20241217 Bijlage Pva nieuw Preventie- en Handhavingsplan alcohol- en drugsgebruik 2025-2029

Zaaknummer: 20241205126123

Plan van aanpak voor het Preventie- en Handhavingsplan alcohol- en drugsgebruik 2025-2029 1. Inleiding en doelstelling Het Preventie- en handhandhavingsplan alcohol (hierna: PHP) komt voort uit de Alcoholwet. Als gemeente zijn we verplicht om de doelstellingen en acties van het preventie- en handhavingsbeleid vast te leggen in een Preventie- en handhavingsplan alcohol. Dit plan van aanpak is opgesteld naar aanleiding van het debat met de gemeenteraad over het rekenkamerrapport. De rekenkamer spreekt zich in dat rapport uit over het inmiddels afgelopen PHP en het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren in onze gemeente. Het doel van dit plan van aanpak is om een vernieuwd, realistisch en uitvoerbaar Preventie- en Handhavingsplan voor alcohol- en drugsgebruik onder met name jongeren op te stellen. Wij kiezen er bewust voor om het nieuwe PHP niet te beperken tot alcohol maar ook drugsgebruik erbij te betrekken. Het nieuw PHP zal preventieve- en handhavende maatregelen bevatten om alcohol- en drugsgebruik terug te dringen en bewustwording te vergroten, met bijzondere aandacht voor jongeren tot 18 jaar en hun ouders en/of verzorgers. De input van het nieuwe PHP wordt gebaseerd op actuele cijfers en de lessen uit het Rekenkamerrapport.

Ook het advies daarover van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) en nieuwe inzichten uit te voeren gesprekken met ketenpartners worden hierin meegenomen. Wij streven naar een PHP dat preventie en handhaving effectief combineert en wat zorgt voor een breed gedragen aanpak. 2. Projectkaders en samenwerking Het plan volgt zowel landelijke- als lokale beleidskaders, zoals: • Alcoholwet en Jeugdwet voor de wettelijke richtlijnen; • Wet publieke gezondheid; • Nationaal Preventieakkoord voor de landelijke doelstellingen; • Coalitie- en collegeakkoorden van de gemeente, waarin een gezonde leefomgeving voor jongeren wordt benadrukt; • Gezond en Actief Leven Akkoord; • Programma Mens & Zorg; • OKO-model: samenwerking met Drimmelen en het IJslandse preventiemodel ter versterking van de regionale aanpak. 3. Ondersteunende structuren en bronnen Om het thema preventie alcohol- en drugsgebruik integraal te benaderen binnen het sociaal domein sluiten we aan bij de beleidsterreinen Sport en Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (hierna: OKO). OKO betreft een integrale aanpak van drugspreventie voor jongeren tot 18 jaar. Het helpt gemeenten om op basis van cijfers over de lokale jeugd te werken aan gezonde en gelukkige jongeren en te voorkomen dat zij alcohol of drugs gebruiken of roken. Deze aanpak is gebaseerd op het IJslandse preventiemodel.

Dit voeren we samen met gemeente Drimmelen uit en met partners uit de gemeente die betrokken zijn bij opgroeiende jeugd. Om ketenpartners te betrekken bij de uitvoering wordt met relevante partijen en Gemeente Drimmelen een lokale coalitie rondom alcohol- en drugsgebruik opgericht. Dit aanvullend op de nauwe samenwerking met de GGD, het CJG en Novadic-Kentron, zoals deze voor de Corona periode actief was. Voor het vormen van de lokale coalitie trekken we op met de gemeente Drimmelen. We doen dat ook in de samenwerking op andere onderwerpen. Zoals bijvoorbeeld OKO, het Centrum voor Jeugd en Gezin, het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, de Stevige Lokale Teams en de ketenaanpak Kansrijke Start.

Ook werken beide gemeenten met dezelfde partijen en organisaties. Zoals het CJG, de GGD, NovadicKentron, Surplus voor jongerenwerk, de BOA’s en het Dongemond College. In fase 1 van het plan van aanpak werken we de lijst met relevante partners verder uit. Door het gezamenlijk ontwikkelen van zowel preventief- als handhavingsbeleid en het oprichten van een gezamenlijke lokale coalitie of werkgroep verwachten wij meer doelgericht en taakgericht beleid te kunnen realiseren. Beide gemeenten stellen hun eigen PHP vast, waarbij uiteraard ruimte blijft voor mogelijke lokale verschillen. 4. Overzicht van fasen en doelen Dit plan van aanpak is opgedeeld in zes fasen, waarbij elke fase eigen doelen en activiteiten heeft. Deze stapsgewijze aanpak zorgt voor een zorgvuldig proces waarbij relevante partijen betrokken worden. Fase 1: Voorbereiding en inventarisatie •

• •

Doel: Door relevante belanghebbenden en partijen in kaart te brengen, worden kaders, doelen en belanghebbenden (zoals bijvoorbeeld jongeren, ouders/verzorgers en partnerorganisaties) vastgesteld. Eerdere evaluaties zoals het Rekenkamerrapport en het advies van de ASD over het Rekenkamerrapport worden geanalyseerd. Dit vormt de basis en een goed vertrekpunt van het project. Daarnaast worden er samenwerkingsafspraken met de gemeente Drimmelen gemaakt. Hierin wordt vastgelegd dat de gemeente Geertruidenberg verantwoordelijk is voor de coördinatie en rapportage. Duur: 4 weken, start in Q1 2025. Resultaat: Kaderrichtlijnen en lijst van relevante belanghebbenden en partijen.

Fase 2: Probleemanalyse met participatie • • •

Doel: Jongeren, ouders en ketenpartners raadplegen door middel van participatiebijeenkomsten. Dit is bedoeld om een beter inzicht te krijgen in de uitdagingen, knelpunten en kansen van jongeren. Deze inzichten gebruiken we om het PHP te richten op relevante behoeften en mogelijkheden. Duur: 6 weken, loopt in Q1 2025. Resultaat: Probleemanalyse met concrete inzichten voor doelstellingen.

Fase 3: Doelstellingen en monitoring ontwikkelen • • •

Doel: Op basis van de probleemanalyse worden duidelijke, meetbare en realistische doelen benoemd voor preventie en handhaving. Daarnaast wordt een bijpassend monitoringsysteem opgezet. Duur: 4 weken, start in Q2 2025. Resultaat: SMART-doelstellingen en monitoringsysteem.

Fase 4: Schrijven van het beleid • • •

Doel: Het PHP wordt volledig uitgewerkt tot beleidsdocument. Het resultaat is een conceptplan dat gereed is voor feedback. Duur: 6 weken, loopt van eind Q2 tot begin Q3 2025. Resultaat: Concept PHP voor feedback.

Fase 5: Feedbackronde en aanpassingen • • • • • •

Doel: Het concept PHP wordt gedeeld met de lokale coalitie, ketenpartners en de Adviesraad Sociaal Domein. De ontvangen feedback wordt verwerkt om het plan te optimaliseren. De gevers van feedback ontvangen de herziene conceptversie en een reactie op hoe hun feedback in het conceptplan is verwerkt. Het conceptplan wordt na de feedbackronde gepresenteerd in de raad luistert. De feedback uit de raad wordt verwerkt om tot een breed gedragen eindversie te komen. Duur: 4 weken, start Q3 2025 Resultaat: Definitieve versie van het PHP

Onderwerp: Plan van aanpak voor het Preventie- en Handhavingsplan alcohol- en drugsgebruik 2025-2029

p. 2/3

Fase 6: Bestuurlijke planning en evaluatie • • •

Doel: Het PHP ter goedkeuring voorleggen aan het college en de gemeenteraad. Een evaluatieschema opstellen om de voortgang zowel jaarlijks, als tweemaal per vier jaar grondig te toetsen. Duur: 4 weken, Q3 2025. Resultaat: Goedgekeurd PHP en evaluatieschema.

5. Monitoring en evaluatie Het PHP wordt voor een periode van vier jaar vastgesteld. Het college informeert de gemeente raad door middel van een jaarlijkse, activiteitengerichte voortgangsrapportage. Het college kiest hiervoor omdat de effecten en resultaten van preventief beleid en handhaving zich pas op lange termijn laten meten. Met deze jaarlijkse voortgangsrapportage kan de gemeenteraad haar controlerende rol vervullen. Ook de tweejaarlijkse OKO monitor wordt hiervoor als input gebruikt. 6. Risicoanalyse en escalatiestrategie Risico

Beoordeling

Escalatiestrategie

Capaciteitsproblemen

Hoog

Indien nodig de ambities heroverwegen, faseren of de opdracht afwegen ten opzichte van mogelijke andere prioriteiten.

Gebrek aan betrokkenheid

Middel

Extra promotie en samenwerking met scholen

Onderwerp: Plan van aanpak voor het Preventie- en Handhavingsplan alcohol- en drugsgebruik 2025-2029

p. 3/3