien een bodem altijd een bepaalde mate van heterogeniteit vertoont en er slechts op enkele punten is gemeten, dienen de afgeleide k-waarden zoals bepaald op de locaties te worden beschouwd als een gemiddelde. Volgens de leidraad riolering module C2510 ‘Doorlatendheidsonderzoek voor infiltratie en drainage ’ is voor in- filtratie van hemelwater minimaal een doorlatendheid van 0,2 m per dag nodig. De doorlatendheid van de bodem wordt over het algemeen geclassificeerd als slecht tot matig doorlatend, waar- bij k-waarden van <0,1 en 0,5 m/dag zijn aangetoond. Enkel voor de doorlatendheidsmeting in het noordweste- lijke deel (i04) is een goede doorlatendheid van 2,2 m/dag aangetoond Vanwege de sterke heterogeniteit en overwegend matige tot slechte doorlatendheid van de bodem zullen de infiltratiemogelijkheden zeer beperkt zijn.

Wellicht behoort de realisatie van een (tijdelijke) bergingsvoorziening tot de mogelijkheden (met een geleidelijke afvoer naar oppervlaktewater of riool). Geadviseerd wordt om voor het dimensioneren van de infiltratievoorzieningen een rekenwaarde te hanteren van 0,1 m/dag. Als rekenwaarde geldt het gemiddelde van alle metingen vermenigvuldigd met een veiligheids- factor van 0,5 5. Met het inachtneming van een veiligheidsfactor wordt rekening gehouden met de geleverde onderzoeksinspanning (puntmetingen) en verschillende (tijdsafhankelijke)factoren en veldomstandigheden waardoor de infiltratiecapaciteit in de tijd kan wijzigen. Enkel voor het noordwestelijke gedeelte van de planlo- catie kan een hogere k-waarde worden gehanteerd. 5 Getal (factor tussen 0 en 1) die met de rekenwaarde wordt vermenigvuldigd, zodat de voorziening een grotere veiligheidsmarge heeft (Rioned, Module C2510 ‘Doorlatendheidsonderzoek voor infiltratie en drainage’) 25965.004 versie D2 16 / 22 6 TOEKOMSTIGE ONTWIKKELING 6.1 Planvoornemen De initiatiefnemer is voornemens de locatie te herontwikkelen. De herontwikkeling voorziet in de realisatie van een woonwijk met meerdere woningen en een gymzaal. De realisatie zal ook voorzien in parkeergelegenheden en toegangswegen. In figuur 6.1 is een verbeelding van het planvoornemen weergegeven.

6.2 Verhard oppervlak Het huidig verhard oppervlak is bij benadering bepaald aan de hand van de Opentopokaart van de Publieke Dienstverlening Op de Kaart (PDOK), de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en luchtfoto’s. Ten aanzien van het toekomstig verhard oppervlak wordt vooralsnog uitgegaan van een oppervlak van ca. 11.270 m2). De oppervlakten zijn bij benadering en bepaald aan de hand van de zoals opgenomen in bijlage 5. In het kader van de watertoets wordt 70% van het netto perceeloppervlak (perceeloppervlak - bebouwing) Figuur 6.1 Planvoornemen (bron: AURA)

beschouwd als aanname voor het toekomstig verhard oppervlak van bijbouwen en tuin/erfverharding. In tabel 6.1 staan de oppervlakten van de huidige en toekomstige bebouwing(en) en verhardingen weergegeven. Ten opzichte van de huidige situatie zal ten aanzien van de ontwikkeling het verhard oppervlak toenemen met 7.735 m2. In Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. en figuur 6.3 zijn de toekomstige en bestaande bebouwing en terreinverhardingen weergegeven. Tabel 6.1 | Gegevens verhard oppervlak Type verharding | Huidig (m²) | Toekomstig (m²) Bebouwing | ca. 1.320 | ca. 2.480 Erfverharding* | - | ca. 3.285 Infrastructuur en parkeren | ca. 2.215 | ca. 5.505 Totaal | ca. 3.535 | ca. 11.270 70 % van het netto perceeloppervlak Figuur 6.2 | Toekomstige verhardingen 25965.004 versie D2 | 17 / 22 25965.004 versie D2 18 / 22 Figuur 6.3 Bestaande verhardingen 6.3 Waterbergingsopgave Conform het beleid van waterschap Brabantse Delta is ten aanzien van de ontwikkeling en het af te koppelen verhard oppervlak een compenserende berging benodigd van ca. 464 m3 (7.735 m2 x 0,06 m).

25965.004 versie D2 19 / 22 7 WATERHUISHOUDING 7.1 Randvoorwaarden en uitgangspunten Ten aanzien van het plan en de omgang met hemelwater zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Toepassen voorkeursvolgorde waterkwantiteit (vasthouden, bergen en afvoeren); • Toepassen voorkeursvolgorde waterkwaliteit (schoonhouden, scheiden, zuiveren); • Niet afwentelen op anderen in ruimte en tijd; • De wateropgave baseren op de toename in verhard oppervlak. Vooralsnog is uitgegaan van 7.735 m2. • Infiltratie- en bergingsvoorzieningen in het plan dimensioneren conform 60 mm gerekend over het aan- tal m2; • Wateropgave 464 m3; • Afvoer mag niet meer bedragen dan 2 l/s/ha; • Rekenwaarde infiltratiecapaciteit 0,1 m/dag, met uitzondering van het noordwestelijke deel; • Aanlegdiepte bergingsvoorzieningen boven de GHG; • GHG 0,45 m -NAP; • Elke demping moet voor 100% gecompenseerd worden; • Calamiteit in beschouwing nemen (mag niet tot overlast leiden); • Geen gebruik van uitlogende (bouw)materialen. 7.2 Hemelwater Algemeen Water wordt bij de verdere planuitwerking expliciet en op evenwichtige wijze in beschouwing genomen en op een duurzame wijze verwerkt. In de toekomstige situatie wordt het schone hemelwater (zogenaamde hemel- waterafvoer; HWA) gescheiden van het vuilwater (zogenaamde droogweerafvoer; DWA) ingezameld en binnen de planlocatie verwerkt.

Compensatie Het plan voorziet in de mogelijkheid tot de aanleg van meerdere "groene" bovengrondse voorziening en. Een dergelijke voorziening is controleerbaar en beheersbaar en kan tevens een zuiverende werking hebben. In som- mige situatie kan een gemeente specifieke eisen stellen aan het ontwerp, aanleg, beheer en onderhoud. De initiatiefnemer is voornemens om een tweetal greppels en een wadi aan te leggen om het hemelwater op te vangen op eigen terrein (zie figuur 6.1). In tabel 7.1 zijn de uitgangspunten van de bergingsvoorzieningen weer- gegeven. In figuur 7.1 is de ligging en afmetingen van de watergangen weergegeven. Tabel 7.1 Uitgangspunten greppels en wadi Bergingsvoorziening | Diepte (m) | Bodem- | Boven | Talud | Bovenvlak (m2) | Bodemvlak | Berging (m3) breedte (m) | breedte (m) | (m2) Greppel westelijk | 0,5 | 1,0 | 2,0 | 1:1 | 298 | 166 | 114 Greppel zuidelijk | 0,5 | 2,6 | 3,6 | 1:1 | 816 | 590 | 350 Totaal | 464 Figuur 7.1 | Waterberging in de vorm van sloten Lediging De ledigingscapaciteit of ledigingstijd wordt naast de doorlatendheid van de bodem mede bepaald door het infiltratieoppervlak van een voorziening. De ledigingstijd is de tijd die nodig is om een hemelwatervoorziening te ledigen wanneer het volledig gevuld is. Op basis van het doorlatendheidsonderzoek, de GHG, bodemopbouw en textuur wordt infiltratie zeer beperkt geacht.

Vanuit de tijdelijke bergingsvoorziening zal (hemel)water vertraagd afgevoerd moeten worden op het 25965.004 versie D2 | 20 / 22 25965.004 versie D2 21 / 22 riool of op de naastgelegen B -watergang. De vertraagde afvoer dient afgestemd te worden op de landelijke afvoercoëfficiënt en mag niet meer bedragen dan 2 l/s/ha. Het toepassen van grondverbetering ter plaatse van de bergingsvoorzieningen zal mogelijkerwijs kunnen leiden tot verbeterde infiltratiecapaciteit. Calamiteit Het beschreven systeem is dusdanig robuust dat een situatie waarbij 60 mm neerslag valt geborgen kan worden. In een situatie waarbij in een korte tijd meer regen valt kan overtollig water overstorten op het riool en/of op de naastgelegen watergang. Afstroming van hemelwater richting gebouwen en/of aangrenzende percelen dient te worden voorkomen. Kwaliteit Uitgangspunt bij elke ruimtelijke ontwikkeling is, dat de kwaliteit van oppervlaktewater en grondwater ten op- zichte van de huidige situatie niet mag verslechteren. Waar mogelijk wordt een verbetering nagestreefd. De waterkwaliteit wordt beïnvloed door het (veranderende) ruimtegebruik en het gebruik van bouwmaterialen. Om de water - en bodemkwaliteit niet negatief te beïnvloeden wordt geen gebruik gemaakt van uitlogende bouwmaterialen (koper, zink, lood).

De emissies vanuit bouwmaterialen worden beperkt door gebruik te maken van producten die voorzien zijn van een keurmerk. Beheer en onderhoud Voor zover bekend is de initiatiefnemer verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de bergingsvoor- zieningen, tenzij anders afgesproken met het bevoegd gezag. 7.3 Waterschapsverordening Voor alle handelingen aan of in de nabijheid van een watergang zoals: dempen, graven, bouwen, onttrekken, lozen etc. is in het kader van de waterschapsverordening een vergunning van het waterschap benodigd en zal in overleg aangevraagd moeten worden. Ten aanzien van het beoogde planvoornemen zullen zeer waarschijnlijk voor de o nderstaande onderdelen een watervergunning worden aangevraagd of geldt tenminste een meldingsplicht: • Toename verhard oppervlak; • Lozen van hemelwater op het oppervlaktewater; • Het graven van water. 7.4 Riolering Hemelwater en afvalwater wordt gescheiden ingezameld, verwerkt en aangeleverd. Als gevolg van de ontwik- keling zal het aanbod van vuilwater wijzigen. 25965.004 versie D2 22 / 22 Voor de berekening van het toekomstige aanbod en eventuele toename hierin, is voor de berekening uitgegaan van een gemiddeld verbruik van 120 liter per dag geproduceerd per IE (inwoners equivalent). Per woning wordt uitgegaan van een gemiddelde woningbezetting van 2,5 bewoners.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://geertruidenberg.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/932f3164-1c21-4688-b48c-5eb0299b7418?agendaItemId=57c31c6b-3cfd-488f-8700-99dcf72f2438