240318 Gemeente Geertruidenberg Accountantsverslag 2023 w.g.
Tekst van het document
Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
IT-BEHEER
BIJLAGEN
33
B. Bevindingen SiSa-bijlage
B. Bevindingen SiSa-bijlage (1/5)
34
Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Geertruidenberg heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2023 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
GOEDKEUREND
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
GOEDKEUREND
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
FOUT OF ONZEKERHEID Fout
A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Onzekerheid
A18B
Fout
B2
Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s (SiSa tussen medeoverheden) Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s (SiSa tussen medeoverheden) Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
Onzekerheid
C32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
Fout
C32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
Onzekerheid
C55
Aanpak energiearmoede
Fout
C55
Aanpak energiearmoede
Onzekerheid
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke Fout belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke Onzekerheid belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
A18B
C62
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
FINANCIËLE OMVANG IN €
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
Onzekerheid Fout
IT-BEHEER
BIJLAGEN
B. Bevindingen SiSa-bijlage (2/5)
35
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
FOUT OF ONZEKERHEID Fout
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
Onzekerheid
C94
C105
Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners Fout en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners Onzekerheid en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls Fout
C105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
Onzekerheid
C209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
Fout
C209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
Onzekerheid
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
Fout
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
Onzekerheid
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
Fout
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
Onzekerheid
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
Fout
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
Onzekerheid
F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
Fout
F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
Onzekerheid
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023
Fout
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G2
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie Fout kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie Onzekerheid kinderopvangtoeslagaffairegebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2023
C94
G2
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
FINANCIËLE OMVANG IN €
IT-BEHEER
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
BIJLAGEN
B. Bevindingen SiSa-bijlage (3/5)
36
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2023
FOUT OF ONZEKERHEID Fout
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ Fout in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de Onzekerheid hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen Fout kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen Onzekerheid kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ Fout en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ Onzekerheid en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van
achterstallige betalingen Fout kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen Onzekerheid kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023
G3 G3 G3 G3 G3 G3 G3
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
FINANCIËLE OMVANG IN €
IT-BEHEER
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
BIJLAGEN
B. Bevindingen SiSa-bijlage (4/5)
37
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
FOUT OF ONZEKERHEID
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen gemeentedeel 2023
Fout
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023
Fout
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G4
Tozo 2 gemeentedeel 2023
Fout
G4
Tozo 2 gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G4
Tozo 3 gemeentedeel 2023
Fout
G4
Tozo 3 gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G4
Tozo 4 gemeentedeel 2023
Fout
G4
Tozo 4 gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G4
Tozo 5 gemeentedeel 2023
Fout
G4
Tozo 5 gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G4 G4 G4 G4 G10 G10
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2023 Wet inburgering_ gemeentedeel 2023 Wet inburgering_ gemeentedeel 2023
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
FINANCIËLE OMVANG IN €
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid
IT-BEHEER
BIJLAGEN
B. Bevindingen SiSa-bijlage (5/5)
38
FOUT OF ONZEKERHEID Fout
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
G12
G13
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de Onzekerheid hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in Fout het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in Onzekerheid het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2023 Fout
G13
Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023
Fout
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023
Onzekerheid
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
Fout
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
Onzekerheid
H8
Regeling Sportakkoord 2020-2022
Fout
H8
Regeling Sportakkoord 2020-2022
Onzekerheid
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
Fout
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
Onzekerheid
H30
Fout
H31
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen
H31
Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen
Onzekerheid
H32
Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
Fout
H32
Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
Onzekerheid
G12 G12 G12
H30
Fout
Fout
H35B Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026
Onzekerheid
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
Onzekerheid
H35B Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026
DASHBOARD
FINANCIËLE OMVANG IN €
IT-BEHEER
BIJLAGEN
39
C. Duurzaamheid
C Duurzaamheid (1/3)
Met ingang van 2024 zullen bedrijven op basis van de CSRD meer gaan rapporteren over duurzaamheidsverslaggeving
40
Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheidsverslaggeving De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is een Europese richtlijn die verplicht is voor grote ondernemingen. De richtlijn heeft als doel om bedrijven te verplichten transparanter te zijn over hun impact op duurzaamheid en maatschappij. De CSRD is aangenomen door het Europees Parlement en is sinds januari 2023 in werking. De Nederlandse implementatiewet volgt uiterlijk in het najaar van 2024. De CSRD verplicht ondernemingen om informatie openbaar te maken over hun beleid en prestaties op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Deze informatie moet opgenomen worden in het jaarverslag van het bedrijf en moet voldoen aan bepaalde standaarden en richtlijnen. De richtlijn zal naar verwachting bijdragen aan een meer duurzame economie en aan het bereiken van de doelstellingen van de Europese Green Deal en de VN Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De uniforme wijze waarop deze verantwoording plaats moet vinden is vastgelegd in de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Deze set aan standaarden bevat algemene bepalingen voor alle organisaties, sectorspecifieke standaarden en biedt de ruimte voor bedrijfsspecifieke standaarden. Bedrijven zijn druk bezig met de voorbereiding voor deze nieuwe verantwoording.
Grote bedrijven moeten als eerst gaan rapporteren, kleinere organisaties volgen in de jaren daarna. Voor alle organisaties is een ingroeimodel van toepassing. De omvang, diepgang en controle (door de accountant) van de verantwoording zal stapsgewijs toenemen. Middels CSRD en de ESRS kunnen bedrijven hun prestaties op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen inzichtelijk maken, waardoor ze beter in staat zijn om duurzaamheidsdoelen te stellen en te bereiken. Decentrale overheden kunnen deze informatie gebruiken om te bepalen welke bedrijven het beste passen bij hun eigen duurzaamheidsdoelen en beoordelen welke bedrijven voldoen aan de eisen voor aanbestedingen en subsidies. Daarnaast kunnen deze richtlijnen gebruikt worden om ook zelf transparant en uniform te rapporteren over duurzaamheid.
Op dit moment geen verplichte duurzaamheidsverantwoording voor gemeenten
DASHBOARD
Stand van zaken duurzaamheidsverantwoording door gemeenten Gemeenten hebben een grote impact op mens en maatschappij en zijn daarom bij uitstek geschikt om duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren. Een groeiend aantal gemeenten is zich hiervan bewust en heeft zich aangesloten bij het VNG-initiatief om een zogenoemde SDGgemeente te worden. Daarnaast hebben gemeenten zich via diverse initiatieven gecommitteerd aan diverse duurzaamheidsdoelstellingen. Gemeenten zijn vooralsnog niet verplicht om een duurzaamheidsrapportage volgens de CSRD-richtlijn op te stellen. Op basis van het BBV bestaat geen verplichting voor gemeenten om te rapporteren over bijvoorbeeld de invloed die bedrijven binnen de gemeente hebben op het milieu en op het welzijn van de burgers, en over de duurzaamheid van de eigen bedrijfsvoering. Op dit moment zijn gemeenten bijvoorbeeld niet verplicht om te rapporteren over de eisen die ze stellen aan leveranciers op het gebied van social return en duurzaamheid, en in welke mate deze tot resultaten leiden. Daarnaast hoeven gemeenten geen verslag te doen over de eigen CO2-uitstoot of over het aantal burgers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Doordat vanuit het BBV geen verplichting of handreiking bestaat voor duurzaamheidsverslaggeving zien we in de praktijk allerlei verschillen in verantwoording.
In onze rapportage “Naar een verantwoord verslag: geen keuze” van oktober 2023 hebben we een inventarisatie opgenomen van de huidige stand van zaken. Het beeld wat hieruit naar voor komt is dat er grote kloof bestaat tussen de duurzaamheidsambities en de verantwoording over duurzaamheid. Grote gemeenten bieden wel meer transparantie over duurzaamheid dan kleine gemeenten. Een andere belangrijke conclusie is dat iedere gemeente op zijn eigen manier verantwoord en daarmee gemeenten onderling lastig te vergelijken zijn. Op het gebied van transparantie, uniformiteit en vergelijkbaarheid kan nog veel verbetering gerealiseerd worden. JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
IT-BEHEER
BIJLAGEN
C Duurzaamheid (2/3)
Via de keten en stakeholders wel kansen en gevolgen van de CSRD/ESRS voor gemeenten
41
Indirecte betrokkenheid bij duurzaamheidsverantwoording Gemeenten krijgen desondanks links- of rechtsom te maken met duurzaamheidverslaggeving op basis van de CSRD/ESRS. Stakeholders van de gemeenten vragen hier namelijk steeds vaker om. Je kunt je dan ook afvragen in hoeverre een gemeente, die toch een brede maatschappelijke rol vervult, het zich kan permitteren om niet volgens de gangbare standaard te rapporteren over niet financiële, meer maatschappelijke zaken. Daarnaast krijgen gemeenten via de waardeketen van andere organisaties te maken met de CSRD/ESRS. Ze zijn tenslotte onderdeel van de waardeketen van bedrijven die onder de CSRD-richtlijn vallen. Zo worden gemeenten genoemd in de CSRDverslagen van grote bedrijven, omdat ze bijvoorbeeld verantwoordelijk zijn voor het afgeven van vergunningen aan deze bedrijven. Gemeenten behoren daarmee tot de waardeketen van de CSRD-plichtige bedrijven en moeten deze partijen geregeld van informatie voorzien. De situatie kan zich ook voordoen dat leveranciers van de gemeente informatie opvragen die zij vervolgens opnemen in hun verantwoording. Dat kan betrekking hebben op reguliere inkopen, maar bijvoorbeeld bij het aantrekken van financieringen of het afsluiten van verzekeringen. Duurzaamheidsverantwoording wordt op deze wijze doorgelegd naar de gemeenten, net zoals de gemeente zelf ook eisen doorlegt aan anderen.
Kansen bij gestandaardiseerde (vrijwillige) duurzaamheidsverantwoording - Transparantie en Uniformiteit Gemeenten kunnen op het gebied van verantwoording richting stakeholders veel winst behalen wanneer gerapporteerd wordt volgens gestandaardiseerde richtlijnen. Het samenstellen van een duurzaamheidsverantwoording vraagt om heldere, niet-financiële taal op het gebied van duurzaamheid. En niet alleen wat de eigen organisatie betreft, ook de omgeving speelt een rol. Dat is een groot verschil met de huidige gemeentelijke jaarverslagen die vaak omvangrijk, ontoegankelijk en op de wettelijke taken gericht zijn. Gemeenten kunnen de introductie van de CSRD dan ook als kans zien om in heldere taal en transparant - intern en aan de buitenwereld - uit te leggen wat hun concrete, meetbare acties, standpunten en resultaten waren en worden op het gebied van milieu, sociale en menselijke factoren, en (corporate) governance.
Aanbeveling: bespreek de ambities op het gebied van duurzaamheidsverantwoording Aanbeveling: kies algemeen aanvaardbare standaarden voor duurzaamheidsverantwoording
DASHBOARD
Wij raden u aan als raad met college in gesprek te gaan over de ambities met betrekking tot duurzaamheidsverantwoording. Verantwoording zorgt ervoor dat gebruikers van de jaarrekening inzicht krijgen in de realisatie van gestelde ambities. Het grootste inzicht ontstaat wanneer de verantwoording uniform, vergelijkbaar en transparant tot stand komt. Een gestandaardiseerde verantwoording maakt ook controle door een onafhankelijke accountant mogelijk. In plaats van verslaggeving volgens de CSRD/ESRS-richtlijn te beschouwen als een grote, noodgedwongen compliance exercitie, kunnen gemeenten deze richtlijn zien als een manier om dat inzicht te geven. Door gezamenlijk één taal te spreken en dezelfde richtlijn te hanteren op het gebied van duurzaamheid, wordt het een stuk eenvoudiger om onderling - bedrijven en gemeenten - informatie uit te wisselen en samen aan de realisatie van doelstellingen te werken. Binnen de ESRS is naast algemene voorschriften ook rekening gehouden met sectorspecifieke en organisatie-specifieke standaarden. De CSRD/ESRS-richtlijn is een manier waarmee alle organisaties op dezelfde wijze hun verantwoording op kunnen stellen. Net zoals voor bedrijven die verplicht moeten rapporteren zal het ook voor een gemeente de nodige voorbereiding vragen voordat de eerste verantwoording plaats kan vinden.
De weg naar een duurzaamheidsverantwoording hebben wij visueel weergegeven op de volgende pagina.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
IT-BEHEER
BIJLAGEN
C Duurzaamheid (3/3)
42
In de fase van strategie ontwerp zien wij ook een duidelijke rol voor de gemeenteraad. Allereerst bij het bepalen van de visie & ambitie. Dat gaat over de duurzaamheidsdoelstellingen, maar in het geval van een vrijwillige ESG-verantwoording ook over het ambitieniveau en de vorm waarin dit plaats zal vinden. Ook bij de interactie met stakeholders en het bepalen van belangrijke thema’s en doelen is betrokkenheid van de gemeenteraad belangrijk.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
IT-BEHEER
BIJLAGEN
43
bdo.nl