20250610 Mva Voorjaarsnota 2025

Zaaknummer: 20250416130498 Memorie van antwoord Aan : de leden van de gemeenteraad Van : het college van burgemeester en wethouders Datum : 10 juni 2025 Onderwerp : memorie van antwoord bij Vragen Voorjaarsnota 2025 Vraag van : Lokaal+, Fractie Broeders-Hooijmaijers Vragen van Lokaal+ Nr.

Locatie Voorjaarsnota

Vraag

Antwoord

1

Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 1 Opgave Leefbaarheid - 1.2 Afwijkingen reguliere taken -

De vrijwillige beheerder is gestopt met het beheren van het dierenpark nabij de molen. Vooralsnog is een kracht van MidZuid hiervoor ingezet. Binnen een periode van 2 jaren wordt een goedkopere, structurele en adequate oplossing gerealiseerd.

2

Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 3.1 Ontwikkelingen - 3.1.2 Werken met talent - 3.2.2 Werken met talent

Blz. 13 - Dierenparken: Doordat voormalig beheerder dierenpark zijn werkzaamheden heeft beëindigd is uitbreiding uren MidZuid noodzakelijk. Uitbreiding uren bestaat uit verzorging 7 dagen per week inclusief zon- en feestdagen. Vooralsnog wordt de kostenstijging voor een periode van 2 jaren opgenomen. Vraag: Waarom maar voor 2 jaar? De dierenparken verdwijnen daarna toch niet? De weg naar participatie in onze gemeente is versnipperd en daardoor onvoldoende effectief. Vraag: Hoe komt dit en wat gaat u hieraan doen?

3

Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 3.1 Ontwikkelingen - 3.1.6 Transformatie sociaal domein - 3.2.6 Ondersteunend Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 3.2 Afwijkingen reguliere taken

Afvlakking van de groei in het sociaal domein (van 10% naar 4% per jaar). Vraag: U formuleert dit als een concreet resultaat. Waarop baseert u dit of kunt u hier niet beter kiezen voor ‘uw aanname’?

Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 3.2 Afwijkingen reguliere taken

Uitvoering van raadbesluit tot het beschikbaar stellen van budget aan het zwembad voor de goedkopere zwembadkaartjes , dekking uit vrije algemene reserve. Voordeel: € 68.000,-. Vraag: Dit is toch een nadeel?

4

5

Voor de noodopvang vluchtelingen uit Oekraïne neemt u voor 2025 € 651.000,- op en voor de opvang van asielzoekers € 447.000,-. Vraag: Waarom neemt u voor beide doelgroepen de volgende jaren geen geld op, gelet op de reële verwachting dat de oorlog dan nog niet voorbij is en er nog steeds opvang van asielzoekers nodig is?

Participeren, meedoen, in de samenleving, is een breed vraagstuk in het sociaal domein dat wordt gefaciliteerd vanuit veel verschillende wettelijke taken en voorzieningen. Meer en intensiever integraal werken moet de effectiviteit van ingezette instrumenten vergroten. Integraal werken wordt op diverse manieren ondersteund. Bijvoorbeeld met de integrale verordening en de implementatie van integraal werken. Met de realisatie van het beleidsplan/ uitvoeringskader Brede participatie wordt dit structureel ingevuld. De afvlakking is een doelstelling, gebaseerd op benchmarks bij andere gemeenten. Hier wordt actief op gestuurd.

De genoemde bedragen hebben te maken met het feit dat het Rijk de dagvergoeding naar beneden heeft aangepast. Deze daling van de rijksvergoedingen zijn berekend op basis van het thans nog voorliggende besluit om de opvang te realiseren tot 1 november van dit jaar. Als duidelijk is wat de situatie zal worden na 1 november 2025 zal de gemeentebegroting daarop worden aangepast. Klopt, dit is een nadeel. Gereduceerd tarief betekent minder inkomsten voor de exploitant en dus een hogere exploitatiebijdrage vanuit de gemeente.

6

7

8

9

10

Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 4 Opgave Wonen - 4.1 Ontwikkelingen - 4.1.3 Regie op de woningmarkt - 4.2.3 Regie op de woningmarkt Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 4 Opgave Wonen - 4.2 Afwijkingen reguliere taken

Uw college gaat toe naar een actieve sturing uitvraag aan de voorkant in plaats van toetsing achteraf (regie op de woningmarkt). Vraag: Wat betekent dit concreet?

We nemen regie op de woningmarkt, dat wil zeggen dat we met de optelling van individuele woningbouwplannen werken aan de doelstellingen die door de gemeenteraad zijn vastgesteld in het Programma Wonen 2024. We wachten woningbouwprogramma's van initiatiefnemers niet af, maar sturen in vroeg stadium op onze ambities ten aanzien van bijvoorbeeld betaalbaarheid.

De herinrichting van de Nionplas is één van de projecten die aangedragen wordt voor de investering van leefbaarheidsgelden. Vraag: Welke leefbaarheidsgelden bedoelt u hiermee?

Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening - 6.1 Ontwikkelingen - 6.1.1 Klaar voor de toekomst 6.2.1 Klaar voor de toekomst Voorjaarsnota 2025 - 3. Tussenrapportage 20251 - 3.1 Programma's Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening - 6.2 Afwijkingen reguliere taken - 6.2 Afwijkingen reguliere taken

Groei ambtelijke organisatie: van 124 fte in 2013 naar 192 fte in 2024. Vraag: fte moet toch medewerkers zijn?

Het gaat hierbij om de leefbaarheidsgelden in het kader van het regiofonds Net op Zee. Overigens is de herinrichting van de Nionplas geen onderdeel meer van de projecten ten laste van de leefbaarheidsgelden. Het budget is beschikbaar voor het opstellen van een inrichtingsplan (gebiedsvisie). Te zijner tijd zal bezien worden welke (investerings)budgetten noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het plan en de dekking daarvan. Een FTE is een formatieplaats van 36 uur. Een FTE kan bijvoorbeeld bezet worden door twee medewerkers van beide 18 uur. Een FTE (formatie) en een medewerker (bezetting) zijn dus twee verschillende dingen.

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.2 Programma 2 Opgave Leefbaarheid Programma 2 Opgave Leefbaarheid

De salarissen van een aantal raadsleden wordt Een aantal raadsleden heeft ervoor gekozen niet via de salarisadministratie uitbetaald. om geen gebruik te maken van de reguliere Vraag: Graag toelichten. uitbetaling via de salarisadministratie van de gemeente. Door betaling via de salarisadministratie van de gemeente wordt de vergoeding als loon aangemerkt, inclusief inhouding van loonbelasting en sociale premies. In plaats daarvan kunnen raadsleden ook kiezen voor de zogenoemde opting-in regeling waarbij zij hun vergoeding bruto ontvangen en zelf verantwoordelijk zijn voor het afdragen van de verschuldigde belastingen en premies via hun eigen aangifte bij de Belastingdienst. Binnen de investeringsagenda nemen we de In bijlage 3 van de kadernota kunt u lezen financiële ruimte op voor de vervanging van de welke projecten "on hold" zijn gezet. Deze Bergse Brug. zijn zichtbaar omdat deze op 0 staan. Vraag: Ondanks het opnemen van geld voor de vervanging van de brug staan er Overigens is het financieel effect van De vanaf 2026 forse voordelen in het overzicht. Bergse Brug niet direct zichtbaar in dit Graag toelichten welke voorgenomen meerjarenperspectief omdat de investeringen vooruit worden geschoven of kapitaallasten verwacht worden in 2030. wellicht worden geschrapt?

11

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.3 Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 6.3.1 Toelichting op maatregelenpakket Toelichting op maatregelenpakket

12

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.3 Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 6.3.2 Businesscases Businesscases

13

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.6 Programma 7 Financiën en organisatie Programma 7 Financiën en organisatie

Hoe reëel zijn de voorgestelde zeer forse ombuigingen in het Sociaal domein en wat gaan onze inwoners hiervan merken?

De maatregelen die voor het sociaal domein financieel zijn vertaald beoordelen we als ambitieus maar reëel. Het gaat hier om het verwachte financieel effect van de ingezette beleidslijn met onder meer het omgekeerd werken en de invoering van het Stevig Lokaal Team. Het effect dat inwoners hiervan gaan merken is dat zij worden uitgedaagd om oplossingen te vinden binnen hun eigen netwerk (zelfredzaamheid), maar ook binnen algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorzieningen (huis in de wijk). De inzet van maatwerkvoorzieningen neemt af. Dat zullen inwoners merken. Wat blijft is dat inwoners de ondersteuning ontvangen die zij nodig hebben, maar mogelijk wel op een andere manier. U geeft aan dat u meerdere business cases De businesscases zullen niet allemaal gaat opstellen. We vinden het ook belangrijk gelijktijdig worden uitgevoerd en gepland om -voordat we over het onderwerp een besluit worden in de tijd, mede afhankelijk van de nemen- eerst een duidelijk overzicht te krijgen beschikbare capaciteit. Daarmee is het van de verwachte kosten, baten, risico’s en realistisch voor de uitvoering. alternatieven. Iedere business case kost tijd en geld.

De raad heeft inderdaad al besloten over Vraag: Hoe realistisch is het om zoveel Mafeking met daarbij de keuze om een business cases op te willen stellen en reserve in te stellen voor de dekking van de waarom is voor Mafeking nog een business kapitaallasten. De laatste inzichten in het case nodig, terwijl de raad daarover al een project en de ontwikkelingen in de omgeving besluit heeft genomen? van het project geven wellicht mogelijkheden om opbrengsten te genereren, die ingezet kunnen worden als alternatieve dekking. In dat geval is de reserve niet meer nodig en kan deze vrijvallen. De voorgestelde OZB-verhogingen (2026-3% / De aanname dat de OZB in 5 jaar met 41% 2027-6% / 2028-9% / 2029-9% / 2030-9%) toeneemt is niet juist. betekent dat de OZB in 5 jaar met 41% toeneemt. De OZB stijgt in 2026, 2027 en 2028 jaarlijks Vraag: Wat is onze belastingcapaciteit over met 3%, exclusief de autonome groei en de 5 jaar, afgezet tegen het landelijk reeds gemaakte afspraak 1% jaarlijkse gemiddelde? indexering vanwege onderwijshuisvesting. Dat is in totaal 9% ten opzichte van het niveau van 2025. Met deze stijging blijven we onder het huidig landelijk gemiddelde. Maar ook het landelijk gemiddelde zal in de komende jaren wijzigen, ingegeven door de OZB-ontwikkeling in alle gemeenten.

De belastingcapaciteit wordt berekend door de lokale lastendruk van de gemeente in een jaar te delen door de gemiddelde lokale lastendruk in Nederland in dat jaar. Het is niet mogelijk om een aanname te doen op de ontwikkeling van de gemiddelde lokale lastendruk in Nederland in de komende vijf jaar.

14

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 Bijlage 3 Keuzes in investeringsprogramma Bijlage 3 Keuzes in investeringsprogramma

In deze Voorjaarsnota schuift u forse bezuinigingen naar achteren. Daarmee zadelt u het nieuwe college vanaf medio 2026 met grote financiële problemen op. Vraag: Klopt onze constatering?

Deze constatering is niet juist. Bezuinigingen worden niet naar achteren geschoven. We zien wel dat er maatregelen getroffen worden waarvan het financieel rendement in de komende jaren zichtbaar wordt. Dus de maatregelen worden juist nu genomen om hier in de komende jaren profijt van te hebben. Met deze kadernota constateren we ook dat we de financiële opgave nog niet volledig hebben opgelost. De verwachting is dat bij de begroting 2026, in ieder geval een reëel en sluitende begroting wordt aangeboden voor de jaren 2026 en 2027. Uit de voorjaarsnota van het Rijk blijkt ook dat het ravijnjaar is verschoven van 2026 naar 2028. Mogelijk dat voor deze jaren nog een opgave resteert.

Vragen van Fractie Broeders-Hooijmaijers 15

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.3 Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 6.3.1 Toelichting op maatregelenpakket Toelichting op maatregelenpakket

Dit zijn gigantische bedragen voor die hier worden beschreven, maar het is boterzacht. Hoe hard is dit te maken, wat zijn de effecten en wat denk het college niet meer te doen. Hoe gaat het allemaal eruit zien als dit is doorgevoerd?

16

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.3 Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 6.3.1 Toelichting op maatregelenpakket Toelichting op maatregelenpakket

Dit project is begroot, dus dit heeft effecten op de begroting als dit wel / niet doorgaat. Waarom nu deze onduidelijkheid?

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.3 Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 6.3.1 Toelichting op maatregelenpakket Toelichting op maatregelenpakket Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.4 Programma 5 Opgave

Het is toch de essentie dat hier jaarlijks een verhoging van de ozb voor plaatsvind?

17

18

is er al gesproken met de bibliotheek, en hoe groot is deze bezuiniging percentueel van hun totale begroting?

De maatregelen die voor het sociaal domein financieel zijn vertaald beoordelen we als ambitieus maar reëel. Het gaat hier om het verwachte financieel effect van de ingezette beleidslijn met onder meer het omgekeerd werken en de invoering van het Stevig Lokaal Team. Het effect dat inwoners hiervan gaan merken is dat zij worden uitgedaagd om oplossingen te vinden binnen hun eigen netwerk (zelfredzaamheid), maar ook binnen algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorzieningen (huis in de wijk). De inzet van maatwerkvoorzieningen neemt af. Dat zullen inwoners merken. Wat blijft is dat inwoners de ondersteuning ontvangen die zij nodig hebben, maar mogelijk wel op een andere manier. De businesscases zullen niet allemaal gelijktijdig worden uitgevoerd en gepland worden in de tijd, mede afhankelijk van de beschikbare capaciteit. Daarmee is het realistisch voor de uitvoering. De raad heeft inderdaad al besloten over Mafeking met daarbij de keuze om een reserve in te stellen voor de dekking van de kapitaallasten. De laatste inzichten in het project en de ontwikkelingen in de omgeving van het project geven wellicht mogelijkheden om opbrengsten te genereren, die ingezet kunnen worden als alternatieve dekking. In dat geval is de reserve niet meer nodig en kan deze vrijvallen. Ten behoeve van de financiering van onderwijshuisvesting wordt inderdaad de OZB jaarlijks met 1% verhoogd.

Dit betreft enkel het aspect onderwijshuisvesting. De gedachte van het scholeneiland is om hier mogelijk een multifunctionele accommodatie te realiseren met bijvoorbeeld kinderopvang en fysiotherapie. Er zal een onderzoek gedaan moeten worden naar de (financiële) haalbaarheid van deze multifunctionele accommodatie. Het gesprek met de bibliotheek hierover is opgestart. De genoemde taakstelling bedraagt 9,5% van onze bijdrage aan de bibliotheek.

Economie en Toerisme Programma 5 Opgave Economie en Toerisme 19

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.4 Programma 5 Opgave Economie en Toerisme Programma 5 Opgave Economie en Toerisme

20

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.2 Programma 2 Opgave Leefbaarheid Programma 2 Opgave Leefbaarheid

21

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.3 Programma 3 Opgave Mens en Zorg - 6.3.1 Toelichting op maatregelenpakket Toelichting op maatregelenpakket Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.5 Programma 6 Bestuur en dienstverlening - 6.5.1 Toelichting maatregelenpakket 5.5.1 Toelichting maatregelenpakket

22

Waarom wordt er wel gekozen om een taakstellende begroting te zetten op de bibliotheek, en niet meer op de economie en toerisme? Wat is het totaal van uitgaves aan economie en toerisme die bovenwettelijk zijn?

Op het terrein van economie en toerisme is een ombuiging ingeboekt, die leidt tot directe keuzes in budgetten en activiteiten. Daarmee zijn de maatregelen op het terrein van economie en toerisme al concreter dan de taakstelling bij de bibliotheek.

Binnen het domein van economie en toerisme zijn geen wettelijke taken. Inclusief salarislasten (circa 50%) zijn de totale lasten van dit domein circa € 700.000. Voorgesteld wordt om een bedrag van € 67.000 om te buigen. Dit is een afname van bijna 20% van het budget (exclusief salarislasten). in hoeverre is dit een bezuiniging en niet De investeringsagenda is meer gericht op het een verlegging van datums? Kan het meer realistisch plannen van de projecten. Voor de inzichtelijk worden gemaakt wat de impact meeste projecten zal sprake zijn van een is? temporisering, afhankelijk van de activiteiten van onze partners in de openbare ruimte. Door hier werk met werk te maken, verwachten we dat we onze investeringen efficiënter in kunnen zetten. Verder, in hoeverre voldoen we dan nog aan onze eigen wegenkwaliteitsbeleid? Dat zal betekenen dat we mogelijk geconfronteerd worden met een teruglopende kwaliteit van wegen. Binnen de voorziening wegen en het budget dagelijks onderhoud is financiële ruimte aanwezig om dit op te vangen en daarmee de periode te overbruggen tot de weg integraal aangepakt kan worden. Welke keuzes worden hier precies Het afwegingskader waarlangs de herijking van gemaakt om te komen tot deze prioriteiten zal plaatsvinden, moet nog worden bezuinigingen? De uitleg is nu summier. opgesteld.

Het is nu nog te vroeg om exact aan te geven welke keuzes er precies gemaakt worden.

Deze bezuiniging is uiterst minimaal, en hoogst onwaarschijnlijk dat deze gehaald zal worden als hier niet meer onderlicht als een ambitie. Hoe gaat het college borgen dat dit ook daadwerkelijk gerealiseerd gaat worden?

Deze bezuiniging betreft een rendement oplopend tot 1% van de huidige omzet van de gemeente. Hier ligt meer onder dan een ambitie. Er wordt een contractenregister (contractbeheer) ingericht zodat het verloop van contracten gemonitord kan worden, einddata en mijlpalen in het contract duidelijk en tijdig in beeld zijn zodat hierop kan worden geacteerd. Contractmanagement wordt ingericht zodat de resultaten worden behaald en overige afspraken worden nagekomen zoals overeengekomen in de contracten. Tot slot zorgt slimmer (strategisch) inkopen voor betere kwaliteit tegen een scherpere prijs. Strategisch inkopen zorgt overigens ook voor beter te managen contracten. In onze huidige contracten liggen ook kansen (te duur, onvoldoende resultaat, veel gelijksoortige opdrachten die kunnen worden samengevoegd). Deze brengen we in beeld aan de hand van een leveranciersanalyse en pakken deze ondersteund door onze inkoopadviseurs themagewijs aan. Daarom laat het rendement ook een ingroeimodel zien.

23

24

25

26

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.5 Programma 6 Bestuur en dienstverlening - 6.5.2 Formatie - 5.2.2 Formatie Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.6 Programma 7 Financiën en organisatie Programma 7 Financiën en organisatie Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.6 Programma 7 Financiën en organisatie Programma 7 Financiën en organisatie

wat is de impact op de begroting van deze Zoals aangegeven in de tekst van deze wijzigingen? Daar zie ik niet 1-2-3 iets paragraaf, brengen we alle geschetste over terug. ontwikkelingen rondom formatie in de aanloop naar de begroting bij elkaar. U zult hier bij de begroting 2026 over worden geïnformeerd.

Voorjaarsnota 2025 - 4. Kadernota 2026-2029 6. Het maatregelenpakket - 6.2 Programma 2 Opgave Leefbaarheid Programma 2 Opgave Leefbaarheid

U weet wat de bergse brug gaat kosten, maar u verwerkt het niet in de kadernota. Waarom niet?

Is het niet zo dat de verrekening van kosten aan de riolering geen bezuiningsopgave is, maar een verplaatsing van lasten rechtstreeks naar de burger, aangezien dit een gesloten systeem is?

Het is inderdaad een verschuiving van lasten van de exploitatie naar het gesloten systeem. Dit is alleen mogelijk voor de lasten waarvan - op basis van een nog uit te voeren analyse - expliciet vast kan worden gesteld dat deze toegerekend mogen worden aan het gesloten systeem.

de stijging van de OZB is buitenproportioneel te noemen. Waarom is er niet gekozen om te kijken naar werkelijke afname van dienstverlening alvorens de rekening bij de burger te leggen?

Of een stijging van de OZB opbrengst als buitenproportioneel aan te merken is, is voor interpretatieverschillen vatbaar. De stijging is overigens onderdeel van een groot aantal voorgestelde maatregelen. De werkelijk afname van de dienstverlening is hierbij niet specifiek genoemd of afgezet tegen een OZB aanpassing, maar zou in de loop van het begrotingsproces ook een optie kunnen zijn. Zie het antwoord op vraag 10. De jaarlijkse lasten van Bergse Brug worden zichtbaar vanaf 2030 en dit is buiten het meerjarenperspectief van deze begroting.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris,

de burgemeester,

R. Brekelmans

M. Witte