Verslag rapporteurs Werkplein en WVS 9 juni 2021.pdf

Verslag van het gesprek met de raadsrapporteurs over de jaarrekening 2020 en de ontwerpbegroting 2022 van het Werkplein Hart van West-Brabant en de WVS Datum gesprek: woensdag 9 juni 2021

Aanwezig bij dit gesprek: Raadsrapporteurs Werkplein: Raadsrapporteurs WVS: Portefeuillehouder: Regiefunctionaris: Griffie:

mevr. K. Hoevenberg-Aerts en dhr. E. Menheere dhr. D. Aerts en dhr. S. de Hoon dhr. F. Vrolijk dhr. M. Puts mevr. J. Stroop en dhr. W. Voeten

Onderliggende stukken zijn: Jaarverslag en jaarrekening 2020 Werkplein Hart van West-Brabant inclusief accountantsverklaring Ontwerpbegroting Werkplein Hart van West-Brabant 2022 Beoordeling jaarrekening 2020 en ontwerpbegroting 2022 Werkplein Hart van West-Brabant aan de hand van het format Jaarverslag en jaarrekening 2020 WVS inclusief accountantsverklaring Ontwerpbegroting WVS 2022 Beoordeling jaarrekening 2020 en ontwerpbegroting 2022 WVS aan de hand van het format Bevindingen van de rapporteurs Over het Werkplein hebben de rapporteurs de volgende bevindingen: Voor de implementatie van de nieuwe visie is 650.000 euro gereserveerd voor de komende 2 jaar. De directeur van het Werkplein geeft aan ervanuit te gaan dat er niet meer geld nodig is. De kosten voor de periode daarna zijn lastig in te schatten, omdat de nieuwe visie ook personele gevolgen zou kunnen hebben. Wel is het zo dat op het moment dat blijkt dat er extra geld nodig is, het Werkplein daarvoor bij de gemeenten komt. Zo houdt de gemeenteraad wat dat betreft dus wel de controle. De nieuwe visie van het Werkplein brengt mogelijk extra kosten mee, maar levert wellicht ook besparingen op in bijvoorbeeld de WMO. Dat moet natuurlijk goed gemonitord worden en daar heeft het Werkplein aandacht voor. Er wordt komend jaar meer ingezet op de intensivering van de job-coaching.

Dat komt mede omdat dit vorig jaar, door corona, gedeeltelijk stilgelegen heeft. Daarnaast is het zo dat er in Etten-Leur relatief veel uitstroom is naar werk (in verhouding met andere gemeentes) maar we ook zien dat er veel uitval is. Mensen vallen na verloop van tijd uit op het werk, en komen dan toch terug in een uitkering. Om dat te voorkomen gaat er nu ingezet worden op langdurige coaching, dus de coaching loopt door op het moment dat iemand aan het werk is. Over de WVS hebben de rapporteurs de volgende bevindingen:

De afbouw van de overheadkosten laat op zich wachten. Dit komt omdat er weliswaar geen instroom van de klassieke cliënten (SW) meer is, maar er is wel instroom van nieuwe cliënten (‘beschut werk’). Deze nieuwe doelgroep wordt door het rijk anders vergoed. Dus per saldo komt er minder geld van het rijk, maar het aantal cliënten neemt niet snel genoeg af. Daardoor kan de WVS nu nog geen vastgoed of personeel afstoten. Wij vragen wel wanneer dat punt gaat komen, een tijdspad. Een derde van de omzet van de WVS komt uit omzet door gemeentes, waaronder inhuur van personeel. We proberen dus ook andere gemeentes aan te sporen om diensten af te nemen bij de WVS, dat betaalt zichzelf terug, in de vorm van een lagere gemeentelijke bijdrage. Het wordt wel steeds lastiger omdat het soort cliënten van de WVS verandert, en het aantal cliënten uiteindelijk afneemt (zoals hierboven beschreven). Daardoor kan de WVS sommige taken ook niet meer vervullen. Met de invoering van de Participatiewet geldt er, zoals bekend, een stop op de instroom in de sociale werkvoorziening. Dit betekent dat de mensen die tot 2015 instroomden in de WVS terecht komen bij het Werkplein wanneer ze recht hebben op een bijstandsuitkering. Echter de mensen die tot 2015 instroomden in de WVS maar nu geen uitkering ontvangen, zijn gedeeltelijk uit beeld omdat deze groep niet automatisch bij het Werkplein worden gemeld.

Hierdoor is het gevaar aanwezig dat hun afstand tot de arbeidsmarkt maar ook eventuele onderliggende problemen alleen maar groter worden. Dit is ook één van de kritiekpunten die het CPB uit in hun evaluatie van de Participatiewet. Geadviseerd wordt een opdracht neer te leggen bij de WVS en het Werkplein om de aanpak van de groep die nu uit beeld is (de zogeheten Niet Uitkeringsgerechtigden (NUGGERS)) gezamenlijk op te pakken. Voor de groenonderhoud opdrachten heeft de WVS nu te weinig mensen in de sociale werkvoorziening. WVS overweegt daarom mensen vanuit het voortgezet speciaal onderwijs werk aan te bieden en met begeleiding te laten werken in de groenvoorziening. Dit met het doel om deze mensen na 23 maanden naar reguliere groenbedrijven uit te laten stromen. In januari 2021 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die stelt dat we naar een sociale werkvoorzieningen 2.0 moeten komen. Het idee is dat mensen bij een reguliere werkgever in dienst komen met begeleiding vanuit regionale ontwikkelbedrijven. Dit kan aanleiding geven tot een heroverweging van de inrichting van de WVS. Met de invoering van de Participatiewet is ook de zogeheten doelgroepenverklaring voor het nieuw beschut werk ingevoerd. Iedere jongere uit het speciaal voortgezet onderwijs krijgt deze indicatie van UWV. Als gemeente krijgen we niet automatisch door welke inwoners een doelgroepenverklaring hebben.

We zien pas dat inwoners een doelgroepenverklaring hebben wanneer ze zich bij het Werkplein melden. Inwoners met een doelgroepenverklaring die zich niet bij het Werkplein melden, zijn dus mogelijk uit beeld. Overigens gaat de WVS voor die mensen die bij WVS in beeld zijn wel actief na of sprake is van een doelgroepenverklaring. WVS heeft leningen bij de BNG. Bij drie oudere leningen is sprake van een hoog rentepercentage (6,09, 6,06 en 5,33%). Ervaring leert dat de WVS altijd kritisch kijkt naar de mogelijkheden om leningen over te sluiten tegen gunstiger voorwaarden. Ambtelijk wordt navraag gedaan of ook bij deze drie oudere leningen de mogelijkheden voor oversluiten zijn onderzocht De omzet van de deelnemende gemeenten loopt vanaf 2022 terug met € 250.000 per jaar. Dit betreft een inschatting op basis van signalen die de WVS ontvangt van de deelnemers. Het betreft derhalve een grove inschatting.

De rapporteurs onderschrijven de voorgestelde zienswijzen

Afgesproken wordt dat de heer Menheere de terugkoppeling naar de gemeenteraad verzorgt over de bevindingen inzake het Werkplein hart van West-Brabant. De heer De Hoon verzorgt de terugkoppeling van de bevindingen over de WVS

Voor het verslag

Wim Voeten, Julia Stroop