20241219 Raadsvoorstel Omgevingsprogramma Groen

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp Portefeuillehouder

Zaaknummer : 20241014124322 : Raad van Geertruidenberg : 19 december 2024 : : Raadsvoorstel Omgevingsprogramma Groen : T. Mertens

Voorstel 1. Het Omgevingsprogramma Groen vast te stellen. Samenvatting De gemeente Geertruidenberg heeft invulling gegeven aan het groenbeleid. Dit is tot stand gekomen in de vorm van een Omgevingsprogramma Groen. Hierin zijn de thematische en gebiedsgerichte beleidsregels opgesteld, die de komende jaren de kaders bieden voor het vergroenen van de gemeente. Daarmee ontstaat de benodigde houvast om gericht te werken aan maatschappelijke opgaven als biodiversiteit, klimaat, gezondheid en milieu. Inleiding Het ontbreekt de gemeente Geertruidenberg aan integraal beleid op het thema Groen. Daarmee worden de benodigde kaders gemist om ontwikkelingen mogelijk te maken en het beheer goed in te richten. Met het Omgevingsprogramma Groen wordt de Omgevingsvisie op dit onderwerp geconcretiseerd, waardoor we de volgende stappen kunnen maken ten aanzien van groen. In een eerdere fase is invulling gegeven aan een bomenbeleidsplan, maar dit is een te smalle benadering om alle ambities en maatschappelijke opgaven het hoofd te bieden. Daarom is ervoor gekozen om groen in de volle breedte te belichten, waarmee vanuit het concept groen allerlei kansen ontstaan voor biodiversiteit, klimaat, gezondheid en milieu. Daarom is gekozen voor een zorgvuldig proces waar samen met stakeholders de tijd voor is genomen om tot beleid te komen die het benodigde houvast biedt op al deze opgaven.

Dit document ligt nu ter besluitvorming voor. Bijdrage aan maatschappelijke opgave / strategische doelstelling / beoogd (maatschappelijk) effect Het Omgevingsprogramma Groen is tot stand gekomen vanuit een samenwerking tussen de programma’s Leefbaarheid en Duurzaamheid. Waar bij Leefbaarheid ‘Vergroening’ staat benoemd als strategische doelstelling is dit bij Duurzaamheid ‘Klimaatadaptie’. Vergroening spreekt voor zich is en is gerelateerd aan het vergroenen van de openbare ruimte. Klimaatadaptatie is een bredere invalshoek waar hitte, droogte en wateroverlast onder valt. Deze ambities komen direct voort uit het collegeakkoord. Het mooie aan vergroening is dat het bijdraagt aan tal van maatschappelijke effecten. Naast klimaatadaptatie speelt het namelijk ook nog een voorname rol in de ‘gezondheid’ van inwoners. Groen heeft een aantoonbaar positief effect op fysieke en mentale gezondheid. Ook geeft het een kwalitatieve impuls aan de omgeving. Wanneer bij het vergroenen rekening wordt gehouden met biodiversiteit is dit ook gelijk de uitgelezen kans om invulling te geven aan deze maatschappelijke opgave en de benodigde stappen te zetten ten aanzien van flora & fauna. Met het Omgevingsprogramma Groen krijgen we meer grip op het realiseren van deze maatschappelijke opgaven en het behalen van de gewenste effecten.

Argumenten 1.1 Het sluit aan bij de Omgevingsvisie In de Omgevingsvisie zijn de strategische lijnen voor de gemeente uitgezet ten aanzien van het vergroenen. Het Omgevingsprogramma Groen bouwt voort op de lijnen van de Omgevingsvisie. Zo is gekozen voor aansluitende thema’s en zijn dezelfde gebieden in beschouwing genomen. Daarmee vormt het Omgevingsprogramma Groen de volgende bouwsteen van het beleidshuis. 1.2 Het geeft thematische richting In het Omgevingsprogramma Groen staan drie thema’s centraal: 1) de biodiverse groene omgeving versterken, verbinden en toegankelijk maken 2) het klimaat met het terugdringen van hittestress en het

tegen gaan van wateroverlast 3) gezondheid verbeteren door voldoende toegankelijk groen. Dit geeft veel richting voor alle verdere uitwerking. Het betekent dat we met het vergroenen een oplossing bieden voor biodiversiteit, klimaat en gezondheid. Daarnaast levert het een positieve bijdrage aan milieu. 1.3 Het geeft gebiedsgerichte richting Niet elk thema is op elke locatie even relevant. Op sommige plekken is bijvoorbeeld hittestress dominant en op andere plekken kan gezondheid het zwaarst wegen. Daarom kijken we naar de verschillende gebieden die de gemeente rijk is en geven daarbij bij elk gebied duiding aan de prioriteiten. 1.4 Het brengt ons dichterbij de programmatische doelstellingen Door de positieve maatschappelijke effecten van vergroening helpt dit Omgevingsprogramma Groen ons om het realiseren van de doelstellingen mogelijk te maken. In 2030 en 2050 hebben we met ambitieuze doelstellingen te maken op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Met dit beleid wordt dat realistischer. 1.5 Het biedt houvast voor verdere concretisering Met het vaststellen van het beleid ontstaat de benodigde houvast om de benoemde ambities en kaders te gaan concretiseren. Op tal van punten is meer diepgang gevraagd om tot de gewenste implementatie te komen. Daarvoor heeft het college nu de randvoorwaarden voor op orde.

Kanttekeningen 1.1 Het schept verwachting naar de toekomst toe Met het vaststellen van het Omgevingsprogramma worden verwachtingen geschapen naar inwoners, stakeholders en samenwerkingspartners. Het kan niet allen bij mooie vergezichten blijven, maar we moeten hier in de praktijk ook echt invulling aan gaan geven. 1.2 Ontwikkelingen vragen ook om beheer en onderhoud Nu al is het beheer en onderhoud van groen een van de onderwerpen waar de meeste meldingen over binnen komen. Daarom is scepsis mogelijk dat we dat eerst op orde moeten krijgen, voordat we ambitie en kaders toevoegen. Daarvoor is de Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) een belangrijk concept dat de basis rondom beheer en onderhoud op orde brengt. Inclusief het aan de voorkant rekening houden met beheer en onderhoud bij ontwikkelingen. 1.3 Het vraagt capaciteit om de ambities mogelijk te maken Om de ambities en kaders mogelijk te maken is capaciteit binnen de organisatie gevraagd om de benodigde ontwikkelstappen te zetten. Deze capaciteit is op dit moment aanwezig om hier goed invulling aan te kunnen geven, maar moet wel beschikbaar blijven. 1.4 Het kost geld om de ambities mogelijk te maken Met het creëren van ambities zal op bepaalde wijze ook geld beschikbaar moeten zijn om dit mogelijk te maken.

Voor een deel kunnen we daarbij putten uit bestaande budgetten en we proberen waar mogelijk gebruik te maken van subsidies van het Rijk en de provincie. Financiën Het Omgevingsprogramma Groen zelf zijn geen financiën gemoeid. Het betreft een beleidsdocument, waarin de ambities en kaders zijn geconcretiseerd. Wel is in het Omgevingsprogramma ter indicatie een financiële paragraaf opgenomen. Communicatie Het Omgevingsprogramma Groen vraagt om zowel interne als externe communicatie. De ambities en bijbehorende kaders moeten immers gemeengoed worden bij ambtenaren, belanghebbenden en samenwerkingspartners. Met externen is inmiddels een netwerk van participanten beschikbaar met wie het Omgevingsprogramma kan worden gedeeld. Intern hebben meerdere afdelingen meegekeken. Tegelijkertijd is hier extra actie op gevraagd om dit voldoende onder de aandacht te brengen. Inclusieve samenleving Dit document is van toepassing voor de volledige reikwijdte van de gemeente Geertruidenberg. Voor de totstandkoming van het Omgevingsprogramma Groen hebben we in de beleidsvoorbereiding samengewerkt met verschillende belanghebbenden. In de eerste bijeenkomst hebben we met name informatie opgehaald om de beleidsbehoeften van hen te integreren in het Omgevingsprogramma. In de tweede bijeenkomst hebben we onze beleidsregels getoetst, om na te gaan in hoeverre het aansloot bij de wensen die zij hebben.

Tot slot hebben we het daaropvolgende concept voorgelegd aan dezelfde groep belanghebbenden, waarbij zij schriftelijk konden consulteren op het concept. Alle opmerkingen zijn daarbij verwerkt. De groep belanghebbenden bestond uit circa 15 personen en 10 vertegenwoordigende partijen. Onderwerp: Raadsvoorstel Omgevingsprogramma Groen

p. 2/4

Uitvoering Het Omgevingsprogramma Groen heeft meerwaarde doordat het kaders biedt aan de gemeente en externen. De beleidsuitgangspunten die zijn geformuleerd moeten dan ook meegenomen worden in plannen die binnen de reikwijdte van deze beleidsregels vallen. In de basis moet worden voldaan aan deze voorwaarden, maar hier kan gemotiveerd van afgeweken worden vanwege zwaarwegende belangen. Daarnaast zullen wij als gemeente een deel van de ambities zelf moeten gaan realiseren. Dit kan op verschillende manieren vorm krijgen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan: projecten vanuit beleidsambities, projecten behorende bij renovaties en investeringen, projecten bij ruimtelijke ontwikkelingen en randvoorwaardelijke interne processen en projecten. Hierbij vormen de thema’s (groene verbindingen, biodiversiteit, klimaat en gezondheid) en de (11 deel-)gebieden van het Omgevingsprogramma Groen het centrale uitgangspunt. Het in beeld brengen en uitvoeren van deze projecten is een logisch vervolg na het vaststellen van dit beleidsdocument. Bijlagen 1. Bijlage 1 Omgevingsprogramma Groen Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris a.i., de burgemeester,

R. Brekelmans

M. Witte

De raad van de gemeente Geertruidenberg; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Geertruidenberg. Gelet op: Besluit: De raad besluit: om het Omgevingsprogramma Groen vast te stellen.

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 19 december 2024, Geertruidenberg, de raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

G.M. Brunsveld

M. Witte

Onderwerp: Raadsvoorstel Omgevingsprogramma Groen

p. 3/4

Onderwerp: Raadsvoorstel Omgevingsprogramma Groen

p. 4/4