CConstaterende datGeertruidenberg
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2027-2030

De raad debatteert 29 oktober 2026, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: Begroting 2027-203047.474 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 6

Als we bovenstaande tabel bekijken met de ontwikkeling van de financiële kengetallen, ontstaat er vooralsnog een stabiel beeld, echter met de kanttekening dat deze de komende jaren onder druk komt te staan. Zowel de netto schuldquote als de solvabiliteitsratio blijven de komende jaren nog binnen de neutrale zone. De solvabiliteitsratio is de afgelopen periode positief gevoed door toevoegingen aan de vrije algemene reserve. We hebben dit gedaan met het beeld van de toekomst en de mogelijkheid om bewegingsruimte te blijven creëren. Iets dat we nodig achten gezien de aankomende ontwikkelingen en investeringsagenda. De invloed van de resultaten in de grondexploitaties op onze begroting is minimaal en met de belastingcapaciteit blijven we onder het landelijk gemiddelde. Een punt van aandacht is de structurele exploitatieruimte. Een financieel gezonde gemeente laat hier een klein positief percentage zien. In de jaarrekening 2025 zien we dat dit in Geertruidenberg ook het geval is, echter zit onze zorg in de aankomende jaren. Daar zal de uitdaging zijn om alle structurele lasten met structurele baten te kunnen financieren. Het beeld voor de komende begrotingsjaren is momenteel nog neutraal, echter bestaat het risico dat deze de komende jaren alsnog onder nul daalt. 66

67 Paragraaf C - Onderhoud kapitaalgoederen Het BBV schrijft voor dat de paragraaf betreffende het onderhoud van kapitaalgoederen ten minste de volgende kapitaalgoederen bevat: a. wegen; b. riolering; c. water; d. groen; e. gebouwen. Van de kapitaalgoederen wordt aangegeven: a. het beleidskader; b. de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties; c. de vertaling van de financiële consequenties in de begroting en jaarrekening. In deze paragraaf lichten wij de consequenties toe van het gekozen kwaliteitsniveau voor kapitaalgoederen binnen het beleidskader. Algemene uitgangspunten De gemeente beheert ongeveer 310 hectare aan openbare ruimte. Onder deze openbare ruimte vallen: wegen, riolering, infrastructurele kunstwerken waterpartijen en openbaar groen. Verder rekenen wij alle virtuele objecten (niet zichtbaar zoals kadastrale grenzen) en reële objecten (zichtbaar, zoals een bouwwerk) onder, op en boven de grond als taak toe aan de openbare ruimte. Gebouwen behoren niet tot de openbare ruimte, maar worden wel als kapitaalgoed meegenomen. Hieronder geven we voor deze kapitaalgoederen een nadere beschrijving van de wijze van beheer en onderhoud. Het beleid voor het onderhoud van de kapitaalgoederen is onder meer opgenomen in het overzicht kader stellende beleidsnota’s en onderhoudsplannen.

Wettelijke bepalingen Van toepassing zijn onder meer de volgende documenten, "Notitie Materiële vaste activa " (2019) en “Handreiking onderhoud kapitaalgoederen” (2020) uitgebracht door de Provincie Noord- Brabant als toevoeging op deze notitie. Tevens is kennisgenomen van het themaonderzoek paragraaf onderhoud kapitaalgoederen van 19-03-2025. Deze notities behandelen de wijze van activeren, waarderen en afschrijven van activa en het onderhoud van kapitaalgoederen. Ook zijn aandachtspunten voor de financiële verordening opgenomen. Het BBV schrijft recente beheerplannen voor. Onder een recent beheerplan wordt verstaan: maximaal vijf jaar oud. Voor het verslagleggingsjaar 2027 mag het beheerplan derhalve niet ouder zijn dan 2023. Van deze vijf jaar kan door de raad alleen gemotiveerd afgeweken worden. Onderhoudskosten worden gemaakt om het object gedurende de levensduur op een bepaald kwaliteitsniveau te houden of weer te krijgen (naar behoren laten functioneren en een bepaalde representativiteit laten behouden). Onderhoud kan worden onderscheiden in groot onderhoud en klein onderhoud. Klein onderhoud Bij klein onderhoud gaat het om dagelijkse reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goede werkende en veilige staat te houden tegen een van tevoren vastgesteld kwaliteitsniveau.

Hierbij gaat het om maatregelen die noodzakelijk zijn om het object blijvend naar behoren te laten functioneren of haar representativiteit te laten behouden. Klein onderhoud vindt meestal plaats naar aanleiding van meldingen. De uitgaven voor klein onderhoud lopen altijd via de exploitatie. Groot onderhoud Groot onderhoud ontstaat na een langere periode van gebruik van een object als gevolg van slijtage, en betreft doorgaans gepland onderhoud van ingrijpende aard. Het wordt uitgevoerd op een substantieel deel van het object en vindt plaats na een langere gebruiksperiode. Groot onderhoud vindt meestal plaats naar aanleiding van bevindingen uit de reguliere inspectieronden . De uitgaven voor groot onderhoud wordt, met uitzondering van Openbare Verlichting, Water (baggeren) en Groen, gedekt uit een daarvoor bestemde voorziening. Beleidskader- en onderhoudsplannen Wij werken zoveel mogelijk met beleid- en onderhoudsplannen (Programma's). Deze Programma's geven over meerdere jaren inzicht in benodigde financiële middelen om de functie van de beheerobjecten, binnen de door de raad vastgestelde beeld-kwaliteitskaders, te kunnen waarborgen. Het integrale beheerplan ‘Programma Openbare Ruimte’ heeft een doorstart gemaakt als het programma Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) dat in maart 2025 door de raad is vastgesteld.

In het DIOR zijn de beleidskaders voor het beeld-kwaliteitsniveau van de openbare ruimte vastgelegd. In de Kadernota 2026 is aangegeven dat wij in 2027 starten met het implementeren van het DIOR. Na een implementatietijd van drie jaar moet de openbare ruimte vanaf 2030 voldoen aan de in het DIOR gestelde beeld-kwaliteit kaders. Deze kaders worden vanaf 2027 verwerkt in de nieuwe Programma's. De beleid- en onderhoudsplannen en de in het DIOR vastgelegde onderhoudsniveaus van de beheerobjecten (kapitaalgoederen) zijn maatgevend voor de onderhoudslasten in het betreffende jaar. Uitsluitend de geplande onderhoudslasten (die van jaar tot jaar kunnen variëren) waarvoor gespaard wordt mogen ten laste van de voorzien worden gebracht. Onderhouds- en beleidsplannen worden in de regel voor een periode van vijf jaar opgesteld en daarna herijkt en indien noodzakelijk aangepast. Voor wegen, wordt op basis van de inspecties, elke twee jaar het onderhoudsprogramma geactualiseerd. Voor Openbare Verlichting en Groen is gekozen om deze niet via een voorziening te beheersen maar de kosten rechtstreeks via de exploitatie te laten lopen. In de onderstaande tabellen staan de beleid- en beheerplannen met het jaar van ingang van het plan en het jaar waarin het plan geactualiseerd moet worden.

Een nieuw plan dient uiterlijk na 5 jaar opgesteld te worden of eerder indien er significante wijzigingen zich voordoen. Tevens is opgenomen wat het door de raad vastgestelde onderhoudsniveau is en of er een voorziening is ingesteld. Beleidsplan | 1e jaar Laatste jaar Toelichting Op 28 mei 2026 heeft de raad het Programma Onderhoud Wegen 2026-2035 vastgesteld. In dit Programma is het beleid en beheer met betrekking tot de wegen in de gemeente vastgelegd en zijn de daaruit voortvloeiende kosten voor dagelijks- en groot onderhoud alsmede de investeringen weergegeven. De financiële paragraaf van dit Wegen | 2026 | 2035 Programma zal elke twee jaar na aanleiding van de nieuwe inspectieronde worden bijgesteld. De uitgaven voor het groot onderhoud aan de wegen worden gedekt uit de voorziening Wegen. Uiterlijk in 2030 zal een nieuwe Programma Onderhoud Wegen opgesteld worden voor de periode 2031-2040 en aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd. Op 18 december 2025 is het programma Infrastructurele Kunstwerken 2026-2032 door de raad vastgesteld. Dit Programma bevat de beheerkaders voor de infrastructurele kunstwerken, zoals bruggen, kademuren, tunnels, geluidschermen, etc.. Dit Programma wordt elke vijf jaar op basis van een nieuwe inspectieronden bijgesteld.

De uitgaven voor Infrastructurele kunstwerken | 2026 | 2032 het groot onderhoud aan de infrastructurele kunstwerken dat uit dit plan voortvloeit worden gedekt uit de Voorziening Infrastructurele Kunstwerken. In 2027 vindt een nieuwe inspectieronden van de infrastructurele kunstwerken plaats. Op basis van deze nieuwe inspectie wordt in 2028 een nieuw Programma Infrastructurele Kunstwerken voor de periode 2028-2037 opgesteld en aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd. Openbare verlichting | 2024 | 2033 Alle uitgaven lopen direct via exploitatie. In 2028 zal het Programma Openbare verlichting 2024-2033 herijkt worden. De financiële paragraaf wordt elke twee jaar herijkt. Deze 68 Beleidsplan | 1e jaar | Laatste jaar | Toelichting herijking heeft in het kader van de bezuinigingen en ombuigingen begin 2025 plaatsgevonden verwerkt in de begroting 2026-2029 en volgende jaren. In 2028 wordt een nieuw Programma Openbare Verlichting voor de periode 2028-2037 opgesteld en voor besluitvorming aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd. De kosten (exploitatie en kapitaallasten van investeringen) die voortvloeien uit dit programma worden gedekt uit de Voorziening Riolering. Vanaf 2027 worden de kosten Riolering | 2024 | 2028 | van het baggeren van binnendijkese wateren ten laste van de voorziening Riolering gebracht.

Omdat de hoogte van deze voorziening ruim toereikend blijft, zal naar verwachting in 2028 het nieuwe Programma Stedelijk Water worden voorgelegd aan de raad. In 2026 is in september het nieuw beleid- en beheerprogramma voor het Baggeren van de binnendijkse wateren opgesteld. De kosten voor het baggeren worden vanaf 2027 gedekt uit de Voorziening Riolering. Daarmee is de voorziening baggeren komen te vervallen Baggeren / Binnenhavens | 2026 | 2031 | conform raadsbesluit. In 2027 wordt de baggerstrategie en programma voor de Donge aan de raad ter vaststelling aangeboden. Hiervoor is conform voornoemd besluit een reserve voor ingesteld. In 2027 wordt het KRW-actieplan voorgelegd aan de gemeenteraad. Gebouwen (incl. onderwijs) | 2024 | 2028 | De kosten voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen worden gedekt uit de Voorziening Gemeentelijke Eigendommen. Groen | 2024 | 2028 | Eind 2024 heeft de raad het Omgevingsprogramma Groen vastgesteld. Na vijf jaar wordt dit programma herijkt. De beleid- en onderhoudsplannen voor Baggeren / Binnenhavens heeft als gevolg van personele wisselingen en het verschuiven van taken vertraging opgelopen. Beheersplan | Voorziening | Onderhoudsniveau Het kwaliteitsniveau voor de wegen is door de raad vastgesteld op C-niveau conform de Kwaliteitsgids Openbare Ruimte 2023 van het CROW.

In het DIOR (Duurzame Inrichting Openbare Ruimte) is voor het centrumgebied van Geertruidenberg en Raamsdonksveer en de stadsontsluitingswegen het onderhoudsniveau het B vastgesteld. De overige wegen blijven Wegbeheer | Ja | op beeld-kwaliteitsniveau C onderhouden worden. Het DIOR wordt vanaf 2027 geïmplementeerd. Eind 2026 worden de wegen opnieuw geïnspecteerd. Naar aanleiding van deze inspectie wordt de financiële paragraaf van het programma geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De financiële gevolgen die voortvloeien uit de kwaliteitskeuze van het DIOR worden hierbij meegenomen en inzichtelijk gemaakt. Vanaf 2030 moeten de centrumgebieden van Geertruidenberg en Raamsdonksveer en de stadsontsluitingswegen aan het beeld-kwaliteitsniveau B voldoen. De infrastructurele kunstwerken worden op basis van de CROW richtlijn CUR-Aanbeveling 117 geïnspecteerd. Indien daar na deze inspectie aanleiding toe is, wordt er een aanvullende technische inspectie van het kunstwerk uitgevoerd. In 2027 worden de infrastructurele kunstwerken opnieuw geïnspecteerd. Infrastructurele | In het DIOR is het beeld-kwaliteitsniveau B voor de infrastructurele kunstwerken vastgesteld. In 2027 worden de kunstwerken | Ja | infrastructurele kunstwerken opnieuw geïnspecteerd. Op basis van deze inspectie wordt de financiële paragraaf geëvalueerd en indien noodzakelijk bijgesteld.

Vanaf 2027 zal dit bij de herijking van het wegbeheerplan meegenomen worden. De financiële gevolgen die voortvloeien uit de kwaliteitskeuze van het DIOR worden hierbij meegenomen en inzichtelijk gemaakt. Vanaf 2030 moeten de infrastructurele kunstwerken aan het beeld-kwaliteitsniveau B voldoen. Voor de openbare verlichting is geen onderhoudsniveau vastgesteld. Alle nieuwe verlichting dient te voldoen aan Richtlijnen Openbare Verlichting 2011 (ROVL 2011) NEN3140 en NEN1010. | Openbare verlichting ouder dan 2011 moet voldoen aan richtlijn OVL. Dit is opgenomen in het Programma Openbare Verlichting 2024-2033. Openbare | Nee | In het DIOR is het beeld-kwaliteitsniveau C voor de openbare verlichting vastgesteld. Het DIOR wordt vanaf 2027 Verlichting | geïmplementeerd. Na een implementatieperiode van drie jaar moet de openbare verlichting in 2030 aan dit beeld- kwaliteitniveau voldoen. In het nieuwe Programma Openbare Verlichting voor de periode 2029-2038, worden de financiële gevolgen die voortvloeien uit de kwaliteitskeuze inzichtelijk gemaakt worden. Uitvoering voor beheer en onderhoud van het stedelijk watersysteem vindt plaats op basis van de beheerstrategie Riolering | Ja | zoals opgenomen in het Programma Stedelijk Water 2024-2028, gemalen NEN3140 - BRL14020, riool inspectie NEN- EN 13580-2.

Daarnaast worden maatregelen genomen om het hydraulisch functioneren te verbeteren en een bijdrage geleverd aan de klimaatadaptieve leefomgeving door afkoppelen. Baggeren / | Nee | Volgens beleid, wet- en regelgeving 1. Omgevingswet waaronder het Besluit activiteiten Leefomgeving en Besluit Binnenhavens | Bodemkwaliteit, 2. Kaderrichtlijn water, 3. Waterschap verordening WSBD categorie A en B 4. Basis is kwaliteitsniveau 3 'redelijke conditie', plaatselijk zichtbare veroudering, functievervulling niet in gevaar. Voor Gebouwen | Ja | gebouwen die gesloopt of verkocht worden kan gekozen worden voor een lager kwaliteitsniveau. De gemeentelijke gebouwen vallen buiten de scope van het DIOR. In het DIOR is voor groenonderhoud het beeld-kwaliteitsniveau B opgenomen. Voor het bestrijden van onkruid op Groen | Nee | verhardingen is geen beeld-kwaliteitsniveau opgenomen, omdat het vanwege klimaatverandering in de praktijk het niet meer mogelijk is hierop te sturen. en/of de kosten hiervan te kunnen beheersen. 69 70 Algemene Beleids- en beheerkaders De landelijk geformuleerde normen en richtlijnen, aangevuld met het locale vastgestelde beleid, vormen het uitgangspunt voor de beleids- en beheerkaders. Deze wijze van werken geeft richting aan kwaliteitsniveaus en beheermethodieken en dient als referentie en toetssteen voor onze gemeentelijke normen en aanpak.

De beheeractiviteiten zijn en worden gericht op het voorkomen van achterstallig onderhoud, onveilige situaties en schadeclaims. De door de raad vastgestelde kwaliteitsniveaus worden geborgd binnen de daarvoor door de raad beschikbaar gestelde budgetten. Om beter in te kunnen spelen op de beleving en de wensen van de gebruiker van de openbare ruimte wordt gewerkt in wijkteams. Planningen Op basis van de beleids- en beheerplannen en de uitgevoerde inspecties worden door de assetbeheerders uitvoeringsplannen opgesteld voor het uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden. We beoordelen vooraf aan de uitvoering of de aanpak die op basis van de inspecties wordt voorgesteld noodzakelijk is. De beeld-kwaliteitskaders uit het DIOR zijn, zijn hierbij leidend. Ook spelen de integrale aanpak, participatie en vraaggericht werken een mede bepalende rol voor de jaarlijkse planning. Integrale werkzaamheden Voor de uitvoering van beleids- en beheertaken geldt dat deze zoveel mogelijk integraal tot stand komen. Op deze wijze nemen we bij de aanpak van een weg zo nodig ook de riolering, de openbare verlichting, het groen, klimaatadaptatie en verkeersmaatregelen mee. Vanaf 2029 wil Enexis beginnen met het verzwaren van het energienetwerk in de gemeente (energietransitie).

In 2027 starten we met de voorbereiding/uitvoering van de volgende werkzaamheden • Ranonkelstraat/Rijtselaan en een deel van de Vijfhoevenlaan (vervangen riolering en klimaatadaptieve inrichting) • 't Lint (tracé Kerklaan - Luiten Ambachtstraat • Herstel diverse wegen bedrijventerrein Dombosch I (verhardingen en klimaatadaptieve maatregelen, mede in het kader van 'Toekomst bestendig Dombosch) • Herstel diverse wegen bedrijventerrein Dombosch II (verhardingen en klimaatadaptieve maatregelen, mede in het kader van 'Toekomst bestendig Dombosch) • voorbereiding vervangen Bergse Brug gecombineerd met de aanpak van de black-spot Stationsweg/Plantsoen • Beschoeiing Vestingwallen Integrale afstemming bij rehabilitatie werkzaamheden Bij de uitvoering van rehabilitaties wordt altijd gekeken of integrale afstemming met werkzaamheden van derden, zoals duurzaamheid en energietransitie. Daarnaast vindt tweemaal per jaar een afstemmingsoverleg met betrekking tot de reguliere (onderhouds)werkzaamheden van Brabant Water en Enexis plaats. Financieel kader In de onderstaande tabellen treft u het verloop van de van de voorzieningen en de jaarlijkse exploitatie uitgaven voor groen en openbare verlichting aan. S.= saldo Stort.= storting Onttr.= onttrekking NR. Omschrijving S. 1-1-2027 Stort. Onttr. S. 31-12-2027 Stort. Onttr. S. 31-12-2028 Stort. Onttr. S. 31-12-2029 Stort. Onttr. S.

31-12-2030 Voorziening 501 geprogrammeerd | 2.318.454 | 295.000 225.900 | 2.387.554 295.000 | 840.460 1.842.094 | 295.000 254.938 1.882.156 | 295.000 254.938 1.922.218 onderhoud wegen Voorziening 508 infrastructurele | 465.301 80.000 | 50.916 | 494.385 | 80.000 | 166.257 | 408.128 80.000 | 57.957 | 430.171 80.000 | 57.957 | 452.214 werken Voorziening 509 onderhoud gem. | 2.544.785 | 534.483 471.000 | 2.608.268 534.483 | 456.900 2.685.851 | 534.483 310.000 2.910.334 | 534.483 310.000 3.134.817 eigendommen 533 Voorziening baggeren* 544 Voorziening | 5.559.223 | 79.488 | 635.919 | 5.002.792 | 79.488 | 417.553 4.664.727 | 79.488 | 116.838 4.627.377 | 79.488 | 208.340 4.498.525 riolering 545 Voorziening | 350.433 | 0 -276.177 | 626.610 | 0 -195.513 | 822.123 | 0 -77.515 | 899.638 | 0 -77.515 | 977.153 afvalstoffenheffing * (vanaf 2027 geen voorziening meer) De tabel "staat van de voorzieningen" schetst een beeld van de jaarlijkse toevoegingen en onttrekkingen die van invloed zijn op de exploitatiecijfers. In deze staat zijn de feitelijke aanwendingen niet meegenomen. Deze feitelijke aanwendingen worden gebaseerd op meerjarige plannen die periodiek geactualiseerd moeten worden. Indien uit de actualisatie blijkt dat een voorziening ontoereikend wordt dan dient hiervoor tijdig een maatregel moeten worden getroffen.

Maatregelen kunnen in de jaarrekening opgenomen worden, maar ook in de meerjarenbegroting van het volgende jaar. Nr | Kapitaalgoederen | Jaarlijkse investering | Gemiddeld Jaarbudget onderhoud a | Openbare verlichting | 130.000 | 120.000 b | Groen * | 615.000 | 1.192.475 c | Baggeren ** | 226.000 | 10.000 * Invoering kan mogelijk pas ingaan in 2028 ** Conform vastgesteld plan jaarljks wisselend derhalve een gemiddeld bedrag Paragraaf D - Financiering De gemeente leent in sommige gevallen geld om bijvoorbeeld grote investeringen te kunnen financieren, maar op andere momenten kan ook sprake zijn van overtollige liquide middelen. Om de financieringskosten van het benodigde geld zo laag mogelijk te houden kent de gemeente een treasuryfunctie. In deze paragraaf wordt de treasuryfunctie van de gemeente nader uitgewerkt. De treasuryfunctie omvat alle activiteiten die gericht zijn op het beheer van de financiële middelen en de risico’s daarvan. Aan de treasuryfunctie ligt de meest recente versie van het Treasurystatuut van de gemeente ten grondslag. Het Treasurystatuut geeft de infrastructuur voor de inrichting van de financieringsfunctie, terwijl de uitwerking zijn weerslag vindt in de paragraaf financiering in de begroting en de verantwoordingsinformatie daarvan in de jaarrekening.

De doelstellingen van de treasuryfunctie van de gemeente zijn: 71 • | het verzekeren van een duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities, zodat te allen tijde in de behoefte aan financiële middelen kan worden voorzien teneinde de door de raad vastgestelde programma’s te kunnen uitvoeren; • | het beschermen van de gemeentelijke vermogenswaarden en de resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s; • | het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) respectievelijk de limieten en richtlijnen van het Treasurystatuut; • | het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities. Met het opstellen van deze paragraaf wordt vormgegeven aan de onderdelen die in de artikelen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de meest recente versie van de Financiële verordening Geertruidenberg zijn opgenomen omtrent financiering. Renteomslag De gemeente hanteert voor het toerekenen van financieringskosten aan de verschillende programma’s een werkwijze waarbij geen direct verband aanwezig is tussen een bepaalde investering en het aantrekken van de daarvoor benodigde financiering.

Alle financieringskosten van de gemeente worden verzameld en vervolgens toegekend aan de verschillende programma’s op basis van de renteomslag. De rentes op de geld- en kapitaalmarkt zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. Het verloop hierin is in onderstaande tabel weergegeven. Renteverloop (standen per 1 januari) | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 (gemiddelde) Financiering < 1 jaar | 2,45% | 2,45% | 2,45% | 3,75% | 5,00% | 5,00% | 4,75% Financiering 25 jaar | 0,79% | 0,31% | 0,80% | 3,37% | 3,09% | 3,29% | 4,03% Financiering 40 jaar | 0,47% | 0,08% | 0,58% | 3,41% | 2,92% | 3,19% | 3,95% Bron: BNG Bank Ruim de helft van de nog lopende leningen kennen een lage rente, gemiddeld rond de 1%. Sinds 2024 zijn verschillende leningen, ruim een kwart van onze nog lopende leningen, afgesloten met een rente van rond de 3% . Gerekend vanuit het investeringsplan voor de komende jaren is de verwachting dat vanaf het jaar 2028 wederom langlopende leningen afgesloten moeten worden om de investeringen te financieren. Rekening houdend met de huidige rentepercentages betekent dit dat de financieringskosten de komende jaren zullen stijgen. De renteomslag voor 2027 is begroot op 0,50%, voor 2028 op 1,00% en voor 2029 en 2030 beide op 1,75%.

Renterisicobeheer Kasgeldlimiet (kortlopende financiering) De kasgeldlimiet is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het begrotingsjaar. De gemiddelde netto-vlottende schuld mag de limiet niet overschrijden. Dit betekent dat voor dit bedrag geen langlopende geldlening hoeft te worden aangetrokken. Toegestane kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000) Omvang begroting per 1 januari 2026 | 85.209 Kasgeldlimiet in % van de grondslag | 8,50% Kasgeldlimiet in bedrag | 7.243 72 Bij drie achtereenvolgende kwartalen met overschrijding van dit kasgeldlimiet dient de Provincie, als toezichthouder, te worden ingelicht en moet worden aangeven hoe de overschrijding van de kasgeldlimiet wordt voorkomen. De verwachting is dat de kasgeldlimiet naar verwachting niet wordt overschreden gedurende het jaar 2027. Renterisiconorm (langlopende financiering) De renterisiconorm is een bedrag ter grootte van een percentage van het begrotingstotaal (totale lasten van de begroting) bij aanvang van het dienstjaar. Dit bedrag wordt afgezet tegen het bedrag dat in het lopende jaar aan aflossingen betaald moet worden, vermeerderd met het bedrag van de geldleningen waarvan de rente herzien dient te worden. Ook deze norm mag niet overschreden worden.

Uit onderstaande tabel wordt geconcludeerd dat sprake is van een aanzienlijke ruimte voordat de renterisiconorm wordt overschreden. Renterisiconorm (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Renteherziening | - | - | - | - 2. Aflossing | 1.849 | 1.610 | 2.311 | 2.512 3. Renterisico (1 + 2) | 1.849 | 1.610 | 2.311 | 2.512 4a. Begrotingstotaal | 94.820 | 94.495 | 86.978 | 87.530 4b. Percentage regeling | 20% | 20% | 20% | 20% 4. Renterisiconorm | 18.964 | 18.899 | 17.396 | 17.506 5. Ruimte (+) / Overschrijding (-) (4-3) | 17.115 | 17.289 | 15.085 | 14.994 Kredietrisicobeheer De kredietrisico’s worden beperkt door uitsluitend gelden uit te zetten bij kredietwaardige partijen. In het Treasurystatuut is bepaald dat dit Nederlandse overheden en kredietwaardige partijen zijn met minimaal een A-rating van tenminste twee erkende ratingbureaus. Verder beperkt het verplichte Schatkistbankieren de kredietrisico’s van de gemeente. Intern liquiditeitsbeheer In het kader van het opstellen van de begroting 2027 wordt een inschatting gemaakt van het financieringstekort of -overschot. Onderdeel daarvan is de toename van de boekwaarde als gevolg van de gevoteerde investeringen en de mogelijke verkopen. Voor de berekening van het financieringssaldo wordt, ten tijde van het opstellen van de begroting 2027, ervan uitgegaan dat deze middelen ook daadwerkelijk worden uitgegeven of ontvangen.

Periodiek wordt een liquiditeitsprognose opgesteld. Hiermee wordt het inzicht vergroot in het beheer van de dagelijkse saldi en het ontvangen c.q. het verstrekken van financiële middelen tot een periode van één jaar. Eventuele overschotten worden zo efficiënt mogelijk beheerd conform de regels van het Treasurystatuut. Overtollige middelen moeten naar de schatkist van de Rijksoverheid worden afgeroomd. Opgenomen geldleningen Het totaal van de opgenomen vaste geldleningen per 1 januari 2027 bedraagt € 36.804.000. Vooralsnog wordt verwacht dat voor het boekjaar 2027 geen leningen aangegaan hoeven te worden, gezien er nog voldoende liquide middelen beschikbaar zijn. Pas vanaf 2028 moet naar verwachting aanzienlijk geleend worden ter financiering van de geplande investeringen. Het verloop van de langlopende geldleningen (in totalen) voor het jaar 2027 is als volgt: 73 Verloop langlopende geldleningen (bedragen x € 1.000) Saldo begin 2027 | 36.804 Opgenomen | - Aflossingen | -1.849 Saldo ultimo 2027 | 34.955 Rentetoerekening In de paragraaf financiering dient vanuit het BBV en de financiële verordening van de gemeente inzicht gegeven te worden in de rentelasten, het renteresultaat, de financieringsbehoefte en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend.

Door onderstaand tabel en uitgangspunten in de begroting op te nemen wordt invulling gegeven aan deze vereiste. Schema rentetoerekening (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A. | Externe rentelasten over de korte en lange financiering | 639 | 606 | 585 | 564 Rente berekend financieringstekort | - | 589 | 1.331 | 1.588 B1. | Externe rentebaten | -369 | -231 | -10 | - Saldo rentelasten en rentebaten | 270 | 964 | 1.906 | 2.152 C1. | Rente toe te rekenen aan grondexploitatie | -14 | -28 | -50 | -51 C2. | Rentelasten projectfinanciering | - | - | - | - C3. | Rentebaten projectfinanciering | - | - | - | - Saldo toe te rekenen externe rente | 256 | 936 | 1.856 | 2.101 D1. | Rente over eigen vermogen | - | - | - | - D2. | Rente over voorzieningen | - | - | - | - Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente | 256 | 936 | 1.856 | 2.101 E. | Werkelijke aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) | -398 | -905 | -1.807 | 1.883 F. | Renteresultaat op het taakveld treasury * | -142 | 31 | 49 | 218 * Het renteresultaat is van administratieve aard. Uitgangspunten: • | Voor de berekening van rentelasten van het financieringstekort voor de jaren 2027 tot en met 2030 wordt uitgegaan van de volgende rentepercentages: o | langlopende financieringen: 3,95%; en o | kortlopende financieringen: 5,00%; beide gebaseerd op de rente voor financieringen volgens de BNG Bank per september 2026.

• | Omdat de rente op langlopende financieringen momenteel lager ligt dan die van kortlopende financieringen wordt het financieringstekort dat vanaf 2028 wordt verwacht berekend met de rente op langlopende financieringen. • | De renteomslag voor 2027 is begroot op 0,50%, voor 2028 op 1,00% en voor 2029 en 2030 beide op 1,75%. • | Er worden rentebaten berekend over de bij het Rijk uitstaande overtollige liquide middelen (schatkistbankieren) tegen een rente van 2,19%. Verstrekte geldleningen Door de gemeente zijn langlopende geldleningen verstrekt ten behoeve van met name het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). De rentelasten van deze leningen worden via een beheersvergoeding van het SVn terug ontvangen en zijn daarmee budgettair neutraal voor de gemeente. 74 75 Schatkistbankieren Het schatkistbankieren bepaalt sinds december 2013 het saldo- en liquiditeitsbeheer. Overtollige middelen moeten bij de schatkist van de Rijksoverheid worden afgeroomd. Als sprake is van overtollige middelen worden saldi periodiek afgeroomd. Hiervoor is een aparte bankrekening geopend (bij de BNG Bank, onze huisbankier) die bij het ministerie van Financiën is geregistreerd. Het drempelbedrag is gelijk aan 2,00% van het begrotingstotaal indien het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen, waarbij het drempelbedrag minimaal € 1 miljoen bedraagt.

Het begrotingstotaal 2027 betreft € 85.209.000 waardoor het drempelbedrag voor de gemeente € 1.704.180 bedraagt. In de toelichting op de balans van de jaarrekening wordt de werkelijke uitvoering van het schatkistbankieren gerapporteerd. Paragraaf E - Bedrijfsvoering HRM Duurzame inzetbaarheid In 2027 zetten we in op een duurzame en toekomstbestendige ambtelijke organisatie. De krapte op de arbeidsmarkt en de toenemende complexiteit van de werkzaamheden vragen om een stevige en wendbare personele basis. Daarom richten we ons op het behouden van kennis en expertise, het versterken van de inzetbaarheid van medewerkers en het terugdringen van kwetsbaarheden binnen de organisatie. Het verloop van FTE’s en de ontwikkeling van het ziekteverzuim worden hierbij actief gevolgd. Daarnaast hebben we de ambitie om langdurig verzuim terug te dringen door nadrukkelijk in te zetten op preventie, vitaliteit en gezond werkgeverschap. Binden en boeien Om medewerkers aan de organisatie te binden en te blijven boeien, investeren we in 2027 gericht in de opleidings- en ontwikkelbehoefte van de organisatie. Hiermee versterken we de professionaliteit, wendbaarheid en toekomstbestendigheid van onze medewerkers en vergroten we onze aantrekkelijkheid als werkgever. Daarnaast vraagt de huidige arbeidsmarkt om extra inzet op het gebied van werving en selectie.

Om geschikte kandidaten te bereiken en aan te trekken, is het noodzakelijk gebruik te maken van aanvullende wervingsinstrumenten en gerichte arbeidsmarktcommunicatie. Daarnaast merken we op dat vanaf april 2027 een nieuwe cao wordt verwacht, waarvan de financiële impact op dit moment nog niet bekend is. Juridische Zaken Uitkomsten legal audit In het eerste kwartaal van 2027 ronden we een legal audit af. We willen inzicht krijgen in de juridische gezondheid en eventuele risico’s van de organisatie en of de verschillende juridische rollen in de organisatie goed zijn verdeeld. Afhankelijk van de resultaten en conclusies uit de audit zullen de noodzakelijke maatregelen geïmplementeerd moeten worden in de organisatie. Dit is in het belang van de juridische kwaliteitszorg en de juridische weerbaarheid van de gemeente Geertruidenberg. De evaluatie van de juridische databank is onderdeel van de legal audit. De pilot uit 2026 zal in 2027 worden verlengd om de continuïteit te kunnen garanderen. Op basis van de evaluatie zal worden besloten of het gebruik van de juridische databank structureel zal worden gemaakt. Informatiebeheer Archiefwet Op 1 januari 2027 zal de nieuwe Archiefwet in werking treden en de Archiefwet 1995 vervangen. De nieuwe wet sluit aan bij de praktijk van het digitale informatiebeheer.

Het bevat een aantal belangrijke inhoudelijke wijzigingen, maar ook veel wijzigingen van meer technische en praktische aard. Het brengt meer duidelijkheid over de verantwoordelijkheid binnen de organisatie. De belangrijkste wijzigingen in het wet zijn o.a.: • het mogelijk maken van een flexibelere selectieprocedure; • een verkorting van de overbrengingstermijn van twintig naar tien jaar; • de toevoeging van de mogelijkheid, ontheffing van de overbrengingsverplichting te verkrijgen; • een herziening van het openbaarheidsregime; • het verplicht stellen van de benoeming van een archivaris; en • een uitbreiding van het toezicht naar overgebracht archief. Informatiebeheer In 2027 richten we ons niet alleen op de wettelijke aanpassingen, maar ook op het structureel verbeteren van de digitale informatiehuishouding en dossiervorming. Betrouwbare, vindbare en duurzaam toegankelijke informatie is randvoorwaardelijk voor goede dienstverlening, verantwoording, 76 gegevensgericht werken en verdere digitalisering. We maken verantwoordelijkheden expliciet en sturen op verbetering van de kwaliteit van het informatiebeheer. P&C Basis op orde coalitieakkoord Samen met de Auditcommissie zal in 2026 gestart worden met een evaluatie van de P&C cyclus.

Hierbij zal een analyse worden gemaakt van de voordelen en de nadelen van de huidige cyclus en op welke wijze deze cyclus geoptimaliseerd kan worden. Zodra de Auditcommissie met de evaluatie en het advies instemt zal de gemeenteraad geïnformeerd worden. ICT ICT infrastructuur Informatievoorziening en digitalisering ondersteunen onze dienstverlening, bedrijfsvoering en bestuurbaarheid. We moderniseren de technische basis waar dat nodig is, maar richten onze inzet nadrukkelijk ook op het vereenvoudigen en digitaal ondersteunen van werkprocessen, betrouwbare informatie- en gegevensuitwisseling en het verminderen van handmatig en dubbel werk. Investeringen in ICT toetsen we op hun bijdrage aan kwaliteit, continuïteit, veiligheid, vermindering van kwetsbaarheid en structurele efficiency. Informatieveiligheid Bedrijfscontinuïteit Bedrijfscontinuïteit vraagt continu aandacht binnen onze organisatie. We blijven alert op ontwikkelingen op het gebied van informatievoorziening en zorgen ervoor dat onze systemen betrouwbaar blijven, zodat inwoners en ondernemers op ons kunnen vertrouwen. Voor een bredere aanpak van organisatorische weerbaarheid en risicobeheersing onderzoeken we hoe bedrijfscontinuïteit een structurele plaats kan krijgen binnen onze organisatie. Contracten Inkoop We blijven inzetten op rechtmatig en doelmatig inkopen en actualiseren in 2027 het inkoopbeleid.

Daarbij beoordelen we of de huidige drempelbedragen en werkwijze nog passen bij de marktomstandigheden en gemeentelijke praktijk. Binnen de geldende aanbestedingsregels verbeteren we, waar mogelijk, de toegankelijkheid van opdrachten voor regionale en lokale ondernemers, onder andere door onnodige drempels te vermijden. Contractbeheer In 2027 ontwikkelen we het contractenregister verder als sturingsinstrument voor rechtmatigheid, kosten, looptijden, verlengingsmomenten en mogelijke bundelings- en besparingskansen. Hierdoor ontstaat beter inzicht in onze verplichtingen en kunne we tijdig keuzes maken over voortzetting, heraanbesteding, samenwerking of beëindiging. Communicatie Optimalisatie intranet In 2027 gaan we het intranet optimaliseren, zodat het beter aansluit bij de behoeften van de organisatie. Heldere taal We willen dat inwoners heldere brieven of andere communicatiemiddelen van ons ontvangen. Inwoners krijgen daarom de mogelijkheid om onduidelijke brieven of andere communicatie terug te sturen naar de gemeente. Daarnaast ondersteunen we ambtenaren met hulpmiddelen om teksten op B1-niveau te schrijven. Control In 2027 werken we aan een organisatiebreed intern beheersingsplan.

Concerncontrol, de functionaris gegevensbescherming (FG), de Chief Information Security Officer (CISO) en het team verbijzonderde interne controle (VIC) werken vanuit samenhang, met behoud van ieders eigen rol en de onafhankelijke positie van de FG, aan inzicht in de werking van processen en beheersmaatregelen. Daarmee ontstaat betere sturingsinformatie over rechtmatigheid, privacy, informatieveiligheid en risico’s en wordt de organisatie beter bestuurbaar. Privacy Op basis van het jaarverslag van de Functionaris Gegevensbescherming (FG), het VNG Borgingsproduct en de ervaringen in de capaciteit is de inzet op privacy tijdelijk uitgebreid. Gedurende deze periode werken we de geconstateerde achterstanden weg en dragen we zorg voor een herinrichting van de privacyrollen en functies binnen de organisatie, zoals de FG en de privacyofficer. Het streven is dat we daarmee de borging van het naleven van de privacywetgeving beter kunnen realiseren. Paragraaf F - Verbonden partijen De gemeente Geertruidenberg participeert in verschillende verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.

Van een bestuurlijk belang is sprake als de gemeente rechtstreeks invloed heeft op de besluitvorming binnen de verbonden partij door het hebben van vertegenwoordiging binnen het bestuur of door het hebben van stemrecht. Een financieel belang betekent dat de gemeente niet verhaalbare middelen ter beschikking heeft gesteld en dat de gemeente aansprakelijk is als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. In deze paragraaf worden de ontwikkelingen met betrekking tot de verbonden partijen van de gemeente Geertruidenberg weergegeven. Deze zijn onder te verdelen in Gemeenschappelijke Regelingen en Deelnemingen. Gemeenschappelijke Regelingen De gemeente Geertruidenberg neemt deel aan de volgende Gemeenschappelijke Regelingen (GR): 1. | Regio West-Brabant, gevestigd te Etten-Leur (RWB) 2. | Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, gevestigd te Tilburg (VRMWB) 3. | Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord, gevestigd te 's- Hertogenbosch (RAV) 4. | Openbare Gezondheidszorg West-Brabant, gevestigd te Breda (GGD) 5. | Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant, gevestigd te Tilburg (OMWB) 6. | Nazorg gesloten stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen, gevestigd te Breda (NGS) 7. | Sociale Werkvoorziening MidZuid WAVA/GO!, gevestigd te Oosterhout (MidZuid) 8. | Regionaal Bureau Leren West-Brabant, gevestigd te Breda (RBL) 9.

| Centrum voor Jeugd en Gezin, gevestigd te Geertruidenberg (CJG) 10. | Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling, gevestigd te Klaaswaal (SVHW) 11. | Beschermd Wonen, gevestigd te Breda 12. | Geweld in Afhankelijkheidsrelaties, gevestigd te Breda (GIA) 13. | Regio De Baronie, gevestigd te Breda In het kader van het Besluit Begroting en verantwoording (BBV) volstaan wij in deze paragraaf met het weergeven van een financieel overzicht per Gemeenschappelijke Regeling: Bedragen | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd afgerond op | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Mutatie | vermogen | vermogen | vermogen | vermogen € 1.000 | 01-01-2027 31-12-2027 | 01-01-2027 | 31-12-2027 RWB | 807.000 | 824.000** | 17.000 | 1.506.000 | 1.506.000 | 9.405.000 | 9.401.000 VRMWB | 1.457.000 | 1.521.000 | 64.000 | 6.066.000 | 4.091.000 | 52.053.000 | 65.423.000 77 RAV | - | - | - | 17.474.000 17.474.000 | 25.684.000 | 31.560.000 GGD | 1.065.000 | 1.106.000 | 41.000 | 7.729.000 | 7.354.000 | 2.365.000 | 2.348.000 OMWB | 675.000 | 718.000 | 43.000 | 3.247.000 | 3.985.000 | 12.874.000 | 14.130.000 NGS | 31.000 | 31.000* | - | 1.531.000 | 509.000 | 25.001.000 | 18.664.000 MidZuid | 549.000 | 613.000 | 64.000 | 2.812.000 | 2.812.000 | 8.117.000 | 8.866.000 RBL | 148.000 | 139.000 | -9.000 | - | - | 1.569.000 | 1.569.000 CJG | 1.415.000 | 1.415.000 | - | - | - | 10.000 | 10.000 SVHW |

417.000 | 374.000 | -43.000 | 1.864.000 | 1.864.000 | 6.332.000 | 6.298.000 Beschermd | -450.000 | -403.000 | 47.000 | - | - | - | - Wonen GIA | 339.000 | 318.000 | -21.000 | n.n.b. | n.n.b. | n.n.b. | n.n.b. Regio De Baronie | 38.000 | 39.000** | 1.000 | 165.000 | 165.000 | - | - Totalen | 6.491.000 | 6.695.000 | 204.000 Als gevolg van afrondingen op veelvoud van € 1.000 kan er in de tellingen een kleine afwijking ontstaan. * Bedrag nog onder voorbehoud. **Als gevolg van overheveling van taken van de RWB naar Regio De Baronie zullen de bijdragen aan beide verbonden partijen wijzigen, conform het raadsvoorstel dat in oktober 2026 aan uw raad wordt voorgelegd. De deelnemersbijdragen die in deze tabel zijn opgenomen, zijn nog op basis van de begrotingen zoals deze in juli 2026 aan uw raad zijn voorgelegd voor zienswijzen. Deelnemingen In deze paragraaf zijn verder de volgende deelnemingen verwerkt: • | Deelneming in Brabant Water NV, gevestigd te Den Bosch • | Deelneming kapitaal BNG Bank, gevestigd te Den Haag • | Inkoopbureau West-Brabant, gevestigd te Etten-Leur (IWB) Brabant Water N.V. Doel De levering van drinkwater van hoge kwaliteit, water op maat en water gerelateerde producten en diensten. Ontwikkelingen • | In 2024 is een brakwater-pilotinstallatie geopend, waarmee vanaf 2030 jaarlijks 5 miljard liter extra drinkwater geproduceerd wordt uit brak grondwater.

De pilot draait technisch, echter zijn nog geen openbare resultaten bekend. Rapportage over deze pilot volgt mogelijk nog in 2026. • | In 2025 werd 177,2 miljoen m3 drinkwater geleverd, een stijging van 4% dan het jaar ervoor. o | Waterbeschikbaarheid en waterbesparing blijven ook in 2026 en de jaren erna het focuspunt. Er worden grote investeringen verwacht. • | Over 2025 is een positief resultaat van € 50,9 miljoen gerealiseerd, welke wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve. • | De solvabiliteit blijft, na toevoeging van het positief resultaat, in 2025 met 51,9% ook boven het streefniveau van 50%. • | Over 2025 is, evenals voorgaande jaren, geen dividend uitgekeerd aan de aandeelhouders. In 2026 is een proces gestart om het dividendbeleid te evalueren. Financieel belang gemeente Brabant Water N.V. | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 78 Balanswaarde per 01-01 | 93.025 | 93.025 | 93.025 | 93.025 Dividendbate | - | - | - | - Rentelast | 465 | 930 | 1.628 | 1.628 De gemeente Geertruidenberg bezit 30.182 aandelen in Brabant Water N.V. BNG Bank Doel De BNG Bank, onze huisbankier, is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De BNG Bank is een betrouwbare en eigentijdse bank en expert in het financieren van publieke voorzieningen.

Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG Bank bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank belangrijk voor de publieke taak. Het eigenaarschap van gemeenten, provincies en de Staat door het beperkte werkterrein van de bank bieden financiers het vertrouwen dat het risico van kredietverlening zeer beperkt is. De bank heeft daarmee een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen scherpe prijzen. Dit leidt uiteindelijk tot lagere kosten voor de burger voor tal van voorzieningen. Ontwikkelingen • | Over 2025 is een nettowinst gerealiseerd van € 172 miljoen, waarvan € 79 miljoen is uitgekeerd als dividend. • | Voor de gemeente Geertruidenberg betekende dit een dividenduitkering van (afgerond) € 188.000 (ten opzichte van € 334.000 vorig jaar). Financieel belang gemeente BNG Bank | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Balanswaarde per 01-01 | 303.245 | 303.245 | 303.245 | 303.245 Dividendbate | 188.000 | 188.000 | 188.000 | 188.000 Rentelast | 1.516 | 3.032 | 5.307 | 5.307 De gemeente Geertruidenberg bezit 133.653 aandelen in BNG Bank.

Inkoopbureau West-Brabant (Wij Zijn Karel) Doel Het Inkoopbureau West-Brabant heeft ten doel het bieden van de beste toegevoegde waarde in inkoopoplossingen voor deelnemende gemeenten door het ontwikkelen en implementeren van ‘Best in Class’ inkoopbeleid, processen, methodieken, systemen en training. Het inkoopbureau draagt bij aan een continue verbetering van het inkoop- en aanbestedingsbeleid, aan de implementatie van dit beleid in de praktijk binnen de aan het inkoopbureau deelnemende gemeenten en aan borging van inkoop binnen het werkproces. De dienstverlening vanuit het Inkoopbureau West-Brabant is gericht op de professionalisering van het inkoop en aanbestedingsbeleid van elke deelnemende gemeente. De kernactiviteiten zijn: • | het begeleiden en uitvoeren van zowel individuele als gezamenlijke inkoop- en aanbestedingstrajecten; • | het opstellen van inkoopplannen; • | het uitvoeren van inkoopscans en –evaluaties; • | het mede helpen opstellen van het inkoop- en aanbestedingsbeleid; • | het fungeren als vraagbaak/helpdesk op het gebied van inkoop en aanbesteding binnen een gemeente. 79 Ontwikkelingen De gemeente Geertruidenberg neemt jaarlijks circa 150 dagdelen ondersteuning af van het Inkoopbureau. Deze ondersteuning wordt in 2027 ingezet voor aanbestedingstrajecten. Het betreft hier tevens een aantal regionaal opgezette aanbestedingstrajecten.

Zoveel mogelijk wordt getracht lokale aanbieders te betrekken bij deze aanbestedingstrajecten. De inhuur van het Inkoopbureau bij grotere projecten wordt gedekt uit de middelen die voor deze projecten beschikbaar zijn. Financieel belang Inkoopbureau West-Brabant | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Balanswaarde per 01-01 | - | - | - | - Dividendbate | - | - | - | - Jaarlasten | 72.000 | 72.000 | 72.000 | 72.000 Paragraaf G - Grondbeleid Algemeen Het grondbeleid dat de Gemeente Geertruidenberg voert is een middel om doelstellingen van het meer omvattende ruimtelijk beleid te kunnen realiseren. Het gaat daarbij voornamelijk om doelen op het gebied van wonen, werken en verblijven. Hoe we dat grondbeleid inzetten staat omschreven in de Nota Grondbeleid 2019. Deze strategische nota vormt het algemeen kader voor het grondbeleid en de gemeentelijke grondexploitatie. Situationeel grondbeleid De Gemeente Geertruidenberg voert een situationeel grondbeleid. Dat houdt in dat er binnen de gemeentegrenzen zowel sprake is van grondexploitaties die door en voor rekening van marktpartijen worden ontwikkeld als van grondexploitaties die door de gemeente zelf worden gevoerd. In het geval van faciliterend grondbeleid is de gemeente voornamelijk faciliterend aan de ontwikkelende partij. In deze gevallen voert de gemeente vooral haar publiekrechtelijke taken uit zoals het vaststellen van een omgevingsplan.

In deze gevallen is er sprake van kostenverhaal waarbij de gemeentelijke kosten op de initiatiefnemer worden verhaald. Bij de variant waarbij de gemeente actief grondbeleid voert en dus zelf gronden in ontwikkeling neemt is er sprake van een traject waarbij de gemeente zelf gronden verwerft, beheert, juridisch en technisch bouwrijp maakt, uitgeeft en het openbaar gebied inricht. Aan deze vorm van grondbeleid zijn risico's, maar ook kansen verbonden. Bouwgrond in exploitatie In 2026 had de Gemeente Geertruidenberg de grondexploitatie van Donge-oevers zelf in exploitatie. Deze exploitatie loopt door in 2027. Deze grondexploitatie bestaat uit drie deelgrondexploitaties te weten: Oude Haven, Rivierkade en Achter de Hoeven. Voor een nadere toelichting op deze grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf Donge-oevers. Door middel van de jaarlijkse Voortgangsrapportage Grondexploitatie wordt de grondexploitatie geactualiseerd en nader toegelicht. Dit vindt plaats in het najaar. 80 81 Winstneming Normaliter wordt bij het afronden en afsluiten van een grondexploitatie het resultaat genomen. Op basis van het realisatiebeginsel kan bij grondexploitaties met een geprognosticeerd positief eindresultaat echter ook tussentijds winst worden genomen. De mogelijkheid tot het nemen van winst wordt afgewogen bij de jaarstukken. Voor de begroting wordt op voorhand geen winst ingerekend.

Hierdoor verloopt de grondexploitatie volledig via de balans en budgettair neutraal voor het begrotingsresultaat. Reserve Ten behoeve van het opvangen van risico's binnen de grondexploitatie wordt een Reserve Grondexploitatie aangehouden. De omvang van de reserve bedraagt per 1-1-2026 € 316.000. In 2026 worden geen mutaties voorzien, waardoor de stand per 1-1-2027 naar verwachting gelijk is aan die op 1-1-2026. Resultaten van de (toekomstig af te sluiten) grondexploitaties voegen we toe of onttrekken we aan deze reserve. Voorziening Indien er een voorzienbaar tekort is binnen een grondexploitatie wordt het tekort direct genomen of wordt een voorziening gevormd ter grote van dit tekort. Het nemen van een verlies of de vorming van een voorziening wordt gedaan vanuit een dekking uit de voornoemde Reserve Grondexploitatie. Omdat voor de bestaande grondexploitaties geen tekort wordt voorzien is er thans geen voorziening gevormd. Paragraaf H - Openbaarheid Paragraaf H - Openbaarheid Op 1 mei 2022 is de Wet openbaarheid bestuur (Wob) vervangen door de Wet open overheid (Woo). Een significant verschil met de Wob is dat de Woo naast informatieverstrekking op verzoek (passief) overheidsorganisaties ook verplicht zelf informatie openbaar te maken (actief). De actieve openbaarmaking wordt stapsgewijs ingevoerd.

Passieve openbaarmakingsplicht De passieve openbaarmakingsplicht binnen de gemeente is aangepast aan de Woo. Een medewerker van het team Juridische Zaken is aangewezen als Woo-contactpersoon en als Woo-coördinator. Deze medewerker zet het desbetreffende Woo-verzoek uit binnen de organisatie. Daarbij haalt deze medewerker de gevraagde documenten over een bepaalde bestuurlijke aangelegenheid op bij de vakambtenaar. De medewerker stemt nadere zaken af met de vakambtenaar. Verder handelt deze medewerker het Woo-verzoek af met de verkregen input. Voor de goede orde dient een Woo- verzoek; schriftelijk, bij de ontvangstbalie of digitaal (achter DigiD of middels het ‘’anonieme’’ E- formulier) ingediend te worden. Het Woo-verzoek kan men richten aan het college van burgemeester en wethouders. Mensen kunnen nadere contactgegevens van bovengenoemde medewerker vinden op de Woo- Index. Ook via info@geertruidenberg.nl, kan men vragen stellen over de Woo (zowel over de actieve als passieve Woo). Deze medewerker zal zich inspannen, om de vraag te beantwoorden. Daarbij is deze medewerker behulpzaam bij het vinden en het verwijzen van documenten die reeds in de openbaarheid zijn. Begin 2026 is er een E-formulier, niet achter DigiD, toegevoegd aan de website. Zo kan desgewenst eenieder een Woo-verzoek indienen zonder gebruikt te hoeven maken van DigiD.

Hiermee voldoen we aan de recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. 82 Medio 2026 is de site met informatie aangaande de Woo geactualiseerd. Voorts zijn de E-formulieren op de website op delen herzien, om de onderhavige bestuurlijke aangelegenheid beter en specifieker uit te vragen. Ditgeen draagt bij aan onze dienstverlening richting de burger en bedrijven. Tot slot worden de passieve Woo-verzoeken gestaag behandeld volgens de beginselen van de Wet open overheid. Actieve openbaarmakingsplicht Per 1 mei 2022 is er een inspanningsverplichting om een binnen zogenoemde informatiecategorieën documenten actief te publiceren. De ‘harde’ verplichting treedt gefaseerd in werking. Per 1 november 2024 is een eerste groep informatiecategorieën verplicht gesteld. In deze verplichting valt het publiceren van de organisatie- en bereikbaarheidsgegevens. We hebben tijdig voldaan aan deze verplichting. Naar verwachting treed de volgende tranche in 2027 in werking. Hieronder vallen de volgende categorieën: Ontwerp van wet- en regelgeving met adviesaanvraag, Agenda's en besluiten van bestuurscollege, Adviezen, Jaarplannen en jaarverslagen. Momenteel wordt nog niet voldaan aan deze tranche. Bij de aanbesteding van het nieuwe zaaksysteem is ook het publicatieplatform meegenomen. Deze is medio 2026 live. Daarmee is ook het publicatieplatform beschikbaar.

Dit publicatieplatform is nodig om te kunnen voldoen aan de komende verplichting. Het publicatieplatform dient gekoppeld te worden aan de Woo-index, de landelijke verwijsindex waar alle overheidsdocumenten straks op ontsloten worden. Afgelopen jaar is voornamelijk geïnvesteerd in de randvoorwaarden om te kunnen publiceren vanuit de Woo. Zo is het publicatieplatform getest en is nieuwe anonimiseersoftware aanbesteed en geïmplementeerd. Om goed te kunnen werken met de anonimiseersoftware zijn trainingen georganiseerd. Deze dragen óók bij aan de interne bewustwording rondom de Woo. Na livegang van het zaaksysteem, en daarmee het publicatieplatform, kan de organisatie verder gaan inzetten op het implementeren van tranche 2 van de Woo. Overig Als laatste is formatieruimte geregeld voor de Woo. Tot op heden is de vacature vacant. Paragraaf I - Donge oevers Algemeen In deze niet verplichte extra paragraaf lichten we de stand van zaken van het programma Dongeoevers toe. Het programma Dongeoevers betreft zes locaties (te weten: Rivierkade, Achter de Hoeven, Oude Haven, Slikpolder, Timmersteekade en Fort Lunet) en is een uitwerking van de in 2016 vastgestelde programmastrategie voor het vervolg van het programma Dongeoevers.

In april 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met de gepresenteerde exploitatieopzetten voor de ontwikkeling van de drie deelgebieden Oude Haven, Rivierkade en Achter de Hoeven. De ontwikkelingen voorzien in woningbouw in de deelgebieden Oude Haven en Achter de Hoeven. In het plangebied Rivierkade wordt watergebonden bedrijvigheid ontwikkeld. Financiële kaders projectontwikkeling 83 De uitvoering van het voorgenomen programma wordt op onderdelen gerealiseerd aan de hand van investeringen die worden afgeschreven. Het grootste gedeelte wordt echter ontwikkeld op basis van een grondexploitatie waarvoor drie deelexploitaties zijn opgesteld, te weten Oude Haven, Rivierkade en Achter de Hoeven. Eén keer per jaar bij de actualisatie van de grondexploitaties wordt een toelichting gegeven op de financiële voortgang van de deelprojecten . Het verwachte resultaat op basis van de laatste actualisatie 2026 bedraagt € 589.000. In onderstaande tabel is het resultaat per deelgebied aangegeven.

Oude Haven 570.000 N Rivierkade 1.021.000 N Achter de Hoeven 2.180.000 V Totaal 589.000 V Voor wat betreft de investeringen zijn de volgende ontwikkelingen opgenomen: Realisatie onderkomen Mafeking & Bergsche Batterij € 1.550.000 Uitbreiding steiger kleine binnenvaartschepen (Reenweg) € 90.000 Uitbreiding steigers Mafeking (Reenweg) € 250.000 Voortgang Oude Haven Voor de ontwikkeling van de Oude Haven in Raamsdonksveer is inmiddels een BOPA (Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit) verleend. Met het verlenen van deze vergunning is een belangrijke stap gezet richting de realisatie van het woningbouwplan. Het project omvat in totaal 52 woningen. Op dit moment loopt nog de wettelijke bezwaartermijn van zes weken. Binnen deze periode hebben belanghebbenden de mogelijkheid om bezwaar in te dienen tegen het genomen besluit. Na het verstrijken van deze termijn en bij het uitblijven van eventuele procedures kan het project verder worden gebracht richting de uitvoeringsfase. De voorbereidingen voor de realisatie worden ondertussen voortgezet. De huidige planning is erop gericht om in september 2026 te starten met de bouwwerkzaamheden. Rivierkade Het deelgebied Rivierkade binnen Dongeoevers beslaat grofweg het gebied vanaf de brandweerkazerne aan de Rivierkade tot en met de twee watersportverenigingen aan de Statenlaan.

In dit gebied moeten de doelstellingen van Dongeoevers, het verbeteren van de toeristisch recreatieve mogelijkheden en de beleefbaarheid van de Donge tot volle bloei komen. De herinrichting van de openbare ruimte van het gebied rondom de watersportverenigingen krijgt steeds meer vorm. Op dit moment is dit project on-hold gezet om prioriteit te geven aan andere projecten binnen Donge Oevers. Achter de Hoeven Het stedenbouwkundige plan en beeldkwaliteitsplan zijn in december 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Op basis van beide plannen is in 2026 gestart met het wijzigen van het omgevingsplan om de ontwikkeling ook juridisch mogelijk te maken. Na deze procedure kan gestart worden met de aanbesteding van de gronduitgifte. Realisatie onderkomen Mafeking en Bergsche Batterij Op dit moment wordt er een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheid en de impact van het wijzigen van het omgevingsplan van de locatie Fort Lunet. Er wordt een memo opgesteld waarin geadviseerd wordt over hoe dit traject verder kan worden opgepakt. In de memo worden de kosten uiteengezet voor het wijzigen van het omgevingsplan en het verbouwen van de locatie Fort Lunet. 84 Uitbreiding steiger kleine binnenvaartschepen (Reenweg) Uitbreiding steiger kleine binnenvaartschepen wordt pas verder opgepakt nadat er duidelijkheid is over de realisatie van het nieuwe onderkomen van Mafeking & Bergsche Batterij.

Uitbreiding steigers Mafeking (Reenweg) Uitbreiding steigers Mafeking wordt pas verder opgepakt nadat er duidelijkheid is over de realisatie van het nieuwe onderkomen van Mafeking & Bergsche Batterij. Paragraaf J - Powerport Powerport De gemeenten Moerdijk, Drimmelen en Geertruidenberg vormen samen de Powerport regio Moerdijk vanwege hun gunstige ligging en de aanwezigheid van al bestaande cruciale infrastructuur in deze regio. Samen hebben we een belangrijke rol in de transitie van energie en de benodigde energie-infrastructuur voor het energiesysteem van de toekomst. Het Rijk wil veel nieuwe infrastructuur ontwikkelen in deze regio. Volgens het BOL-besluit van juni 2025 wordt er binnen de regio gezocht naar maximaal 700 hectare aan ruimte voor de energietransitie en uitbreiding van bedrijvigheid.Voor Geertruidenberg beperkt het zoekgebied zich tot het Amerterrein en het gebied ten zuidzuidwesten hiervan (hierna: het Amergebied). Wat willen we bereiken? De ambitie is dat Geertruidenberg zich in 10 jaar ontwikkelt tot een belangrijk energieknooppunt van Nederland met een verbeterde leefkwaliteit voor onze inwoners. Het beleidsterrein Powerport verdelen we in twee: 1. Energie-infrastructuur a. Projecten van nationaal belang b. Projecten van bovenregionaal belang 2. Investeren in de leefbaarheid a. Ontwikkeling Amergebied b. Leefbaarheidsprojecten 3.

Financiën Energie-infrastructuur – Projecten van Nationaal Belang Na een verkenning door het Rijk is inmiddels besloten dat aan de Standhazensedijk in de gemeente Geertruidenberg een converterstation wordt gebouwd voor de aanlanding van Nederwiek 3 en het 380 kV-hoogspanningsstation wordt uitgebreid en verbeterd. Ook wordt een nieuwe hoogspanningsverbinding naar Krimpen aan de IJssel/Crayestein onderzocht, wordt komende periode de hoogspanningsverbinding Rilland-Tilburg afgerond en verder onderzoek gedaan naar de Delta-Rijn corridor. Om alles goed in te passen, hebben we met de Powerport regio Moerdijk een Ontwerptafel ingericht waarbij we als regio samenwerken met verschillende ministeries, de provincie Noord-Brabant en het Waterschap. Energie-infrastructuur – Projecten van bovenregionaal belang Naast de nationale projecten is er ook een aantal energie-ontwikkelingen in het Amergebied die van bovenregionaal belang zijn. Dit zijn de verduurzaming/uitbreiding van het Amerwarmtenet, het uitbreiden van het 150 kV-station en de verduurzaming van de Amercentrale. Ook aansluitingen van grote energieprojecten (vaak ondergronds) in andere gemeenten, gaan via het Amergebied naar de hoogspanningsstations. Investeren in de leefbaarheid – Ontwikkeling Amergebied 85 Alle ontwikkelingen hebben een forse ruimtelijke impact op het Amergebied.

Een goede landschappelijke inpassing is belangrijk, maar dat alleen is onvoldoende voor een verbetering van de leefomgeving en leefbaarheid van onze inwoners. In het Bestuurlijk Overleg Powerport van december 2025 spraken we als regio met het Rijk en de provincie af dat de strategische uitbreiding alleen kan als brede welvaart en leefbaarheid gelijktijdig, geloofwaardig en structureel versterkt worden. Voor Geertruidenberg is deze investering in de leefbaarheid vertaald in een Amervisie. Hierin staan onder andere vijf prioritaire projecten die de leefbaarheid moeten verbeteren, te weten: 1. Het verleggen van de Amerweg en afwaarderen van de huidige weg 2. Ontwikkelen van een natuurpark in de Slikpolder 3. Groen-Blauwe zones in en rondom de kern Geertruidenberg en Donge-oevers 4. Aanleggen van een groen-blauwe natuurbuffer tussen het Amergebied en de kern Geertruidenberg 5. Het isoleren van woningen in Geertruidenberg-West bij geluidsoverlast Op 29 juni 2026 ondertekenden het Rijk, de Provincie het Waterschap en de gemeente de intentieovereenkomst Amergebied. Daarin spraken we o.a. af dat de Amervisie komend jaar wordt uitgewerkt tot een integraal gebiedsperspectief dat gedragen wordt door alle partijen. We betrekken hierbij ook de (semi-)private partners in het gebied. De Amervisie vormt de basis van de gemeentelijke inzet.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://geertruidenberg.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/28cee737-fddc-4382-90b7-3edc696aaaa0?agendaItemId=22b61b11-4aa9-427f-91dc-36dbd38f058a