Begroting 2026-2029 08-10-2025.doc

V

483.000

V

Totaal Saldo

357.000

V

488.000

V

488.000

V

483.000

V

Programma 5 Opgave Economie en Toerisme Met ruim 10.000 banen, zo'n 2.200 bedrijven, 5 bedrijventerreinen en 2 winkelgebieden hebben we een prima uitgangspunt. Geertruidenberg als vestingstad, nabij Nationaal Park De Biesbosch en omsloten door water biedt veel potentie als toeristische recreatieve hotspot. Net als elders in Nederland is er krapte op de arbeidsmarkt en zien we ook dat veel jongeren niet terugkeren als ze de gemeente hebben verlaten om elders te studeren. Het aantal inwoners groeit nauwelijks. De potentiële beroepsbevolking zal daardoor nauwelijks verder stijgen. Het is van belang om samen met de ondernemers en partners ons in te zetten voor een gemeente waar het goed wonen, werken en recreëren is.

5.1 Wat willen we bereiken? De gemeente Geertruidenberg is gastvrij naar bezoekers, biedt een fijn leefklimaat voor de inwoners, voorziet in ruimte voor ondernemerschap en is klaar voor een duurzame & innovatieve economie. Binnen Programma 5 ''Opgave Economie en Toerisme'' zijn de onderstaande doelstellingen opgenomen: 5.1.1 Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren 5.1.2 Een circulaire, duurzame en innovatieve economie in 2050 of eerder 5.1.3 De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers

5.1.1 Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren We zorgen voor behoud van de lokale werkgelegenheid en zetten optimaal in op ruimtegebruik en toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen. Daarnaast zetten we in op compacte en complete winkelgebieden in de gemeente. Waarden

Beleidsindicator Leegstandscijfer bedrijventerreinen Leegstandscijfer winkelgebieden

Meest recent

2026

2027

39

38

37

24

23

22

Aantal bedrijfsvestigingen

2337

2337

2337

Aantal banen

11289

11289

11289

40

39

38

Winkels buiten kern winkelgebied

• • • •

Schonere, veiligere en aantrekkelijke bedrijventerreinen en winkelgebieden. Afname leegstand op bedrijventerreinen en winkelgebieden. Compacte en complete winkelgebieden. Behoud werkgelegenheid en banen.

Wettelijke beleidsindicatoren Nr.

Taakveld

Naam indicator

Jaar

Waarde (Jaarrekening 2024)

Begroot 2026

Eenheid

Bron

14.

3. Economie

Functiemenging **

2023.

51,8

51.9

%

CBS BAG/LISA

16.

3. Economie

Vestigingen (van bedrijven)

2024

1278

1278

Bedrijfsvestigingen per 10.000 inwoners

KvK

51

** de functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

5.1.2 Een circulaire, duurzame en innovatieve economie in 2050 of eerder We staan het bedrijfsleven bij om te komen tot een circulaire economie en faciliteren bedrijventerreinen om energieneutraal te worden. Innovatie stimuleren we en verbinden partijen met elkaar om stappen te kunnen maken. Beleidsindicator Energieopwek bij bedrijfspanden Elektriciteitsverbruik bedrijven (milj. kwh)

Waarden Meest recent

2026

2027

25500 114.9

25500 107.7

25500 104.1

97

102

104

% hergebruik primaire grondstoffen (landelijke monitor wordt ontwikkeld) Innovatieve bedrijven in de gemeente

• • •

In 2050 is de Geertruidenbergse economie circulair, met als tussendoel 50% in 2030. De bedrijventerreinen zijn in 2050 energieneutraal. Meer ruimte voor innovatie vanuit bedrijven

5.1.3 De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers We zetten in op meer toeristische bezoekers die we langer in het gebied willen laten verblijven en die vaker terug komen naar de gemeente Geertruidenberg. Beleidsindicator

Waarden Meest recent

2026

Aantal banen toeristisch recreatieve branche

550

560

570

Aantal overnachtingen (toeristenbelasting)

30317

35.000

40.000

• • •

Verhoging toeristische recreatieve werkgelegenheid. Stijging van het aantal toeristische overnachtingen. Minimaal behoud van diversiteit van culturele organisaties en evenementen.

5.2 Wat gaan we daar voor doen? Om de opgenomen doelstellingen binnen Programma 5 ''Opgave Economie en Toerisme'' te realiseren zijn de onderstaande programmalijnen vastgesteld: 5.2.1 Verbeteren vestigingsklimaat 5.2.2 Circulaire, duurzame & innovatieve economie 5.2.3 Gastvrij naar bezoekers

5.2.1 Verbeteren vestigingsklimaat

52

2027

Om te komen tot een verbetering van het vestigingsklimaat in de gemeente richten we ons op de thema’s toekomstbestendige bedrijventerreinen en ondernemerschap. We leggen de focus bij het toekomstbestendig maken van bedrijventerrein Dombosch door kwaliteitsverbetering van het verblijfklimaat, we bevorderen de samenwerking tussen bedrijven op bedrijventerreinen Pontonnier/Dombosch en gaan onderzoeken of een energiehub op een bedrijventerrein realiseerbaar is. We ondersteunen Geertruidenberg Maritiem met het uitvoeren van het maritiem programma. Ondernemers die starten staan we bij met een ondersteuningsaanbod dat opgezet wordt met lokale ondernemers. En we organiseren een netwerkbijeenkomst (Connecting Event) voor ondernemers. Resultaten in 2026: • Op Pontonnier en Dombosch 2 realiseren we een samenwerkingsvorm tussen ondernemers passend bij de behoefte van de ondernemers op die terreinen. • We hebben een onderzoekstraject doorlopen of een energiehub haalbaar is. • Bij groot onderhoud van wegen op het bedrijventerrein koppelen we gelijktijdig het vergroenen/verduurzamen van het gebied. • Voor ondernemers organiseren we het Connecting Event. • We organiseren voor starters een startersprogramma.

5.2.2 Circulaire, duurzame & innovatieve economie We ondersteunen het bedrijfsleven bij projecten die bijdragen aan een circulaire en duurzame economie. Dit kan op verschillende thema’s zijn zoals energie infrastructuur, het vergroenen van de bedrijfsomgeving of reststromen omvormen tot grondstoffen. Samen impact maken om de duurzaamheid concreet vorm te geven vinden we belangrijk. Door de Groene Pluim aan een lokaal bedrijf uit te reiken willen we een koploper in de schijnwerpers zetten. Resultaten in 2026: • We ondersteunen en faciliteren pilotprojecten (gericht op bijvoorbeeld energie, vergroenen, reststromen en innovatie). • In 2026 reiken we een Groene Pluim aan een lokaal bedrijf uit.

5.2.3 Gastvrij naar bezoekers Het overnachtingsaanbod in de gemeente breidt zich verder uit. Rijksmonumenten de Watertoren en De Schattelijn worden omgevormd naar een hotel. De opening van Postillion Hotel Breda-Biesbosch is voorzien in 2026, hiermee komen er 150 kamers bij. Het theaterhotel volgt later. Om het toeristisch aanbod te versterken zetten we in op het realiseren van een toeristisch overstappunt en voeren we projecten uit om het Halvezolenlijntje beter beleefbaar te maken. Ook doen we onderzoek naar subsidiemogelijkheden voor uitvoering van het inrichtingsplan Plassengebied en de haalbaarheid van een toeristisch investeringsfonds. Resultaten in 2026: • We realiseren een toeristisch overstappunt in de gemeente. • We onderzoeken of het haalbaar is om een toeristisch investeringsfonds te realiseren met (een gedeelte van) de inkomsten vanuit toeristenbelasting.

53

• Om het inrichtingsplan Plassengebied uit te kunnen voeren, doen we onderzoek naar subsidiemogelijkheden. • In het kader van de Halvezolenlijn wordt een aantal projecten uitgevoerd om de voormalige spoorlijn beter beleefbaar te maken. • We gaan na of we kunnen aansluiten bij de pilot van de gemeente Drimmelen: Het Biesboschvaantje (om het onderhoud van de aanmeervoorzieningen in de Biesbosch door derden te laten financieren). • We organiseren een netwerkbijeenkomst voor evenementenorganisaties. • Met de samenwerkende gemeenten binnen Theek 5 gaan we een convenant aan om de toekomstbestendigheid en de efficiency van het bibliotheekwerk te verbeteren.

5.3 Wat mag het kosten? TV.

Taakveld omschrijving

Begroting V/N 2026

Begroting V/N 2027

Begroting V/N 2028

Begroting V/N 2029

Lasten Programma 5 Opgave Economie en Toerisme 2.3

Recreatieve havens

11.000

N

6.000

N

6.000

N

6.000

N

2.4

Economische havens en waterwegen

109.000

N

116.000

N

115.000

N

115.000

N

3.1

Economische ontwikkeling

447.000

N

432.000

N

432.000

N

432.000

N

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

58.000

N

58.000

N

58.000

N

58.000

N

3.4

Economische promotie

263.000

N

263.000

N

263.000

N

263.000

N

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

307.000

N

307.000

N

307.000

N

307.000

N

5.4

Musea

34.000

N

35.000

N

34.000

N

35.000

N

5.5

Cultureel erfgoed

187.000

N

187.000

N

187.000

N

187.000

N

5.6

Media

725.000

N

625.000

N

600.000

N

600.000

N

8.3

Wonen en bouwen

Totaal lasten

39.000

N

39.000

N

39.000

N

39.000

N

2.180.000

N

2.068.000

N

2.041.000

N

2.042.000

N

Baten Programma 5 Opgave Economie en Toerisme 2.3

Recreatieve havens

18.000

V

3.000

V

3.000

V

3.000

V

2.4

Economische havens en waterwegen

50.000

V

55.000

V

55.000

V

55.000

V

3.1

Economische ontwikkeling

3.000

V

3.000

V

3.000

V

3.000

V

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

8.000

V

8.000

V

8.000

V

8.000

V

3.4

Economische promotie

0

-

0

-

0

-

0

-

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

47.000

V

47.000

V

47.000

V

47.000

V

5.4

Musea

12.000

V

12.000

V

12.000

V

12.000

V

5.5

Cultureel erfgoed

54.000

V

78.000

V

78.000

V

78.000

V

5.6

Media

8.3

Wonen en bouwen

Totaal baten

0

-

0

-

0

-

0

-

4.000

V

4.000

V

4.000

V

4.000

V

196.000

V

210.000

V

210.000

V

210.000

V

Reserves 0.10 Mutaties reserves lasten 0.10

Mutaties reserves baten

Totaal reserves

Saldo baten en lasten inclusief reserves

Toelichtingen verschillen > € 25.000

54

0

-

0

-

0

-

0

-

35.000

V

35.000

V

35.000

V

35.000

V

35.000

V

35.000

V

35.000

V

35.000

V

1.949.000

N

1.823.000

N

1.796.000

N

1.797.000

N

Budgetmutaties welke budgettair neutraal zijn en / of van administratieve aard, worden niet separaat toegelicht tenzij van politiek bestuurlijke importantie. Als gevolg van doorschuiven / vertraging van lopende investeringen ontstaan er eveneens mutaties op de begrote afschrijvingen en rente (de kapitaallasten). De mutaties in de kapitaallasten tezamen met de interne doorbelasting van de ambtelijke uren worden toegerekend aan de opgavemutaties < € 25.000. Taakveld

Omschrijving

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

2029 V/N

5.6

Subsidie Bibliotheek Vanuit de kadernota is een bezuiniging beoogd voor de subsidie bibliotheek.

60.000

V

60.000

V

60.000

V

60.000

V

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

60.000

V

60.000

V

60.000

V

60.000

V

Saldo van de opgavemutaties < 25.000 (incl. kapitaallasten en doorbelasting ambtelijke uren)

150.000

N

113.000

N

113.000

N

113.000

N

Totaal Saldo

90.000

N

53.000

N

53.000

N

53.000

N

55

Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening Wij staan als gemeente de komende jaren voor grote maatschappelijke opgaven die gevolgen hebben voor onze gemeente en waarbij we op onderdelen andere gemeenten en overheden nodig hebben. We zoeken de verbinding met onze samenleving (burgerparticipatie). We beseffen dat we de inbreng van onze inwoners, onze ondernemers, onze verenigingen en onze maatschappelijke partners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van ons beleid moeten versterken.

6.1 Wat willen we bereiken? Bestuur: Wij zijn een krachtig lokaal bestuur dat klaar is voor de toekomst. We onderhouden en leggen verbindingen met de gemeenteraad, de inwoners, de ondernemers en de maatschappelijke partners. We investeren in de samenwerking met onze inwoners en laten zien wat we gaan doen. We werken aan het herstel van het vertrouwen in de plaatselijke politiek en zetten in op participatie van diverse groepen uit onze samenleving. Dienstverlening: Wij zijn een open en bereikbare gemeente. Wij werken samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners vanuit vertrouwen en gelijkwaardigheid. Onze dienstverlening is dichtbij. Onze professionele medewerkers zijn betrokken, ondernemend, pakken zaken snel op en denken in mogelijkheden. Binnen Programma 6 ''Opgave Bestuur en Dienstverlening'' zijn de onderstaande doelstellingen opgenomen: 6.1.1 We hebben inzicht in de toekomstscenario's van de gemeente op korte en lange termijn 6.1.2 Wij zijn als college en gemeenteraad samen één overheid 6.1.3 Wij zijn betrouwbaar, toegankelijk en werken continu aan inclusiviteit 6.1.4 Verbeteren van de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van de dienstverlening 6.1.5 Wij zijn dichtbij en weten nog beter wat er speelt in de gemeente 6.1.6 We betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken

6.1.1 We hebben inzicht in de toekomstscenario’s van de gemeente op korte en lange termijn We moeten ons voorbereiden op de maatschappelijke ontwikkelingen om zo adequaat te kunnen reageren en onze dienstverlening richting inwoners, ondernemers en maatschappelijk partners te kunnen continueren.

Maatschappelijke effecten a. Gezamenlijk met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners kennen we onze toekomst. b. We zijn een sterk lokaal bestuur en weten wat we zelf kunnen doen en waar we ondersteuning via regionale samenwerking bij nodig hebben.

Wettelijke beleidsindicatoren Voor programma 6 zijn geen beleidsindicatoren voorgeschreven.

6.1.2 Wij zijn als college en gemeenteraad samen één overheid We verstevigen de relatie tussen college en gemeenteraad.

56

Maatschappelijke effecten a. College en gemeenteraad kennen elkaars rollen, bevoegdheden en verantwoordelijkheden en respecteren elkaar daarin. b. We trekken samen op in de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van ons beleid. c. Ons verhaal naar buiten is een gezamenlijk verhaal, waarbij we ruimte laten voor een andere mening.

6.1.3 Wij zijn betrouwbaar, toegankelijk en werken continu aan inclusiviteit Door allerlei affaires staat het vertrouwen in de overheid onder druk. Dé overheid wordt vaak als één geheel gezien en de affaires, die op landelijk niveau spelen hebben ook zo hun weerslag op het lokale niveau. Vertrouwen speelt een belangrijke rol in de beoordeling van onze dienstverlening. Beleidsindicator

Score vertrouwen in overheid

Waarden Meest recent

2025

2026 20% heeft heel veel vertrouwen; 30% weinig tot geen vertrouwen in hoe de gemeente wordt bestuurd.

17% heeft heel veel vertrouwen; 34% weinig tot geen vertrouwen in hoe de gemeente wordt bestuurd.

2027

-

Maatschappelijke effecten a. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zijn trots op de gemeente. b. We zetten in op participatie van diverse groepen uit onze samenleving in de lokale politiek zodat zoveel mogelijk inwoners participeren, gehoord en vertegenwoordigd worden. c. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners vinden dat de gemeente afspraken nakomt en genomen besluiten motiveert.

6.1.4 Verbeteren van de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van de dienstverlening Het niveau van onze dienstverlening tillen we naar een hoger niveau, zowel inhoudelijk als qua snelheid van reageren op vragen van de samenleving. Daarbij passen we de gebruikte kanalen (digitaal, persoonlijk contact) aan op de behoefte van onze "klanten". Beleidsindicator

Score (digitale) dienstverlening (burgerpeiling) Daling aantal klachten t.o.v. 2022 (53)

Waarden Meest recent

2025

2026

algemene dienstverlening gem. 6,49 digitale dienstverlening gem. 6,58

-

algemene dienstverlening gem. 7 digitale dienstverlening gem. 7

31 (2024)

29

27

2027

27

Maatschappelijke effecten a. De kwaliteit van onze (digitale) dienstverlening is verhoogd (op dit moment geven burgers ons een 6,4-6,5 voor de (digitale)dienstverlening). Ondernemers geven onze digitale dienstverlening een 5,8. b. We communiceren, helder, proactief en tijdig over wat we wel en niet doen. c. Administratieve lastverlichting voor inwoners , ondernemers en partners. d. Klachten nemen af en we voldoen aan onze vastgestelde servicenormen. e. We verlenen deskundiger advies en antwoord, zijn inlevend en denken met onze “klanten” mee.

57

6.1.5 Wij zijn dichtbij en weten nog beter wat er speelt in de gemeente We zijn open, duidelijk en transparant over onze plannen en beleid. Voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zijn we bereikbaar (digitaal, in het gemeentehuis en in de wijk). We weten wat er speelt in de gemeente zodat we daarop in kunnen spelen met onze plannen en bij het formuleren van beleid. In de periodieke klanttevredenheidsonderzoeken besteden we aandacht aan het gehoord voelen. Beleidsindicator Score klanttevredenheid/waardering inwoners (burgerpeiling)

Waarden Meest recent

2025

2026

2027

Waardering inspanningen gemeente gem. 6,37

-

7

-

Maatschappelijke effecten a. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties voelen zich gehoord. b. Het gemeentehuis is het “huis” van de gemeente; iedereen voelt zich welkom en gehoord. c. Onze (digitale) dienstverlening is afgestemd op de verschillende levensfases van onze inwoners (maatwerk, klantgericht).

6.1.6 We betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken Vanuit vertrouwen en op basis van gelijkwaardigheid en de mogelijkheden betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij zaken. Voor de doelgroep jongeren hebben we specifiek aandacht. We onderzoeken hoe we deze doelgroep beter kunnen betrekken en kunnen interesseren voor wat er in hun leefomgeving speelt. Onze communicatie sluiten we beter aan op de belevingswereld van jongeren. Beleidsindicator Aantal projecten waarbij inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners zijn betrokken. *

Waarden Meest recent

2025

2026

2027

5

5

14

*

* Dit is geheel afhankelijk van het aantal projecten dat in het betreffende jaar van start gaan en of die geschikt zijn om participatie op toe te passen en in welke mate. Maatschappelijke effecten a. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben meer begrip voor onze besluiten, doordat ze betrokken zijn. b. Ons beleid sluit beter aan bij de behoefte van inwoners, ondernemers en partners. c. Jongeren voelen zich meer betrokken bij hun leefomgeving. d. Zelfregie bij inwoners, ondernemers en partners is toegenomen.

6.2 Wat gaan we daar voor doen? Om de opgenomen doelstellingen binnen Programma 6 ''Opgave 'Bestuur en Dienstverlening'' te realiseren zijn de onderstaande programmalijnen vastgesteld: 6.2.1 Klaar voor de toekomst 6.2.2 Betrouwbaar, toegankelijk en inclusief 6.2.3 Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening 6.2.4 Klantgerichtheid, we zijn dichtbij en weten wat er speelt 6.2.5 Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij zaken, we doen het samen

58

6.2.1 Klaar voor de toekomst Het aantal wettelijke taken bij gemeenten is in de afgelopen jaren sterk gestegen. Dit is ook zichtbaar in de groei die de gemeentelijke organisatie heeft doorgemaakt; van 124 fte in 2013 naar 195 fte in 2026. Ook zien we als gemeente dat de complexiteit van de samenleving en de maatschappelijke opgaven toeneemt. Het aanpakken van uitdagingen binnen de bestaande werkwijzen en organisatorische structuren werkt niet meer als vanzelfsprekend. Het is noodzakelijk om ook in de toekomst wendbaar en flexibel te blijven, om focus te houden op het realiseren van politiekbestuurlijke en maatschappelijke ambities en om de juiste keuzes te maken voor inwoners. Daarom heeft het college opdracht gegeven om de organisatie te herijken. Het gaat daarbij om de implementatie van het programmatisch werken, het realiseren van een kwalitatieve doorontwikkeling en het organiseren van een passende organisatiestructuur. Een versterking van de organisatie vraagt om een structurele investering in formatie. Daarbij is door de krapte op de arbeidsmarkt het investeren in het werven en behouden van medewerkers met de juiste competenties cruciaal. Resultaten in 2026: • Implementatie organisatieplan In 2025 is het organisatieplan opgeleverd. In dit organisatieplan staan de visie op de organisatie, de sturing en inrichting processen beschreven.

Voor 2026 zullen we verder werken aan implementatie van dit plan. • Versterken formatie De ontwikkeling van de organisatie vraagt om versterking van de formatie. Deze functies op het gebied van o.a. sport, Wet open overheid, privacy en HR zijn opgenomen in deze begroting. Tegelijkertijd benutten we kansen voor meer efficiency, zodat middelen optimaal worden ingezet. Ook in 2026 investeren we in het aantrekken van de juiste mensen. We investeren in onze medewerkers door opleidingen en trainingen. Het HR beleid is gericht op het aantrekken en behouden van medewerkers.

6.2.2 Betrouwbaar, toegankelijk en inclusief We zetten communicatie in om inwoners te informeren over hoe, waar en wanneer ze kunnen participeren bij (belangrijke) onderwerpen die spelen in de gemeente. Resultaten in 2026: • Heldere taal We willen graag dat inwoners heldere brieven of andere communicatiemiddelen van ons ontvangen. In 2025 zijn we gestart met het project heldere taal. Inwoners krijgen de mogelijkheid om onduidelijke brieven of andere communicatie terug te sturen naar de gemeente. Eind 2025 evalueren we de pilot en besluiten we of we hiermee doorgaan in 2026.

6.2.3 Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening We zetten onze inspanningen van de afgelopen jaren voort om de kwaliteit en professionaliteit van onze dienstverlening te continueren en te verbeteren.

59

Resultaten in 2026: • Implementatie Wet Open Overheid (WOO) Als overheid communiceren we proactief waardoor inwoners en ondernemers meer zicht krijgen op het handelen van de gemeente. In dat kader heeft al een nulmeting en bepaling van het ambitieniveau (basis) plaatsgevonden en is er invulling gegeven aan de eerste tranches van de invoering van de wet. In 2026 geven we daar nadere uitvoering aan en zal een volgende tranch verplicht worden. We geven hier uitvoering aan zodat we blijven voldoen aan de Woo. • Software burgerzaken We starten een inkooptraject voor software om burgerzakenprocessen naar de toekomst toe te kunnen blijven ondersteunen. Hiermee waarborgen we een goede dienstverlening aan onze inwoners en blijven we aansluiten bij de technologische mogelijkheden. • Servicenormen In 2025 is gestart met de inventarisatie en de voorbereidingen hiervoor. Later in 2025 wordt gestart met het opstellen hiervan en in 2026 worden deze vastgesteld. • Nieuwe gemeentelijke website Het contact met onze inwoners en ondernemers vindt plaats via diverse kanalen, waaronder digitaal via de gemeentelijke website Geertruidenberg.nl. De website is voor inwoners en ondernemers het belangrijkste online dienstverleningskanaal. We willen graag dat het kanaal aansluit bij de behoeften van onze inwoners en ondernemers. Hiervoor hebben we in 2025 de webvisie vernieuwd.

Eind 2025 starten we met de aanbesteding voor een nieuwe website. In 2026 starten we met de implementatie van een nieuwe website. Deze website gaat eind 2026 live. • Nieuw intranet Het contract met onze huidige leverancier voor ons intranet loopt af. In 2026 treffen we de voorbereidingen voor een nieuw intranet.

6.2.4 Klantgerichtheid, we zijn dichtbij en weten wat er speelt Inwoners en ondernemers hebben niet de mogelijkheid om naar een ander te gaan als ze niet tevreden zijn over onze dienstverlening. Ze zijn aangewezen op de gemeente waarin ze wonen of gevestigd zijn. We stemmen daarom onze dienstverlening af op onze inwoners en ondernemers. We zijn een open en bereikbare gemeente. Resultaten in 2026: • Vanaf 25 april 2025 is het gemeentehuis op vrijdagmiddag gesloten. Hierdoor verbeteren we, gelet op het beperkte bezoekersaantal en het beperkte aantal telefonische contacten, ons niveau van dienstverlening door medewerkers van de ontvangstbalie in te zetten op het piekmoment, de maandagochtend. De wachttijden lopen hierdoor aan de balie en aan de telefoon minder op.

6.2.5 Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij zaken, we doen het samen We hebben samen met de gemeenteraad regels vastgesteld over burgerparticipatie. We zetten sterker in op onze communicatie naar buiten. We investeren in dataverzameling en monitoring.

60

Resultaten in 2026: • Klachtenafhandeling We monitoren klachten en bezwaarschriften en gaan op zoek naar verbetering. Het proces van klachtafhandeling wordt afgestemd op de ingezette doorontwikkeling van de organisatie. • Burgerparticipatie We zetten communicatie in om inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners te informeren over hoe, waar en wanneer ze kunnen participeren bij (belangrijke) onderwerpen die spelen in de gemeente. Samen kunnen we ervoor zorgen dat onze doelgroepen zich gehoord en betrokken voelen bij wat er speelt in de gemeente. Het Relevant Gesprek wordt bij burgerparticipatietrajecten standaard gebruikt conform de gemaakte afspraken met de gemeenteraad.

6.3 Wat mag het kosten? TV.

Taakveld omschrijving

Begroting V/N 2026

Begroting V/N 2027

Begroting V/N 2028

Begroting V/N 2029

1.731.000

N

1.645.000

N

1.645.000

N

1.645.000

N

991.000

N

991.000

N

991.000

N

991.000

N

Lasten Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening 0.1

Bestuur

0.2

Burgerzaken

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

1.861.000

N

1.864.000

N

1.863.000

N

1.866.000

N

1.2

Openbare orde en veiligheid

531.000

N

531.000

N

530.000

N

530.000

N

5.114.000

N

5.031.000

N

5.029.000

N

5.032.000

N

0

-

0

-

0

-

0

-

Totaal lasten Baten Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening 0.1

Bestuur

0.2

Burgerzaken

495.000

V

495.000

V

495.000

V

495.000

V

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

25.000

V

25.000

V

25.000

V

25.000

V

1.2

Openbare orde en veiligheid

10.000

V

10.000

V

10.000

V

10.000

V

530.000

V

530.000

V

530.000

V

530.000

V

0.10 Mutaties reserves lasten

0

-

0

-

0

-

0

-

0.10 Mutaties reserves baten

0

-

0

-

0

-

0

-

Totaal reserves

0

-

0

-

0

-

0

-

4.584.000

N

4.501.000

N

4.499.000

N

4.502.000

N

Totaal baten Reserves

Saldo baten en lasten inclusief reserves

Toelichtingen verschillen > € 25.000 Budgetmutaties welke budgettair neutraal zijn en / of van administratieve aard, worden niet separaat toegelicht tenzij van politiek bestuurlijke importantie. Als gevolg van doorschuiven / vertraging van lopende investeringen ontstaan er eveneens mutaties op de begrote afschrijvingen en rente (de kapitaallasten). De mutaties in de kapitaallasten tezamen met de interne doorbelasting van de ambtelijke uren worden toegerekend aan de opgavemutaties < € 25.000. Taakveld

Omschrijving

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

2029 V/N

0.1

Regionale samenwerking RWB Bijdrage algemeen: Begroting RWB aangepast aan de besluitvorming verbonden partijen door gemeenteraad. Cijfers zijn gebaseerd op constante prijzen.

42.000

V

42.000

V

42.000

V

42.000

V

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

42.000

V

42.000

V

42.000

V

42.000

V

61

62

Saldo van de opgavemutaties < 25.000 (incl. kapitaallasten en doorbelasting ambtelijke uren)

47.000

V

43.000

V

43.000

V

41.000

V

Totaal Saldo

89.000

V

85.000

V

85.000

V

83.000

V

Programma 7 Opgave Financiën en Organisatie Een van de uitdagingen van werken met programma’s is dat er op inhoud keuzes (her-)overwogen en gemaakt moeten worden om financiële ruimte te vinden voor een structureel sluitende (meerjaren-) begroting en om de gewenste maatschappelijke effecten te realiseren. Het programma Financiën raakt alle programma’s; enerzijds in het vinden van een balans tussen de lasten en baten van alle programma’s en anderzijds in de wijze waarop we hierover verantwoording afleggen en inzicht geven met behulp van meetbare indicatoren en ratio’s. De wijze waarop we een meerjarig structureel sluitende begroting aan het college en de gemeenteraad willen bieden vraagt om een organisatiebrede aanpak met oog voor de te behalen maatschappelijke effecten.

7.1 Wat willen we bereiken? We willen een financieel gezonde gemeente blijven door gemeenschapsgeld op een zorgvuldige, doelmatige en rechtmatige manier te besteden. Het streven blijft om structureel sluitende (meerjaren-) begrotingen op te stellen met ruimte voor tegenslagen, waarbij de lasten en baten moeten bijdragen aan de opgaven die we hebben geformuleerd. Binnen Programma 7 “Opgave Financiën en Organisatie” zijn de onderstaande doelstellingen opgenomen: 7.1.1 We zorgen voor een sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen 7.1.2 We hanteren vastgestelde, waaronder ook wettelijke, objectieve indicatoren en ratio's 7.1.3 We ontsluiten de P&C-producten voor iedereen en op een eenvoudige manier 7.1.4 We streven meer inzicht in de (financiële) voortgang van alle opgaven na 7.1.5 We zorgen ervoor dat de bestedingen rechtmatig worden gedaan

7.1.1 We zorgen voor een sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen De lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgaven zijn geformuleerd. Waarden

Beleidsindicator

Meest recent

Kengetal structurele ruimte is hoger dan 0%

2026

2027

-0,38

0,0

0,0

Solvabiliteit is hoger dan 20%

29,47%

22,70%

20,90%

Weerstandsratio hoger dan 1,4

5,57

6,78

6,23

Met deze begroting bieden we een reëel en structureel sluitende begroting aan voor de jaren 2026 en 2027. Het ravijnjaar is door het Rijk verschoven van 2026 naar 2028. Alertheid blijft geboden op het in balans houden van onze ambities met de ontwikkeling van de lastendruk.

Wettelijke beleidsindicatoren

Nr.

Taakveld

Naam indicator

Jaar

Waarde (Jaarrekening 2024)

Begroot 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Eenheid

Bron

1.

0. Bestuur en ondersteuning

Formatie

2024

8,7

9,0

9,0

9,0

Fte per 1.000 inwoners

Eigen gegevens

63

2.

0. Bestuur en ondersteuning

Bezetting

2024

7,7

8,4

8,4

8,5

Fte per 1.000 inwoners

Eigen gegevens

3.

0. Bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

2024

€975

€ 890

€ 890

€ 920

Kosten per inwoner

Eigen gegevens

Kosten als % van totale loonsom + 16,5% totale kosten inhuur externen

Eigen gegevens

4.

0. Bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

2024

11,96%

16%

16%

5.

0. Bestuur en ondersteuning

Overhead

2024

20,96%

11%

11%

10%

% van totale lasten

Eigen gegevens

35.

8. Vhrosv

Gemiddelde WOZ waarde

2024

326

337

370

388

Duizend €

CBS

36.

8. Vhrosv

Nieuw gebouwde woningen

2024

2,77

-

Aantal per 1.000 woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen

37.

8. Vhrosv

Demografische druk

2024

75,1

-

verhoudingsgetal

CBS

38.

8. Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

2024

837

788

788

788

In €

COELO

39.

8. Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

2024

950

811

811

811

In €

COELO

7.1.2 We hanteren vastgestelde, waaronder ook wettelijke, objectieve indicatoren en ratio's Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. In 2025 zijn er per programmadoelstelling meetbare indicatoren en /of ratio's opgesteld waarmee inzicht gegeven kan worden in de voortgang van de doelstelling. Deze zijn ook voorzien van een doorkijk naar de toekomst. Het is nu van belang om deze inzet ook structureel te borgen en, waar mogelijk, om verbeteringen aan te brengen

7.1.3 We ontsluiten de P&C-producten voor iedereen en op een eenvoudige manier Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet- en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. In 2026 zijn de financiële producten, (begroting, tussenrapportages en jaarrekening) beter digitaal toegankelijk gemaakt voor burgers met een visuele, auditieve of cognitieve beperking.

7.1.4 We streven meer inzicht in de (financiële) voortgang van alle opgaven na Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet- en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren.

7.1.5 We zorgen ervoor dat de bestedingen rechtmatig worden gedaan Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet- en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Beleidsindicator

64

Waarden Meest recent (jaarrekening

2025

2026

2027

2024) % Niet acceptabele rechtmatigheidsfouten kleiner dan 2% van de lasten exclusief stortingen in reserves

7,5%

< 2,0%

< 1,7%

< 1,4%

Door de Raad tijdig te informeren beperken we de niet-acceptabele rechtmatigheidsfouten en streven we naar het behalen van de gestelde doelstellingspercentages.

7.2 Wat gaan we daar voor doen? Om de opgenomen doelstellingen binnen Programma 7 Opgave ''Financiën en Organisatie'' te realiseren zijn de onderstaande programmalijnen vastgesteld: 7.2.1 Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd 7.2.2 Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren.

7.2.1 Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd. Resultaten in 2026: • In 2026 zijn alle raadsvoorstellen met financiële consequenties voorzien van een begrotingswijziging. Deze wijziging is als concept wijziging in het financiële systeem ingevoerd.

7.2.2 Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet- en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Resultaten in 2026: • We borgen de ingezette koers bij de voor- en najaarsnota in het rapporteren op zowel de feitelijke als de financiële voortgang.

7.3 Wat mag het kosten? TV.

Taakveld omschrijving

Begroting V/N 2026

Begroting V/N 2027

Begroting V/N 2028

Begroting V/N 2029

Lasten Programma 7 Financiën en Organisatie 0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

187.000

N

126.000

N

126.000

N

0.4

Overhead

12.607.000

N

12.627.000

N

12.479.000

N

129.000 N

0.5

Treasury

105.000

N

107.000

N

144.000

N

38.000 N

0.61

OZB woningen

420.000

N

420.000

N

420.000

N

420.000 N

0.62

OZB niet-woningen

0

-

0

-

0

-

0

-

0.64

Belastingen overig

0

-

0

-

0

-

0

-

0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

0

-

0

-

0

-

0

-

0.8

Overige baten en lasten

93.000

N

93.000

N

93.000

N

93.000 N

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

0

-

0

-

0

-

0

12.565.000

N

-

65

3.4

Economische promotie

Totaal lasten

0

-

0

-

0

-

13.412.000

N

13.373.000

N

13.262.000

N

13.245.000 N

0

-

Baten Programma 7 Financiën en Organisatie 0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

417.000

V

384.000

V

384.000

V

384.000

V

0.4

Overhead

93.000

V

93.000

V

93.000

V

93.000

V

0.5

Treasury

388.000

V

388.000

V

388.000

V

388.000

V

0.61

OZB woningen

3.961.000

V

4.006.000

V

4.052.000

V

4.074.000

V

0.62

OZB niet-woningen

4.662.000

V

4.715.000

V

4.768.000

V

4.819.000

V

0.64

Belastingen overig

20.000

V

20.000

V

20.000

V

20.000

V

0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

47.566.000

V

46.725.000

V

44.807.000

V

44.577.000

V

0.8

Overige baten en lasten

10.000

V

10.000

V

10.000

V

10.000

V

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

3.4

Economische promotie

Totaal baten

0

-

0

-

0

-

0

-

72.000

V

178.000

V

178.000

V

178.000

V

57.189.000

V

56.519.000

V

54.700.000

V

54.543.000

V

N

835.000

N

0

-

0

-

Reserves 0.10

Mutaties reserves lasten

721.000

0.10

Mutaties reserves baten

717.000

V

1.611.000

V

403.000

V

303.000

V

4.000

N

776.000

V

403.000

V

303.000

V

43.773.000

V

43.922.000

V

41.841.000

V

41.601.000

V

Totaal reserves

Saldo baten en lasten inclusief reserves

Toelichtingen verschillen > € 25.000 Budgetmutaties welke budgettair neutraal zijn en / of van administratieve aard, worden niet separaat toegelicht tenzij van politiek bestuurlijke importantie. Als gevolg van doorschuiven / vertraging van lopende investeringen ontstaan er eveneens mutaties op de begrote afschrijvingen en rente (de kapitaallasten). De mutaties in de kapitaallasten tezamen met de interne doorbelasting van de ambtelijke uren worden toegerekend aan de opgavemutaties < € 25.000. Taakveld

Omschrijving

0.3

Hermenzeil Voor de instandhouding/exploitatie van Hermenzeil maakt de gemeente kosten. De gemeente en provincie nemen ieder 50% van de kosten voor hun rekening. Vooralsnog zijn er ramingen opgenomen voor 2026. Daarna wederom bezien.

65.000

0.3

Hermenzeil Van de instandhoudingskosten van Hermenzeil wordt 50% bijgedragen door de provincie.

0.4

Overhead Bestuursondersteuning college van B&W Dit betreft het 2-jaarlijks onderzoek waarstaatjegemeente (tevredenheid). Hiervoor wordt in 2029 weer een nieuw budget geraamd.

66

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

2029 V/N

N

0

-

0

-

0

-

33.000

V

0

-

0

-

0

-

0

-

0

-

0

-

40.000

N

0.4

Overhead Personeel De berekening van de salarissen wordt concern breed geraamd op max schaal per functie. In 2026 is dit uitgangspunt enigszins te hoog. Vandaar dat in 2026 een eenmalige stelpost wordt ingeboekt.

121.000

V

0

-

0

-

0

-

0.4

Overhead Personeel De uitwerking van de 1% toename (in 2026) en verhoging latere jaren is in de kadernota opgenomen en reeds in de salarisposten opgenomen.

165.000

N

295.000

N

295.000

N

295.000

N

0.4

Overhead Personeel We hebben de UWV gelden of Zwangerschapsverlofgelden die we ontvangen als inkomst begroot. De post voor inhuur derden verhogen we met hetzelfde begrootte bedrag voor ontvangen UWV gelden of Zwangerschapsverlofgelden.

120.000

N

120.000

N

120.000

N

120.000

N

0.4

Overhead Personeel Dit betreft de in de kadernota geraamde kosten voor het uitbesteden van de salarisadministratie, als gevolg van het nieuwe softwarepakket voor personeels- en salarisadministratie.

53.000

N

53.000

N

53.000

N

53.000

N

0.4

Overhead Personeel Vanuit de begroting 2025 resteerde nog een restant bezuinigingstaakstelling van € 51.000. Dit restant is administratief ingebracht als onderdeel van de overige bezuinigingen in deze begroting.

51.000

N

1.000

N

1.000

N

1.000

N

0.4

Overhead ICT De verhoging van de ICT-budgetten die in de najaarsnota 2024 was opgenomen is niet structureel gemaakt en de indexatieverhoging ICT 2025 is niet meegenomen. Dit wordt met deze aanpassing gecorrigeerd.

100.000

N

100.000

N

100.000

N

100.000

N

0.4

Overhead ICT De besparing onderhoud en beheer ICT is de verwachte structurele besparing na uitvoer van het onderzoek en het opvolgen van de adviezen die daaruit voortkomen (vanaf 2026).

40.000

V

40.000

V

40.000

V

40.000

V

0.4

Overhead ICT De besparing op hardware is te realiseren door een batchaankoop (van bijv. beeldschermen) te activeren op de balans en niet in 1 jaar af te schrijven via de exploitatie.

30.000

V

30.000

V

30.000

V

30.000

V

0.4

Overhead I&A De website van de gemeente is sterk verouderd en kan een aantal van de diensten die we willen aanbieden onvoldoende ondersteunen. Vernieuwing van de website is daarom noodzakelijk in 2026. Het incidenteel budget is bedoeld voor de inrichting en implementatie. Het regulier beheer en onderhoud past in het bestaande budget.

100.000

N

0

-

0

-

0

-

0.4

Overhead Personeel domeinen Aanpassing salarissen op basis van autonome ontwikkelingen, CAO doorrekeningen en formatiemutaties. Voor een toelichting op de mutaties in de formatieomvang verwijzen wij naar de paragraaf bedrijfsvoering.

865.000

N

856.000

N

856.000

N

856.000

N

67

0.4

Overhead Fysiek Domein Beheer Bijdrage voor evenementen is al vele jaren niet gerealiseerd. Mogelijk kan een nieuw vastgesteld evenementenbeleid een mogelijkheid bieden om kosten te verhalen, maar erg onzeker of dit realiseerbaar is.

0.4

Overhead Dienstverlening Integrale Advisering Bezuinigingen zijn mogelijk te realiseren door het professionaliseren en optimaliseren van aanbesteding, contractbeheer en contractmanagement. In combinatie met de hieronder staande lasten wordt een baat verwacht omdat op termijn een inverdieneffect wordt gerealiseerd.

50.000

N

50.000

N

50.000

N

50.000

N

0

-

100.000

V

150.000

V

200.000

V

0.4

Overhead Dienstverlening Integrale Advisering Bezuinigingen zijn mogelijk te realiseren door het professionaliseren en optimaliseren van aanbesteding, contractbeheer en contractmanagement.

100.000

N

100.000

N

100.000

N

100.000

N

0.4

Overhead Directie In de kadernota is een uitwerking van een wijziging in de Verbijzonderde interne controle (VIC) opgenomen, waarbij een FTE (salaris) komt te vervallen, evenals de inhuur voor IC buig en deze werkzaamheden vervolgens worden uitbesteed. Per saldo een voordeel.

38.000

V

38.000

V

38.000

V

38.000

V

0.5

Treasury De rente voor langlopende leningen 2026 is lager dan eerder berekend. Echter is het investeringsniveau zodanig dat in meerjarenperspectief een rentetoename wordt geraamd.

193.000

V

149.000

N

280.000

N

323.000

N

0.5

Treasury De rentelast van de kort lopende leningen neemt toe. Dit in plaats van langlopnede rente.

143.000

N

116.000

N

116.000

N

116.000

N

0.61

Onroerende Zaakbelastingen eigenaren woningen De stijging is gebaseerd op de reguliere prijsindexstijging van 3,5% (2,25% inflatie 2026 + 1,25% correctie 2025).

128.000

V

128.000

V

128.000

V

150.000

V

0.61

Uitvoering belastingen en heffingen De bijdrage voor de SVHW (heffing en invordering gemeentelijke belastingen) neemt bruto met € 25.000 toe. Daar tegenover staat de ontvangst van een vergoeding voor aanmaningen en dwangbevelen (zie hieronder). Per saldo een voordeel.

25.000

N

25.000

N

25.000

N

25.000

N

68

0.61

Uitvoering belastingen en heffingen De opbrengst van aanmaningen en dwangbevelen worden afzonderlijk door de SVHW geïnd en aan de gemeente terugbetaald. Dit is een structureel voordeel.

60.000

V

60.000

V

60.000

V

60.000

V

0.62

Onroerende Zaakbelastingen gebruikers De stijging is gebaseerd op de reguliere prijsindexstijging van 3,5% (2,25% inflatie 2026 + 1,25% correctie 2025).

66.000

V

66.000

V

66.000

V

88.000

V

0.62

Onroerende Zaakbelastingen eigenaren niet woningen De stijging is gebaseerd op de reguliere prijsindexstijging van 3,5% (2,25% inflatie 2026 + 1,25% correctie 2025).

91.000

V

91.000

V

91.000

V

120.000

V

0.7

Uitkering gemeentefonds Actualisatie van de algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2025. Voor meer informatie verwijzen we naar het hoofdstuk Algemene Uitkering in de meerjarenbegroting.

5.105.000

V

4.863.000

V

3.393.000

V

3.163.000

V

0.1

Mutaties reserves opgave 7 Financiën Betreft storting in de reserve afschrijving maatschappelijk nut ter dekking van de investering fiets/looproute markt Geertruidenberg.

400.000

N

0

-

0

-

0

-

0.1

Mutaties reserves opgave 7 Financiën Betreft onttrekking uit de Vrije Algemene Reserve die vanwege de 10% maatregelen wordt aangemerkt als structureel dekkingsmiddel

0

-

1.205.000

V

0

-

0

-

0.1

Mutaties reserves opgave 7 Financiën Betreft storting in de Vrije Algemene Reserve die vanwege de 10% maatregelen wordt aangemerkt als incidentele storting.

0

-

835.000

N

0

-

0

-

0.1

Mutaties reserves opgave 7 Financiën De kosten van de projectleiders die te maken hebben met de nieuwe opvanglocaties ontheemden worden gedekt uit de daarvoor gevormde reserve.

100.000

V

100.000

V

100.000

V

0

-

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

3.768.000

V

4.021.000

V

2.100.000

V

1.810.000

V

Saldo van de opgavemutaties < 25.000 (incl. kapitaallasten en doorbelasting ambtelijke uren)

5.844.000

N

6.158.000

N

6.465.000

N

6.415.000

N

Totaal Saldo

2.076.000

N

2.137.000

N

4.365.000

N

4.605.000

N

69

Algemene dekkingsmiddelen Baten Begroting na wijziging 2025

2026

2027

2028

2029

Onroerende zaakbelasting woningen

3.628

3.800

3.845

3.891

3.913

Onroerende zaakbelasting niet-woning

2.574

2.694

2.724

2.754

2.783

Onroerende zaakbelasting eigenaren

1.879

1.968

1.991

2.014

2.036

54

72

178

178

178

Algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000)

Toeristenbelasting Algemene uitkering Gemeentefonds

46.699 47.566 46.725 44.807 44.577

Dividenden

334

334

334

334

334

Saldo financieringsfunctie

-36

-2

-10

-65

31

Overige rechten, heffingen en belastingen*

1.589

1.627

1.612

1.612

1.612

Verwacht resultaat

56.721 58.059 57.399 55.525 55.464

* Overige rechten, heffingen en belastingen. De overige rechten, heffingen en belastingen betreffen: lijkbezorgingsrechten, leges, precariobelasting, havengelden, marktgelden, woonschepenrechten. Specifieke heffingen In onderstaande tabel zijn de specifieke heffingen opgenomen die dienen ter dekking van de lasten die daarmee verband houden. Specifieke heffingen

Begroting na wijziging 2025

2026

2027

2028

2029

Rioolheffing

2.613.000

2.763.000

2.763.000

2.763.000

2.763.000

Afvalstoffenheffing

2.439.000

2.987.000

2.949.000

2.949.000

2.949.000

Algemene uitkering gemeentefonds Met ingang van het begrotingsjaar 2026 wordt de Algemene Uitkering van het gemeentefonds verwerkt op basis van de meicirculaire. Hiermee wordt bewerkstelligd dat de besluitvorming rondom de meerjarenbegroting meer in overeenstemming kan worden gebracht met de uitgangspunten zoals in de Kadernota zijn opgenomen. Eventuele afwijkingen (positief of negatief) als gevolg van de Septembercirculaire worden meerjarig verwerkt in de eerstvolgende Tussenrapportage of een separaat raadsbesluit. In april 2025 heeft het ministerie van Financiën zoals gebruikelijk de Voorjaarsnota opgesteld. Deze Voorjaarsnota gaf een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. Over de gevolgen zijn de gemeenten nader geïnformeerd in de meicirculaire. In de Voorjaarsnota was vooruitlopend op de meicirculaire op een aantal onderwerpen een vooraankondiging opgenomen zoals de ontwikkeling van het accres, de jeugdbudgetten, de WMO en enkele kleinere mutaties. De boodschap die uit de Voorjaarsnota van het ministerie van Financiën doorklonk was dat het rijk extra middelen beschikbaar zou stellen voor de terugval in 2026 (het ravijn) en voor de jeugdzorg. vanaf 2025. Hoewel de uitwerking van de toevoegingen eerst duidelijk zouden worden bij de Meicirculaire was het duidelijk dat de algemene uitkering voor met name de jaren 2026 en 2027 aanzienlijk zou gaan toenemen.

De jaren 2028 en 2029 bleven achter in de toename van de algemene uitkering. Dat had er weer mee te maken dat het Rijk vanaf 2028 geen voorspellingen wilde doen over de compensatie van de Jeugdbudgetten en de eventuele wijzigingen van eigen bijdrages in de Jeugdzorg en WMO.

70

Bij de Voorjaarsnota van het rijk werd een rekenmodel meegeleverd waarmee grofweg berekend kon worden wat het voordeel voor de gemeente zou kunnen worden. Voor de demping van het ravijnjaar 2026 heeft het rijk voor onze gemeente ongeveer € 500.000 structureel beschikbaar gesteld en voor de indexatie van de lonen en de prijzen mochten we voor 2026 rekenen op een toename van de algemene uitkering met € 1.600.000. Voor de uitvoering van de Jeugdwet ontvangen we in 2026 en 2027 ongeveer € 1.500.000 extra. Vanaf 2028 is het allemaal onzeker en helemaal afhankelijk van de politieke besluitvorming en de invulling van een groeipad. Vanaf 2028 wordt door het rijk gerekend met een Eigen bijdrage voor de Jeugdzorg, sturing op de trajectduur Jeugdzorg en indexering van de opbrengst Hervormingsagenda. Voor onze gemeente een daling met tenminste € 1.000.000. Wij schatten in dat hiervoor nog een kabinetsbesluit en vervolgens een standpunt van de provinciaal toezichthouder nodig is, waardoor de vraag openstaat of hiervoor een budgettair neutrale verwerking mogelijk is voor de drie mutaties.

Naast de toevoeging van aanvullend budget voor de Jeugd en het ravijnjaar, bleek ook dat de uitkeringsfactor (een getal waarmee de netto berekening van de algemene uitkering wordt gecorrigeerd om de groei van het fonds te duiden) voor 2025 en latere jaren hoger werd dan aanvankelijk aangenomen en daardoor viel de Meicirculaire uiteindelijk aanzienlijk hoger uit. Samenvattend laat de Algemene uitkering van het gemeentefonds gebaseerd op de meicirculaire het volgende beeld zien: 2025

2026

2027

2028

2029

Algemene uitkering gemeentefonds

44.514.000

45.410.000

44.761.000

43.075.000

42.845.000

Algemene uitkering deelfonds sociaal domein

2.185.000

2.156.000

1.964.000

1.732.000

1.732.000

Totaal

46.699.000

47.566.000

46.725.000

44.807.000

44.577.000

Claims

- 144.000

15.000

33.000

178.000

178.000

Totaal op basis van Meicirculaire 2025

46.555.000

47.581.000

46.758.000

44.985.000

44.755.000

Berekening septembercirculaire 2024

45.194.000

42.455.000

41.873.000

41.553.000

41.553.000

Toename Algemene uitkering

1.361.000

5.126.000

4.885.000

3.432.000

3.202.000

Duidelijk is dat de Algemene Uitkering van het gemeentefonds voor met name 2026 en 2027 hoger uitvalt door alle toevoegingen. De verhoging is niet specifiek toe te rekenen aan een of meerdere maatregelen. Voor 2026 wordt ongeveer € 5,1 miljoen extra ontvangen. Als gevolg van de aangekondigde (onzekere) maatregelen bij de Jeugdwet daalt de uitkering. Het feit dat de algemene uitkering vanaf 2028 ongeveer € 1.5000.000 lager wordt is een van de hoofdoorzaken van het tekort waar onze gemeente zich nu voor gesteld ziet. Lokale heffingen De gemeente genereert zelf inkomsten door het heffen van belastingen. Het gaat dan met name om de onroerende zaak belastingen (OZB) en toeristenbelasting. De opbrengsten van belastingen kennen in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht en afvalstoffenheffingen geen vooraf bepaald bestedingsdoel en behoren tot de algemene dekkingsmiddelen. De lokale lasten worden de komende jaren alleen aangepast aan de inflatieontwikkeling. De lokale heffingen worden toegelicht in paragraaf A. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) / dividend De Nederlandse staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een waterschap. De gemeente Geertruidenberg heeft 35.100 aandelen. Het geraamde dividend bedraagt € 334.000.

71

Lasten Algemene dekkingsmiddelen

Begroting na wijziging 2025

2026

2027

2028

2029

Overhead in €

10.373.000

12.514.000

12.534.000

12.385.000

12.471.000

Overhead in %

64%

72%

71%

70%

71%

0

0

0

0

0

65.000

25.000

25.000

25.000

25.000

Heffing vennootschapsbelasting Overige baten en lasten / onvoorzien

Onvoorzien In de meerjarenbegroting 2026 - 2029 is een post onvoorzien opgenomen van € 25.000.

72

Paragrafen Paragraaf A - Lokale heffingen In deze paragraaf geven we een specificatie van de lokale heffingen en belastingen. We splitsen deze uit naar beleid en hoofdlijnen met daarin de onderstaande genoemde onderdelen: a. de geraamde inkomsten; b. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; c. een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd. d. een aanduiding van de lokale lastendruk; e. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. Beleid en hoofdlijnen De heffingen die tot (woon)lasten leiden zijn: onroerende zaakbelastingen: • voor eigenaren van woningen; • voor gebruikers en eigenaren van niet-woningen; • afvalstoffenheffing; • rioolheffing.

De overige heffingen betreffen: • lijkbezorgingsrechten • leges • precariobelasting • havengelden • marktgelden • (woon)schepenrechten • toeristen- en watertoeristenbelasting Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) De gemeenten zijn op basis van de voorschriften in het BBV verplicht om in de paragraaf lokale heffingen een overzicht van baten en lasten op te nemen voor de heffingen waarbij sprake is van het verhalen van kosten. Concreet is dit het geval bij de afvalstoffenheffing, de rioolheffing, de lijkbezorgingsrechten, de leges, de havengelden, de marktgelden en de woonschepenrechten. Als gevolg van de wijzigingen in het BBV mag de overhead voortaan niet meer worden verantwoord op de taakvelden. Deze mogen echter wel (extracomptabel) worden meegenomen in de tarieven en de onderbouwing daarvan. De berekening van de overhead gebeurt extracomptabel op basis van de een procentuele toerekening van de tijd en salariskosten die door de diverse medewerkers aan de taakvelden wordt besteed. Als overheadpercentage voor de begroting 2026 is vooralsnog het percentage van 2025 aangehouden. Dit overheadpercentage is 65%. De verschillende belastingen en heffingen zijn niet altijd met elkaar vergelijkbaar.

Het verschil tussen bijvoorbeeld de onroerende zaakbelastingen (OZB) en de afvalstoffenheffing en de rioolheffing is dat de onroerende zaakbelastingen algemene dekkingsmiddelen zijn en de afvalstoffenheffing en de rioolheffing retributies. Het verschil tussen een algemeen dekkingsmiddel en een retributie is dat bij retributies er een rechtstreeks verband bestaat tussen de hoogte van de heffing en de uitgaven in het kader van een betreffende activiteit. Bij algemene dekkingsmiddelen ontbreekt deze relatie.

73

Ontwikkelingen Naar aanleiding van het eerder genomen raadsbesluit in 2024 wordt de heffing en invordering van de meeste gemeentebelastingen (afvalstoffenheffing, rioolrecht, OZB, toeristenbelasting, watertoeristenbelasting, precariobelasting en woonschepen), evenals de uitvoering van de Wet WOZ en de Wet BAG, per 1-1-2025 uitgevoerd door SvhW uit Klaaswaal (belastingsamenwerkingsverband). De kosten hiervan zijn opgenomen in de begroting. Dit geldt ook voor de zogenoemde regiefunctionaris vanuit Geertruidenberg. Deze regiefunctionaris is de verbindingsschakel tussen de gemeente en SvhW. Hiermee is een goede uitvoering van de belastingtaken c.a. voor de toekomst geborgd. Onroerende zaakbelastingen Voor 2026 wordt er gewaardeerd naar de peildatum 1 januari 2025. Voor het belastingjaar 2026 vindt er op dit moment een hertaxatie plaats om te komen tot nieuwe WOZ-waarden per 1 januari 2025 (waardepeildatum). Omdat de definitieve omvang van de WOZ waardes gemeentebreed nog niet definitief is, wordt voor de inschatting van de waarde-ontwikkeling voor woningen en nietwoningen aangesloten bij de cijfers uit de circulaires van het gemeentefonds. Deze cijfers zijn afkomstig van de Waarderingskamer. Bij de gebruikers van niet- woningen wordt rekening gehouden met een lagere waarde vanwege leegstand en amendement De Pater.

Het gaat hierbij om een waarde van circa € 56 miljoen, waar geen onroerende zaakbelasting voor in rekening kan worden gebracht. Voor de waarde ontwikkeling van de woningen wordt aangesloten bij het percentage zoals door het ministerie berekend bij de opstelling van de meicirculaire van het gemeentefonds. Dat is 10,5% voor woningen en voor nietwoningen stijgt de waarde ten opzichte van 2025 met 2,0%. De opbrengst van 2026 wordt trendmatig verhoogd met 3,5% + 1% verhoging i.v.m. IHP. OZB opbrengst 2025

OZB opbrengst 2026

WOZ waarde 2025

ontwikkeling WOZ waarde

WOZ waarde Tarief 2026 2026

Eigenaar woning

3.628.000

3.800.000

3.428.000.000

10,5%

3.787.000.000

0,1003%

Eigenaar niet-woning

2.574.000

2.694.000

752.000.000

2,0%

767.000.000

0,3512%

Gebruiker niet-woning*

1.879.000

1.968.000

696.000.000

2,0%

709.000.000

0,2776%

8.081.000

8.462.000

= voor de berekening tarief niet-woning gebruiker is rekening gehouden met voor leegstand en amendement de Pater ten bedrage van circa € 56 miljoen voor 2025. Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Het saldo van de kosten en opbrengsten van de exploitatie afval (de inzameling van huisvuil, de Milieustraat en het containermanagement) brengen we in rekening bij de inwoners. Dat doen we via de afvalstoffenheffing. Het uitgangspunt is om 100% van de kosten, inclusief btw en overhead, in rekening te brengen. De heffing mogen we wettelijk gezien alleen inzetten voor de dekking van de kosten van afvalinzameling en afvalverwerking. We mogen er geen winst op maken. Een overschot of tekort storten we in of onttrekken we aan de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing (gesloten financiering).

74

Het Nieuwe Inzamelen Vanaf 2025 werken we met de financiële prikkel; een nieuwe systematiek om de hoogte van de afvalstoffenheffing te bepalen. Alle huishoudens betalen hetzelfde vastrecht en een tarief per aanbieding van restafval. Het resultaat in het eerste jaar is boven verwachting. Onze inwoners hebben in 2025 veel minder restafval aangeboden dan geraamd. De keerzijde daarvan is dat de inkomsten uit het variabele deel ook lager uitvielen dan begroot. 2026 De geraamde inkomsten uit de heffing (vastrecht plus aanbiedingen) stijgen met 2,5% ten opzichte van 2025. Hiermee kunnen we de stijgende kosten in de exploitatie (loonstijgingen, algemene prijsstijgingen, toename afvalbelastingen) ten dele opvangen. De verwachting voor 2026 is een kleine onttrekking uit de voorziening van € 50.000. Wat verandert is de verdeling van de inkomsten over het vastrecht en het variabele deel van de inkomsten. Doordat er veel minder aanbiedingen zijn ontvangen we minder inkomsten uit het variabel deel. Maar we willen de aanbiedtarieven niet verhogen. Het resultaat is, met de huidige tarieven immers al meer dan voldoende. Dit betekent dat het tarief voor vast recht verhoogd wordt met € 48. Het variabel tarief wijzigt niet. Gemiddeld stijgt de heffing van € 294 (begroting 2025) naar € 304 (begroting 2026). 2026 – 2029 We gaan uit van dalende inkomsten van het variabele deel van de heffing.

Dat is immers het gewenste effect van het beleid. Minder restafval en dus teruglopende aantallen aanbiedingen. Voor 2026 gaan we ervan uit dat de daling zal doorzetten, maar niet meer zo sterk. In de jaren erna verwachten we dat een extra inspanning nodig is om het aanbod van restafval nog verder terug te brengen. Voor het vastrecht begroten we meerjarig gelijke inkomsten, maar door de diverse ontwikkelingen kan een verhoging in de periode 2026-2029 noodzakelijk zijn. Deze ontwikkelingen zijn de jaarlijkse toenemende kosten (inzameling en verwerking), nieuwe contracten voor inzameling aan huis, stijgende belastingen en heffingen (verwerking), maar ook onzekerheid in de hoogte van vergoedingen en opbrengsten voor de inzameling en verwerking van de gescheiden ingezamelde stromen. Het meerjarig resultaat op de begroting 2026-2029 is meerjarig positief, al is in 2026 nog een kleine onttrekking geraamd. Dit leidt in totaal tot een storting van € 70.000 in de egalisatievoorziening Afval. Deze voorziening blijft hierdoor op het gewenste niveau. De gemeente zamelt geen bedrijfsafval in. Daarom kennen we geen bepalingen en tarieven voor het heffen van reinigingsrechten.

Berekening van kostendekkendheid van de Afvalstoffenheffing Afvalverwijdering huisvuil

1.173.000

Afvalverwijdering Milieustraat

672.000

Afvalverwijdering beleid en algemeen

534.000

Netto kosten taakveld

2.379.000

Toe te rekenen kosten: Overhead

145.000

BTW

513.000

Onttrekking uit de voorziening Afvalstoffenheffing

-/- 50.000

Totale kosten

608.000

75

Opbrengst heffingen

2.987.000

Dekkingspercentage

100%

Rioolheffing & Waterzorgheffing De riool- en waterzorgheffing geschiedt vanuit twee gezichtspunten: een heffing van de eigenaar en een heffing van de gebruiker. De heffing heeft het karakter van een bestemmingsheffing waarmee kosten kunnen worden verhaald om maatregelen te treffen die de gemeente noodzakelijk acht voor een doelmatig werkende riolering en overige maatregelen ten aanzien van hemelwater en grondwater. Dit betekent dat het individuele profijt van de heffing door de gemeente niet meer hoeft te worden aangetoond. De gemeente kan de kosten verhalen die ze maakt voor het nakomen van de zorgplichten uit de Wet verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken. De voorzieningen waarvan de kosten kunnen worden verhaald sluiten aan bij de maatregelen die de gemeente in het kader van het verbreed gemeentelijke rioleringsplan (VGRP+) onderneemt. Dit kunnen maatregelen met een collectief of individueel karakter zijn. Van belang is dat de gemeente aannemelijk kan maken dat de maatregelen van belang zijn voor het nakomen van de zorgplichten. In basis worden de tarieven trendmatig verhoogd met 3,5%. Daarnaast wordt invulling gegeven aan het Raadsbesluit van 14 december 2023 (het vaststellen van het Programma Stedelijk Water 20242028), waarin besloten is om de heffing vanaf 2025 jaarlijks met 2,2% te doen stijgen exclusief de indexatie.

Het saldo van de totale lasten minus baten -zoals gebruikt voor de tariefberekening- voor 2026 geven wij in de onderstaande tabel weer. Berekening van kostendekkendheid van de Rioolheffing Riolering afvalwater en hemelwater

659.000

Riolering grondwater

25.000

Overige rioleringslasten waaronder kapitaallasten Rioolaansluitingen Netto kosten taakveld

1.353.000 - 1.000 2.036.000

Toe te rekenen kosten: Overhead

314.000

BTW

282.000

Storting in de voorziening rioolheffing

130.000

Totale kosten

726.000

Opbrengst heffingen

2.762.000

Dekkingspercentage

100%

76

Overige rechten, heffingen en belastingen De overige rechten, heffingen en belastingen betreffen lijkbezorgingsrechten, leges, precariobelasting, havengelden, marktgelden, woonschepenrechten en toeristen- en watertoeristenbelasting stijgen met 3,5% inflatiepercentage, uitgezonderd de (water)toeristenbelasting die stijgt met € 0,20 per overnachting of per etmaal. Over dit tarief heeft de gemeenteraad vorig jaar al besloten. Bij de uit de begroting voortvloeiende tarievenvaststelling worden de tarieven waar mogelijk trendmatig verhoogd. Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten zijn rechten die in rekening gebracht worden voor het begraven van stoffelijke overschotten, het bijzetten van urnen en het onderhoud van graven op de gemeentelijke begraafplaatsen. We stellen voor de tarieven voor 2025 met 3,5% te verhogen. Het saldo van de totale lasten minus baten -zoals gebruikt voor de tariefberekening- voor 2026 geven wij in onderstaande tabel weer: Berekening van kostendekkendheid van Lijkbezorgingsrechten Algemene begraafplaatsen

83.000

Netto kosten taakveld

83.000

Toe te rekenen kosten: Overhead

23.000

BTW

10.000

Totale kosten

116.000

Opbrengst heffingen

50.000

Dekkingspercentage

43%

Leges Wij leveren diverse diensten en producten zoals paspoorten, rijbewijzen, uittreksels en (omgevings)vergunningen waarvoor wij een vergoeding (leges) vragen. Met uitzondering van de tarieven die van Rijkswege worden vastgesteld, zoals bijvoorbeeld de uitgifte van paspoorten en rijbewijzen, verhogen we de tarieven inzake leges verhogen we waar mogelijk slechts trendmatig en brengen we die in rekening volgens de Legesverordening. Samenvatting hoofdstuk 1,2 en 3 Recapitulatie Hoofdstuk 1, 2 en 3