Beleidskader Sociaal Domein Geertruidenberg Vastgesteld.pdf
Tekst van het document
Visie delen en positie uitdragen
In de eerste periode staat het delen van de visie uit het beleidskader en het bewust worden van de eigen rol, positie en ambitie centraal. Lopende activiteiten worden daaraan getoetst en de principes worden bewuster toegepast in de dagelijkse praktijk. In de dienstverlening wordt gekeken hoe het beleidskader houvast kan geven bij het terugdringen van het aantal maatwerkvoorzieningen. Inwoners worden gestimuleerd zich nadrukkelijker uit te spreken en samen te werken aan eigen oplossingen. Betrokkenen
Wat vraagt dit
Inwoners
Spreken zich uit over meedoen in Geertruidenberg. Ze gaan het gesprek met elkaar en de gemeente. In algemene zin, en meer specifiek als ze zelf zorg en/of ondersteuning krijgen.
Professionals (betaald en onbetaald)
Reflectie op de eigen werkwijze. Is die in lijn met de visie en wat zijn mogelijke acties? Expliciet maken van de noodzakelijke randvoorwaarden voor professioneel handelen en dit uitdragen (informatie, kwaliteit, capaciteit, beslisruimte).
Maatschappelijke organisaties
Spreken zich uit over de eigen positie, maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid en ambities in het sociaal domein. Zoeken daarvoor het gesprek en delen beschikbare informatie binnen de wettelijke mogelijkheden.
Gemeente
Beleidskader tot kader maken in de dagelijkse contacten. Visie uitdragen als start voor het gesprek en deze voorleven. Basisvoorwaarden creëren voor de kwaliteit van de dialoog en regievoering door de inwoners. De consequenties aanvaarden dat het weleens niet of anders gaat dan gewild.
4.3.2
Visie toepassen en opgaven oppakken
De ondersteuning en ontwikkeling in het sociaal domein wordt meer vanuit en samen met de samenleving ingevuld en opgepakt. Integraliteit wordt steeds meer vanzelfsprekend. Maatschappelijke vraagstukken worden door de gemeente samen met betrokken inwoners en organisaties gesignaleerd en geagendeerd. Initiatieven worden geïnitieerd vanuit gedeelde analyses of daarmee verbonden. Beleidsmatig betekent dit investeren in datagestuurd werken. En in het ontwikkelen (of liever samenstellen) van een monitor sociaal domein en de inbedding hiervan in een integraal sturingsmodel. De inzichten hieruit leiden tot een doelgerichte, gemeentelijke agenda als basis voor het gesprek met inwoners en organisaties. Beleidskader Sociaal Domein Gemeente Geertruidenberg , vastgesteld 1 juli 2021 24
De trajecten voor opgavegericht samenwerken en zelforganisatie, faciliteren deze werkwijze en zorgen dat een onomkeerbaar proces wordt ingezet.
Betrokkenen
Wat vraagt dit
Inwoners
Oriënteren zich op de eigen vraag en toekomst en pakken regie. Hebben oog voor elkaar en pakken actief vragen en vraagstukken in de eigen leefomgeving op.
Professionals (betaald en onbetaald)
Bekijken met de inwoner wat nodig is en bewaken daarbij de minimale condities, zoals veiligheid en netwerk. Hebben inwoners in beeld die niet mee kunnen komen en houden een vinger aan de pols. Signaleren onderliggende vragen in de wijk.
Maatschappelijke organisaties
Nemen een actieve rol in het signaleren van vragen en ontwikkelingen in hun eigen werkveld en de samenleving. Agenderen deze bij betrokkenen, pakken gedeelde vraagstukken samen op en dragen hun deel bij.
Gemeente
Monitor samenstellen en (laten) vullen en het brede gesprek hierover aangaan. Regievoeren over eigen inhoudelijke agenda én samenspel in duidelijke (wisselende) rolverdeling. Consistente visie en aanpak van gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie.
4.3.3
Nieuw voor oud, collectiviteit en preventie versterkt
Kansrijke of succesvolle initiatieven leiden tot vernieuwende werkwijzen en organisatievormen. Naast specifieke specialistische interventies zijn dit veel meer collectieve activiteiten, gericht op preventie of laagdrempelige ondersteuning in de eigen omgeving. Effectiviteit wordt bepaald aan de hand van de monitor die steeds beter in staat is een compact, relevant en concreet beeld te geven van de Geertruidenbergse samenleving. Inkoop en subsidiering is beleidsrijk en ondersteunt de visie en de beoogde beweging. De rol van de gemeente is duidelijk meer faciliterend geworden. Betrokkenen
Wat vraagt dit
Inwoners
Bereidheid om te investeren in eigen gezondheid en die van de directe omgeving. Bij vragen bewust afwegen wat zelf op te lossen is en wanneer een professionele blik nodig is.
Professionals (betaald en onbetaald)
Steeds beter worden in op de handen blijven zitten en zo nodig juist eerder preventief inzetten. Samen leren, bijvoorbeeld door middel van casuïstiekoverleg, om niet te vroeg en niet te laat te handelen. Zicht krijgen op de effectiviteit van preventie en collectiviteit.
Maatschappelijke organisaties
Nemen steeds meer verantwoordelijkheid om iedereen mee te laten doen. Maken zichtbaar welke mogelijkheden zij bieden, welk effect ze daarmee bereiken. Ze ontwikkelen waar nodig in samenwerking beter of aanvullend nieuw aanbod.
Gemeente
Leiderschap en lef. Dit is een spannende fase waar steeds meer aan inwoners en maatschappelijk partners wordt overgelaten en de gemeente indirecter stuurt via effectmeting, monitoring en integrale financiering. Enerzijds
Beleidskader Sociaal Domein Gemeente Geertruidenberg , vastgesteld 1 juli 2021 25
betekent dit het goed waarborgen van zaken als privacy en veiligheid en anderzijds financiële ontschotting en het bieden van handelingsvrijheid.
4.3.4
Borgen van het integrale sociaal domein
We weten dan veel beter wat wel en niet werkt en waarom. Met elkaar zijn stappen gemaakt met een aantoonbaar effect. We weten welke opgaven opgepakt zijn, wat dat opgeleverd heeft en wat er nu moet gebeuren om de effectiviteit te waarborgen en verder te komen. Dit betekent het met partners borgen van de doorontwikkelde basisinfrastructuur in het sociaal domein; en van het vernieuwde samenspel via de beleidscyclus. Het is ook het moment om weer nadrukkelijk vooruit te kijken en een passend vervolg te geven aan dit beleidskader. Een vervolg dat start met een gedeelde visie met alle betrokkenen omdat het sociaal domein dan allang niet meer een exclusief onderwerp van de gemeente is, maar een dynamisch domein van de hele gemeenschap. Betrokkenen
Wat vraagt dit
Inwoners
Kijken naar de gemeente als ze er zelf niet uitkomen. Het maakt dan niet uit waar ze hun vraag stellen. Ze herkennen eenzelfde visie en werkwijze, weten wat er van henzelf verwacht wordt en hechten eraan dat ook zelf te doen.
Professionals (betaald en onbetaald)
Delen elkaars visie en werkwijze en zijn verbonden. Ze weten elkaar op de achtergrond makkelijk te vinden waardoor kwaliteit en efficiëntie gewaarborgd is. Leren is vast onderdeel van alle samenwerkingen.
Maatschappelijke organisaties
Bereidheid om meer onder één vlag en verhaal samen te werken richting inwoners. Echte duurzame samenwerkingen aangaan, medebepalend zijn, en ervan leren op het juiste niveau.
Gemeente
Integrale regierol in het sociaal domein. Goede afstemming, meer inhoudelijk. Lef om nee te zeggen en in staat te onderbouwen waarom iets wel of niet kan. Passend maken van de gemeentelijke organisatie op een realiteit waarin intern en extern steeds meer door elkaar is gaan lopen en de gemeente partner is in tal van netwerken.
Beleidskader Sociaal Domein Gemeente Geertruidenberg , vastgesteld 1 juli 2021 26
5 Sturing : Waarmee we vast houden 5.1 Inleiding In de voorgaande hoofdstukken hebben we vastgelegd wat we willen bereiken en hoe we daar naartoe willen groeien. Daarbij aansluitend op de individuele en maatschappelijke vragen én initiatieven. Dat gaat niet zomaar gebeuren door los te laten. Het vraagt juist meer regie van de gemeente, maar wél op een andere manier. In dit hoofdstuk is uitgewerkt hoe de sturing op het sociaal domein wordt ingevuld. En waarmee de transformatie van de voorzieningen en werkwijzen in het sociaal domein naar een toekomstbestendige ondersteuningsstructuur gerealiseerd moet worden.
5.2 Sturing op het sociaal domein De sturing op het sociaal domein verloopt in de kern via de zogenaamde Big 8, hiernaast afgebeeld. Er wordt onderscheid gemaakt tussen het proces van regie, beleid en programmeren, en het proces van uitvoeren en verantwoorden. Deze processen worden verbonden middels het jaarplan sociaal domein. De beschikbare middelen worden daarin gekoppeld aan geselecteerde opdrachten en activiteiten. Met deze beleidscyclus kan de gemeente effectief invulling geven aan haar (wettelijke) verantwoordelijkheden en taken in het sociaal domein en aan de positie die de samenleving daarin van haar verwacht. 5.2.1
Proces van regie, beleid en programmeren
In dit (beleidsvormend) proces houdt de gemeente continu voeling met de interne en externe omgeving, analyseert vraagstukken, initiatieven en rapportages, toetst deze aan de visie en vertaalt ze naar opdrachten op de beleidsagenda voor het sociaal domein. De agenda is dynamisch en wordt beheerd door een interne kerngroep sociaal domein, waaraan zowel beleid en uitvoering deelnemen. De beleidsagenda is hét houvast bij afspraken met maatschappelijke partners, en bij prioritering van de inzet van de gemeentelijke middelen. In het jaarplan sociaal domein, of waar nodig ad hoc. 5.2.2
Proces van uitvoeren en verantwoorden
In dit (beleidsuitvoerend) proces worden de middelen, conform het jaarplan, ingezet voor het uitvoeren van de beleidsagenda. Dat alles op basis van de visie, beleidsuitgangspunten en doelen uit het beleidskader. Dat betreft dus zowel de eigen dienstverlening van de gemeentelijke organisatie, de gemeentelijke gefinancierde dienstverdeling door derden (via inkoop en/of subsidiering) en aanpak van maatschappelijke opgaven via opgavegericht werken. Via een monitor is zicht op de realisatie van de activiteiten. Beleidskader Sociaal Domein Gemeente Geertruidenberg , vastgesteld 1 juli 2021 27
De sturing vindt plaats in een complexe en dynamische context. Zie afbeelding.
5.3 Meerjarencyclus Deze dynamiek wordt ook vertaald naar de meerjarencyclus en de houdbaarheid van de verschillende plannen en agenda’s. Het beleidskader is geldig zolang het in de behoefte en functie voorziet. De beleidsagenda is dynamisch, en wordt per kwartaal door het cluster Beleid geactualiseerd. Dit zo veel mogelijk gekoppeld aan de P&C-cyclus van de gemeente. Het jaarplan sociaal domein is gekoppeld aan de begrotingscyclus. De monitoring en evaluatie verloopt in aansluitende horizon en frequentie. Dat geldt intern binnen de gemeente, maar ook in de afspraken met maatschappelijke partners.
Beleidskader Sociaal Domein Gemeente Geertruidenberg , vastgesteld 1 juli 2021 28