20240704 Raadsvoorstel tarieven afval 2025

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp Portefeuillehouder

Zaaknummer : 20240425118794 : Raad van Geertruidenberg : 20 juni 2024 : : Afval, tarieven financiële prikkel 2025 : T. Mertens

Voorstel Het voorstel is bij de invoering van de financiële prikkel per 1 januari 2025: 1. Voor huishoudelijk afval te kiezen voor optie 2.2, met één (1) vastrecht voor alle huishoudens, een gemiddeld aanbiedtarief voor restafval en een 50% kostendekkend tarief voor GFT+e; 2. Voor Grof huishoudelijk afval op de milieustraat en aan huis te kiezen voor optie 1, met een aanbiedtarief voor niet herbruikbaar, niet gescheiden afval (Grof restafval, gemengd Bouw- en Sloopafval en/of daarmee gemengd aangeboden stromen); 3. In te stemmen met de bijhorende ondersteunende maatregelen en tarieven; 4. De gemaakte keuzes te verwerken in de Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2025 en de meerjarenbegroting afval 2025-2028, en de gevolgen integraal op te nemen in de voorstellen voor de begroting 2025 en de noodzakelijke belastingverordeningen later dit jaar. Vastrecht 1 tarief Aanbiedtarieven Restafval Restafval GFT+e GFT+e Aanbiedtarieven Restafval Grof restafval Gemengd Bouw- & Sloopafval Gemengd aangeboden met… Overige stromen Aanbiedtarieven Grof afval Witgoed, Groot AEEA

Tarief € 183,00 per jaar huis-aan-huis 60 liter, ondergrondse 240 liter, minicontainer 15 liter, cocon 140 liter, minicontainer milieustraat vuilniszak los gestort los gestort los gestort los gestort

€ € € €

Tarief 0,45 per kilo 0,45 per kilo 0,45 per kilo 0,45 per kilo gratis

€ 3,50 per keer € 14,00 per keer € 0,10 per keer € 1,40 per keer Tarief 2*) € 45 per 0,5m3 € 45 per 0,5m3 € 45 per 0,5m3 € 45 per 0,5m3

Tarief Tarief 2*) € 25,00 voorrijdkosten + € 45 per 0,5m3 € 25,00 voorrijdkosten + €0 *) Tarief 2 geldt bij uitval van de weegbrug op de milieustraat en/of bij het ophalen van Grof afval aan huis - vanwege het ontbreken van een weeginstallatie op het voertuig.

Extra container Maximaal 1 per afvalstroom Extra afvalpas Maximaal 1 per huishouden Vervangen container Schade normaal gebruik Schade eigen schuld Schade, vermissing, diefstal Vervangen afvalpas Schade normaal gebruik Schade eigen schuld

huis-aan-huis

eenmalige kosten

Tarief € 50,00

eenmalige kosten

€ 10,00

eenmalige kosten eenmalige kosten met aangifte verhuizing, nieuw oplevering

gratis € 50,00 € 0,00 € 0,00

eenmalige kosten eenmalige kosten

gratis € 10,00

plus aanbiedingen

Samenvatting Vanaf 1 januari 2025 voeren we de financiële prikkel voor het aanbieden van huishoudelijk afval in. In dit voorstel zijn voor het tarief van zowel restafval als GFT+e drie opties uitgewerkt. Voor de tarieven op de milieustraat zijn dat 2 opties. Het college vraagt de raad de tarieven voor 2025 vast te stellen, en spreekt daarbij voor elk van de tarieven haar voorkeur uit voor één van de opties. De hoogte van het vastrecht is een gevolg van de gemaakte keuzes voor de aanbiedtarieven. INLEIDING Aanleiding Op 14 december 2023 heeft de raad ingestemd met fase 2 van het project “Het Nieuwe Inzamelen”, en daarmee mee het invoeren van een financiële prikkel op het aanbieden van bepaalde huishoudelijke afvalstromen. De raad heeft het college gevraagd te komen met een voorstel voor de tarieven van 2025 uitgaand van één vastrecht voor alle huishoudens en een tarief per aanbieding voor restafval en GFT+e. Context: Het project “Het Nieuwe Inzamelen” bestaat uit 2 fases. In fase 1 hebben we alle kernen voorzien van ondergrondse verzamelcontainers voor restafval, en bij de verzamelcomplexen aanvullende voorzieningen geplaatst voor GFT+e en PMD. Fase 2 is het invoeren van de financiële prikkel op het aanbieden van restafval en GFT per 1-1-2025.

Hiermee geven we uitvoering aan het raadsbesluit van 6 juli 2020 en 14 december 2023, en zetten we de heffingssystematiek en bijhorende tarieven in als beleidsmiddel. Toelichting: “het Nieuwe Inzamelen” - de inzamelsystematiek voor huishoudelijke afvalstromen bestaand uit: • Aan huis ophalen van gescheiden, herbruikbare afvalstromen o GFT+e Groente-, Fruit-, Tuinafval + etensresten o OPK Oud-papier en Karton o PMD Verpakkingen van Plastic, Metaal en Drankenkartons • Brengvoorzieningen op buurtniveau voor fijn restafval • Brengvoorzieningen op wijkniveau voor Glazen verpakkingen, Luiers/Incontinentiemateriaal en Textiel en kleine hoeveelheden recyclebare afvalstromen • Brengvoorziening op gemeenteniveau (Milieustraat) voor Grof huishoudelijk afval en enkele huishoudelijke afvalstromen • Op afroep aan huis ophalen van: o Grof restafval o Grote AEEA Afgedankte Elektrische en Elektronische Apparaten Opbouw voorstel Het voorstel is als volgt opgebouwd: • Bijdrage aan maatschappelijke opgave / strategische doelstelling / beoogd (maatschappelijk) effect • Opties tarieven, met Argumenten en Kanttekeningen o Aanbiedtarief restafval o Aanbiedtarief GFT+e o Vastrecht o Aanbiedtarief Milieustraat o Ondersteunende maatregelen o Ondersteunende tarieven • Huidige situatie – Systeem heffing • Nieuwe situatie – Systeem heffing

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 2/12

Bijdrage aan maatschappelijke opgave / strategische doelstelling / beoogd (maatschappelijk) effect Met dit voorstel werken we toe naar een circulaire economie. Concreet betekent dat meer hergebruik van in het afval aanwezige grondstoffen en meer afval gescheiden inzamelen om zo te komen tot minder restafval. In het Programma Duurzaamheid van de gemeente (pag. 44) is hierover het volgende te lezen: Strategische doelstelling: een circulair Geertruidenberg in 2050 “We gooien per inwoner veel minder weg. Het afval dat overblijft scheiden we slim, zodat we het kunnen opwaarderen en hergebruiken als grondstof. We geven het goede voorbeeld en kopen circulair in. We experimenteren met het verbinden van reststromen in de gemeente en zetten in op bewustwording.” Maatschappelijke effecten: een circulair Geertruidenberg in 2050 “100% hergebruik primaire grondstoffen in 2050, 50% in 2030, Geen restafval meer in 2050, maximaal 30 kg in 2030, 50% minder gebruik primaire grondstoffen in 2030.” Op 14 december 2023 heeft de raad de volgende doelstellingen voor 2030 vastgesteld: • Minder restafval < 30 kg/inw*jr. • Betere afvalscheiding > 90 % • Meer hergebruik > 60 % Met dit voorstel zetten we een volgende stap, en werken we toe naar het halen van de doelstellingen in 2030. De verwachting is een maximale afname van de hoeveelheid restafval met 70% ten opzichte van 2023.

Dan gaan we van 107 kilo terug naar 40 kilo restafval per inwoner per jaar. Het scheidingspercentage loopt op tot ongeveer 90%. Hoe dat er in de loop van de jaren eruit ziet staat in de volgende grafieken:

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 3/12

OPTIES TARIEVEN, MET ARGUMENTEN EN KANTTEKENINGEN In deze paragraaf lichten we de opties toe en geven bij elke keus (de voorkeursoptie) een overzicht van de argumenten en kanttekeningen. Voor de duidelijkheid staan alle opties hieronder nog een keer vermeld. De X geeft aan welk tarief in welke optie is meegenomen. Aanbiedtarieven Restafval laag restafval middel restafval hoog GFT 0% GFT 50% GFT 100% Milieustraat 1 Milieustraat 2 Ondersteunend VOORKEUR

1.1 X

1.2 X

1.3 X

Huis-aan-huis 2.1 2.2 2.3 3.1 X

X

X

X X X

X

3.3

X

X

Milieustraat M1 M2

Ondersteunend O1

X

X X

3.2

X X

X X X

X

X

X X

Aanbiedtarief restafval Het aanbiedtarief voor restafval is in “het Nieuwe Inzamelen” een van de belangrijkste beleidsmiddelen om verdere afvalscheiding te stimuleren. De verwachting is dat de daling vooral in de eerste twee jaar na het invoeren groot is, en daarna langzaam afneemt. We hebben 3 opties: een laag, middel of hoog tarief.

1. laag tarief 2. middel tarief 3. hoog tarief 2. VOORKEUR

Ondergrondse 60 liter € 2,00 of lager € 2,00 tot € 5,00 € 5,00 of hoger € 3,50

Minicontainer 240 liter € 8,00 of lager € 8,00 tot € 20,00 € 20,00 of hoger € 14,00

afname 2 jaar < 20% 20% – 40% > 40% 30 %

kg RST 2030 per inwoner > 50 kg 30 – 50 < 30 40 kg

De voorkeur is optie 2, met een tarief precies op het gemiddelde van de bandbreedte. Dat komt uit op € 3,50 per inworp in de ondergrondse container (60 liter). Inwoners in het buitengebied betalen € 14 per aanbieding van de grijze container (240 liter). Argumenten • Het tarief is hoog genoeg om meer afvalscheiding en minder restafval te stimuleren, en laag genoeg om het draagvlak te behouden. We verwachten in de eerste 2 jaar een afname van de hoeveelheid restafval van 30% (ca. 30 kilo per inwoner). Hiermee blijft het behalen van de doelstellingen in 2030 in beeld. Tegelijkertijd voorkomen we overlast en hogere kosten door ontwijkgedrag (meer vervuiling van de gescheiden stromen, afvaldumpingen, verplaatsen van afvalstromen naar o.a. de milieustraat, bedrijven en openbare voorzieningen). • Een gemiddeld tarief vergroot de acceptatie bij de invoering van de financiële prikkel. De prikkel zelf is al nieuw. Een gemiddeld tarief vergroot het draagvlak onder de inwoners, zonder al te veel in te leveren op de resultaten. Kanttekeningen • Het tarief is niet hoog genoeg om de doelstellingen in 2030 te halen. De verwachting is dat we met een tarief van € 3,50 per 60 liter in 2030 uitkomen op ca. 40 kilo restafval per inwoner per jaar. Dat is niet de 30 kilo uit de doelstellingen. Maar voor het draagvlak bij de introductie is het gunstig.

Of later een extra prikkel nodig is blijkt uit de evaluatie van de afvalcijfers en kosten. Hiervoor gaan we elk jaar beoordelen of realisatie van de doelstellingen met de dan geldende tarieven in beeld blijft.

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 4/12

Aanbiedtarief GFT+e Het aanbiedtarief vragen we om de kosten voor inzameling en verwerking van het GFT+e te dekken. Ook hier hebben we 3 opties uitgewerkt: een nultarief, 50% en 100% kostendekkende tarieven. Is het tarief, en dus de kostendekkendheid, hoger dan wordt het vastrecht daardoor automatisch lager.

1. nultarief 2. 50% tarief 3. 100% tarief 2. VOORKEUR

GFT+e cocon 15 liter €0 € 0,10 € 0,20 € 0,10

Minicontainer 140 liter €0 € 1,40 € 2,80 € 1,40

Verrekening in vastrecht € 36 € 18 €0 € 18

De voorkeur is optie 2, een 50% kostendekkend tarief. Dat komt uit op € 0,10 per inworp in een cocon voor GFT+e (15 liter). Inwoners die gebruik maken van een minicontainer betalen € 1,40 per aanbieding van de groene container (140 liter). Alle inwoners betalen een deel in het vastrecht, dat is € 18 per jaar. Argumenten • Een tarief voor GFT+e past binnen het bestaande beleid. We geven hiermee gevolg aan het uitgangspunt van “een eerlijke heffing”. Inwoners met veel GFT+e betalen meer dan inwoners met weinig GFT+e. • Het inzamelen en verwerken van GFT+e kost geld. In tegenstelling tot andere stromen krijgen we voor GFT+e geen inkomsten en/of inzamelvergoeding. We betalen ca. € 400.000 per jaar voor het ophalen en laten verwerken van het GFT+e. Een tarief voor GFT zorgt dat we een deel van die kosten bij de werkelijke aanbieders terughalen. • Een tarief voor GFT+e is een stimulans voor gescheiden aanbieden van Grof Tuin- en Snoeiafval. In het GFT+e zit veel Tuin- en Snoeiafval (ca. 600 ton per jaar). Gescheiden verwerking van die afvalstroom is voordeliger. Daarom verhogen breiden we de mogelijkheden om Tuin- en Snoeiafval apart en gratis aan te bieden uit (Project “van Bladkorf naar Snoeikorf”). Kanttekeningen • Een tarief voor GFT+e is geen stimulans om afval te scheiden. Een nultarief zou dan beter zijn. Maar dat is wel minder eerlijk.

Op die manier betalen alle inwoners mee, ook als zij heel weinig GFT+e aanbieden, bijvoorbeeld omdat ze geen tuin hebben, of een klein huishouden. • Een tarief voor GFT+e is geen stimulans om de tuin te vergroenen. Inwoners die kiezen voor een groene tuin hebben meer snoeiafval. Door een tarief op GFT+e betalen zij voor een door de gemeente zeer gewenste, en gestimuleerde maatregel. Om deze kostenstijging te voorkomen breiden we de mogelijkheden om Tuin- en Snoeiafval apart en gratis aan te bieden uit (Project “van Bladkorf naar Snoeikorf”). Vastrecht De hoogte van het vastrecht is afhankelijk van de gekozen aanbiedtarieven. Alle opties voor restafval en GFT+e zorgen voor andere afvalcijfers, en dus een andere kosten/batenverhouding. Hieronder is de hoogte van het vastrecht weergegeven in alle negen mogelijke combinaties. Hierbij is uitgegaan van de volgende tarieven voor restafval: laag = € 2, middel = € 3,50 en hoog = €5. vastrecht VOORKEUR

1.1 € 237

1.2 € 219

1.3 € 201

2.1 € 201

2.2 € 183 € 183

2.3 € 165

3.1 € 189

3.2 € 171

3.3 € 153

De effecten van de voorkeursvariant op de begroting 2025 – 2028 vindt u in de financiële paragraaf.

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 5/12

Aanbiedtarief Milieustraat De tarieven op de milieustraat moeten bij het invoeren van de financiële prikkel ook aangepast worden. De prijzen op de milieustraat moeten gelijkwaardig zijn aan de huis aan huis tarieven. Zo voorkomen we dat door prijsverschil gewoon restafval naar de milieustraat wordt gebracht. Hiervoor zijn 2 opties uitgewerkt: 1. “Oosterhout”

2. “Oosterhout+” (huidige model)

Beide modellen

1. VOORKEUR

Betaald Restafval (vuilniszak) Grof restafval Gemengd Bouw- & Sloopafval Afval gemengd met … Gratis Alle overige stromen Betaald hoog tarief Restafval (vuilniszak) Grof restafval Gemengd Bouw- & Sloopafval Afval gemengd met … Betaald laag tarief Hout (AB & C) Schoon puin Gratis Alle overige stromen

Tarief 1

Tarief 2

€ 0,45 per kilo € 0,45 per kilo € 0,45 per kilo € 0,45 per kilo

€ 45 per 0,5 m3 of deel daarvan € 45 per 0,5 m3 of deel daarvan € 45 per 0,5 m3 of deel daarvan € 45 per 0,5 m3 of deel daarvan

€ 0,45 per kilo € 0,45 per kilo € 0,45 per kilo € 0,45 per kilo

€ 45 per 0,5 m3 of deel daarvan € 45 per 0,5 m3 of deel daarvan € 45 per 0,5 m3 of deel daarvan € 45 per 0,5 m3 of deel daarvan

€ 0,10 per kilo € 0,10 per kilo

€ 10 per 0,5 m3 of deel daarvan € 25 per 0,5 m3 of deel daarvan

Maximale hoeveelheid per bezoek Betaald Restafval (vuilniszak) 10 stuks Grof restafval 2 m3 Gemengd Bouw- & Sloopafval 1 m3 Afval gemengd met … 2 m3 Gratis Autobanden 5 stuks Asbest 35 m3 platen 50 kg overig KCA 50 kg Afgewerkte olie 25 liter Buisverlichting 25 stuks Model “Ooosterhout”

het totaal van deze 4 stromen mag per bezoek niet meer zijn dan 2,5 m3.

De voorkeur is optie 1, het model “Oosterhout”, waarbij inwoners alleen betalen voor niet gescheiden, niet herbruikbaar afval. Argumenten • Optie 1 past binnen het bestaande beleid, waarbij we inwoners laten betalen voor het aanbieden van onbruikbaar, ongescheiden afval en niet voor herbruikbare stromen. We geven hiermee gevolg aan het uitgangspunt van “een eerlijke heffing”. Inwoners met veel ongescheiden, niet herbruikbaar afval betalen meer dan inwoners met weinig afval. • Het nultarief voor herbruikbare stromen is een stimulans om afval te scheiden. In het Grof restafval en het gemengd Bouw- en Sloopafval zit nog veel herbruikbaar materiaal, waaronder hout en puin. Door die stromen gratis te maken willen die materialen ook gescheiden inzamelen en hergebruiken. • Een betaald tarief vergroot de service en doorstroom bij de weegbrug. Met slechts een betaald tarief vergroten we de doorstroom bij de slagboom. Het twee keer wegen bij verschillende stromen hoort dan immers tot het verleden. Dat is duidelijker en goed voor de inwoners en het personeel van de milieustraat.

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 6/12

Kanttekeningen • Het nultarief voor hout en puin zorgt voor meer afval. Door hout en puin gratis te maken voorzien we een toename van de hoeveelheden hout (2 tot 4 x) en puin (tot 8x zoveel). Hierdoor nemen de verwerkingskosten toe, en de inkomsten dalen. De verwerkingskosten van deze stromen, vooral puin zijn echter laag. Een deel van het hout en puin komt echter uit de dure stromen (Grof restafval en gemengd Bouw- en Sloopafval) waardoor die verwerkingskosten dalen. Door vermeden verwerkingskosten op dure reststromen door betere afvalscheiding is de verwachting dat deze aanpassing kostenneutraal kan worden doorgevoerd. • Een nultarief zorgt voor extra bedrijfsafval. Door het nultarief wordt gebruik van de milieustraat door bedrijven aantrekkelijk. Zij betalen immers hoge tarieven op de zakelijke markt. Om deze toename tegen te gaan voeren we een toegangspas voor inwoners in. Hiervoor koppelen we de bestaande passen met de toegangscontrole op de milieustraat. Daarnaast mogen inwoners per bezoek slechts een beperkt volume van deze stromen aanbieden. Koppeling met tarief ophalen Grof afval aan huis Het ophalen van Grof afval aan huis is bedoeld als service voor inwoners die binnen hun eigen mogelijkheden en netwerk geen kans zien om het afval naar de milieustraat te brengen. Deze service is dan ook zeer gewenst, maar we willen het niet aanmoedigen.

Door het beperkte aanbod zijn de kosten relatief hoog. Daarnaast zijn de kosten sterk gestegen. Die stijging verrekenen we in de voorrijdkosten. Om te voorkomen dat te lage tarieven tot ontwijkgedrag leiden, volgen we voor het verwerkingstarief de tariefstelling van de milieustraat. • Voorrijdkosten € 25 per keer • Verwerking € 45 per 0,5 m3 of gedeelte daarvan Ondersteunende maatregelen en tarieven Voor de ondersteunende maatregelen en tarieven hebben we geen opties uitgewerkt. We kiezen voor één pakket dat is afgestemd op de inzet van de financiële prikkel. De uitgangspunten hierbij is dat we een eerlijke heffing willen. Daarom hebben we: • regeling voor inwoners met extra restafval (*medische indicatie) • regeling voor minima (*kwijtscheldingsregeling) • ondersteunende tarieven met een financiële prikkel, ook hier leggen we de kosten zoveel mogelijk neer bij de werkelijke gebruiker Regeling vrijstelling op medische indicatie 1. Bij gebruik ondergrondse container a. Verstrekken van medische pas met 52 tikken 2. Bij gebruik minicontainer, oplossing op maat in overleg met inwoner: a. Verstrekken van medische pas met 52 tikken, of b. Verstrekken van aparte container voor medisch afval, geen aanbiedtarief Regeling kwijtschelding minima 1. Volledige kwijtschelding vastrecht 2.

Kwijtschelding aanbiedingen – tot maximaal het gemiddeld aantal aanbiedingen van dat jaar, daarboven worden de aanbiedingen normaal belast. In 2023 was het gemiddelde aantal inworpen in de ondergrondse containers 33 keer. Het gemiddeld aantal aanbiedingen van de minicontainers in het buitengebied 9 keer. Ondersteunende tarieven Extra container Restafval (buitengebied) GFT+e PMD & OPK Extra afvalpas Alle stromen

maximaal 1 extra container per afvalsoort per huishouden eenmalige uitzetkosten € 50, plus aanbiedingen is nu: €150 per jaar + eenmalig € 25 eenmalige uitzetkosten € 50, plus aanbiedingen is nu: €75 per jaar + eenmalig € 25 eenmalige uitzetkosten € 50 is nu: €25 per jaar + eenmalig € 25 maximaal 1 extra afvalpas per huishouden eenmalige afgiftekosten € 10 is nu: niet mogelijk, dus geen tarief vastgesteld

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 7/12

Ondersteunende tarieven - vervolg Vervangen container (schade / vermissing) Schade normaal gebruik (wielen, assen, deksels, rompen door slijtage of opname bij inzameling) Schade eigen schuld

geen vervangingskosten is nu: € 0 eenmalige vervangingskosten € 50 is nu: € 0 buiten eigen schuld (uitsluitend met begeleidende aangifte), bij verhuizing / nieuw oplevering € 0 is nu: € 0

Schade/vermissing/diefstal Vervangen afvalpas Schade normaal gebruik

geen vervangingskosten is nu: € 25 ongeacht de reden of schuld van de vervanging. eenmalige vervangingskosten € 10 is nu: € 25 ongeacht de reden of schuld van de vervanging.

Schade eigen schuld

Financiën De effecten van de financiële prikkel leiden tot verschuivingen in het afvalaanbod, en dus in de kosten. Al deze kosten verrekenen we in de gesloten begroting afval. De verwachting is dat, doordat we minder restafval en meer gescheiden afval inzamelen, de totale afvalkosten niet toenemen. De inkomsten lopen meerjarig wel terug, doordat we minder aanbiedingen van restafval verwachten. Voor de voorkeursvariant ziet het verloop van de meerjarenbegroting er als volgt uit: Saldo kosten/baten Inkomsten heffing Resultaat (tekort) Dekkingsgraad Stand voorziening 31-12

2025 € 2.850.000 - € 2.790.000 € 60.000 98,4% € 815.900

2026 € 2.750.000 - € 2.675.000 € 75.000 97,9% € 760.000

2027 € 2.725.000 - € 2.600.000 € 125.000 95,5% € 637.500

2028 € 2.730.000 - € 2.530.000 € 200.000 92,6% € 436.000

De uiteindelijke keuze verwerken we in de meerjarenbegroting afval 2025-2028. De tarieven nemen we op in de Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2025. Beide nemen we integraal mee in de voorstellen voor de begroting 2025 en de noodzakelijke belastingverordeningen later dit jaar. De tarieven wijken daarin niet af van de gekozen opties. Jaarlijkse Evaluatie resultaten en begroting Na het invoeren van de prikkel evalueren we jaarlijks wat de effecten zijn. Hierbij kijken we zowel naar de resultaten (kilo’s afval, scheidingspercentages) als naar de kosten en baten. Zeker bij het invoeren van een financiële prikkel is het belangrijk. Een beter of slechter resultaat (meer of minder aanbiedingen dan begroot) heeft dan directe gevolgen voor de jaarrekening. De echte effecten zien we pas na twee jaar. In 2027 willen dan ook een uitgebreidere evaluatie van de financiële prikkel presenteren. Communicatie We willen de veranderingen en de nieuwe tarieven bekend maken bij alle inwoners. Hiervoor gaan we aparte informatiefolder verspreiden en extra informatie geven in de afvalwijzer en op de website. Publieksversie Per 1 januari 2025 passen we onze afvalstoffenheffing aan. Inwoners betalen vanaf 1 januari een vast bedrag per jaar en daarnaast een apart bedrag voor het aanbieden van restafval en GFT+e.

Op deze manier hebben inwoners door hun afval goed te scheiden zelf invloed op de hoogte van de kosten. Dit stelt het college van B&W aan de raad voor. Wat de tarieven zijn maken we zo snel mogelijk na de zomervakantie bekend. Inclusieve samenleving We willen een eerlijke heffing. Daarom voeren we de regelingen in voor minima en voor inwoners die extra afvalaanbod hebben vanuit een medische indicatie. We hebben hiervoor gekeken naar veel gebruikte en eenvoudig toepasbare regelingen bij andere gemeenten.

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 8/12

Uitvoering Na het besluit voeren de volgende werkzaamheden uit: • Communicatie naar de inwoners, direct na de vakantie, informatie flyer/folder over de financiële prikkel en de nieuwe tarieven. • Afstemming met leveranciers software ten behoeve van dataregistratie en –communicatie naar Belastingsamenwerking. Bijlagen Bijlage I

Overzicht huidige tariefsysteem / nieuwe tariefsysteem

Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij vaststelling aan. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris a.i., de burgemeester,

R. Brekelmans

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

M. Witte

p. 9/12

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Geertruidenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Geertruidenberg van 7 mei 2024. Besluit bij de invoering van de financiële prikkel per 1 januari 2025: 1. Voor huishoudelijk afval te kiezen voor optie 2.2, met één (1) vastrecht voor alle huishoudens, een gemiddeld aanbiedtarief voor restafval en een 50% kostendekkend tarief voor GFT+e; 2. Voor Grof huishoudelijk afval op de milieustraat en aan huis te kiezen voor optie 1, met een aanbiedtarief voor niet herbruikbaar, niet gescheiden afval (Grof restafval, gemengd Bouw- en Sloopafval en/of daarmee gemengd aangeboden stromen); 3. In te stemmen met de bijhorende ondersteunende maatregelen en tarieven; 4. De gemaakte keuzes te verwerken in de Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2025 en de meerjarenbegroting afval 2025-2028, en de gevolgen integraal op te nemen in de voorstellen voor de begroting 2025 en de noodzakelijke belastingverordeningen later dit jaar. Vastrecht 1 tarief Aanbiedtarieven Restafval Restafval GFT+e GFT+e Aanbiedtarieven Restafval Grof restafval Gemengd Bouw- & Sloopafval Gemengd aangeboden met… Overige stromen Aanbiedtarieven Grof afval Witgoed, Groot AEEA

huis-aan-huis 60 liter, ondergrondse 240 liter, minicontainer 15 liter, cocon 140 liter, minicontainer milieustraat vuilniszak los gestort los gestort los gestort los gestort

€ € € €

Tarief 0,45 per kilo 0,45 per kilo 0,45 per kilo 0,45 per kilo gratis

€ 3,50 per keer € 14,00 per keer € 0,10 per keer € 1,40 per keer Tarief 2*) € 45 per 0,5m3 € 45 per 0,5m3 € 45 per 0,5m3 € 45 per 0,5m3

Tarief Tarief 2*) € 25,00 voorrijdkosten + € 45 per 0,5m3 € 25,00 voorrijdkosten + €0 *) Tarief 2 geldt bij uitval van de weegbrug op de milieustraat en/of bij het ophalen van Grof afval aan huis - vanwege het ontbreken van een weeginstallatie op het voertuig.

Extra container Maximaal 1 per afvalstroom Extra afvalpas Maximaal 1 per huishouden Vervangen container Schade normaal gebruik Schade eigen schuld Schade, vermissing, diefstal Vervangen afvalpas Schade normaal gebruik Schade eigen schuld

Tarief € 183,00 per jaar

huis-aan-huis

eenmalige kosten

Tarief € 50,00

eenmalige kosten

€ 10,00

eenmalige kosten eenmalige kosten met aangifte verhuizing, nieuw oplevering

gratis € 50,00 € 0,00 € 0,00

eenmalige kosten eenmalige kosten

gratis € 10,00

plus aanbiedingen

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 20 juni 2024, Geertruidenberg, de raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

E. Dammingh

M. Witte

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 10/12

BIJLAGE I

OVERZICHT HUIDIGE TARIEFSYSTEEM / NIEUWE TARIEFSYSTEEM

Huidige systeem De hoogte van de heffing is afhankelijk van het aantal personen in het huishouden. Grotere huishoudens betalen meer dan kleinere. Vast deel op basis van grootte huishouden: Een huishouden betaalt tussen de € 216 en € 393. In 2024 bedragen de geraamde inkomsten uit het vaste deel van de heffing in totaal € 2.820.000. Dat is gemiddeld € 281,48 per huishouden. Daarbij maakt het niet uit hoeveel afval een huishouden aanbiedt.

Overzicht aanbiedingen 2023 RST GFT+e

Ondergrondse Minicontainer Cocon Minicontainer

gemiddeld 33 9 17 20

max 52 13 104 39

% 63 72 17 50

kg/inw*jr 89 100 17 135

Links en boven zien we het gemiddeld aantal aanbiedingen, het maximaal aantal aanbiedingen (inzamelfrequentie) en de kilo’s restafval en GFT+e per inwoner per jaar.Uit de cijfers blijkt dat er nauwelijks verschil is in de hoeveelheid restafval tussen ondergronds inzamelen en de minicontainers in het buitengebied. Wat wel opvalt is de zeer lage respons op de gescheiden inzameling van GFT+e bij hoogbouw.

Variabel deel: aanvullende tarieven Daarnaast betalen huishoudens voor: • Bezit van een extra container na de 1e, bedrag per container afhankelijk van afvalstroom o Restafval € 150 per jaar o GFT+e € 75 per jaar o PMD € 25 per jaar inkomsten verrekend in totaal inkomsten vaste deel • Vervangen van containers en/of afvalpassen (bij oorzaak door eigen toedoen) inkomsten verrekend in exploitatie, ca. € 7,00 per huishouden per jaar • Aankoop tikken na eerste 72 gratis tikken, € 2,00 per tik inkomsten verrekend in exploitatie, ca. € 0,49 per huishouden per jaar • Bezoek aan de milieustraat met betaalde of gemengde afvalstromen inkomsten verrekend in exploitatie, ca. € 12,00 per huishouden per jaar • Ophalen Grof afval aan huis inkomsten verrekend in exploitatie, ca. € 0,49 per huishouden per jaar Uit de cijfers wordt duidelijk dat in het huidige systeem het vaste deel verreweg het grootste deel van de heffing bepaalt. Het totaalbedrag van de aanvullende tarieven komt op ca. € 20 per jaar.

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 11/12

Nieuwe systeem De hoogte van de heffing is afhankelijk van het gedrag van de individuele huishoudens. Huishoudens die hun afval minder goed scheiden, en dus meer restafval aanbieden betalen meer: Alle bedragen die in deze paragraaf genoemd worden zijn ter illustratie van het systeem, en zijn niet de uiteindelijke tarieven uit het voorstel. Vastrecht: voor iedereen gelijk Elk huishouden betaalt hetzelfde vastrecht, ongeacht de grootte van het huishouden of de hoeveelheid afval die vrijkomt. De hoogte van het vastrecht hangt af van de aanbiedtarieven. Als die stijgen, daalt het vastrecht en andersom. Tarief per aanbieding: voor restafval en GFT+e Elk huishouden betaalt voor het aanbieden van restafval en GFT+e. Door hun afval beter te scheiden houden ze minder restafval en minder GFT+e over. Zo hebben ze zelf invloed op de hoogte van de heffing. Dat ziet er als volgt uit, afhankelijk van het aanbod van restafval en GFT+e: Indicatie hoogte afvalstoffenheffing 2025 Aanbod van links naar rechts: Veel restafval – Veel GFT+e Veel restafval – Weinig GFT+e Weinig restafval – Veel GFT+e Weinig restafval – Weinig GFT+e De in deze grafiek getoonde tarieven zijn indicatief. De verdeling tussen vastrecht en aanbiedtarieven, en de hoogte van de heffing zijn afhankelijk van de uiteindelijke keuze in het voorstel.

Variabel deel: aanvullende tarieven Ook in het nieuwe systeem betalen huishoudens voor: • Bezit van een extra container na de 1e, bedrag per container afhankelijk van afvalstroom • Vervangen van containers en/of afvalpassen (bij oorzaak door eigen toedoen) • Bezoek aan de milieustraat met betaalde of gemengde afvalstromen Ondersteunende maatregelen - uitvoerend De inwoners gaan betalen voor hun restafval en GFT+e. Daarom gaan we meer mogelijkheden bieden om afval gescheiden in te leveren, met extra voorzieningen voor: • Recyclebaar afval: 3 x per jaar in elke buurt met de GRIP-wagen, in combinatie met Samen sterk in uw Buurt • Grof Tuin- en Snoeiafval: “van Bladkorf naar Snoeikorf” • Luiers en incontinentiemateriaal • Textiel en kleding Ondersteunende maatregelen – financieel Bij het invoeren van de tariefprikkel willen we de heffing eerlijk verdelen. Een tarief per aanbieding vraagt om (financiële) ondersteunende maatregelen voor bepaalde situaties. Deze maatregelen zijn nodig bij: • Extra afvalaanbod vanuit medische indicatie, dit afval willen we niet extra belasten • Kwijtscheldingsregeling voor minima, maar wel met behoud van de financiële prikkel

Onderwerp: Afval, voorstel tarieven financiële prikkel 2025

p. 12/12