CConstaterende datGeertruidenberg
Koppel je AI →
Document · PDF

20261026 Mva vragen Begroting 2027-2030

De raad besluit 12 november 2026, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: Begroting 2027-203010.853 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Zaaknummer: 2602 Memorie van antwoord Aan | : de leden van de gemeenteraad Van | : het college van burgemeester en wethouders Datum | : 26 oktober 2026 Onderwerp | : memorie van antwoord bij Vragen Begroting 2027-2030 Vraag van | : Lokaal+, Morgen!, Keerpunt 74 Vragen van Morgen! Nr. | Locatie Begroting | Vraag | Antwoord 1 | Begroting 2027-2030 | Onder beg na wijz 2026 staat een | Dit bedrag bestaat voor € 20.300.000 uit de in - Programma 1 | bedrag van €21.053.000 Hoe is | 2026 te ontvangen leefbaarheidsgelden, voor Ruimte & Economie - | dit bedrag te verklaren? | € 739.000 uit de te ontvangen bijdrage vanuit 1.3 Wat mag het | de provincie voor de uitvoeringskosten van kosten | Powerport over 2026 en voor een bedrag van € 14.000 uit kleine bedragen, totaal € 21.053.000. De genoemde opbrengst vanuit de leefbaarheidsgelden wordt in 2026 nog in de reserve leefbaarheidsgelden gestort, waardoor in dezelfde tabel (op pagina 20) onderaan een mutatie reserve (last) wordt opgenomen voor hetzelfde bedrag van € 20.300.000 (als onderdeel van het totaal van € 20.920.000). Per saldo zijn de leefbaarheidsgelden budgettair neutraal opgenomen in de begroting 2026 (na wijzigingen vanuit de najaarsnota 2026). 2 | Begroting 2027-2030 | - Krijgt de gemeente signalen dat | - Nee. - Programma 2 Mens | kinderen in de noodopvang zich en Zorg - 2.3 Wat | onveilig voelen? | - Nee.

mag het kosten - Zijn hier zorgen over? | -De gemeente exploiteert de opvanglocatie zelf. Hierdoor zijn er 24 uur per dag - Hoe houdt de gemeente contact | beveiliging, medewerkers van de gemeente en met de ontheemde jeugd? | ingehuurde medewerkers op de opvanglocatie aanwezig. Onder hen zitten ook medewerkers - Is het COA hierbij betrokken? | met een pedagogische achtergrond. Zij staan op een laagdrempelige manier in contact met de jeugdigen. Het contact met de jeugden ontstaat bijvoorbeeld door het organiseren van activiteiten, het helpen met huiswerk of het voeren van gesprekken met ouders over hun rol in het ouderlijk toezicht op de opvanglocatie. Wekelijks vindt er casusoverleg plaats over gebeurtenissen die op de opvanglocatie hebben plaatsgevonden. De medewerkers in die overleggen hebben speciale aandacht voor de kwetsbare positie van kinderen en de veilige opvoeding van de jeugdige ontheemden die worden opgevangen op de locatie. Daarvoor hebben de medewerkers korte lijntjes met de medewerkers die werkzaam zijn in het sociaal- en veiligheidsdomein, het COA en in het bijzonder met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), Veilig Thuis, scholen, leerplicht en de politie. - Niet anders dan hierboven beschreven. Doordat de gemeente de locatie zelf exploiteert heeft het COA geen directe taak in de begeleiding op locatie en daardoor ook geen contact met de kinderen.

3 | Begroting 2027-2030 | - Heeft de gemeente inzicht op | 1. Binnen de gemeente Geertruidenberg zijn er - Programma 2 Mens | het aantal inwoners/huishoudens | 900 huishoudens met een inkomen tot 120% en Zorg - 2.1 Wat | dat rond of op het sociaal | van het sociaal minimum in 2024. Meer willen we bereiken? - | minimum leeft? | recentere cijfers zijn nog niet bekend bij het 2.1.1 Sociale basis - | CBS. Armoede | - Is deze groep het afgelopen jaar groter geworden, stabiel gebleven | 2. Deze groep is voor zover bekend stabiel of juist groter geworden? | gebleven. Er zijn geen extreme uitschieters waar te nemen. 4 | Begroting 2027-2030 | Op de website van de gemeente | 1. | De inwoners die afhankelijk zijn van de - Programma 2 Mens | staan verschillende regelingen | bijstand en gebruik kunnen maken van en Zorg - 2.2 Wat | voor inwoners en ondernemers | de minimaregelingen zijn in zicht. gaan we daar voor | met geldzorgen. | Echter de inwoners die niet in de doen? - 2.2.1 Sociale | bijstand zitten, maar wel gebruik basis - Armoede | -Heeft het college zicht op het | kunnen maken van deze vinden van inwoners die gebruik | minimaregelingen hebben we niet kunnen maken van deze | volledig in zicht, aangezien deze niet regelingen? | bekend zijn binnen de gemeente. Dit is bij ons en partners een continu - Weten de inwoners de weg te | aandachtspunt.

Als inwoners via vinden naar de regelingen? | bijvoorbeeld Energietoeslag en Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag in beeld komen, worden ze voorgelicht over de minimaregelingen en ondersteuning bij aanvragen. Desondanks hebben wij niet alle minima in beeld. 2. | In 2024 zijn er door 436 inwoners aanvragen gedaan voor verschillende regelingen die online staan. Hiervan hadden 253 inwoners in dat jaar een uitkering en hadden 183 inwoners geen uitkering. In 2024 zijn er in totaal 396 regelingen toegekend. In 2025 zijn er door 342 inwoners aanvragen gedaan voor verschillende regelingen die online staan. Hiervan hadden 253 inwoners in dat jaar een uitkering en hadden 103 inwoners geen uitkering. In 2025 zijn er in totaal 420 regelingen toegekend. 5 Begroting 2027-2030 - Programma 2 Mens en Zorg - 2.2 Wat gaan we daar voor doen? - 2.2.1 Sociale basis - Armoede Een van de indicatoren voor armoede is of kinderen zonder ontbijt naar school gaan en geen eten meekrijgen voor overblijven. - Zijn er signalen dat dit in de gemeente voorkomt en wat wordt hiermee gedaan? Nee, alle kinderen hebben eten bij zich. Toch bestaan er op andere gronden bij sommige scholen vermoedens van armoede. 29 Begroting 2027-2030 - Inleiding - Voorwoord In de Turap zien we een meevaller in de OZB. Één van de conclusies van het Doe Mee onderzoek was dat belastinginkomsten te laag worden ingeschat.

De rekenkamer heeft hier niet specifiek naar gekeken voor onze gemeente. In hoeverre is hier vaker sprake van geweest? Andere conclusies uit het Doe Mee onderzoek zijn optimisme bij grote projecten en bij het invullen van vacatures waardoor onderbesteding ontstaat. We zien deze in onze gemeente ook jaarlijks terugkeren. In hoeverre houden we in onze gemeente rekening met deze oorzaken van onderbesteding bij het opstellen van de begroting? We horen jaar na jaar dat we keuzes moeten maken. Waarom worden die keuzes ons niet voorgelegd? In de begroting berekenen we de gewenste opbrengstenstijging. Deze is standaard gebaseerd op een inflatiecorrectie en de additionele 1% voor de voeding van de reserve onderwijshuisvesting. Vervolgens wordt er op basis van de laatste bekende prognose van de objectwaarden teruggerekend naar wat de tarieven moeten zijn. Het opleggen van de aanslag (februari) gebeurt op basis van de meest actuele objectwaarden en het vastgestelde tarief in de belastingverordening. Als de objectwaarden afwijken dan waar in de begroting mee gerekend is, dan leidt dit tot gewijzigde opbrengsten op de OZB. De afgelopen jaren waren de verschillen beperkt. Bij het opleggen in 2026 is een groot verschil gebleken tussen de objectwaarden op basis waarvan het tarief is bepaald in de belastingverordening en de feitelijke oplegging.

Ja, we houden rekening met gebleken onderbesteding. Dat doen we niet alleen in de begroting maar ook in de bijstellingen door het jaar heen. Als bijvoorbeeld bij de jaarrekening blijkt dat er sprake is van een structurele onderbesteding, worden deze budgetten in het eerstvolgende P&C-document bijgesteld op basis van bijgestelde prioriteiten, tenzij blijkt dat de eventuele capaciteitsproblemen zijn opgelost. Hetzelfde geldt voor het plannen van de projecten. Juist het optimisme bij grote projecten is onderwerp van gesprek als het gaat om realistisch plannen en realistisch ramen. Bij dit soort projecten speelt ook de politieke en bestuurlijke dynamiek een grote rol, waar we zo goed mogelijk op proberen te anticiperen. De financiële uitdaging is niet nieuw. De afgelopen jaren hebben we dit veelal kunnen oplossen door pas op de plaats te maken. Alleen noodzakelijke initiatieven werden in minimale variant voorgelegd aan de Raad. Negatieven vooruitzichten werden verzacht door rijksmiddelen en incidentele baten. Er werd ruimte gevonden in zichtbare onderbesteding van projecten en activiteiten. Daarnaast zijn in de begroting 2025 en 2026 maatregelenpakketten aan u voorgelegd. De Kadernota 2026 stond volledig in het teken van het maatregelenpakket dat aan u werd aangeboden om tot financiële keuzes te komen.

Al in 2025, maar zeker in 2026 is hier de aanpak “Grip in het sociaal domein” gepresenteerd als samenloop van maatregelen en noodzakelijke ontwikkelingen in het domein. 30 | Begroting 2027-2030 | De tabel die is toegevoegd op | 1. Voor het beoordelen van de financiële - Inleiding - | verzoek van de toezichthouder ter | gezondheid van de gemeente is niet alleen het Voorwoord - Verloop | verduidelijking is niet te lezen | totale begrotingssaldo van belang, maar vooral Begrotingsaldo 2027- | voor de gemiddelde inwoner en | het structureel begrotingssaldo. Dit saldo laat 2030 | ook niet door het gemiddelde | zien in hoeverre de gemeente haar jaarlijks raadslid. Zou hierop een nadere | terugkerende uitgaven kan bekostigen uit tekstuele toelichting kunnen | jaarlijks terugkerende inkomsten. komen? De begroting 2027 sluit met een tekort van € Leges van grote | 810.000. In dit saldo zijn alle baten en lasten overheidsprojecten zoals de | opgenomen, inclusief incidentele voordelen en verbouwing van knooppunt | nadelen en de mutaties in reserves. Hierdoor Hooipolder moeten we inboeken | geeft het begrotingssaldo op zichzelf nog geen als incidentele meevallers. We | volledig beeld van de structurele financiële hebben nog diverse grote | positie van de gemeente. infrastructurele werken in aantocht.

Zitten daar ook weer | Om het structureel begrotingssaldo te bepalen, grote incidentele meevallers aan | worden incidentele baten en lasten buiten vast? | beschouwing gelaten. Het gaat hierbij om inkomsten en uitgaven die eenmalig of tijdelijk Zou het technisch mogelijk zijn | van aard zijn, zoals projectbudgetten, om incidentele meevallers die wel | eenmalige subsidies, grondexploitaties en voorspelbaar zijn maar die niet | incidentele mutaties in reserves. meegenomen mogen worden voor structurele dekking van de | Voor 2027 betekent dit dat: begroting toch inzichtelijk te | de incidentele lasten van € 12,554 miljoen en maken voor de Raad om het | de incidentele baten van € 11,782 miljoen complete financiële plaatje beter | binnen de exploitatie niet worden inzichtelijk te maken? | meegenomen bij de bepaling van het structurele saldo; De wereld hangt van incidenten aan elkaar. Hoe kan een overheid | daarnaast de incidentele reservemutaties die zelf met haar mei-september- | buiten beschouwing worden gelaten, en eindejaar circulaires | bestaande uit € 657.000 aan toevoegingen en verantwoordelijk is voor een groot | € 1,988 miljoen aan onttrekkingen.

financieel aandeel van die incidenten weigeren om op basis | Na verwerking van deze incidentele posten van voorspelbare incidenten de | resteert een structureel begrotingssaldo van € begroting sluitend te maken? | 1,369 miljoen nadelig. Dit saldo geeft een beter beeld van de mate waarin de gemeente haar reguliere taken en voorzieningen kan financieren met structurele inkomsten. Op grond van de geldende regelgeving mag daarnaast een deel van de vrije ruimte binnen de Algemene Reserve worden ingezet als structureel dekkingsmiddel. Voor Geertruidenberg betreft dit maximaal 10% van de vrije ruimte van de Algemene Reserve (VAR). In de begroting 2027 wordt hiervan € 1,375 miljoen ingezet als structurele dekking. Hierdoor slaat het structurele begrotingssaldo om van een tekort naar een voordelig saldo van € 6.000. Het structureel begrotingssaldo is ook een belangrijk criterium bij het provinciaal financieel toezicht. Hiermee wordt beoordeeld of de begroting duurzaam in evenwicht is en niet afhankelijk is van incidentele voordelen, tijdelijke inkomsten of eenmalige dekkingsmiddelen. Hierdoor ontstaat een betrouwbaarder beeld van de financiële houdbaarheid van de gemeentelijke begroting. 2. We maken jaarlijks een analyse van de verwachte legesopbrengsten en de ontwikkeling daarvan naar de daarop volgende jaren.

De komende jaren verwachten we vooral opbrengsten vanuit ruimtelijke projecten en deze zijn meegenomen in de ramingen. 3. In het overzicht van incidentele baten en lasten maken we de voorspelbare incidentele baten zichtbaar. 4. Als gemeente streven we er naar om onze financiële huishouding vooral stabiel te houden door inzet van structurele baten en lasten en dat deze minder beïnvloed worden door incidentele middelen. Het is voor ons een gegeven dat het Rijk momenteel vooral werkt met fondsen en incidentele impulsen. De afweging die het Rijk hierbij maakt is niet aan ons als gemeente. 31 | Begroting 2027-2030 | Er is 60.000 euro begroot voor het | In de toekomstvisie wordt breed gekeken naar - Programma 1 | maken van een toekomstvisie. | alle begraafplaatsen die in gemeentelijk Ruimte & Economie - | Worden hierin ook de | eigendom zijn (begraafplaats bij de Lambertus 1.3 Wat mag het | oorlogsgraven en de oude | kerk & de begraafplaats aan de haven in kosten | begraafplaats bij de | Geertruidenberg). Lambertuskerk meegenomen? 32 | Begroting 2027-2030 | Hoe lang duurt het voor onze | Het antwoord op deze vraag kunnen wij op dit - Programma 3 | inwoners, bedrijven en | moment niet uit onze systemen halen. In 2027 Bestuur & | verenigingen eer zij antwoord | ontwikkelen we de visie op dienstverlening.

Op Dienstverlening - 3.1 | ontvangen als zij een vraag | basis van de visie op dienstverlening gaan we Wat willen we | stellen? Dit zou een belangrijke | aan de slag met het bepalen van de bereiken? - 3.1.1 | KPI moeten zijn. | servicenormen, die we vervolgens als KPI’s Bestuur en | kunnen gebruiken in bijvoorbeeld de begroting. organisatie 33 | Begroting 2027-2030 | Onze gemeente heeft een | Nee, er vindt geen automatische - Financiële bijlagen - | investeringsplan. Worden de | inflatiecorrectie plaats. Bij ieder P&C product Investeringsplan | bedragen automatisch verhoogd | dat aan de raad wordt aangeboden wordt 2027-2030 | met een inflatiecorrectie als deze | gekeken of herijking van de budgetten plannen later in de tijd | noodzakelijk is. plaatsvinden dan oorspronkelijk geplant toen de kosten werden uitgerekend? 34 | Begroting 2027-2030 | Wat betekent “door het SVHW is | Een kohier/cohier betreft het register op basis - Programma 3 | een aanvullende cohier | waarvan de belastingaanslagen worden Bestuur & | opgelegd”? Met name het woord | vastgelegd, bijv. voor de aanslagen voor de Dienstverlening - 3.3 | cohier is onduidelijk. | OZB. Op dit register staan bijv. de Wat mag het kosten? | belastingplichtige, het belastingobject en de grondslag vermeld.

35 | Begroting 2027-2030 | De kostendekkendheid is voor | Een belangrijke randvoorwaarde om deze - Paragrafen - | sommige leges lang geen | vraag goed te kunnen beantwoorden is het op Paragraaf A - Lokale | honderd procent. Komt dit doordat | orde brengen van de personele en financiële heffingen | de leges te laag zijn of zit er | data (zie ook bij andere vragen). Op dat inefficiëntie in de werkzaamheden | moment kunnen we beter bepalen welke waardoor de kosten hoger zijn | kosten toegerekend moeten worden aan de dan ze zouden kunnen zijn? | leges, in hoeverre er sprake is van inefficiënties, dan wel aangepaste tariefstelling nodig is. 36 | Begroting 2027-2030 | Oude Haven Hier staat dat in | Vanwege een ingediend bezwaar is de bouw - Paragrafen - | september 2026 getart zou | helaas niet in september 2026 gestart, zoals Paragraaf I - Donge | worden met de | oorspronkelijk gepland. Op dit moment loopt oevers | bouwwerkzaamheden. Wanneer | de bezwaarprocedure. Wanneer de bouw wordt er werkelijk gestart? | daadwerkelijk van start kan gaan, is daarom nog niet duidelijk. Zodra er meer duidelijkheid is over de planning, zullen wij hierover informeren. 37 | Begroting 2027-2030 | Wanneer mogen Mafeking en | Dat is op dit moment nog niet duidelijk.

Het - Paragrafen - | Bergse Batterij duidelijkheid | college heeft het streven om in een aantal Paragraaf I - Donge | verwachten over hun | langlopende dossiers zo snel mogelijk oevers | huisvestingsplannen? | duidelijkheid te verschaffen. Daar valt dit project ook onder. 38 | Begroting 2027-2030 | We lazen in de krant dat | De vergunningverlening ligt niet stil. Zoals in - Paragrafen - | vergunningverlening stil ligt | de raadsinformatiebrief van 14 oktober j.l. Paragraaf J - | vanwege overschrijding van de | aangegeven onderzoekt het college om de Powerport | geluidsnormen. Wat is de | geluidzone te legaliseren. Daarnaast stelt het verwachting over het verder | college een geluidsreductieplan op. Daarna verloop van Powerport in het | kunnen de omgevingsvergunningen worden aanzien van deze horde? | aangevraagd conform planning. In het geluidsreductieplan komt aanvullend beleid te staan. waaraan projecten moeten voldoen. Een deel van dit aanvullende beleid komt voort uit de Bergse voorwaarden. Deze voorwaarden zijn reeds bekend bij de initiatiefnemers.

39 | Begroting 2027-2030 | Worden behalve de bedragen die | In de begroting op pagina 88 onder het - Financiële bijlagen - | in deze tabel genoemd zijn ook | 'Overzicht Programma, taakvelden-meerjarig' Uitgangspunten | nog rechtstreeks uit de begroting | staat de regel van taakveld 5.4 Musea meerjarenbegroting | bedragen overgemaakt? Zo zag ik | opgenomen. Het gaat hier om hetzelfde 2027-2030 | bijvoorbeeld museum staan | museum (de Roos), echter wordt in het ergens met een bedrag er achter. | overzicht van de baten en lasten per taakveld Is dit dan een ander museum? | een splitsing gemaakt in de totale lasten en Waarom staat deze niet in deze | baten die vallen onder Museum de Roos, dus tabel? | niet alleen de subsidiebijdrage van afgerond € 23.000 die onder Begrotingssubsidies staat opgenomen. Onder de totale opgenomen lasten van € 34.000 zijn, naast het bedrag van € 23.000 voor de subsidie, ook € 6.000 kosten voor contractueel onderhoud, € 3.000 kosten voor afschrijving en rente en € 2.000 voor overige kosten zoals belastingen opgenomen. 40 | Begroting 2027-2030 | Hier staat nog een bedrag van | De Reserve Centrum Raamsdonk is een - Financiële bijlagen - | 54.000 euro.

Is hier al een | bestemmingsreserve met als doel financiële Overzicht Reserves | bestemming voor? De | ondersteuningen te geven aan ontwikkelingen en voorzieningen | bestemmingsreserve heeft als | die bijdragen aan de leefbaarheid van het doel het stimuleren van | centrum van het dorp Raamsdonk. Momenteel ontwikkelingen die bijdragen aan | spelen er activiteiten of projecten in de de leefbaarheid van het centrum | begroting 2027-2030 die hier gebruik van gaan van het dorp Raamsdonk. | maken. Momenteel zijn er geen projecten of activiteiten die gebruik gaan maken van deze reserve. Vragen Lokaal+ Nr. | Locatie Begroting | Vraag | Antwoord 6 | Begroting 2027-2030 | Uw college (lees: u) schrijft dat de | Het College weet zich geconfronteerd met een - Inleiding - | gemeente eerst orde op zaken | stevige financiële uitdaging. Dit is een Voorwoord | moet stellen. Welke concrete | uitdaging die het College graag integraal keuzes gaat u daarvoor maken en | oppakt en ook graag in samenspraak met de wanneer legt u de raad die | Raad. De keuzes waar we voor staan, zijn keuzes ter besluitvorming voor? | mogelijk ingrijpend. Er is tijd en ruimte nodig om met elkaar tot verantwoorde keuzes te komen die ook houdbaar zijn op de langere termijn. 2027 is daarmee geen verloren jaar, maar een voorbereidend jaar.

We werken nu toe naar een moment van besluitvorming bij de kadernota 2028 (raad juli 2027). Wanneer blijkt dat maatregelen al in 2027 voor een financieel resultaat zullen zorgen, worden deze vertaald in de Voorjaarsnota 2026. Orde op zaken stellen heeft in de eerste plaats betrekking op de financiële en personele data. Dit is een ambtelijke en administratieve exercitie onder meer om keuzemogelijkheden en onderzoeksrichtingen te inventariseren. Voor nu is het zoekgebied breed over het gehele takenpakket van de gemeente. Op basis van de genoemde exercitie kan meer focus worden aangebracht in het zoekgebied. 7 | Begroting 2027-2030 | Hoe voorkomt u dat digitalisering | We gaan in de komende jaren verdere stappen - Inleiding - | juist een drempel wordt voor | zetten in de digitalisering van onze Voorwoord | inwoners die moeite hebben met | dienstverlening. Naast digitale dienstverlening digitale dienstverlening? | zullen de andere kanalen ook beschikbaar blijven. Daarnaast hebben we altijd de mogelijkheid om ondersteuning te bieden aan onze inwoners die digitale dienstverlening lastig vinden. 8 | Begroting 2027-2030 | Welke taken of werkwijzen wil u | We zijn een dienstverlenende organisatie. - Inleiding - | kritisch tegen het licht houden | Voor een belangrijk deel wordt de kwaliteit Voorwoord | voordat u besluit tot extra | bepaalt door de inzet van onze medewerkers.

personeel of externe inhuur? | De afgelopen jaren is meermaals aangegeven dat de druk op het ambtelijk apparaat groot is. Het Van de Laar-onderzoek bevestigt dit. Het toevoegen van formatie is niet de enige oplossing. De investering in de organisatie in de aanpak “Grenzen Verleggen” is noodzakelijk om als zelfstandige gemeente mee te kunnen naar de toekomst. De formatie die we in deze begroting toevoegen is 7 fte. Dit is allemaal structurele formatie en minimaal noodzakelijk om ook in 2027 onze wettelijke taken uit te kunnen voeren. Deze formatie wordt primair toegevoegd aan de uitvoering in het sociaal domein voor de uitvoering van Participatiewet in Balans. Daarnaast wordt beleidscapaciteit toegevoegd aan het ruimtelijk domein voor de noodzakelijke uitwerkingen van de Omgevingswet. De uitbreiding is daarmee primair te verklaren vanuit een uitbreiding van wettelijke taken. Op de kortere termijn (vooral waar het gaat om externe inhuur) wordt in de afweging ook betrokken: - Een eventuele herverdeling van taken binnen het betreffende team - Herprioriteren van activiteiten - Tijdelijke uitbreiding bij andere leden binnen het team Daarnaast kan – als gevolg van de ontwikkelstappen die we in de organisatie moeten zetten – ook extra externe inzet doen voor het verslimmen en versterken van werkprocessen en werkzaamheden.

9 | Begroting 2027-2030 | Welke uitgangspunten hanteert u | We werken toe naar besluitvorming in de Raad - Inleiding - | bij eventuele bezuinigingen? Kijkt | bij de kadernota 2028, respectievelijk de Voorwoord | u eerst naar het schrappen of | Voorjaarsnota 2027. Dit is net voor de zomer versoberen van activiteiten, naar | 2027. efficiënter werken of naar hogere inkomsten? | De intentie is om half maart in gesprek te gaan met de Raad om de keuzemogelijkheden en oplossingsrichtingen in beeld te brengen. De concrete uitwerking en keuzescenario’s komen terug in de kadernota.Op dit moment zijn concrete maatregelen nog niet in beeld. 10 | Begroting 2027-2030 | Welke financiële risico's ontstaan | We hebben op dit moment de lasten binnen - Inleiding - | als de verwachte rijksmiddelen | het sociaal domein geraamd conform de Voorwoord | voor jeugd en Wmo lager uitvallen | prognose van de lastenontwikkeling (op basis dan begroot? | van doelgroep- en prijsontwikkeling) en onze begrotingssystematiek. Datzelfde geldt voor de ontwikkeling van de rijksmiddelen, voor zover nu bekend op basis van formele berichtgeving van het Rijk. Op het moment dat de rijksmiddelen lager zijn dan verwacht, betekent dit een verslechtering van het saldo op de begroting.

11 | Begroting 2027-2030 | Welke concrete maatregelen zijn | Zie ook inleiding van de begroting, de tweede - Inleiding - | volgens u nodig voor het oplossen | tabel onder paragraaf 'Verloop Begrotingsaldo Voorwoord - Verloop | van het tekort van circa € 4,0 | 2027-2030'. Het ‘Saldo meerjarenbegroting Begrotingsaldo 2027- | miljoen in 2028 en van € 6,9 | 2027-2030’ voor 2027 komt uit op 810 N. Dit 2030 | miljoen in 2030? | bedrag is al exclusief de inzet van de VAR van 1.375 V. Als uit dit saldo van 810 N de incidentele baten (11.782) en de incidentele onttrekkingen uit de reserves (1.988) worden gehaald, dan is het begrotingstekort voor 2027 excl. inzet VAR, incidentele baten en incidentele onttrekkingen uit reserves 14.580 N. 12 | Begroting 2027-2030 | Hoeveel woningen zijn hiervan | De 890 woningen betreffen de bruto - Programma 1 | inmiddels opgeleverd, in | woningbouwambitie uit het Programma Wonen Ruimte & Economie - | aanbouw, planologisch mogelijk | 2024 voor de periode 2022 tot en met 2030. 1.1 Wat willen we | gemaakt of nog uitsluitend in | Hierbij is de sloop van woningen nog niet in bereiken? - 1.1.1 | voorbereiding en hoeveel | mindering gebracht. De netto Ruimte & Wonen - 2. | woningen zijn er al of worden nog | nieuwbouwopgave uit het Programma Wonen Ruimtelijke omgeving | gesloopt? | 2024 bedraagt 685 woningen.

In de periode 2022 tot en met augustus 2026 zijn in totaal 438 nieuwbouwwoningen aan de woningvoorraad toegevoegd. In diezelfde periode zijn in totaal 54 woningen gesloopt. Wij monitoren de ontwikkeling van de woningvoorraad aan de hand van CBS- gegevens, overeenkomstig de regionale afspraken voor de SRBT-Woondeal. Voor een nadere toelichting op deze monitoring en de berekening verwijzen wij naar de raadsinformatiebrief van 17 augustus 2026. 13 | Begroting 2027-2030 | Welke juridische en ruimtelijke | Het bewaken en bevorderen van - Programma 1 | instrumenten uit het nieuwe | betaalbaarheid is een van de hoofddoelen van Ruimte & Economie - | Volkshuisvestingsprogramma zet | het Programma Wonen 2024. Het nieuwe 1.1 Wat willen we | u vanaf 2027 in om | Volkshuisvestingsprogramma bouwt hierop bereiken? - 1.1.1 | betaalbaarheid en lokale binding | voort en werkt het woonbeleid uit in concrete Ruimte & Wonen - 5. | af te dwingen? | doelen en maatregelen. Regie pakken op de | De juridische borging van betaalbaarheid en woningmarkt | lokale binding vraagt, afhankelijk van het doel en de wettelijke mogelijkheden, om passende instrumenten, zoals het omgevingsplan, de huisvestingsverordening en anterieure overeenkomsten. Omdat het programma nog wordt opgesteld, is het te vroeg om op de specifieke inzet vanaf 2027 vooruit te lopen.

Wij beogen uw raad op korte termijn nader te informeren over het Volkshuisvestingsprogramma. 14 | Begroting 2027-2030 | Welke concrete economische | Samen met het brede economisch veld gaan - Programma 1 | resultaten verwacht u van de | we deze visie ontwikkelen, we verwachten Ruimte & Economie - | nieuwe economische visie en hoe | concrete resultaten zoals behoud 1.2 Wat gaan we daar | voorkomt u dat er straks wel een | werkgelegenheid, groei van lokale voor doen? - 1.2.4 | visie ligt, maar er onvoldoende | ondernemingen , toename van toeristisch Economie & Toerisme | geld is voor de uitvoering? | bezoekers, een sterker ondernemersklimaat. - Wat gaan we | Daarnaast gaan we ervan dat de visie daarvoor doen? | bijdraagt aan innovatie, verduurzaming en intensievere samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt. We ontwikkelen en realiseren het uitvoeringsprogramma samen met onze samenwerkingspartners, waarbij we zoveel mogelijk de bestaande budgetten willen inzetten. 15 | Begroting 2027-2030 | In de begroting staan | Alle klimaat- en duurzaamheidsambities in de - Programma 1 | verschillende klimaat- en | begroting zijn erop gericht maatschappelijke Ruimte & Economie - | duurzaamheidsambities. Welke | meerwaarde voor onze inwoners te creëren.

1.2 Wat gaan we daar | maatregelen leveren aantoonbaar voor doen? - 1.2.3 | voordeel op voor inwoners, zoals | Zie voor de concrete projecten: Leefbaarheid - | lagere energielasten, minder | https://www.duurzaamgeertruidenberg.nl/ Klimaatbestendige | wateroverlast of meer groen? leefomgeving 16 | Begroting 2027-2030 | · Welke aanvullende maatregelen | Weerbaarheid kent een splitsing tussen - Programma 1 | -naast het invullen van vacatures | maatschappelijke weerbaarheid en weerbare Ruimte & Economie - | en het vakbekwaam houden van | overheid. 1.2 Wat gaan we daar | crisismedewerkers met voor doen? - 1.2.5 | opleidingen, trainingen en | De maatschappelijke weerbaarheid kan Openbare orde en | oefeningen- neemt u in 2027 om | worden bezien vanuit crisisbeheersing. Dit veiligheid - | de gemeentelijke weerbaarheid | gaat er namelijk over hoe weerbaar onze Weerbaarheid | en crisisbeheersing te | samenleving is. Waar hebben we kwetsbare versterken? | doelgroepen die extra aandacht behoeven tijdens een incident of crisis, maar ook ·Welke stappen en wanneer zet | bijvoorbeeld het bewust maken van onze uw college om de continuïteit van | inwoners over de risico's en het aanleggen van de gemeentelijke bedrijfsvoering | een noodpakket.

en dienstverlening te borgen in beleid op strategisch, tactisch en | Het onderwerp weerbare overheid richt zich op operationeel niveau? | hoe weerbaar wij als organisatie zijn. Hier kijken we naar aan de hand van de Brabantse norm weerbare overheid. Deze norm bestaat uit verschillende onderwerpen, uiteenlopend van informatievoorziening tot HR aangelegenheden. Ook bedrijfscontinuïteit en het borgen van de dienstverlening zijn hier onderdeel van. De Brabantse norm heeft in 2026 een actualisatie doorgemaakt. De nieuwe onderwerpen en stappen uit de herziene norm worden met ingang van 2027 verder opgepakt, geïmplementeerd en geborgd binnen de organisatie. 17 | Begroting 2027-2030 | Vanaf 1 januari 2027 stappen we | Het is inderdaad zo dat we samen met de - Programma 2 Mens | -samen met Drimmelen- over van | andere gemeenten in de jeugdhulpregio West en Zorg - 2.1 Wat | het CJG naar het SLT (Stevig | Brabant Oost (WBO) het jeugdhulplandschap willen we bereiken? - | Lokaal Team). Hoe voorkomt u | transformeren. Vanaf 2027 zullen de Stevige 2.1.3 WMO en Jeugd | dat de overgangs- en | Lokale Teams een groot deel van de - Jeugdhulp en Stevig | transformatiekosten in 2027 | jeugdhulptaken op zich nemen.

De uitvoering Lokaal Team | leiden tot extra financiële druk, | van de SLT’s is een aanbesteding geweest en terwijl de regionale | deze is voor perceel 1 (Geertruidenberg, jeugdzorgkosten al een nadeel | Altena, Drimmelen en Oosterhout) gegund aan laten zien? | de het samenwerkingsverband van Surplus, Sterk Huis en MEE. Het SLT wordt bekostigd via een taakgerichte financiering. Dit betekent dat de opdrachtnemer een vast bedrag krijgt voor de uitvoering van de taak. Dit zou stabiliteit moeten bieden in dit deel van de uitgaven van de jeugdhulp. Daarnaast is de opdracht van het SLT om de beweging naar voren te maken en dus veel probleem proberen op te lossen in de sociale basis of vrij toegankelijke hulp. Ook wordt een collectief aanbod verder uitgebreid. Dit alles moet op termijn leiden tot verminderde inzet van Niet Vrij Toegankelijke Hulp. Wij geloven oprecht dat deze beweging de druk op de jeugdzorg gaat verminderen. We zijn ook realistisch. We hebben niet de verwachting dat dit vanaf 1 januari meteen het geval zal zijn. In het begin kunnen we zeker te maken krijgen met frictiekosten als het gevolg van bijvoorbeeld meer beschikkingen of PGB’s. Voor dergelijke frictiekosten is vooralsnog geen budget opgenomen (let op: dit is niet hetzelfde als de regionale implementatiekosten). We zullen dit echter zorgvuldig monitoren en zo nodig en mogelijk bijsturen.

18 | Begroting 2027-2030 | Welke besparingen en wanneer | De besparingen die verwacht worden van - Programma 2 Mens | verwacht u van preventie, vroeg- | preventie, vroeg signalering en algemene en Zorg - 2.2 Wat | signalering en algemene | voorziening zijn minder gaan we daar voor | voorzieningen? | schuldhulpverleningstrajecten (want doen? - 2.2.1 Sociale | problematische schulden worden geprobeerd basis - | te voorkomen) en minder maatschappelijke Schuldhulpverlening | kosten als gevolg van schulden (bijv. zorgkosten). Echter is de causaliteit lastig weer te geven en zijn de resultaten pas op lange termijn zichtbaar. 19 | Begroting 2027-2030 | Voor Wmo huishoudelijke | De meerjarige begroting is herzien. De eerder - Programma 2 Mens | verzorging begroot u vanaf 2028 - | begrote besparing vanaf 2028 t.o.v. 2026 is en Zorg - 2.3 Wat | door stijgend gebruik en de pilot | niet realistisch vanwege autonome mag het kosten? - | reablement- € 350.000 extra. Op | ontwikkelingen (d.w.z. stijgende Wat mag het kosten? | welke termijn verwacht u dat deze | cliëntenaantallen en stijgende tarieven). Het pilot zich terugbetaalt in minder | begrote bedrag voor 2027 van €3.085.000 is zorguren? | nu ook opgenomen voor 2028 t/m 2030. Er zijn landelijke ontwikkelingen waarvan de impact op het budget voor huishoudelijke ondersteuning nog onduidelijk is.

In het coalitieakkoord staat het voornemen om huishoudelijke ondersteuning uit de Wmo te halen per 2029. Daarnaast wordt in het laatste kwartaal van 2026 het wetsvoorstel voor de invoering van een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage per 2028 door de Tweede Kamer behandeld. Op basis van pilots bij andere gemeenten wordt verwacht dat reablement gemiddeld leidt tot een afname van circa 15-20% van het aantal geïndiceerde uren huishoudelijke ondersteuning per cliënt. In de eerste helft van 2027 wordt de pilot geëvalueerd en dan zal een advies worden uitgebracht over het vervolg. 20 Begroting 2027-2030 - Programma 2 Mens en Zorg - 2.3 Wat mag het kosten? Hoe ontwikkelen de uitgaven voor jeugdzorg, Wmo en participatie zich de komende jaren? Hoeveel cliënten, gemiddelde kosten per cliënt en volumegroei liggen aan de ramingen ten grondslag? Jeugd: de gemeente kende de afgelopen jaren een stijgend aantal unieke jeugdigen die gebruik maakten van jeugdzorg met een gemiddelde van 735 jeugdigen per jaar, waarna in 2025 voor het eerst sinds jaren een absolute daling te zien was naar 707 jeugdigen. De verwachting is dat het aantal jeugdigen die jeugdzorg afnemen stabiel blijft, maar dat de kosten per traject / per jeugdige, in lijn met voorgaande jaren, ook in 2026 nog zullen stijgen.

De gemiddelde kosten per jeugdige per jaar over de afgelopen jaren zijn gestegen van € 7.705 (in 2022) naar € 12.136 (in 2025). De verklaring van deze stijging zit voornamelijk in de hogere kosten per gemiddelde zorgdag voor de verschillende zorgsoorten en, als onderdeel daarvan, met name in de verschuiving van goedkopere naar duurdere zorgsoorten/producten. De gestegen kosten per gemiddelde zorgdag betreft bijna 84% van de totale kostenstijging in de afgelopen jaren. Het overige deel van de gestegen kosten zit met name in de stijging van de hoeveelheid dagen dat jeugdigen in jeugdzorg bleven. Wmo: Voor de Wmo wordt uitgegaan van een totale stijging van 5% van het aantal cliënten tot 2029. Dit verschilt echter sterk per Wmo voorziening. In verband met de vergrijzing wordt onder meer een sterkere groei verwacht voor huishoudelijke ondersteuning en trapliften. Voor Wmo begeleiding wordt een minder sterke groei verwacht in verband met de beweging naar de voorkant. Door het realiseren van vrij toegankelijke voorzieningen kunnen hulpvragen in het voorliggende veld worden opgepakt. Het is nog onduidelijk wat de impact van de landelijke ontwikkelingen zal zijn op de uitgaven voor Wmo (zie vorige vraag). Participatie: Voor de ontwikkelingen van doelgroepen Participatiewet volgen wij de prognose van het Rijk, die wordt gepubliceerd via de circulaires.

We zien afgelopen jaar dat de stijging van het aantal uitkeringen afvlakt. Inmiddels is het aantal uitkeringen gedaald naar ongeveer 300. Echter, worden de kosten per uitkering hoger door de halfjaarlijkse indexatie van 4%. Ook de uitgaven aan Loonkostensubsidie en Beschut werk zullen komende jaren blijven stijgen, doordat dit relatief nieuwe regelingen zijn. Hierdoor is er wel instroom, maar slechts minimaal sprake van uitstroom via pensionering. De ontwikkeling van minimaregelingen en Bijzondere bijstand baseren wij op historische gegevens, waarbij ook gerekend wordt met een indexering van 4%. 21 Begroting 2027-2030 - Programma 2 Mens en Zorg - 2.3 Wat mag het kosten? Het coalitieakkoord kiest voor het verleggen van de focus van 'zorg naar gezondheid'. Welke concrete indicatoren gebruikt u om te meten of de inzet van GALA/IZA- middelen ook daadwerkelijk leidt tot een lagere instroom in de Wmo en Jeugdhulp? Voor het meten van de effecten van GALA en IZA worden veel indicatoren gebruikt. Er wordt gekeken naar bekende instroom in Wmo en jeugdhulp. Ook wordt er gekeken naar de leefwereld en context van de hulpbehoevende. Denk aan indicatoren als hoeveel mantelzorgers en vrijwilligers zijn er, hoelang de wachtlijsten voor hulp en ondersteuning zijn, wat voor hulp en ondersteuning er wordt ingezet en hoeveel dat kost.

Voor IZA bouwen we op dit moment aan een regionale monitor, waarbij het Regiobeeld en het Regioplan als nulmeting gelden. De eerste resultaten over de afgelopen jaren zijn nu nog niet bekend. Lokaal is de monitoring van GALA minder robuust. De regionale monitor biedt echter veel data. Voor begrotingsjaar 2027-2030 wordt de ingezette richting naar gezondheid verder doorgezet. IZA en GALA gaan vanaf 2027 over in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Hoe we de effecten precies gaan meten, wordt per leefgebied nog uitgewerkt. Belangrijk bij zowel IZA/GALA als AZWA is dat losse cijfers niet het hele verhaal vertellen over de instroom in de Wmo en Jeugdhulp. De kracht van de meting zit juist in de samenhang en het totaalbeeld van zorg en welzijn ('tellen én vertellen'). Een verandering in de instroom kun je namelijk zelden direct koppelen aan één enkele indicator of maatregel. 22 Begroting 2027-2030 - Programma 3 Bestuur & Dienstverlening - 3.2 Wat gaan we daar voor doen? - 3.2.1 Bestuur en organisatie In hoeverre neemt u digitale soevereiniteit en afhankelijkheid van grote, met name niet Europese bedrijven mee in de agenda voor informatievoorziening en digitalisering? We volgen de landelijke ontwikkelingen op het gebied van soevereiniteit.

Op basis daarvan kijken we waar we kunnen aanhaken of meedoen en vormt daarbij zeker een aandachtspunt bij het opstellen van de agenda voor informatievoorziening en digitalisering. 23 | Begroting 2027-2030 | Welke invloed heeft het -de | Zie ook het antwoord hierop op eerdere - Paragrafen - | komende jaren- moeten | vragen. Paragraaf B - | aanspreken van de 10%-ruimte Weerstandsvermogen | van de VAR op het en risicobeheersing | solvabiliteitsratio op langere termijn? 25 | Begroting 2027-2030 | In de begroting staat extra | We zijn een dienstverlenende organisatie. - Inleiding - | formatiebehoefte van € 470.000 in | Voor een belangrijk deel wordt de kwaliteit Voorwoord - Verloop | 2027 en € 675.000 per jaar vanaf | bepaalt door de inzet van onze medewerkers. Begrotingsaldo 2027- | 2028. Uit welke functies, taken en | De afgelopen jaren is meermaals aangegeven 2030 | formatieplaatsen bestaat deze | dat de druk op het ambtelijk apparaat groot is. uitbreiding en welk deel van deze | Het Van de Laar-onderzoek bevestigt dit. Het formatie is tijdelijk en structureel? | toevoegen van formatie is niet de enige oplossing. De investering in de organisatie in de aanpak “Grenzen Verleggen” is noodzakelijk om als zelfstandige gemeente mee te kunnen naar de toekomst. De formatie die we in deze begroting toevoegen is 7 fte.

Dit is allemaal structurele formatie en minimaal noodzakelijk om ook in 2027 onze wettelijke taken uit te kunnen voeren. Deze formatie wordt primair toegevoegd aan de uitvoering in het sociaal domein voor de uitvoering van Participatiewet in Balans. Daarnaast wordt beleidscapaciteit toegevoegd aan het ruimtelijk domein voor de noodzakelijke uitwerkingen van de Omgevingswet. De uitbreiding is daarmee primair te verklaren vanuit een uitbreiding van wettelijke taken. 26 | Begroting 2027-2030 | Kunt u aangeven wat - | Nee, deelname aan het Inkoopbureau West- - Paragrafen - | bijvoorbeeld door collectieve | Brabant, nu WijzijnKarel, heeft geen betrekking Paragraaf F - | inkoop en schaalvoordelen- de | op collectieve inkoop en schaalvoordelen. Verbonden partijen | concrete financiële voordelen | WijzijnKarel geven invulling aan onze (baten -/- kosten) zijn van | inkoopfunctie. deelname aan het Inkoopbureau West-Brabant? 27 | Begroting 2027-2030 | Formatieruimte voor de Wet open | Het afwikkelen van Woo-verzoeken (passieve - Paragrafen - | overheid (Woo) is geregeld, maar | openbaarmakingsplicht) en actieve Paragraaf H - | deze vacature is (wederom) nog | openbaarmakingsplicht zijn twee verschillende Openbaarheid - | vacant. Kunt u inzicht geven in de | rollen.

Er is voldoende formatie beschikbaar Paragraaf H - Wet | volgende cijfers over de uitvoering | om beide rollen uit te voeren, maar de rollen open overheid | van de Woo vanaf 1 mei 2022 | zijn op dit moment nog niet bezet. In de (start Woo) tot nu, bij voorkeur | dagelijkse uitvoering ligt het accent nu wel bij uitgesplitst naar kalenderjaar? | het afwikkelen van Woo-verzoeken. ·Aantal ontvangen Woo- | Aantal ontvangen Woo-verzoeken: verzoeken. | 2022, 18 Woo-verzoeken; 2023, 33 Woo-verzoeken; ·Aantal volledig en gedeeltelijk | 2024, 23 Woo-verzoeken; gehonoreerde verzoeken. | 2025, 21 Woo-verzoeken; 2026, 30 (tot op heden, 22-10-2026) Woo- ·Aantal afgewezen verzoeken. | verzoeken. ·Aantal verzoeken waarbij de wettelijke beslistermijn is overschreden. ·Aantal gevallen waarin een dwangsom is opgelegd wegens niet tijdig beslissen en -indien van toepassing- het totale bedrag aan verbeurde dwangsommen. ·In hoeverre heeft de beschikbare personele capaciteit invloed op de tijdige afhandeling van Woo- verzoeken en de uitvoering van de actieve openbaarmakingsplicht? 28 | Begroting 2027-2030 | -Welke investeringen uit het | In 2025 hebben wij in het kader van - Financiële bijlagen - | investeringsplan zijn volgens u | bezuinigingen en ombuigingen kritisch Investeringsplan | noodzakelijk voor wettelijke | gekeken naar onze investeringen.

Veel 2027-2030 - | verplichtingen of veiligheid, en | werkzaamheden in de openbare ruimte of bij Investeringsplan | welke kunnen we uitstellen | de Buitendienst, vloeien voort uit technische 2024-2027 | zonder onevenredige gevolgen? | noodzaak of wettelijke verplichtingen of zorgplichten die u terug kunt vinden in de -Wat is de streefdatum voor het | verschillende beheerprogramma's (Stedelijk feitelijk beginnen | Water, Openbare Verlichting, Onderhoud (bouwwerkzaamheden, | Wegen, Infrastructurele kunstwerken) die afsluitingen red.) aan de aanpak | tijdens de vorige raadsperiode zijn vastgesteld. van zowel de wegen als de | De investeringen met betrekking tot de riolering in de Hooipolder? | blackspots hebben een directe relatie met het verbeteren van de verkeersveiligheid, vaak in combinatie met de mobiliteit en bereikbaarheid van en binnen de gemeente. Uitstel leidt tot hogere onderhoudskosten en kan leiden tot veiligheidsrisico's (bijv. het bezwijken van riolen. Hooipolder Oost bestaat uit drie fases die wij achter elkaar uit willen voeren. Het betreft het vervangen van de riolering en het aanleggen van een hemelwaterriool, herinrichting van de wegen en vergroenen van het gebied. Daarom worden deze fases gezamelijk voorbereidt start 2028.

De beoogde uitvoering is: fase 1: 2029 fase 2: 2029-2030 fase 3: 2030-2031 Wij kijken bij deze 'wijk' renovatie naar koppelkansen zoals energie- en/of warmtetransitie of andere werkzaamheden van derden. Als deze derden niet gelijktijdig met mee kunnen schakelen, moeten wij mogelijk onze werkzaamheden temporiseren. Dit is bijvoorbeeld gebeurd bij Ravelijn 2 en 3, i.v.m. geplande bouwactiviteiten van Thuisvester. Zie ook bijlage 1: Toelichting investeringsplan Vragen Keerpunt ‘74 Nr. | Locatie Begroting | Vraag | Antwoord 41 | Begroting 2027-2030 | Diverse malen wordt in het | Het College weet zich geconfronteerd met een - Inleiding - | raadsvoorstel en begroting | stevige financiële uitdaging. Dit is een uitdaging die Voorwoord | verwezen naar de Kadernota | het College graag integraal oppakt en ook graag in 2027 als het gaat om de | samenspraak met de Raad. De keuzes waar we aanpak van de bestaande | voor staan, zijn mogelijk ingrijpend. Er is tijd en structurele financiële | ruimte nodig om met elkaar tot verantwoorde problemen. Dat betekent dat | keuzes te komen die ook houdbaar zijn op de 2027 grotendeels een | langere termijn. 2027 is daarmee geen verloren verloren jaar zal zijn voor wat | jaar, maar een voorbereidend jaar. We werken nu betreft de aanpak van die | toe naar een moment van besluitvorming bij de problemen en aanpassing | kadernota 2028 (raad juli 2027).

Wanneer blijkt dat van beleid dat er voor moet | maatregelen al in 2027 voor een financieel resultaat zorgen dat die problemen tot | zullen zorgen, worden deze vertaald in de een oplossing komen. | Voorjaarsnota 2026. Waarom komt u niet eerder | Orde op zaken stellen heeft in de eerste plaats met serieuze oplossingen | betrekking op de financiële en personele data. Dit is zonder weer naar reserves of | een ambtelijke en administratieve exercitie onder lastenverzwaringen te | meer om keuzemogelijkheden en grijpen? | onderzoeksrichtingen te inventariseren. Voor nu is Het college wil “orde op | het zoekgebied breed over het gehele takenpakket zaken brengen”, en | van de gemeente. Op basis van de genoemde “prioriteiten stellen”. Aan | exercitie kan meer focus worden aangebracht in het welke activiteiten of | zoekgebied. beleidsterreinen wordt gedacht om op te af te bouwen, te beëindigen of anderszins financieel te bezuinigen? 42 | Begroting 2027-2030 | De begroting is voor het jaar | A,B: We werken toe naar besluitvorming in de Raad - Inleiding - | 2027 sluitend gemaakt met | bij de kadernota 2028, respectievelijk de Voorwoord - Verloop | name door onttrekking van | Voorjaarsnota 2027. Dit is net voor de zomer 2027. Begrotingsaldo 2027- | 10% uit de VAR (€ 1,375 2030 | miljoen). | De intentie is om half maart in gesprek te gaan met de Raad om de keuzemogelijkheden en A.

| Aan welke | oplossingsrichtingen in beeld te brengen. De structurele | concrete uitwerking en keuzescenario’s komen maatregelen denkt | terug in de kadernota. Op dit moment zijn concrete het college als de | maatregelen nog niet in beeld. provincie de 10% regeling in toekomstige jaren niet meer | C: Zie ook inleiding van de begroting, de tweede accepteert? | tabel onder paragraaf 'Verloop Begrotingsaldo 2027-2030'. Het ‘Saldo meerjarenbegroting 2027- 2030’ voor 2027 komt uit op 810 N. Dit bedrag is al exclusief de inzet van de VAR van 1.375 V. Als uit B. Graag enig inzicht in | dit saldo van 810 N de incidentele baten (11.782) mogelijke concrete | en de incidentele onttrekkingen uit de reserves maatregelen waaraan het | (1.988) worden gehaald, dan is het begrotingstekort college denkt om de | voor 2027 excl. inzet VAR, incidentele baten en meerjarige tekorten van | incidentele onttrekkingen uit reserves 14.580 N. 2028, € 4,0 miljoen, 2029, 6,8 miljoen en 2030, € 6,9 | D,E: We zijn een dienstverlenende organisatie. miljoen weg te werken? | Voor een belangrijk deel wordt de kwaliteit bepaalt door de inzet van onze medewerkers. De afgelopen jaren is meermaals aangegeven dat de druk op het ambtelijk apparaat groot is. Het Van de Laar- C.Hoe groot zou het | onderzoek bevestigt dit. Het toevoegen van formatie begrotingstekort in 2027 zijn | is niet de enige oplossing.

De investering in de zonder inzet van de VAR, | organisatie in de aanpak “Grenzen Verleggen” is incidentele baten, en | noodzakelijk om als zelfstandige gemeente mee te incidentele onttrekkingen uit | kunnen naar de toekomst. De formatie die we in reserves? | deze begroting toevoegen is 7 fte. Dit is allemaal structurele formatie en minimaal noodzakelijk om ook in 2027 onze wettelijke taken uit te kunnen voeren. Deze formatie wordt primair toegevoegd D. Waaruit blijkt objectief dat | aan de uitvoering in het sociaal domein voor de de in de tabel genoemde | uitvoering van Participatiewet in Balans. Daarnaast structurele uitbreiding | wordt beleidscapaciteit toegevoegd aan het personeelsformatie (2027: € | ruimtelijk domein voor de noodzakelijke 470.000 / 2028 € 675.000) | uitwerkingen van de Omgevingswet. De uitbreiding noodzakelijk is en welke | is daarmee primair te verklaren vanuit een noodzakelijke taken nu niet | uitbreiding van wettelijke taken. maar dan wel uitgevoerd kunnen worden? | F: Er zijn op dit moment geen prestatie-indicatoren gekoppeld aan de uitbreiding van de formatie, E. Hoeveel fte en financieel | aangezien het hier een directe relatie met een van de voorgestelde | uitbreiding van het takenpakket van de gemeente personeelsuitbreiding betreft | betreft.

extra structurele formatie en hoeveel betreft feitelijke taken die nu uitgevoerd worden via inhuur van externen? F. Welke prestatie- indicatoren zijn gekoppeld aan uitbreiding personeelsformatie in het algemeen en in het bijzonder aan deze uitbreiding zodat de raad kan vaststellen of formatie-uitbreiding succesvol is geweest? 43 | Begroting 2027-2030 | Begroting in een oogopslag: | Uitgaven: +€ 3,24 miljoen op Mens en Zorg, +€ - In één oogopslag - | inkomsten en uitgaven ong. | 4,28 miljoen op fysieke leefomgeving en +2,71 BIO (Begroting in een | € 94 miljoen in het jaar 2027. | miljoen op dienstverlening. Totaal € 10,23 miljoen. oogopslag) - Uitgaven | In de oorspronkelijke 2027 gemeente | begroting 2026-2029 (voor | Ontvangsten: +€2,74 miljoen op algemene Geertruidenberg € | wijzigingen) op de pagina | uitkering, +€1,5 miljoen op lokale heffingen, +€3,29 miljoen | “begroting in een oogopslag” | miljoen op andere inkomsten, +€ 0,35 miljoen op zijn de inkomsten en | specifieke uitkeringen en € +0,93 miljoen extra uit uitgaven ong. € 84 miljoen. | reserves. Totaal € 8,81 miljoen. Graag uitleg over dit verschil van ong. € 10 miljoen met specificatie? 44 | Begroting 2027-2030 | Onder 0.4 wordt telkens met | a. Niet verborgen.

In dit overzicht is per domein - Programma 3 | kopje “Overhead” extra | uitgesplitst wat de autonome ontwikkeling is als Bestuur & | lasten geraamd, zo lijkt het | gevolg van CAO en de vertaling van de eerder Dienstverlening - 3.3 | en een aantal met als | genoemde formatie-uitbreiding naar de domeinen. Wat mag het kosten? | toelichting “Dit betreft een bijraming van de salarissen, | b. Niet van toepassing, zie toelichting onder a. waaronder de te verwachten CAO-gevolgen, op basis van | c. Niet van toepassing, zie toelichting onder a. de bestaande formatie.” In totaal gaat het om een bijraming van ongeveer € 2,4 miljoen. a. | Zitten in al deze posten ook nog structurele uitbreidingen van de personeelsformatie “verborgen”? b. | Zo ja, om welke bedragen gaat het dan voor 2027 en daarna structureel? c. | Zo neen, graag nadere algemene uitleg van de bedragen onder 0.4? 45 | Begroting 2027-2030 | Onder 6.3 | Het college is zeker bedacht op een mogelijke - Programma 2 Mens | Inkomensregelingen | stijging op de gemeentelijke en Zorg - 2.3 Wat | uitgaven 2027-2030 jaarlijks | inkomensvoorzieningen. In Geertruidenberg neemt mag het kosten? | een gelijkblijvend bedrag van | het aantal inwoners met een WW-uitkering toe. Dit bijna € 7 miljoen. | is in lijn met de landelijke en regionale trend.

Wij monitoren het aantal WW-uitkeringen als indicator Verwacht het college geen | voor potentiële aanvragen PW-uitkeringen. stijging van de | Tegelijkertijd niet iedereen die werkloos wordt of werkeloosheid - nog los van | van wie de WW-uitkering eindigt, komt in de aangekondigde | bijstand terecht. De gevolgen hangen onder meer af bezuinigingen WW - | op de kansen op werk, de persoonlijke waardoor onvermijdelijk een | inkomenssituatie en het recht op andere groter beroep gedaan gaat | voorzieningen. De beoogde verkorting van de WW- worden op gemeentelijke | duur is uitgesteld tot 1 januari 2029 en de andere inkomensregelingen zoals | aanpassingen zijn beoogd vanaf 2030. Eventuele o.a. de bijstand? | effecten van deze wijzigingen verwachten we pas vanaf 2030. Voor de gemeentelijke uitkeringen worden we jaarlijks door de overheid gecompenseerd via de BUIG-gelden. Ook hier zien we dat deze in de laatste circulaire wordt verhoogd. In de begroting is bij de minimaregelingen rekening gehouden voor 2027 met een stijging van 4%. 46 | Begroting 2027-2030 | Op deze pagina’s is | Ja, dit is getoetst op basis van de verwachtingen die - Financiële bijlagen - | opgenomen het | er nu zijn. Als het op de investeringsbegroting staat Investeringsplan | investeringsplan 2027-2030. | dan is het uitvoerbaar met de beschikbare 2027-2030 - | Voor wat betreft het jaar | capaciteit.

Investeringsplan | 2027 is aan 2024-2027 | investeringsbudget opgenomen voor een totaalbedrag van bijna € 8 miljoen. Is (extra) getoetst - mede gelet op het soort investeringen - of dit allemaal in 2027 uitvoerbaar is en achteraf (volgend jaar) niet zal blijken dat er sprake is van onderbesteding, waardoor de lasten voor de burger in 2027 meer gestegen zijn dan nodig is? 47 | Begroting 2027-2030 | Voorgesteld wordt om o.a. | In De Raad Luistert van 3 september is kort - Inleiding - | de nieuwe programma- | aangestipt dat we bij de begroting voor willen stellen Voorwoord | indeling van de begroting | om de programma-indeling te wijzigen. De 2027-2020 vast te stellen. | bekrachtiging van dit voorstel vindt plaats bij de Echter deze is feitelijk al | besluitvorming over de begroting. doorgevoerd. De informatiewaarde voor de Raad wordt feitelijk a. | Wanneer heeft de raad | uitgebreid. In de vorige opzet werd aangesloten bij conform artikel 2 van de | de programma’s in de opzet van het Financiële Verordening zelf | programmatisch werken. Daarmee werd primair de nieuwe programma- | ingezet om de raad te informeren over de indeling etc. vastgesteld? | ontwikkelopgaven en minder over de reguliere taakuitoefening. In deze opzet is meer ruimte om de b.

| Welke informatie kreeg | raad te informeren over de reguliere taakuitoefening de gemeenteraad bij de | en de relatie hiervan met de financiële middelen. indeling in 7 programma’s (t/m begroting 2026) en nu niet meer? 48 | Begroting 2027-2030 | Op diverse pagina’s wordt | a. Op dit moment is nog niet bekend wanneer ons - Inleiding - | gesproken over asielzoekers | beroep op zitting komt. De gemeente Den Haag Voorwoord | en statushouders. | heeft op 2 juni 2026 een beroep verloren bij de Rechtbank Den Haag over het verdeelbesluit van a. Wanneer komt het beroep | asielzoekers onder de Spreidingswet. De tegen de beslissing van de | Rechtbank Den Haag oordeelde dat de gemeente minister inzake de | Den Haag ongelijk kreeg in haar beroep tegen het spreidingswet op zitting bij | verdeelbesluit voor asielopvang. Volgens de de bestuursrechter ? | rechtbank laat de Spreidingswet geen ruimte toe om specifieke omstandigheden van een individuele b. Wat is de stand van zaken | gemeente mee te wegen. De gemeente Den Haag m.b.t. het onderzoek of de | heeft tegen deze uitspraak hoger beroep ingediend voorrangspositie van | bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad statushouders kan worden | van State.

De verwachting van onze huisadvocaat herzien ? | is dat dit hoger beroep in november van dit jaar wordt behandeld en dat de uitspraak volgt in c Kan deze herziening | december van dit jaar. Onze huisadvocaat geeft voorrang statushouders | aan dat deze uitspraak in hoger beroep zonder medewerking van | richtinggevend zal zijn voor de beroepszaken die Thuisvester ? | zijn ingediend tegen het (her)verdeelbesluit inzake de Spreidingswet, waaronder ook die van de d. Het Hoge Veer is vanaf 1 | gemeente Geertruidenberg. Onze huisadvocaat november 2028 niet meer | verwacht dat de Rechtbank Den Haag om die reden beschikbaar voor | de uitspraak van de Raad van State afwacht asielzoekers en Oekraïense | alvorens deze de zittingsdatum plant van ons ontheemden. Het college wil | beroep uiterlijk 1 januari 2027 duidelijkheid hebben over een alternatieve opvanglocatie (zie ook Coalitieakkoord). Hoe is de stand van zaken met deze zoektocht ? b. In de meerjarige prestatieafspraken 2026–2030 is met Thuisvester afgesproken om gezamenlijk te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de achterstand in de wettelijke huisvestingstaakstelling voor statushouders in te lopen. Aan deze afspraak is tot op heden nog geen invulling gegeven. Deze afspraak heeft overigens geen betrekking op het herzien van de voorrangspositie van statushouders.

Naar dit specifieke onderwerp loopt momenteel geen afzonderlijk gemeentelijk onderzoek. c. De gemeente heeft binnen de kaders van de Huisvestingswet bevoegdheden om regels over de verdeling van woonruimte vast te stellen en te wijzigen. Hiervoor is niet zonder meer instemming van Thuisvester vereist. De huidige Huisvestingsverordening Geertruidenberg 2026 kent echter geen afzonderlijke voorrangsregeling voor statushouders. De huisvesting van statushouders vindt in de praktijk plaats in samenwerking met Thuisvester. Een eventuele wijziging van de huidige werkwijze vraagt daarom om afstemming met Thuisvester. Daarbij blijft de gemeente verantwoordelijk voor het realiseren van de wettelijke huisvestingstaakstelling. d. Op 19 juni 2025 heeft de gemeenteraad twee percelen ten zuiden van de Eendrachtsweg (De Driehoek) aangewezen als voorkeurslocatie voor de opvang van de Oekraïense ontheemden en asielzoekers die nu in het Hoge Veer verblijven, in combinatie met extra woningen voor woningzoekenden. In onze raadsinformatiebrief van 8 april 2026 meldden wij dat het project een tekort heeft van ongeveer € 9 miljoen op een investering van € 51 miljoen. Ook gaven wij aan dat realisatie vóór het einde van de opvang in het Hoge Veer (31 oktober 2028) niet reëel is.

Voor het dekken van het tekort rekenden wij op een zogenaamde transitiekostenvergoeding op basis van de Doelgroepflexibele Regeling (DFR). Deze regeling vergoedt de kosten van opvang en huisvesting voor Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders. De DFR is later dan aangekondigd, op 1 juli 2026, in werking getreden. Wij hebben op 17 juli 2026 een DFR-aanvraag ingediend voor De Driehoek. Op 26 augustus 2026 is die afgewezen: de verwachte realisatie van De Driehoek (2031) valt na de einddatum van de regeling (4 maart 2030). Ambtelijk en bestuurlijk hebben wij met het ministerie gezocht naar oplossingen binnen of naast de DFR. Dat heeft tot nu toe geen uitweg opgeleverd. We zoeken door naar mogelijkheden om De Driehoek alsnog te realiseren. Tegelijk moeten we uitkijken naar een tijdelijke, eenvoudiger te realiseren oplossing elders, omdat het Hoge Veer uiterlijk tot 31 oktober 2028 beschikbaar is. 49 | Begroting 2027-2030 | Het college spreekt diverse | Zie voor de beantwoording van deze vraag ook - Programma 3 | keren over acute wettelijke -, | hetgeen reeds is opgenomen bij de vraag over 0.4 Bestuur & | veiligheids- en | Overhead. Dienstverlening - 3.3 | continuïteitsrisico’s of Wat mag het kosten? | opgaven. Het lijkt erop dat ook bij de daar genoemde domeinen personeelsuitbreiding plaats vindt, dus bovenop de eerder genoemde personeelsuitbreiding.

Kan concreet worden aangegeven bij de verschillende domeinen: a. welke risico’s of opgaven? b. welke wettelijke taken? c.wat zijn de gevolgen als deze personeelsuitbreiding niet wordt bewerkstelligd? 50 | Begroting 2027-2030 | a. Kan het college aangeven | a. Besparing op jeugdzorg vanuit de invoering van - Programma 2 Mens | welke besparing op de | het SLT zou moeten worden gerealiseerd doordat en Zorg - 2.1 Wat | jeugdzorg daadwerkelijk | lichte en middelzware ambulante hulp zelf wordt willen we bereiken? - | verwacht wordt door de | uitgevoerd in plaats van individueel toegewezen 2.1.3 WMO en Jeugd | invoering van het Stevig | trajecten via inkoop, het beter sturen van de - Jeugdhulp en Stevig | Lokaal Team (SLT) in de | instroom en het sturen op de duur van trajecten en Lokaal Team | jaren 2027 t/m 2030? | het tijdig afschalen van duurdere naar lichtere hulp of het eigen netwerk. b. Ligt de invoering van de SLT’s per 1 januari 2027 nog | b. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan de op schema, gelet op de | implementatie van het SLT. Wij gaan er van uit dat personeelsproblemen op dit | op 1 januari het SLT operationeel is. Dat wil zeggen moment? | dat de zorgcontinuïteit geborgd is en nieuwe vragen zullen worden opgepakt. Er zullen nog wat losse c. In de risico-analyse | eindjes zijn wat ervoor zorgt dat de implementatie (Paragraaf B) staat de | nog in 2027 doorloopt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://geertruidenberg.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/25417d9f-7092-4ef2-b338-d956751d43fb?agendaItemId=db3f4e1c-842a-4b52-944f-f5555cfacf7e