Advies rapport Rekenkamer alcohol-drugs beleid

Ambrosius Rozendaelstraat 32 4931 RE Geertruidenberg

Gemeenteraad van de gemeente Geertruidenberg Vrijheidstraat 2 4941 DX Raamsdonksveer

Datum: 20 september 2024 Onderwerp:

advies naar aanleiding van rapport Rekenkamer Geertruidenberg STAP UIT DE ROES! Een onderzoek naar de doeltreffendheid van het op jongeren gerichte alcohol- en drugsbeleid van de gemeente Geertruidenberg

Geachte Gemeenteraad, Tijdens de adviesraadvergadering op 2 september 2024 heeft mevrouw L. van Asseldonk, lid van de Rekenkamer Geertruidenberg, toelichting gegeven op het rapport “STAP UIT DE ROES!”. Daarnaast hebben we het raadsvoorstel ontvangen waarin de Raad wordt verzocht om de conclusies en aanbevelingen uit het Rekenkamerrapport te onderschrijven en om het college te verzoeken om de uitvoering van de aanbevelingen op te pakken en de Raad nader te informeren over de wijze waarop deze aanbeveling worden opgepakt. De adviesraad beschouwt het thema van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren als een zeer urgente kwestie. In het verleden heeft de adviesraad de gemeente meerdere keren gewezen op de toenemende problematiek binnen deze groep, waaronder het (overmatig) gebruik van alcohol en drugs en de daarmee gepaard gaande overlast in de openbare ruimte. Dit laatste heeft een directe invloed op het straatbeeld en het gevoel van veiligheid. De adviesraad maakt zich ernstig zorgen over het feit dat West-Brabant tot de probleemregio’s behoort, waarbij jongeren in de gemeente Geertruidenberg zelfs meer gebruiken dan de regionale cijfers. We zijn van mening dat dit deels in stand gehouden wordt doordat in onze gemeente alcoholgebruik onder de 18 jaar genormaliseerd is.

Daarnaast draagt de gemakkelijke beschikbaarheid van alcohol en drugs onder jongeren (binnen deze gemeente zou sprake zijn van een welige drugshandel onder jeugdigen) aanzienlijk bij aan de verergering van het probleem. De adviesraad constateert dat de gemeentelijke aanpak voornamelijk een reactieve aanpak bepleitte, terwijl preventieve maatregelen juist noodzakelijk zijn om het tij te keren. Het gaat hier niet slechts om incidenteel softdrugsgebruik, maar om een serieuze toename van harddrugsgebruik, wat ernstige risico’s met zich meebrengt voor zowel de jongeren zelf als voor de bredere samenleving.

We hebben de volgende punten uit het rapport opgemerkt en vinden deze van groot belang voor de verdere aanpak van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren in de gemeente Geertruidenberg: 1. Onrealistische ambities in het Preventie- en handhavingsplan Middelengebruik 2020-2023 De adviesraad deelt de mening van de Rekenkamer dat de gestelde ambities in het plan niet realistisch zijn. Het advies van de adviesraad is om de ambities en aanbevelingen zo SMART mogelijk te formuleren. Om realistische doelen te bereiken is een consistente aanpak binnen de gemeentelijke organisatie van essentieel belang. Zoals we begrijpen is een positief gevolg van het rapport dat er betere interne verbindingen zijn ontstaan binnen de gemeente. Integraal werken is hier van groot belang. 2. Nadruk op preventie: voorlichting en handhaving verbeteren De adviesraad pleit voor een sterke focus op preventie door middel van educatie, voorlichting en handhaving. Deze elementen zijn cruciaal om een duurzame gedragsverandering te realiseren bij jongeren en hun ouders. Het aanbieden van gastlessen, lotgenotencontact en voorlichting op vindplaatsen, zoals scholen, verenigingen(sport-carnaval) en locatie(s) waar jongerenwerkers actief zijn, kan bijdragen aan meer bewustwording. De adviesraad benadrukt het belang van deze vormen van preventie en wil dat hier meer aandacht voor komt in het gemeentelijk beleid.

Preventieve maatregelen moeten zich niet alleen richten op jongeren vanaf 12 jaar. Op basisscholen kan al een start gemaakt worden met voorlichtingsactiviteiten. 3. Blik op de toekomst: leren van gemaakte fouten De gemeente moet leren van de gemaakte fouten en de gemeentelijke organisatie verbeteren. De adviesraad vraagt specifiek aandacht voor de inzet van preventieve maatregelen en een duidelijke handhaving van het beleid. Het is belangrijk om te onderzoeken hoe de situatie in omliggende dorpen is, en of de problematiek in Geertruidenberg deel uitmaakt van een bredere trend in West-Brabant. Daarnaast dient gebruik gemaakt te worden van positieve ervaringen elders in het land. Een ander belangrijk leermoment is de beperkte bereikbaarheid van (kwetsbare) ouders en jongeren. De lage ouderbetrokkenheid bij het alcohol- en drugsgebruik van jongeren vormt een belemmering voor effectieve preventie. Daarom moet er ook voldoende aandacht zijn voor het bereiken van (kwetsbare) ouders om ze met voorlichting en/of bijeenkomsten te informeren over de gevaren en de consequenties. De adviesraad vraagt zich af of jongeren voldoende bereikt worden via de beperkte capaciteit van het jongerenwerk, en pleit ervoor om de kennis en ervaringen van jongerenwerkers, die voor het Rekenkamerrapport zijn geïnterviewd, beter te benutten. Zij vormen immers een waardevolle bron van informatie. 4.

Capaciteit van politie en handhaving De capaciteit van politie in de gemeente is een punt van ernstige zorg. Het ontbreken van plaatselijk acterende politie, c.q. voldoende wijkagenten ervaart de adviesraad als een gemis in het aanpakken van de problematiek rond alcohol- en drugsgebruik onder jongeren. Het belasten van BOA’S lijkt gezien hun competenties ongepast. 5. Voortgang actief monitoren De gemeenteraad zou een actiepuntenlijst kunnen opstellen met concrete aandachtspunten voor de komende vier jaar. Dit kan dienen als een checklist om de voortgang van de preventie en handhaving van middelengebruik te monitoren. Hiermee kan de raad een meer actieve rol spelen in de opvolging van het beleid en kan toekomstige uitdagingen

voorkomen. Het is essentieel dat dergelijke situaties niet opnieuw voorkomen, tenzij er sprake is van duidelijke overmacht.

De adviesraad hecht veel waarde aan een effectieve en gedragen aanpak van middelengebruik onder jongeren. Daarom spreken we de wens uit om actief betrokken te worden bij de totstandkoming van het nieuwe Preventie- en handhavingsplan Middelengebruik. We willen een constructieve bijdrage leveren. Een nauwe samenwerking met de gemeentelijke organisatie, jongerenwerkers en andere relevante partijen vinden we essentieel om tot een plan te komen dat aansluit bij de lokale realiteit en zorgt voor duurzame resultaten. Namens de adviesraad,

dhr. C. van Gageldonk, voorzitter

mevr. Th. Hoevenaar, secretaris