241014_De raad luistert_Wmo_aangepaste versie
Tekst van het document
De raad luistert 14-10-2024
Wmo
Doel en opzet van de bijeenkomst •
Welkom
•
Wat is de Wmo?
•
Waarom staat de zorg onder druk?
•
Wat speelt er in de praktijk?
•
Wmo: de cijfers
•
Waar willen we naartoe?
•
Wat is daarvoor nodig?
•
Wat betekent dit voor de raad?
Doel en opzet van de bijeenkomst •
Welkom
•
Wat is de Wmo?
•
Waarom staat de zorg onder druk?
•
Wat speelt er in de praktijk?
•
Wmo: de cijfers
•
Waar willen we naartoe?
•
Wat is daarvoor nodig?
•
Wat betekent dit voor de raad?
Wat is de Wmo 2015? Het Nederlandse zorgstelsel (landelijke cijfers)
*Rijksbegroting 2023
Voor wie is de Wmo bedoeld? Doel • het ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen, zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving • bieden van beschermd wonen en opvang
Wat zijn Wmo voorzieningen? Algemene (vrij toegankelijke) voorzieningen, o.a.: • Inlooppunten en ontmoetingscentra (de Ontmoeting, t’ Kardeeltje, de Aanloop) • Klussendienst • Maaltijdservice /Boodschappendienst • ANWB Automaatje • Mantelzorgondersteuning • Inloopspreekuur Geld & Recht • Onafhankelijke cliëntondersteuning
Foto: ’t Kardeeltje
Wat zijn Wmo voorzieningen? Maatwerkvoorzieningen (geïndiceerd): • Ambulante begeleiding • Dagbesteding en bijbehorend vervoer • Huishoudelijke ondersteuning • Hulpmiddelen, zoals (elektrische) rolstoel, scootmobiel, driewieler, tillift • Woningaanpassing, zoals traplift • Beschermd wonen • Maatschappelijke opvang • Deeltaxi
Foto: scootmobieldag 2024
Doel en opzet van de bijeenkomst •
Welkom
•
Wat is de Wmo?
•
Waarom staat de zorg onder druk?
•
Wat speelt er?
•
Wmo: de cijfers
•
Waar willen we naartoe?
•
Wat is daarvoor nodig?
•
Wat betekent dit voor de raad?
Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2023 Clienttevredenheid is al jaren hoog in onze gemeente Een ruime meerderheid is tevreden over • de toegang → 86,3% • de kwaliteit → 86,5% • het resultaat → 81,0% van de ondersteuning
Houdbaarheid van de zorg De zorg in Nederland staat onder druk. Daar zijn meerdere oorzaken voor: • Dubbele vergrijzing → In Geertruidenberg is 22,6% van de inwoners 65+ Bron: RIVM
•
Rijksoverheid stimuleert dat ouderen zo lang mogelijk thuis blijven wonen → In Geertruidenberg woont 94,3% van de 70+ers thuis
• Zorgvraag neemt toe, leidt tot stijgende zorgkosten Bron: RIVM
→ In Geertruidenberg stijging van 350 mensen met dementie in 2020 naar 810 in 2050
• Personeelstekort in de zorgsector • Werkdruk stijgt
→ Brede maatschappelijke opgave om de zorg, waaronder ondersteuning vanuit de Wmo, toekomstbestendig te maken
Ondersteuning vanuit de Wmo in Geertruidenberg 2160 inwoners met een Wmo maatwerkvoorziening in 2023 Percentage inwoners met Wmo maatwerkvoorziening: • 9% in Raamsdonksveer • 11% in Geertruidenberg • 6% in Raamsdonk Aantal inwoners met een maatwerkvoorziening hoger dan landelijke gemiddelde Kosten per inwoner van de gemeente voor Wmo maatwerkvoorzieningen in 2022: • € 271 in Geertruidenberg • € 291 landelijk
Huishoudinkomen onbekend 100.000 euro of meer 50.000 tot 100.000 euro 40.000 tot 50.000 euro 30.000 tot 40.000 euro 20.000 tot 30.000 euro 15.000 tot 20.000 euro 10.000 tot 15.000 euro Minder dan 10.000 euro 0
100
200
300
400
500
600
700
Relatief veel gestapelde voorzieningen (Wmo, Participatiewet, Jeugdwet) in deze gemeente
Doel en opzet van de bijeenkomst •
Welkom
•
Wat is de Wmo?
•
Waarom staat de zorg onder druk?
•
Wat speelt er in de praktijk?
•
Wmo: de cijfers
•
Waar willen we naartoe?
•
Wat is daarvoor nodig?
•
Wat betekent dit voor de raad?
Enkele voorbeelden uit de praktijk • Casus 1: Mevrouw Klaassen, 82 jaar • Casus 2: Joost, 19 jaar
Doel en opzet van de bijeenkomst •
Welkom
•
Wat is de Wmo?
•
Waarom staat de zorg onder druk?
•
Wat speelt er in de praktijk?
•
Wmo: de cijfers
•
Waar willen we naartoe?
•
Wat is daarvoor nodig?
•
Wat betekent dit voor de raad?
Gemeentelijke uitgaven
Kosten in 2023
€485.558
Maatwerkvoorzieningen verstrekt in natura of persoonsgebonden budget (PGB)
€142.863
€625.356 €2.615.849
€26.315
Wetsvoorstel: Abonnementstarief van € 20,60 per maand wordt afgeschaft en vervangen door inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in 2026
€134.315
Totaal € 6.098.377
€2.029.074 €39.047
Huishoudelijke Ondersteuning in natura
Huishoudelijke Ondersteuning PGB
Begeleiding in natura
Begeleiding PGB
Begeleiding Vervoer
Deeltaxi
Hulpmiddelen
Woonvoorzieningen
Huishoudelijke ondersteuning (zorg in natura) Kosten
Aantal cliënten
€3.000.000
1000
€2.500.000
800
€2.000.000
600
€1.500.000
400
€1.000.000
200
€500.000
0 2019
€0 2019
2020
2021
2022
2023 2,9
2020
2021
2022
2023
Gemiddeld aantal geïndiceerde uren
2,8 2,7 2,6 2,5 2,4
Bron: Jaarrapportage inkoopbureau Karel
2,3 2020
2021
2022
2023
Begeleiding (zorg in natura) Kosten
Aantal cliënten
€2.500.000
500 450
€2.000.000
400 350
€1.500.000
300 250
€1.000.000
200 150
€500.000
100 50
€0 2019
2020
2021
2022
2023
0 2019
2020
2021
2022
2023
Waakvlam
Licht
Midden
Zwaar
Aandeel cliënten 2019
2,27 %
64,31 %
32,58 %
0,57 %
Aandeel cliënten 2023
3,74 %
76,20 %↑
19,52 %↓
0,53 %
Bron: Jaarrapportage inkoopbureau Karel
Deeltaxivervoer
Aantal reguliere ritten
Kosten € 700.000
30.000
€ 600.000
25.000
€ 500.000
20.000
€ 400.000
15.000
€ 300.000
10.000
€ 200.000
5.000
€ 100.000 €-
0 2019
2020
2021
2022
N.B. inclusief vaccinatieritten
2023
2019
2020
2021
2022
2023
Bron: Regio West-Brabant
Hulpmiddelen Aantal voorzieningen
Totale maandelijkse kosten huur en onderhoud
(elektrische) rolstoel, duwondersteuning, aangepaste buggy
221
€ 12.700
scootmobielen
215
€ 19.689
fietsvoorzieningen
54
€ 6.653
Kosten € 700.000 € 600.000 € 500.000
tillift en bad-, douche-, toilet- en transfervoorzieningen
21
Totaal
511
€ 1.723
€ 400.000 € 300.000 € 200.000 € 100.000 €2019
€ 40.764
2020
2021
2022
2023
Woningvoorzieningen Onder andere: • Woningaanpassingen, zoals verbreding van deuren en verlagen van drempels • Verbouwing, zoals aanbouw aan de woning of het aanpassen van keuken, toilet of badkamer (incidenteel) • Verhuis- en inrichtingskostenvergoeding • Trapliften (81 stuks in gebruik)
Kosten €250.000 €200.000 €150.000 €100.000
Aantal geplaatste trapliften
30
€50.000 20
€0 2019
2020
2021
2022
2023 10 0 2021
2022
2023
2024*
*prognose leverancier Handicare
Samenwerking in de regio • Wmo Huishoudelijke ondersteuning: 3 gemeenten, 13 aanbieders • Wmo Begeleiding: 4 gemeenten, 100+ aanbieders • Wmo Deeltaxi: 16 gemeenten + provincie, 1 leverancier • Wmo Hulpmiddelen: 13 gemeenten, 2 leveranciers • Wmo Trapliften: 10 gemeenten, 1 leverancier • Beschermd Wonen: Gemeenschappelijke regeling regio Breda, 8 gemeenten
Doel en opzet van de bijeenkomst •
Welkom
•
Wat is de Wmo?
•
Waarom staat de zorg onder druk?
•
Wat speelt er in de praktijk?
•
Wmo: de cijfers
•
Waar willen we naartoe?
•
Wat is daarvoor nodig?
•
Wat betekent dit voor de raad?
Knelpunten Wmo • Stijgend aantal cliënten • Stijgende kosten, o.a. door stijging lonen zorgpersoneel (N.B. gemeenten gehouden aan betalen van reëel tarief) • Stapeling van voorzieningen • Aanzuigende werking huishoudelijke ondersteuning door abonnementstarief • Wachtlijsten huishoudelijke ondersteuning • Lage uitstroom • Beperkte doorstroom naar Wlz, mensen stellen het uit • Inwoners claimen recht te hebben op voorzieningen • Afname rijksmiddelen (ravijnjaar 2026)
Transformatie: de ‘beweging naar de voorkant’ in het sociaal domein “Iedereen in de gemeente Geertruidenberg doet naar vermogen mee, en draagt naar vermogen bij. We kijken naar elkaar om en voelen ons verbonden” Voor een houdbare basisondersteuning is een beweging nodig: •
naar preventie
•
van individueel naar collectief
•
van niet vrij toegankelijk naar vrij toegankelijk
Alleen als we de Wmo weer gaan zien als vangnet, en niet als een recht, blijft de zorg en ondersteuning bereikbaar en betaalbaar voor de mensen die het écht nodig hebben. Dat vraagt om investeren in preventieve, gezamenlijke en vrij toegankelijke voorzieningen.
Wat moet er anders? Ondersteuning anders organiseren. Een verantwoordelijkheid voor iedereen. • Hulpvragen zo licht als mogelijk oppakken, zwaardere ondersteuning voorkomen • Ondersteuning zoveel als mogelijk organiseren als (groepsgerichte) vrij toegankelijke voorzieningen • Verbinding sociaal domein en maatschappelijke partners; alternatieve vormen van ondersteuning vanuit het samenwerkingsverband Vertrekpunt is eigen regie en zelfredzaamheid • Wat kan de inwoner zelf, eventueel met hulpmiddelen? • Wat kunnen de naasten / mantelzorgers? • Wat kan het sociaal netwerk?
Doel en opzet van de bijeenkomst •
Welkom
•
Wat is de Wmo?
•
Waarom staat de zorg onder druk?
•
Wat speelt er in de praktijk?
•
Wmo: de cijfers
•
Waar willen we naartoe?
•
Wat is daarvoor nodig?
•
Wat betekent dit voor de raad?
Wat is nodig : een stevige(re) sociale basis
Wijk- en gebiedsgericht organiseren
Wat is nodig : Omgekeerd Werken • We zetten de hulpvraag van de cliënt centraal • Er wordt vraaggericht gewerkt; het te bereiken effect bij de inwoner staat centraal, dus niet het aanbod aan voorzieningen • We werken integraal samen met elkaar, vanuit verschillende wetten in het sociaal domein • Maatwerk zonder willekeur • Omgekeerde verordening sociaal domein
Wat is nodig: Samenhangende projecten Wijk- en gebiedsgericht organiseren Strategische doelstellingen
MFA Hooipolder Huis van de Wijk (De Schelf) Eigen netwerk/ persoonlijke + gemeensch. sociale basis Beweging naar normaliseren
Stevig lokaal team
Omgekeerd werken Omgekeerde verordening
Individueel naar collectief
Sociale basis (welzijn)
Gemeentelijke toegang
Sociale kaart
niet vrij toegankelijk naar vrij toegankelijk
GeertruidenbergvoorElkaar.nl
Versterken sociale basis Welzijn op recept
Maatschappelijke prioriteiten
Subsidiebeleid 2025
Geindiceerde ind voorzieningen
Inkoop Jeugdhulp
Wat is nodig: Nieuwe kaders van de raad Relevante kaderstellende trajecten met de raad: • Omgekeerde verordening sociaal domein (11/24 – 6/25) • Inkoopkaders jeugdhulp 2027 (1e kwartaal 2025) • Multifunctionele accommodatie Hooipolder (11/24 – 5/25) • Subsidiebeleid 2025 (2/25-7/25) • Maatschappelijke prioriteiten (kadernota 2025) • Gemeenschappelijke regeling WBO
Wat is nodig : Focus op kostenbeheersing • • • •
Monitor Mens en Zorg t.b.v. monitoring en effectmeting Evaluatieonderzoek bekostigingsmodel Wmo Begeleiding Aanscherpen wijze van indiceren a.d.h.v. Omgekeerde verordening sociaal domein Communicatie; inwoners bewust maken van kosten en stimuleren dat zij anticiperen op levensfases
Doel en opzet van de bijeenkomst •
Welkom
•
Wat is de Wmo?
•
Waarom staat de zorg onder druk?
•
Wat speelt er in de praktijk?
•
Wmo: de cijfers
•
Waar willen we naartoe?
•
Wat is daarvoor nodig?
•
Wat betekent dit voor de raad?
Wat betekent dit voor de raad? • Rol bij de nieuwe Omgekeerde verordening sociaal domein • Werkgroep sociaal domein? • Vragen van inwoners op constructieve manier aanhoren • Het gesprek aangaan over zelfredzaam en samenredzaamheid • Vertrouwen in professionaliteit van consulenten; wij willen juist ongelijkheid voorkomen
Dank voor jullie aandacht!