20250506 Bijlage Memorandum-2024-1-onepager

Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum

Oekraïners in Nederland: kansen en aandachtspunten

Ruim 100.000 Oekraïners opgevangen binnen de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) Flink deel Oekraïners wil in Nederland blijven… De oorlog in Oekraïne duurt langer dan gedacht en de Oekraïners aarden in Nederland. Driekwart van de Oekraïense vluchtelingen wil de komende tijd dan ook zeker in Nederland blijven. Maar ook als Oekraïne weer veilig is, wil 30% daarvan zeker hier blijven, en 48% twijfelt over terugkeer.

46% voelt zich thuis in Nederland 91% heeft vertrouwen in instituties 62% wil meer contact met Nederlanders

…waarschijnlijk ook als de RTB afloopt Het is nu nog onduidelijk of en hoe Oekraïners in Nederland mogen blijven als de RTB afloopt. Wat het ook wordt: het is de vraag of Oekraïners op grote schaal terug zullen keren. Onderzoek laat zien dat eerdere groepen vluchtelingen in meerderheid in Nederland zijn gebleven (Leerkes & de Hoon, 2019). Van mensen die geen verblijfsrecht (meer) hebben, keert een derde terug (Europese Rekenkamer, 2021). Ook inzetten op terugkeer d.m.v. afspraken met het land van herkomst leidt niet tot een sterke stijging in terugkeer (Leerkes, Maliepaard & Van der Meer, 2022).

Houd rekening met langdurige aanwezigheid van Oekraïners in Nederland Kansen voor (nog) betere arbeidsparticipatie Oekraïners wilden en gingen onder RTB meteen aan het werk: Maar zij willen en kunnen meer.

Werkte in Oekraïne

(voor de vlucht naar Nederland)

Werkt in Nederland

(na de vlucht vanuit Oekraïne)

Meer uren • 13% is nog op zoek naar werk • 76% wil graag voltijds werken

70%

Meer benutting opleidingsniveau • 50% werkt in baan waarvoor alleen basisonderwijs nodig is • 95% heeft hogere opleiding dan basisonderwijs genoten • 51% is universitair opgeleid • Meest voorkomende beroepen: schoonmaker, lader/losser en inpakker

61%

Vo lt

ijd

Merendeel werkt, bijna even groot deel als in Oekraïne voor de vlucht

Aandachtspunten, nu en op langere termijn Taal zien Oekraïners zelf als grootste obstakel voor vinden van (passend) werk: • 84% spreekt niet/nauwelijks Nederlands • 47% spreekt niet/nauwelijks Engels • 43% heeft behoefte aan Nederlandse taalles Taalvaardigheid helpt bij het vinden van een betere baan en leidt tot grotere zelfredzaamheid. Bron: WODC-onderzoek Tijdelijk thuis (november, 2024).

Belangrijke andere aandachtspunten: • 32% ervaart slechte arbeidsomstandigheden • 26% ervaart discriminatie op het werk • 58% heeft een matige tot slechte gezondheid • Huidige woonsituatie niet houdbaar op lange termijn.