20241104 Presentatie Raadsinformatieavond Hvw en voorrang Geertruidenberg 20241112

De bouwstenen van een huisvestingsverordening én (uitbreiding) van voorrang bij binding in het bijzonder… 12 november 2024

Thierry Wever & Dorien Frinking

Vandaag… Een mini-college over sturen op een evenwichtige en rechtvaardige verdeling/toewijzing van het aanbod. En advies over het uitbreiden van het geven van voorrang in het geval van binding Vragen “naar aanleiding van” tussendoor en achteraf… 2

Huisvestingswet 2014 Het

3

van de volkshuisvesting

Lokaal en regionaal… • Artikel 6 Hvw 2014: overleg, afstemming, GS-advies

 Dus samenwerking niet vrijblijvend!  Regionale afstemming maar ook lokale keuzes én besluitvorming 4

“Vergunningplichtige voorraad” • Reikwijdte… (keuze) … gereguleerde (sociale) huurwoningen corporaties … gereguleerde huurwoningen particulieren (uitvoeringsvraagstuk?!?) … vrije sector huurwoningen (uitvoeringsvraagstuk?!?) … nieuwbouw betaalbare koop (< € 390.000), beter te doen.

 wijze van inschrijving, verdeelmodel, volgorde, voorrang. 5

Verordening en dus een vergunningstelsel… De raad stelt de verordening – na afstemming – vast! Check: 1) Of de maatregel noodzakelijk en geschikt is voor het bestrijden van…; 2) Of de ernst van de problematiek de inzet van deze maatregelen rechtvaardigt (proportionaliteit)…; 3) Of de problematiek niet met andere (eenvoudiger) middelen bestreden kan worden (subsidiariteit).

Uitvoeringskosten zijn hierbij ook een factor: VTH en juridische zaken…, soms mandatering mogelijk! 6

Contractvrijheid vs. gemeentelijke sturing • •

Corporaties/verhuurders zijn in principe vrij te verhuren aan wie zij willen... De overheid (gemeente) heeft zich hier niet in te mengen (vrijheid van vestiging)…

Tenzij (artikel 2): • Er sprake is van schaarste aan (goedkope) woonruimte • En die schaarste leidt tot verdringing van kwetsbare groepen • Er reden is de leefbaarheid te beschermen (soms)  Precieze en sterke (juridisch houdbare) onderbouwing vereist.  Steeds meer invloed van jurisprudentie. 7

8

Wat staat er in… (keuzes…)

Voorrang met maatschappelijke- en/of economische binding • Voorrang kan worden gegeven aan woningzoekenden met economische en/of maatschappelijke binding … … voor maximaal 50% van het aanbod van de aangewezen categorie woonruimte regionaal of lokaal … eventueel op kernniveau … met daarbinnen desgewenst een voorrang voor mensen die een vitaal beroep uitoefenen in de gemeente, wel even aantonen dat beroepen schaars zijn in de gemeente … het gaat niet om “ingezetenen” alleen. 9

Wat zijn vitale beroepsgroepen? • Definitie is vrij… • Zorg, onderwijs en veiligheid liggen voor de hand (maar…) • ‘Bewijslast’ is ingewikkeld (arbeidsmarkt, inkomen, toegang tot de woningmarkt…) 10

Pedagogische beroepen a. Secundair onderwijs i. Docenten beroepsgerichte vakken ii. Docenten algemene vakken b. Basisonderwijs c. Leidsters kinderopvang en onderwijsassistenten 2. Openbaar bestuur, veiligheid en justitie a. Politie en brandweer b. Politie-inspecteurs c. Militaire beroepen 3. Zorg en welzijn beroepen a. Verpleegkundigen b. Gespecialiseerd verpleegkundigen c. Medisch praktijkassistenten d. Verzorgenden 1.

Van 25% naar 50% ‘lokaal’? (1) Nut, noodzaak en proportionaliteit

Bindingseisen kunnen ook beperkend werken, in de vorm van: •

Vrijheid van vestiging;

•

Beperking van de keuzevrijheid woningzoekenden (zowel lokaal als regionaal) ook van “terugkeerders” die net niet aan de voorwaarden voldoen;

•

Beperking dynamiek/ doorstroming.

 Het verdeelsysteem an sich beperkt al: inschrijving én inschrijftijd 11

Van 25% naar 50% ‘lokaal’? (2) Nut, noodzaak en proportionaliteit

Uitvoering: •

Urgente groepen woningzoekenden met voorrang als gevolg van binding tellen mee.

• •

Meer sturing = meer toetsing Monitoring, evaluatie en toezicht

12

Van 25% naar 50% ‘lokaal’? (3) Nut, noodzaak en proportionaliteit in cijfers

•

De regel gaat over aanbod, maar we kijken naar toewijzingsresultaat aan ingezetenen van Geertruidenberg zelf.

13

April 2022: introductie binding

Van 25% naar 50% ‘lokaal’? (4) Nut, noodzaak en proportionaliteit in cijfers

Zonder voorrang zou dit 55,7% zijn geweest.

14

Concluderend ✓ Schaarste verdelen: oplossen vergt een andere regionale inzet. ✓ Zorgvuldige lokale én regionale afweging en niet-evident. ✓ Regiewet maakt lokale voorrang onlogisch. ✓ Nut en noodzaak van een verhoging van 25-50% afwezig. ✓ Verhogen om ‘meetfout’ te corrigeren - en per saldo hetzelfde doen – zou kunnen, maar nut en noodzaak aantonen is lastig.  Verbreding reikwijdte (particuliere huur of betaalbare koop) of specifieke inzet op complexniveau is een keuze (en vergt dan onderzoek) 15

www.rigo.nl

Thierry Wever

senior adviseur/ partner

06 442 694 33

thierry.wever@rigo.nl