Bijlage 1 College akkoord januari 2023
Tekst van het document
Vertrouwen, verbinding en vooruitgang Collegeakkoord 2022-2026 gemeente Geertruidenberg
Inhoudsopgave Inleiding
3
De maatschappelijke opgaven
6
Leefbaarheid
6
Duurzaamheid
8
Mens & Zorg
10
Economie & Toerisme
14
Bestuur & Dienstverlening
16
Financiën & Organisatie
18
Inleiding In juli 2022 stelden we het coalitieakkoord “Een gemeenteraad voor drie kernen” vast. In dit akkoord staat dat we de nadere uitwerking ervan, het collegeakkoord, aan het eind van 2022 presenteren. Dit collegeakkoord ligt nu voor u. In een sessie met maatschappelijke partners, gemeenteraadsleden en burgerraadsleden hebben wij eind november over de uitgangspunten van het collegeakkoord gesproken. Veel van de toen gemaakt opmerkingen over visie, strategie en maatschappelijke effecten hebben wij meegenomen in het uiteindelijke akkoord. Via een begrotingswijziging geven we inzicht in de kosten die nodig zijn om de gestelde doelen te bereiken. Deze begrotingswijziging leggen wij begin 2023 voor aan de gemeenteraad.
Het collegeakkoord geeft inhoud en richting aan het gemeentelijk beleid In dit akkoord staan veel ambities. Maar
We vertaalden de maatschappelijke opgaven in strategische doelstellingen en maatschappelijke effecten
de samenleving verandert razendsnel
Deze vertaalslag maakten we in nauwe
en we moeten hier goed op inspelen. Dit
samenwerking met de ambtelijke organi-
Opgave Duurzaamheid
vraagt flexibiliteit. Ook zullen we onze
satie. Daarbij benoemden we globaal wat
Om onze doelen te bereiken gaan we extra
ambities soms moeten bijstellen en tem-
we gaan doen om het gewenste effect in
inzetten op de uitvoering van het huidige
poriseren. In andere gevallen zullen we er
onze samenleving te bereiken.
duurzaamheidsprogramma (we trekken
juist een tandje bij moeten zetten. In het collegeakkoord vindt u de inhoudelijke en financiële kaders.
We kunnen niet alles oppakken en brengen daarom focus aan
vormgeven en uitwerken van het nieuwe Mobiliteitsplan. Daarnaast werken we aan het verbeteren van het veiligheidsgevoel van onze inwoners.
daarvoor extra formatie aan). Ook gaan we het programma bijstellen.
We zullen keuzes moeten maken en deze
Opgave Mens en Zorg
uit moeten leggen. Wij zetten daarom
We willen meer aan de voorkant samen
extra in op het verstevigen en verbeteren
met onze inwoners en partners werken
van het contact met inwoners, onderne-
aan oplossingen. Net als het uitbreiden
Denk hierbij aan de energiecrisis, de
mers en maatschappelijke partners. Hier-
van de wijkgerichte (zorg)aanpak en het
wooncrisis, de stikstofproblematiek en de
voor is soms extra formatie noodzakelijk.
aanbrengen van focus binnen bestaande
oorlog in Oekraïne. Al deze ontwikkelin-
Op onderdelen vernieuwen wij ons
middelen. We richten een noodfonds
gen hebben gevolgen voor onze inwoners
beleid om de gewenste maatschappelijke
op om de stijgende prijzen draaglijk te
en ondernemers. Alles wat we doen moet
effecten te bereiken. Het is voor ons
maken.
bijdragen aan oplossingen voor de maat-
vanzelfsprekend dat wij onze inwoners,
schappelijke opgaven. Hiervoor is een
ondernemers en maatschappelijke part-
Opgave Wonen
goed samenspel tussen college en raad
ners betrekken bij de vorming, uitvoering
We zetten nadrukkelijk in op de huisves-
heel belangrijk. Wij zetten daarom sterk
en evaluatie van ons beleid. Zo betrekken
ting van onze inwoners. Daarnaast gaan
in op beleidsvorming, besluitvorming en
we hen bij de keuzes die we maken.
we op zoek naar passende huisvesting
Wij staan als gemeente voor grote maatschappelijke uitdagingen
uitvoering en we betrekken de raad en
voor bijzondere aandachtsgroepen zoals
samenleving daar nadrukkelijker bij. Wij
Opgave Leefbaarheid
zijn ervan overtuigd dat we samen de best
We zetten extra in op wijkgericht SA-
betrekken onze inwoners bij woning-
passende en vernieuwende antwoorden
MENwerken en het opstellen en uitvoeren
bouwprojecten en we werken aan het
vinden voor onze inwoners, ondernemers
van het programma Openbare Ruimte
opstellen van een omgevingsplan volgens
en maatschappelijke partners.
met specifieke aandacht voor groen.
de Omgevingswet.
spoedzoekers en statushouders. We
Voor verkeer zetten we in op de hotspots onveilige verkeerssituaties en het 3
Opgave Economie en Toerisme We investeren in onze contacten met
Lopende projecten
in deze bestuursperiode definitief in werking zal treden. Dit betekent dat er een aantal zaken geregeld moeten wor-
ondernemers in onze gemeente. We werken samen met het bedrijfsleven aan
Donge-oevers
den, zoals het Omgevingsplan. Het plan
het verbeteren van het vestigingsklimaat.
Naast de opgaven die de komende jaren
van aanpak hiervoor is al vastgesteld.
We leggen de nadruk op een circulaire en
prioriteit hebben, zijn er ook enkele
Buiten de technische zaken die komen
duurzame economie. Ook zetten we extra
projecten die door verschillende opgaven
kijken bij de inwerkingtreding van de
in op het verder vormgeven van onze
heen lopen en die we ook benoemen
Omgevingswet, betekent deze wet ook een
toeristische kernkwaliteiten.
in het collegeakkoord. Wij verwachten
cultuuromslag. Zo worden participatie en
dat we deze bestuursperiode een aantal
inspraak belangrijk, evenals het zoeken
al langer lopende projecten kunnen
naar draagvlak bij ruimtelijke ontwikke-
uitvoeren. Bijvoorbeeld de projecten die
lingen. In deze bestuursperiode wordt dan
De rode draad binnen deze opgave is
onderdeel zijn van Donge-Oevers. Zo
ook tijd en aandacht besteed aan de rollen
dat wij samen met anderen ons beleid
worden er woningen gebouwd in de Oude
en bevoegdheden van de raad en van het
vorm geven en uitvoeren. Samen met de
Haven in Raamsdonksveer. Ook verkopen
college.
gemeenteraad, met onze inwoners, on-
we de gemeentelijke jachthaven aan de
dernemers, maatschappelijke partners én
Oude Haven. Een ander project binnen
Parkzicht
met de regiogemeenten. We stellen samen
Donge-Oevers is Rivierkade. Hier willen
Een project dat bijdraagt aan maatschap-
met de gemeenteraad regels vast over
we het mogelijk maken dat bestaande
pelijke cohesie, is project Parkzicht. We
burgerparticipatie, we verstevigen de re-
bedrijven kunnen uitbreiden. Daarnaast
verwachten dat in deze bestuursperiode
latie tussen college en gemeenteraad. We
willen we op deze plek toeristisch/recre-
een sporthal en basisschool gebouwd
zetten sterker in op onze communicatie
atieve functies mogelijk maken grenzend
worden op de locatie van de voormalige
naar buiten, we investeren in dataverza-
aan de Rivierkade, mede als afscherming
sporthal Parkzicht. Het idee is dat de
meling en monitoring en we stellen een
van het bedrijventerrein.
school het naastgelegen Koningspark
Opgave Bestuur en Dienstverlening
nieuwe toekomstvisie op.
gebruikt als “extra leslokaal”, en dat de ba-
Achter de Hoeven
sisschool gebruik kan maken van de nog
Een project dat bijzondere aandacht zal
te bouwen sporthal als gymlocatie. Ook
krijgen in deze bestuursperiode is Achter
biedt de sporthal kansen voor (sport)ver-
We willen een financieel gezonde ge-
de Hoeven. Wat al vaststaat, is dat dit
enigingen die op dit moment niet of moei-
meente blijven. Onze organisatie richten
gebied gebruikt zal worden voor woning-
lijk gehuisvest kunnen worden binnen
we in op de gewenste samenwerking met
bouw, met zoveel mogelijk behoud van
onze gemeente. Het ontwikkelen van een
de gemeenteraad, onze inwoners, onder-
groen. Wij brengen diverse aandachts-
locatie als Parkzicht brengt ook vragen
nemers en maatschappelijke partners. Wij
punten en belangen in beeld, waarna de
met zich mee rondom verkeersstromen
staan samen aan de lat om in deze roerige
gemeenteraad een keuze kan maken. We
en de inrichting van de buitenruimte.
tijden het beste resultaat te bereiken.
houden hierbij oog voor de diverse en
Wij zijn trots op het al doorlopen partici-
Hierbij staan vertrouwen, verbinding en
soms tegengestelde belangen die er zijn.
patietraject en verwerken de resultaten
vooruitgang centraal.
Zo is er een ruimtelijke afweging, aange-
hiervan in de verschillende voorstellen
zien het “plot” Achter de Hoeven begrensd
die we de gemeenteraad aanbieden.
Opgave Financiën en Organisatie
wordt door enerzijds bedrijven(terrein) en anderzijds de dijk en het water. Partici-
Hermenzeil
patie is cruciaal. Wij zien het niet alleen
Ook verwachten wij in deze bestuurspe-
als onze taak om de juiste verwachtingen
riode tot een besluit te komen over de
te wekken, maar ook om de belangen van
ontwikkeling van jachthaven Hermenzeil.
omwonenden mee te laten wegen in de
Om goed in beeld te kunnen brengen
besluitvorming. Wij willen hierin verant-
welke mogelijkheden er liggen voor de
woordelijkheid nemen en oog houden
herontwikkeling, zal gestart worden met
voor de verschillende belangen. Tegelij-
een marktconsultatie. Uit deze consulta-
kertijd beseffen we dat we in dit dossier
tie volgen een aantal scenario’s die aan de
niet aan alle belangen evenveel tegemoet
gemeenteraad zullen worden voorgelegd.
kunnen komen. Daarom zien wij met doorlopen participatietraject, waarin ook
Ontwikkelingen stikstofproblematiek en energie
de raad een rol en verantwoordelijkheid
Wat alle bovengenoemde projecten
krijgt.
spannend maakt, zijn de ontwikkelingen
name het belang in van een zorgvuldig
rondom de stikstofproblematiek maar
4
Omgevingswet
ook de schaarste op het stroomnet. Of er
Een andere ontwikkeling is dat de uitge-
daadwerkelijk gebouwd mag worden en
stelde Omgevingswet zeer waarschijnlijk
voorzieningen kunnen worden aangeslo-
ten op het stroomnet, is afhankelijk van
Eigen kracht
nationale ontwikkelingen waar we niet al-
Een ontwikkeling die zowel zorgen
Om onze ambities te bereiken is geld nodig
tijd invloed op hebben. Onze gemeente is
baart als kansen met zich meebrengt,
De raad stelde eind 2022 een beleidsarme
op dit moment een belangrijk knooppunt
is de krapte op de arbeidsmarkt. Het is
begroting 2023 vast. Hierdoor is er geld
voor de uitbreiding van dit stroomnet.
zorgelijk dat er niet voldoende personeel
beschikbaar voor de extra inspanningen
Wij zien hier diverse kansen voor onze
gevonden kan worden in bijvoorbeeld
die we willen doen en we kort hierboven
gemeente, maar hechten ook belang aan
de zorg. Aan de andere kant kan dit er
beschreven. In onderstaande tabel geven
samenwerking vanwege de mogelijke
mogelijk ook voor zorgen dat inwoners
we een overzicht van de verdeling van
impact van deze ontwikkelingen op onze
sneller ‘op eigen kracht’ proberen verder
de benodigde middelen (geld) per maat-
gemeente. Wij blijven hierin steeds de
te komen. Dit is ook belangrijk wat betreft
schappelijke opgave. In de tabel zijn de
verbinding zoeken met logische samen-
de zorgen om de inflatie. Op dit moment
nettobedragen opgenomen (met andere
werkingspartners om zo de belangen van
worden er door het Rijk in razend tempo
woorden, de kosten minus de dekking uit
onze gemeente te behartigen.
allerlei regelingen getroffen om inwoners
rijksgelden, reserves, dekking uit bestaan-
De energietransitie biedt ook kansen
op financieel gebied te ondersteunen.
de middelen etc). In de begrotingswijzi-
op kleinere schaal: zo verduurzamen en
Dit brengt echter ook met zich mee dat
ging lichten we dit verder toe.
isoleren woningbezitters hun huizen mo-
inwoners hierdoor misschien wel te af-
menteel snel, in verband met de stijgende
hankelijk worden van al deze regelingen,
kosten voor gas en elektriciteit. Dit kan de
terwijl het ook belangrijk is dat inwoners
doelen die wij stellen op het gebied van
zelfredzaam zijn. Wij willen hierin de
duurzaamheid, in een stroomversnelling
balans proberen te vinden: enerzijds door
brengen.
eigen kracht te stimuleren maar ook door te ondersteunen waar het moet.
Overzicht van de verdeling van de benodigde middelen (geld) per maatschappelijke opgave Onderwerp
2023
2024
2025
2026
Leefbaarheid
120.850
281.700
256.700
256.700
Duurzaamheid
0
0
0
0
Mens en Zorg
237.600
430.000
312.500
312.500
Wonen
57.000
187.000
87.000
87.000
Economie en Toerisme
183.600
281.100
226.600
206.100
Bestuur en Dienstverlening
204.100
353.200
253.200
253.200
Financiën en Organisatie
663.000
660.500
510.000
473.000
1.466.150
2.193.500
1.646.000
1.588.500
Totaal
5
Leefbaarheid
Het algemene uitgangspunt van de opgave Leefbaarheid is:
“Inwoners, bedrijven en bezoekers van de gemeente Geertruidenberg verblijven in een prettige (woon)omgeving die veilig en goed bereikbaar is, met aandacht voor groen in de buurt. Een omgeving waarbij de, duurzame, toekomst centraal staat. Geertruidenberg is een plek waar buurtgenoten elkaar kunnen ontmoeten en fijn met elkaar samenleven en zich inzetten voor de eigen wijk.
6
Onze inwoners moeten prettig en veilig kunnen werken en leven in deze gemeente. We vinden het belangrijk dat zij de kans hebben om zelf een bijdrage te leveren aan hun woon- en werkomgeving. Zodat deze goed aansluit bij hun eigen wensen en behoeften. Dit vinden we ook belangrijk voor mensen die in onze gemeente werken of deelnemen aan het verenigingsleven.
Onze 6 strategische doelstellingen zijn: 1. Verbeteren sociale cohesie. De sociale samenhang in de wijken wordt verbeterd. 2. Verhogen Inzet en eigenaarschap. Inwoners, partners, organisaties en bedrijven denken mee over de woon- en werkomgeving en gaan op onderdelen zelf aan de slag met het oppakken van initiatieven en de uitvoering daarvan. 3. Afstemmen Fysieke aspecten. Het beheren van de uitkomsten een integraal Programma Openbare Ruimte en daarmee de openbare ruimte duurzamer inrichten. 4. Verhogen Veiligheid. Het verhogen van het gevoel van veiligheid (subjectieve veiligheid) bij inwoners en het terugdringen van meetbare misdaadcijfers (objectieve veiligheid). 5. Verbeteren Bereikbaarheid. Geertruidenberg is en blijft goed en veilig bereikbaar, we investeren continu in onze bereikbaarheid. 6. Stimuleren Vergroening. Geertruidenberg creëert een groene(re) klimaat adaptieve(re) leef-, werk- en verblijfsomgeving.
Per doelstelling hebben we maatschappelijke effecten
4. Verhogen veiligheid
geformuleerd
Ons Integraal Veiligheidsbeleid wordt in 2023 aangepast en daarin nemen we een aantal te bereiken maatschappelijke effecten mee:
1. Verbeteren van de sociale cohesie Om de sociale samenhang in de verschillende wijken en buurten
a. Afname van meldingen jeugdoverlast en meldingen vernielingen vanaf 2025
in onze gemeente te optimaliseren willen we de komende jaren
b. Afname woninginbraken vanaf 2025
de onderstaande maatschappelijke effecten realiseren:
c. Afname drugshandel vanaf 2025
a. Het aantal buurtactiviteiten stijgt
d. Jongeren voelen zich thuis in de samenleving en zien moge-
b. Het aantal burgerinitiatieven met een sociale component stijgt c. We zijn vanaf 2023 minimaal 1x in de 2 weken zichtbaar in de wijk (via bijvoorbeeld een wijktafel, een bezoek door de
lijkheden voor de toekomst e. Inwoners voelen zich veilig om mee te doen in de digitale samenleving f. Duidelijke afspraken strafrecht en handhaving vanaf 2023
BOA of toezichthouder) d. Vanaf 2024 weten we welke behoeften er zijn voor sociale activiteiten in de wijk e. Mensen ervaren minder eenzaamheid
5. Verbeteren bereikbaarheid Het Mobiliteitsplan wordt al voorbereid en in 2023 werken we verder aan het in kaart brengen van de hotspots onveilige verkeerssituaties. We willen de komende jaren met onze inspannin-
2. Verhogen inzet en eigenaarschap
gen de volgende maatschappelijke effecten bereiken:
Op dit gebied willen we de komende jaren het onderstaande
a. Verlaging aantal ongevallen binnen de drie kernen
bereiken:
b. Verlaging overlast door het verkeer
a. Het onderhoud in de wijk door inwoners stijgt in 2025
c. Verbeteren bereikbaarheid in, van en naar de gemeente
b. Inwoners werken vanaf 2023 mee aan oplossingen bij vra-
Geertruidenberg
gen/meldingen in de openbare ruimte en zorgen zelf voor draagvlak c. Inwoners en bedrijven worden vanaf 2023 uitgenodigd om
6. Stimulering vergroening In het kader van ons duurzaamheidsprogramma (zie ook de
mee te praten over projecten en/of herinrichting
opgave Duurzaamheid) willen we specifieke aandacht voor de
d. Het aantal burgerinitiatieven is vanaf 2025 gestegen
leef- en woonomgeving. Daarmee willen de onderstaande maatschappelijke effecten bereiken:
3. Afstemmen fysieke aspecten Het Programma Openbare Ruimte is in voorbereiding. In dit programma komen aspecten aan de orde zoals de inrichting en beheer van de groenvoorzieningen. In 2023 wordt dit programma ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarnaast willen we de komende jaren de volgende maatschappelijke
a. Bij het aanleggen van nieuwe straten of het aanpassen van huidige straten zorgen we ook, vanaf 2023, voor meer groen in de straat b. We breiden het groen in het algemeen uit (groenvlakken, bomen e.d.)
effecten bereiken:
Financiële gevolgen
a. In 2024 is er een afname van klachten in de openbare ruimte
Om de gewenste maatschappelijke effecten te bereiken moeten
b. In 2024 is er een toename van meldingen en signalen over
we de nodige inspanningen doen. Op onderdelen is al bekend
de openbare ruimte c. De kwaliteit van de openbare ruimte verbetert per jaar zichtbaar d. De waardering van de leefomgeving verbetert, mensen geven een hoger cijfer
welke inspanningen noodzakelijk zijn. Bijvoorbeeld op het gebied van Wijkgericht SAMENwerken en Veiligheid. Daarnaast gaan we aan de gang met het groen (onder andere het mogelijk terugbrengen van een heggenstructuur). Minder duidelijkheid is er over de inrichting van de fysieke ruimte. De consequenties van het Programma Openbare Ruimte hebben we nog niet in beeld. Ook de financiële gevolgen van het onderzoek naar de hotspots onveilige verkeerssituaties zijn nog niet bekend. Voorbeelden hiervan zijn de fietsveiligheid op de Markt in Geertruidenberg en de veilige oversteekplaats bij de Maasdijk als uitvloeisel van het fietspad bij de brug bij Keizersveer. Dit geldt ook voor de uitkomsten van het Mobiliteitsplan. Mocht het nodig zijn, dan vragen we de gemeenteraad aanvullende middelen beschikbaar te stellen.
7
Duurzaamheid
Het algemene uitgangspunt van de opgave Duurzaamheid is:
We streven naar een duurzaam, fossielvrij, klimaatneutraal en circulair Geertruidenberg in 2050 of eerder.
In het coalitieakkoord staat dat we ons duurzaamheidsprogramma willen aanpassen. Dit doen we in 2023. Nu is al duidelijk dat we de komende jaren fors gaan inzetten op duurzaamheid.
8
We onderscheiden hierbij vier strategische doelstellingen: 1.
2.
3.
4.
Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder. Hierbij onderscheiden we drie onderdelen: het duurzaam opwekken van energie, energiebesparing en de energie-infrastructuur. Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 of eerder duurzaam. Deze doelstelling knippen we op in twee delen: deel- en openbaar vervoer en infrastructuur. Een circulair Geertruidenberg in 2050 of eerder. Deze doelstelling bestaat uit drie onderdelen: huishoudelijk afval, gebruik van primaire grondstoffen en bedrijfsmatige reststromen. Een klimaatneutraal Geertruidenberg in 2050 of eerder. Dit bevat de onderdelen water, biodiversiteit en natuur en bodem.
Per doelstelling geven we hieronder aan welke effecten we willen
3. E en circulair Geertruidenberg in 2050 of eerder
bereiken. Bij een aantal van deze effecten kiezen we voor een
a. In 2030 wordt 50% van onze primaire grondstoffen herge-
tussentijds meetmoment omdat 2050 nog ver weg is.
bruikt en in 2050 100% b. In 2030 heeft iedere inwoner nog maar 30 kg huishoudelijk
1. E en energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder
c. In 2030 wordt 60% van het huishoudelijk afval gerecycled
a. In 2030 wekken we 21 GWH op aan zonne-energie op daken
d. We verminderen de hoeveelheid zwerfafval in de buiten-
en 24 GWH aan zonne-energie op velden b. In 2050 willen we 100% van onze verbruikte energie duurzaam opwekken
afval op jaarbasis en in 2050 0 kg
ruimte e. We dringen het aantal bijplaatsingen van huisvuilcontainers in de openbare ruimte terug
c. In 2030 willen we 15% besparen op ons warmteverbruik ten opzichte van 2019 d. In 2050 willen we minimaal een derde besparen op ons warmteverbruik ten opzichte van 2019 e. We werken toe naar een andere fossielvrije manier van verwarmen van de gebouwde omgeving, zodat deze in 2050 100% aardgasvrij is f. We realiseren een toekomstbestendige energie-infrastructuur die al deze ontwikkelingen aan kan
4. E en klimaatneutraal Geertruidenberg in 2050 of eerder a. In 2050 of eerder is er geen sprake meer van hittestress b. In 2050 of eerder is er sprake van een betere oppervlaktewaterkwaliteit dan in 2022 c. In 2050 of eerder is er geen wateroverlast meer d. In 2050 of eerder is er sprake van een betere bodemkwaliteit dan in 2022 e. In 2050 of eerder is de biodiversiteit groter dan in 2022
2. A lle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 of eerder duurzaam a. In 2026 wordt er meer gefietst en gelopen dan in 2022 b. In 2050 is er een dekkende oplaadinfrastructuur voor alle
f. In 2050 is er meer groen en zijn er meer bomen in de gemeente dan in 2022
Financiële gevolgen
elektrische voertuigen en mogelijk andere duurzaam
Veel maatschappelijke effecten bereiken we al via het huidige
aangedreven voertuigen
duurzaamheidsprogramma. Vanuit de Rijksoverheid zijn en wor-
c. In 2050 is er sprake van meer deelvervoer ten opzichte van 2022 d. In 2050 zijn er in de gemeente Geertruidenberg minder auto’s dan in 2022 e. Alle voertuigen in de gemeente Geertruidenberg rijden in 2050 elektrisch, op biobrandstof of op waterstof f. In 2050 zijn er één of meerdere OV-hubs in de gemeente Geertruidenberg
den aanvullende middelen beschikbaar gesteld om onze doelen versneld te kunnen bereiken. Bijvoorbeeld door extra capaciteit in te zetten. In 2023 gaan we ons duurzaamheidsprogramma actualiseren op basis van nieuwe regelgeving. Onze inspanningen zijn met name gericht op een energie- en fossielvrij en een klimaatneutraal Geertruidenberg. De overige speerpunten komen ook terug bij de andere maatschappelijke opgaven. De financiële consequenties van het geactualiseerde duurzaamheidsprogramma leggen we voor aan de gemeenteraad.
9
Mens & Zorg
Het algemene uitgangspunt van de opgave Mens & Zorg is:
Iedereen in de gemeente Geertruidenberg doet naar vermogen mee, en draagt naar vermogen bij. We kijken naar elkaar om en voelen ons verbonden.
Onze gemeente kent een goed sociaal beleid. Daarbij stellen we de volwaardige deelname van inwoners aan de samenleving centraal. De gemeente ondersteunt op momenten in het leven dat die deelname moeilijk wordt of niet op eigen kracht mogelijk is. De toenemende problematiek in de samenleving en de oplopende kosten in het sociaal domein zijn een grote zorg. De schaarste op de arbeidsmarkt maakt meer professionele inzet ook steeds lastiger. Het spanningsveld tussen het niveau van voorzieningen en de beschikbare budgetten maakt het noodzakelijk dat we duidelijke keuzes maken. We zetten in op preventieve maatregelen zodat er minder dure hulp ingezet hoeft te worden. We stimuleren de vitaliteit onder inwoners. Zowel fysiek, mentaal als sociaal. We investeren extra in het perspectief voor jongeren en hun stap naar volwaardige deelname én bijdrage aan de samenleving. Er ligt dus een flinke opgave die we alleen samen, mét inwoners en partners, op kunnen pakken.
10
4. Eerder erbij en een gezamenlijke aanpak
De opgave kent vier strategische doelstellingen: 1.
2.
3.
4.
Inwoners zijn en blijven vitaler. Alle inwoners nemen verantwoordelijkheid én initiatief om fysiek, mentaal en sociaal, gezond en fit te blijven. Ze blijven zich ontwikkelen en zijn weerbaar Daardoor zijn ze er ook voor een ander. Inwoners zijn financieel (beter) zelfredzaam. Inwoners zijn weerbaarder tegen financiële risico’s en veranderingen. Zij worden hierin beter ondersteund met signalering, informatie en begeleiding door betrokken organisaties. Eerder erbij en een gezamenlijke aanpak. Professionele expertise wordt effectief en doelmatig ingezet ín én met de leefwereld van inwoners: vroegtijdig, zo kort als nodig, gericht op netwerkversterking, integrale ondersteuning en procesregie. Houdbare basisondersteuning. In dialoog met de samenleving worden beschikbare middelen ingezet, passend bij de ambitie, visie, positie en verantwoordelijkheid van de gemeente, aansluitend op de haalbaarheid bij aanbieders.
a. Inwoners melden eerder het (mogelijk) ontstaan van problematische schulden b. Maatschappelijk partners leveren een actievere bijdrage aan vroegsignalering c. De gemeentelijke toegang is laagdrempelig en gericht op zelfredzaamheid d. Gelijke kansen voor kinderen en jongeren om talenten te ontwikkelen
5. Houdbare basisondersteuning a. Maatschappelijke initiatieven krijgen hun waarde b. De gemeentelijke toegang is laagdrempelig en gericht op zelfredzaamheid c. Het gebruik van voorzieningen is gebaseerd op maatwerk
Financiële gevolgen Om de gewenste maatschappelijke effecten te realiseren doen we de komende jaren de nodige extra inspanningen. We zetten in op preventieve maatregelen zodat er minder dure hulp ingezet hoeft te worden. We stimuleren de vitaliteit onder inwoners. Zowel fysiek, mentaal als sociaal. We versterken de financiële zelfredzaamheid. En we investeren in het perspectief voor jongeren en hun stap naar volwaardige deelname én bijdrage aan de samenleving. Ondertussen werken we aan de sociale cohesie in die samenleving. Door de sociale- en zorginfrastructuur in de wijk te versterken, en maatschappelijke en buurt-initiatieven te stimuleren, vergroten we de veerkracht en het zelfoplossend vermogen van de samenleving. Samengevat investeren we extra in: Stimuleren van een gezonde en actieve leefstijl, onder meer met sporten en bewegen Aanpak van (dreigende) schulden en armoede,
Per doelstelling hebben we maatschappelijke effecten geformuleerd
Versterking van de ondersteuning aan jongeren, kinderen en ouders Preventieve aanpak om het ontstaan van problemen te
1. Inwoners zijn en blijven vitaal a. Inwoners leven bewuster gezond b. Inwoners zijn actief en voelen zich mentaal gezond c. Inwoners participeren zo vroeg en lang mogelijk d. Inwoners anticiperen op volgende levensfases
voorkomen Ondersteunen van maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan de doelstellingen Het versterken van de basisondersteuning om participatie te waarborgen
2. Inwoners zijn (financieel) zelfredzamer a. Inwoners participeren zo vroeg en zo lang mogelijk b. Inwoners melden eerder het (mogelijk) ontstaan van problematische schulden c. Maatschappelijk partners leveren een actievere bijdrage aan vroegsignalering
3. Meer sociale cohesie in de lokale samenleving a. Inwoners participeren zo vroeg en zo lang mogelijk b. Maatschappelijke initiatieven krijgen hun waarde c. Inwoners leveren een maatschappelijke bijdrage d. Maatschappelijk partners leveren een actievere bijdrage aan vroegsignalering
11
Wonen
Ons uitgangspunt bij de opgave Wonen is:
We realiseren passende, toekomstbestendige huisvesting voor de juiste doelgroep op de juiste locatie voor de juiste prijs.
De opgave Wonen wordt steeds urgenter. In het coalitieakkoord gaven we al aan dat we als gemeente deze opgave niet alleen kunnen realiseren. We hebben onze partners hierbij nodig. Bovendien zijn we voor de ontwikkeling van plannen afhankelijk van het rijksbeleid. In de begroting 2023 hebben wij daarom aangegeven dat we starten met opstellen van het programma Wonen. Hierin brengen we de woonbehoeften in onze gemeente in kaart. Dit doen we op basis van autonome demografische ontwikkelingen uit het woonbehoefteonderzoek, de opgelegde taakstelling en de beschikbare ruimte voor onverwachte ontwikkelingen. We maken concreet hoe passende huisvesting voor de juiste doelgroep tegen de juiste prijzen eruit komt te zien. Ook andere zaken leggen we vast, bijvoorbeeld over het wel of niet toestaan om woningen te splitsen, het bouwen van mantelzorgwoningen, de verdeling van de woningvoorraad en de richtlijnen voor nieuwe projecten. Hieruit vloeit dus een verdere uitwerking van de opgave Wonen voort. Met de opgave Wonen, uitgewerkt in het programma Wonen willen wij een aantal maatschappelijke effecten bereiken op basis van meerdere strategische doelstellingen:
12
De opgave kent vier strategische doelstellingen: 1. 2. 3. 4.
We creëren woonruimte naar behoefte. We verbeteren, bewaken en behouden de balans We pakken meer regie op de woningmarkt Ontwikkelingen vinden plaats in samenspraak met onze inwoners en stakeholders
Per doelstelling hebben we maatschappelijke effecten
b.
geformuleerd
de juiste locaties c.
1. We creëren woonruimte naar behoefte a.
b.
We maken toekomstbestendige woningbouw mogelijk op Er zijn duidelijke randvoorwaarden voor toekomstige ontwikkelingen
Er wordt optimaal gebruik gemaakt van de wettelijke mo-
d.
We zijn creatief en innovatief in onze oplossingen
gelijkheden om woonruimte te creëren en behouden voor
e.
Tussen 2022 en 2026 wordt duidelijker wat de mogelijk-
onze eigen inwoners
heden en onmogelijkheden zijn op het gebied van de ruim-
Er komt meer woonruimte beschikbaar in onze gemeente
telijke ontwikkelingen en de fysieke leefomgeving
voor zowel onze eigen inwoners als de verschillende taakstelling
4. O ntwikkelingen vinden plaats in samenspraak met onze inwoners en stakeholders
Bij iedere ontwikkeling wordt de balans in ruimtelijke
a.
We zijn creatief en innovatief in onze oplossingen
inrichting als uitgangspunt genomen
b.
Onze inwoners en stakeholders voelen zich betrokken en
doelgroepen vanuit de wettelijke en maatschappelijke c. d.
de juiste locaties e.
gehoord
We maken toekomstbestendige woningbouw mogelijk op We zijn creatief en innovatief in onze oplossingen
c.
Tussen 2022 en 2026 wordt duidelijker wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn op het gebied van de ruimtelijke ontwikkelingen en de fysieke leefomgeving
2. We verbeteren, bewaken en behouden de balans a.
b.
c. d.
Er wordt optimaal gebruik gemaakt van de wettelijke mo-
Financiële gevolgen
gelijkheden om woonruimte te creëren en behouden voor
Om de maatschappelijke effecten te kunnen realiseren zijn extra
onze eigen inwoners
inspanningen noodzakelijk. Deze hebben aan de ene kant betrek-
Er komt meer woonruimte beschikbaar in onze gemeente
king op de bekostiging van diverse projecten en aan de andere
voor zowel onze eigen inwoners als de verschillende
kant op de intensivering van ambtelijke inzet (bijvoorbeeld voor
doelgroepen vanuit de wettelijke en maatschappelijke
het huisvesten van statushouders). Hierbij valt onder meer te
taakstelling
denken aan:
We koersen op een juiste mix in woningaanbod per kern
We werken in regio-verband samen aan de voorbereidende
en wijk
werkzaamheden van de huisvesting van asielzoekers,
Er is balans tussen wettelijke taakstellingen en autonome
statushouders en spoedzoekers en het herhuisvesten van
lokale ontwikkelingen e. 1.
Oekraïense vluchtelingen
Bij iedere ontwikkeling wordt de balans in ruimtelijke
Afronden vergunningsprocedure Veerse Dok en Oude Haven
inrichting als uitgangspunt genomen
Uitvoering geven aan de uitkomsten van het programma
We zijn creatief en innovatief in onze oplossingen
Wonen Het uitvoeren van een locatiestudie naar potentiële locaties
3. We pakken meer regie op de woningmarkt a.
Er wordt optimaal gebruik gemaakt van de wettelijke mogelijkheden om woonruimte te creëren en behouden voor
voor het toevoegen van woningen Het uitvoeren van het participatietraject rondom Achter de Hoeven
onze eigen inwoners
13
Economie & Toerisme
Ons uitgangspunt bij de opgave Economie & Toerisme is:
De gemeente Geertruidenberg is gastvrij naar bezoekers, biedt een fijn leefklimaat voor de inwoners, voorziet in ruimte voor ondernemerschap en is klaar voor een duurzame & innovatieve economie.
De gemeente Geertruidenberg is een gemeente waar het goed wonen, werken en recreëren is. We willen de komende jaren onze inzet op het gebied van economie intensiveren om het vestigingsklimaat voor ondernemers te verbeteren en met elkaar te komen tot een duurzame economie. We gaan voor trotse ondernemers en inwoners en zijn gastvrij naar onze inwoners. We werken hiervoor actief samen met onze partners, onder meer het Economisch Platform Geertruidenberg (Vereniging Ondernemers Geertruidenberg (VOG), Koninklijke Horeca Nederland (KHN), afdeling Geertruidenberg, ZLTO Amerstreek (vereniging voor boeren en tuinders in Zeeland, Noord-Brabant en Zuid-Gelderland), het Toeristisch Platform Geertruidenberg (VVV, horeca, agrotoerisme, waterrecreatie, musea, evenementen en cultuur) en regionale verbanden.
14
De opgave kent drie strategische doelstellingen: 1. 2. 3.
Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren Een circulaire, duurzame en innovatieve economie in 2050 of eerder De gemeente is gastvrij naar de bewoners en bezoekers
3. D e gemeente is gastvrij naar de bewoners en bezoekers a.
Het aantal toeristische overnachtingen stijgt met 15% in 2026 ten opzichte van 2019
b.
De toeristische recreatieve werkgelegenheid stijgt met 20% in 2026 ten opzichte van 2019
c.
Minimaal behoud van diversiteit van culturele organisaties en evenementen
Financiële gevolgen Om de maatschappelijke effecten te kunnen realiseren zijn extra inspanningen noodzakelijk. Voor de diverse projecten maken we extra kosten en dit vraagt om een grotere ambtelijke inzet:
Per doelstelling hebben we maatschappelijke effecten geformuleerd.
Ontwikkeling winkelgebied in elke kern met een eigen profilering Verbeteren fiets- en wandelinfrastructuur
1. H et vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren a.
Schonere, veiligere en meer aantrekkelijke bedrijventerreinen en winkelgebieden in 2026 ten opzichte van 2022
b. c.
Een afname van leegstand op de bedrijventerreinen en het
Realiseren Toeristisch Overstappunt Opstellen en uitvoeren van een circulair, duurzaam en lokaal inkoopbeleid (we sluiten hierbij aan bij de opgave duurzaamheid) Samen met onze ondernemers werken we aan de verbete-
kernwinkelgebied van 10% in 2026 ten opzichte van 2022
ring van het vestigingsklimaat (waaronder het werken aan
Een afname van leegstand in het compacte winkelgebied
de toekomst van de bedrijventerreinen)
en winkels buiten het kernwinkelgebied van 10% in 2026 ten opzichte van 2022
2. E en circulaire, duurzame en innovatieve economie in 2050 of eerder a.
In 2050 is de Geertruidenbergse economie circulair, met als tussendoel 50% in 2030
b.
De bedrijventerreinen zijn in 2050 energieneutraal
c.
Er komt meer ruimte voor innovatie vanuit bedrijven
15
Als gemeente zijn wij er voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. In ons beleid en bij de uitvoering daarvan staat onze samenleving centraal. Wij zetten hierbij nadrukkelijk in op samenwerking, ook met de gemeenteraad. Onze gemeentelijke dienstverlening vindt plaats binnen alle maatschappelijke opgaven. Onze dienstverlening heeft ook effect op het bereiken van de gewenste maatschappelijke effecten van onze andere opgaven.
De opgave Bestuur kent drie strategische doelstellingen: 1. 2. 3.
Bestuur & Dienstverlening
We hebben inzicht in de toekomstscenario’s van de gemeente op zowel de korte als lange termijn Wij zijn als college en gemeenteraad samen één overheid Wij zijn betrouwbaar, toegankelijk en werken continu aan inclusiviteit
Per doelstelling hebben we maatschappelijke effecten geformuleerd.
1. W e hebben inzicht in de toekomstscenario’s van de gemeente op zowel korte als lange termijn a.
Gezamenlijk met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners kennen we onze toekomst
b.
We zijn een sterk lokaal bestuur in West-Brabant en weten wat we zelf kunnen doen en waar we ondersteuning bij nodig hebben via regionale samenwerking
Ons uitgangspunt voor de opgave Bestuur is:
Wij zijn een krachtig lokaal bestuur dat klaar is voor de toekomst. We onderhouden en leggen de verbinding met de gemeenteraad, de inwoners, de ondernemers en de maatschappelijk partners. Wij investeren in de samenwerking met onze inwoners en laten zien wat we gaan doen. We werken aan het herstel van het vertrouwen in de plaatselijke politiek en zetten in op participatie van diverse groepen uit onze samenleving in die lokale politiek.
2. W e zijn als college en gemeenteraad samen één overheid a.
College en gemeenteraad kennen elkaars rollen, bevoegdheden en verantwoordelijkheden en respecteren elkaar daarin
b.
We trekken samen op in de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid
c.
Ons verhaal naar buiten is een gezamenlijk verhaal, waarbij we ruimte laten voor een andere mening
3. W ij zijn betrouwbaar, toegankelijk en werken continu aan inclusiviteit a.
Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zijn trots op de gemeente
b.
Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners vinden dat de gemeente afspraken nakomt en genomen besluiten motiveert
c.
We zetten in op participatie van diverse groepen uit onze samenleving in de lokale politiek zodat zoveel mogelijk inwoners participeren, zich gehoord voelen en vertegenwoordigd worden
16
Ons uitgangspunt voor de opgave Dienstverlening is:
Wij zijn een open en bereikbare gemeente. Wij werken met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijk partners samen vanuit vertrouwen en gelijkwaardigheid. Onze dienstverlening is dichtbij. Onze professionele medewerkers zijn betrokken, ondernemend, pakken zaken snel op en denken in mogelijkheden.
2. We zijn dichtbij en weten wat er speelt
De opgave Dienstverlening kent drie strategische doelstellingen: 1. 2. 3.
Wij verbeteren de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening (betrokken, ondernemend, professioneel en snel) Wij zijn dichtbij en weten wat er speelt (open, bereikbaar en dichtbij) We betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken (samen, vertrouwen, gelijkwaardig en mogelijkheden)
a.
Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners geven aan zich meer gehoord te voelen
b.
Onze (digitale) dienstverlening is afgestemd op de verschillende levensfases van onze inwoners
c.
Het gemeentehuis is het “huis” van de gemeente, iedereen voelt zich welkom
3. W e betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken a.
Jongeren voelen zich betrokken bij onze gemeente
b.
Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners hebben meer begrip voor onze besluiten, doordat ze passend zijn geïnformeerd en/of op onderdelen hebben mogen meedenken of meebeslissen
c.
Actieve deelname van inwoners ondernemers en maatschappelijke partners vindt plaats; de uitvoering van beleid past beter bij de behoefte
Per doelstelling hebben we maatschappelijke effecten geformuleerd.
d.
Zelfregie bij inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners is toegenomen
1. W ij verbeteren de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening
Financiële gevolgen
a.
De kwaliteit van onze (digitale) dienstverlening is ver-
Om de maatschappelijke effecten te kunnen realiseren zijn extra
hoogd
inspanningen noodzakelijk. Deze hebben onder meer betrekking
We communiceren meer helder, proactief en tijdig over
op:
wat we doen en niet doen
Opstellen servicenormen
We hebben de administratieve lastendruk voor onze
Doorontwikkeling loket Werk, Inkomen en Zorg (WIZ)
inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners
Toekomstvisie gemeente Geertruidenberg
verminderd
Onderzoek huisvesting gemeentehuis
We verlenen deskundiger advies en antwoord, zijn inle-
Vormgeven burgerparticipatie (samen met de gemeente-
b. c.
d.
vend en denken mee e.
De klachten over onder andere niet tijdig terugbellen, niet
raad) en intensiveren communicatie Intensiveren samenwerking gemeenteraad en college
tijdige afhandeling, het niet voldoen aan servicenormen zijn afgenomen 17
Financiën & Organisatie
Een financieel gezonde gemeente blijven is een opgave op zichzelf in deze onzekere tijden. We zullen eerst moeten kijken naar wat we moeten doen voordat we kunnen kijken naar wat we nog meer willen doen. We zullen daarom prioriteiten moeten stellen en veiligheidskleppen moeten inbouwen om er voor te zorgen dat we voldoende vet op de botten houden om tegenvallers op te kunnen vangen. Zodat we niet alleen op de korte, maar ook op de langere termijn aan onze taken en verplichtingen te kunnen blijven voldoen.
De opgave Financiën kent vijf strategische doelstellingen: 1. 2. Ons uitgangspunt bij opgave Financiën is:
We willen een financieel gezonde gemeente blijven door onze inkomsten op een zorgvuldige, doelmatige en rechtmatige manier te besteden. De lasten en baten die we hebben moeten bijdragen aan de opgaven die we geformuleerd hebben.
3. 4. 5.
We streven naar een structureel sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen We hanteren vastgestelde, waaronder ook wettelijke, objectieve en meetbare criteria en ratio’s We ontsluiten de P&C-producten voor iedereen en op een eenvoudige manier We streven meer inzicht in de financiële voortgang van alle opgaven na We zorgen ervoor dat bestedingen rechtmatig worden gedaan
We hebben voor deze opgave twee maatschappelijke effecten geformuleerd waarvoor wij ons de komende jaren inzetten, namelijk: a. De lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgaven zijn geformuleerd b. Onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners hebben inzicht in de wijze waarop wij volgens wet- en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen bereiken
18
Ons uitgangspunt bij opgave Organisatie is:
De organisatie van de gemeente Geertruidenberg wil een toekomstige en robuuste organisatie zijn, zodat voldaan kan worden aan de politieke ambities en maatschappelijke opgaven waarvoor we de komende jaren gesteld staan.
Het is noodzakelijk dat wij een ambtelijke organisatie hebben die toekomstbestendig is en van voldoende omvang. Zodat we onze politieke ambities kunnen behalen en de maatschappelijke opgaven waarvoor we de komende jaren staan kunnen aanpakken. We vinden het belangrijk dat capaciteit, kennis en kunde en on-
We hanteren bij Organisatie de volgende strategische doelstellingen: 1.
2.
dersteunende processen in balans zijn met de omvang van onze politieke ambities en maatschappelijke opgaven. Denk hierbij aan het gemeentehuis zelf, de faciliteiten en de informatiehuishouding. Bovendien willen we data, informatie en subsidies optimaal benutten om op een juiste wijze invulling te geven aan ons beleid voor de verschillende opgaven. We realiseren ons dat we een kleine gemeente zijn en dat we op sommige beleidsterreinen slagkracht missen. Er is sprake van
3.
We brengen in beeld hoe onze organisatie is ingericht en welke kennis en kunde we in huis hebben om de opgaven waar we voor staan het hoofd te kunnen bieden. De gemeente Geertruidenberg onderscheidt zich ten opzichte van andere vergelijkbare werkgevers door in te zetten op aantrekkelijk werkgeverschap. We onderzoeken onze huisvesting. Voldoet het “huis van de gemeente” nog aan de vereisten op het gebied van het hybride werken, duurzaamheid en de consequenties van het werken aan maatschappelijke opgaven?
krapte op de arbeidsmarkt. We merken dat het lastiger wordt om voldoende en goed personeel te werven. Reële ambities ten opzichte van de beschikbare capaciteit en financiële middelen zijn dus noodzakelijk. Op sommige onderdelen moeten we kiezen of
We willen een aantal maatschappelijke effecten bereiken:
we de werkzaamheden zelf uitvoeren of uitbesteden.
a. Capaciteit, kennis en kunde en ondersteunende processen (zoals het gebouw, de faciliteiten en informatiehuishouding etc.) zijn in balans met de omvang van de politieke ambities en maatschappelijke opgaven b. Samen met inwoners, ondernemers, partners en andere belanghebbenden geven we invulling aan de maatschappelijke opgaven waar we voor staan c. Kundig personeel aantrekken, binden en boeien
19