TC-24364 CV_ Masterplan Haansberg - 5 december

3. Voorzien in een goede voorlichting a. We willen bouwer en initiatiefnemers vooraf goed informeren over onze groene uitgangspunten, zoals het gebruik van groene daken en erfafscheidingen. We zien deze ideeën graag terug in hun plannen. b. We denken na over het ontwikkelen van een buurtbrochure voor onze inwoners/ ondernemers. Een handige folder waarin bewoners en ondernemers leren wat onze doelen op gebied van groen en water zijn en waar een bewoner in deze wijk rekening mee mag en moet houden. Denk aan tips voor het beperken van verharding in tuinen, het belang van groen en het huisvesten van doelsoorten. c. Het informatiepunt Haansberg biedt advies over planten en bomen die in deze Haansberg-gronden goed groeien en bijdragen aan de biodiversiteit en beeldkwaliteit van de wijk. We organiseren ommetjes Haansberg, excursies met deskundigen of bijeenkomsten, om inwoners en ondernemers in Haansberg te inspireren om onze groene doelen te omarmen en hun tuin, werkplaats of gebouw zo groen mogelijk in te richten. 4. Boomkwekerij Haansberg Om onze vergroening te versterken, starten we in 2025 op eigen braakliggende grond een boomkwekerij Haansberg. Hier kweken we ecologisch verantwoorde bomen en creëren we een plek waar beschermde dieren tijdelijk terecht kunnen. De kwekerij trekt ook andere diersoorten aan, zoals bijen, met bijvoorbeeld bijenhotels.

We willen niet alleen groener worden maar ook groen laten zien en erover vertellen. Er is ruimte voor samenwerking en educatie met partners zoals het IVN, Staatsbosbeheer, de ecoloog, bijengildes, het MEC en vrijwilligers. We willen alvast vergroenen vóórdat de wijk gebouwd is en denken op termijn ook aan voedselbossen, moestuinen of gaarden.

| Schets groenblauwe woonstraat. Bron: Martijn Kips

3. E  nergie | Besparen, duurzaam opwekken en ruimte voor nieuwe energieconcepten Na eerdere projecten zoals Schoenmakershoek (gebouwd in 2005, gasloos) en De Streek (gebouwd in 2015, Nul-op-de-Meter) willen we in Haansberg weer een stap verder gaan op het gebied van energie. Dit sluit aan bij de ambitie van de gemeente en is nodig vanwege de drukte op het elektriciteitsnet. Hierdoor is een slimme aanpak van de energievoorziening noodzakelijk. De mogelijkheid om zelf energie op te wekken biedt kansen, maar vraagt ook om een vernieuwende aanpak en goede samenwerking met marktpartijen.

Wilt u met ons samenwerken om deze groene ambities waar te maken? Laat het ons weten!

| Water opvangen in een wadi met speeltoestellen. Bron Nanda Sluijsmans.

38 |

| 39

Masterplan Haansberg 2024

• Individuele opties: losse woningen hebben een eigen warmtevoorziening maar kunnen aansluiten op een buurt- of wijksysteem. • Bodemgekoppelde warmtepompen: toegepast in zowel appartementen als grondgebonden woningen. • Flexibiliteit en schaalbaarheid: energie-infrastructuur kan eenvoudig aangepast worden via groenstroken, bijvoorbeeld bij nieuwe innovaties. • Transformatorstations en laadpleinen: één station per 200 woningen, inclusief laadpleinen. • Onderzoek naar uitloopgebied: voor onderdelen van het energiesysteem, zoals duurzame opwekking of opslag. Met deze aanpak willen we een toekomstbestendige en efficiënte energievoorziening realiseren.

Voor het energieconcept (2025-2026) hanteren we deze uitgangspunten: • Energiezuinige woningen: goed ontworpen en gebouwd, comfortabel in zomer en winter, met uitstekende isolatie, gebalanceerde ventilatie en optimale zonoriëntatie. • Flexibel wijkenergiesysteem: modulair, integraal en geschikt om per fase de beste technieken toe te passen. • Minimale belasting van het elektriciteitsnet: de wijk zorgt voor een stabiele stroomvoorziening met zo min mogelijk impact op het net. • Slimme energiesturing: op buurt- en wijkniveau, gekoppeld aan accu’s van elektrische auto’s en mogelijk buurtbatterijen. • Gebruik van omliggende ruimte: voor opwekking en/of opslag van duurzame energie, eventueel in samenwerking met nabijgelegen bedrijven. Deze uitgangspunten vormen de basis voor de Energievisie Haansberg: • Passieve woningen: de warmtevraag wordt minimaal door goed geïsoleerde huizen. • ‘Huis van Energie’ (HvE): gezamenlijke energievoorzieningen per woninggroep (zoals appartementen, rijwoningen of 2-onder-1-kapwoningen) met een warmtepomp, boiler en ruimte voor een batterij. HvE’s kunnen gekoppeld worden voor een flexibel systeem.

40 |

Hoe voeren we het uit? In 2025-2026 werken we verder aan het energieconcept voor Haansberg, op basis van deze visie. Belangrijk daarbij is dat we de belasting van het elektriciteitsnet beperken. Meer samenwerking in het energiesysteem kan dit probleem verkleinen. Het vraagt echter ook om een goede organisatie, bijvoorbeeld via een of meerdere Vve’s of een coöperatie. Als er een (lokaal) warmtenet komt, is een actieve rol van de gemeente nodig. We onderzoeken of marktpartijen geïnteresseerd zijn in het beheer van de energievoorziening in (delen van) Haansberg. We onderzoeken of marktpartijen interesse hebben in het beheer van (delen van) de energievoorziening in Haansberg. Daarnaast kijken we of een lagere netbelasting door woningen ruimte kan creëren voor andere voorzieningen in de wijk die veel stroom nodig hebben. Samen met Enexis werken we aan de aanleg van de juiste infrastructuur zoals kabels en transformatorstations, zodat deze aansluit bij de bouwplanning. Ook blijven we in overleg met Enexis over oplossingen voor grootverbruikers van elektriciteit in de wijk.

| Wijkontwerp energiesysteem.

4. Circulariteit | Benutten en besparen grondstoffen De vraag naar producten en grondstoffen neemt wereldwijd toe. Daarom werkt de overheid samen met het bedrijfsleven, kennisinstituten, natuur- en milieuorganisaties, overheden, vakbonden, financiële instellingen en andere maatschappelijke organisaties om zuiniger en slimmer met producten en grondstoffen om te gaan. Het doel: een volledig circulaire economie in Nederland in 2050. Het Nationaal Programma Circulaire Economie bevat maatregelen om de komende jaren zuiniger om te gaan met grondstoffen. Wij stimuleren het toegroeien naar een circulaire economie en geven in Haansberg het voorbeeld met een circulaire en biobased gebiedsontwikkeling. Economische, ecologische en sociale voordelen worden gecombineerd. Dit biedt kansen voor ondernemers uit allerlei sectoren om met ons stappen te maken richting een circulaire economie. Doel voor Haansberg is om fijne, gezonde en gebruiksvriendelijke woningen, gebouwen en openbare ruimte te ontwikkelen. Circulariteit en biobased bouwen kunnen hier een belangrijke bijdrage aan leveren. We stellen daarom ambitieuze en tegelijkertijd haalbare kwaliteitseisen op aan de bouwplannen en de buitenruimte.

Welke uitgangspunten hanteren we? • We nemen maatregelen die de belasting van het milieu verminderen en de klimaatimpact verkleinen. Dit doen we door de totale milieu-impact van een gebouw te meten en te beheersen, vanaf de bouw tot de sloop. We kijken naar de CO₂-uitstoot die vrijkomt bij de productie van bouwmaterialen en tijdens de bouw, wat aansluit bij de doelen van het “Paris Proof”-plan voor klimaatbescherming. Sommige materialen, vooral hernieuwbare, kunnen CO₂ uit de lucht opnemen en opslaan. • Bij biobased bouwen worden natuurlijke bouwmaterialen gebruikt, zoals hout, vlas en hennep. Tijdens het groeiproces nemen deze gewassen CO2 op en houden dat vast. Deze materialen zijn licht en vaak kunnen gebouwonderdelen in fabrieken vooraf gemaakt worden. Houtbouw is een voorbeeld van biobased bouwen. Circulair bouwen is niet hetzelfde als biobased bouwen, maar deze methoden kunnen wel samen toegepast worden. • We bouwen circulair en ontwikkelen gebieden op een slimme manier, zodat materialen hun waarde behouden. Dit betekent dat er minder materialen worden afgebroken en er minder verloren gaat. De bouwwerken in Haansberg worden ontworpen voor een lange levensduur en kunnen gemakkelijk worden aangepast aan de veranderende behoeften van gebruikers. Zo maakt modulair bouwen het mogelijk om een gebouw te demonteren of uit te breiden.

Zie stuk van Onderbouwing prestatieniveaus Haansberg oost Zie stuk van Onderbouwing prestatieniveaus haansberg oost • We gebruiken in Haansberg milieuvriendelijke bouwmaterialen met een lage milieu-impact. De materiaalkeuze voor bouwen en gebouwen moet gericht zijn op een maximale levensduur van producten en onderdelen, door te kiezen voor materialen die geschikt zijn voor hergebruik en reparatie. Kan dit niet, dan heeft het de voorkeur om met materialen te werken die tot een gelijkwaardig niveau als het oorspronkelijke materiaal te recyclen zijn. We volgen hierbij de leidraad van HNN. • Wat geldt voor bouwen en gebouwen, geldt uiteraard ook voor de openbare ruimte. Ook daar houden we rekening met circulaire principes en waardebehoud van materialen. Ons doel voor Haansberg is om de buitenruimte en infra zo circulair en biobased mogelijk in te richten. We kiezen voor materialen die geschikt zijn voor hergebruik en reparatie. We onderzoeken de mogelijkheden voor het toepassen van biobased materialen of tweedehands materialen, zoals voor wegen straatmeubilair (verkeersborden, lichtmasten, speeltoestellen en bankjes). Maar we kijken ook naar asfalt en beton met biobased toevoegingen. Hout kan een belangrijke rol spelen, bijvoorbeeld bij speeltoestellen en bankjes.

| 41

Goorstraat Buitengebied Stedelijk uitloop gebied

42 |

Besluiten die al zijn genomen (raadsbesluit 3 juni) 1. Het Stomp-principe centraal. 2. Voorrang aan de voetganger en fietsers. Toegankelijke en comfortabele verbinding met het station/centrum en door de wijk door goede fiets- en looproutes. 3. Maximaal gebruik van openbaar vervoer stimuleren (wetende dat de twee bushaltes van Arriva bij de entrees van de wijk uitgangspunt zijn). 4. Auto is te gast, maximale snelheid is 30km p/uur of lager in de wijk. 5. Parkeren vindt plaats op maximaal 150 meter loopafstand van de woning.

Verplaatsen en ver-

Verkeer Legenda

Infra en objecten Leidingstraat

Voetpad

OV

blijven

Ov-punt

aat

Woonstraat 30km/h

Stedelijk uitloop gebied

Trace waterleiding

Fietspad

Gebiedsontsluitingsweg

nk en

Zoekgebied verdeelstation

erg nsb Haa

De verkeersafwikkeling de wijk in en uit verloopt via de rotonde Kattestraat en rotonde Oude Grind op de Hoevenseweg. Langs de interne ontsluiting zullen er hubs aangelegd worden waardoor de auto op

Veldbloemenhof

Haansberg Zuid

ree

Ent

Co

Flora laan

40

OV

nsewe

OV

Vosdonk

loopafstand (maximaal 150 meter) van de woning of aan de rand van de wijk geparkeerd kan worden.

n

aa

ial

rd

o nc

Hoeve

g

tr.

N6

tes

De voet- en fietsstructuur zorgt voor een veilige en comfortabele verbinding met het centrum, het station, Vosdonk, het buitengebied en andere bestemmingen in Etten-Leur. Ook binnen de wijk zal deze structuur in combinatie met de groenstructuur uitnodigen tot het gebruik van deze paden.

Kat

We willen graag dat in Haansberg iedereen zich op een veilige en gezonde manier kan verplaatsen, met fiets- en wandelpaden die zowel functioneel als recreatief gebruikt kunnen worden. Waar de dagelijkse voorzieningen op loop- en fietsafstand liggen. We verminderen het autoverkeer en moedigen het verblijven in de wijk aan met een kindcentrum, ontmoetingsplekken, voorzieningen en recreatiemogelijkheden. We moedigen gezamenlijk gebruik van vervoersmiddelen aan en stimuleren het gebruik van betrouwbare, openbare, innovatieve vervoersmiddelen in en rondom Etten-Leur. We maken een omgeving waar kinderen veilig kunnen spelen en mensen graag wandelen, fietsen en bewegen.

Haansberg Noord

Ba

Hoe voeren we het uit? •  Kwaliteitsinstrument openbare ruimte 2025-2026 We maken een document waarin we de wensen, eisen en ideeën voor onze openbare ruimte uitwerken. Dit document sluit aan op ons huidige handboek openbare ruimte en vult het aan. Daarbij houden we rekening met de richtlijnen van HNN. •  Wijziging omgevingsplan 2025-2026 In een omgevingsplan komen regels over wat we moeten of willen reguleren over dit thema in de bouwplannen. • In de grondaanbiedingen leggen we waar mogelijk kwaliteitseisen op en stellen we een minimumniveau voor het circulair en biobased bouwen. • Een goede voorlichting, we denken na over een buurtbrochure. Een folder waarin we aan onze nieuwe inwoners uitleggen wat onze doelen zijn, met items over biobased en circulair bouwen. Met informatie over subsidies, vakkennis, ervaring en mogelijk een waarderingsprijs voor de beste biobased woning? • In Haansberg stimuleren we initiatieven om spullen te delen, zoals autodelen of plekken waar bewoners spullen kunnen ruilen of uitlenen. • Ketensamenwerking, We nodigen onze stakeholders, ondernemers en later ook de nieuwe inwoners uit om met goede ideeën te komen. We onderzoeken onder andere in de ketensamenwerking of we de gronden in Haansberg Noord beschikbaar kunnen stellen voor de teelt van biobased bouwmaterialen. Van plant tot

Haansberg Oost

Boomkwekerij Haansberg

N6 40

| Prefab-houtbouw

Mobiliteit is een belangrijk onderwerp voor een groeiende stad als Etten-Leur. Brede wegen domineren woonwijken en brengen de veiligheid en leefbaarheid van de buurt in gevaar. In Haansberg stellen we gezondheid en veiligheid voorop. Voorzieningen dichtbij stimuleren inwoners om te wandelen en te fietsen. Om zowel ruimte, energie en uitstoot te besparen is ook het (elektrisch) deelvervoer steeds belangrijker. Haansberg heeft op het gebied van mobiliteit veel potentie. De ligging nabij voorzieningen in het centrum, station en Vosdonk maakt het gebied bijzonder interessant, ook voor de regio als onderdeel van het Daily Urban System.

In Haansberg staan fietsers en voetgangers op 1, en is de auto is te gast. Woonstraten hebben een 30 km-inrichting, parkeren gebeurt op loopafstand, er komt een nieuwe bushalte en er komen hubs waar diverse voorzieningen gecentraliseerd zijn. Deze structuren nodigen de toekomstige bewoners uit om de auto te laten staan en te voet of met de fiets naar de bestemming te gaan.

Beekdal Laakse vaart

Voor meer informatie kijk ook eens op; Traditioneel bouwen versus biobased bouwen. Bron: https://www.eco-logisch.nl/kennisbank/biobased-bouwen

4.3 Thema: Verplaatsen en verblijven

Sa

Buitengebied

str

pand, groen en lokaal centraal. • Afval zien we als grondstof. We onderzoeken hoe afval kan worden hergebruikt en beschrijven dit in een grondstoffenplan, dat inzicht biedt in de toekomst van reststromen binnen de gemeente.

VERPLAATSEN EN VERBLIJVEN SAMENGEVAT

nd er

Masterplan Haansberg 2024

Centrum

Station OV

voor pakketautomaten, afvalinzameling, deelmobiliteit en mogelijk ook energievoorziening, ontmoeting en werkfuncties.

Op een hub moet ruimte komen om je auto op te laden en

| 43

Masterplan Haansberg 2024

Welke uitgangspunten hanteren we?

1. Het STOMP-principe van plan tot ontwerp In Haansberg passen we het STOMP-ontwerpprincipe toe. STOMP staat voor: • Stappen (lopen) • Trappen (fietsen) • Openbaar vervoer • Mobility as a Service (onder andere deelmobiliteit) • Privéauto

Deze volgorde geeft de prioriteit aan die we geven aan verschillende vervoerswijzen. We richten het gebied zo in dat lopen en fietsen de meest aantrekkelijke opties zijn, gevolgd door openbaar vervoer en deelmobiliteit (voertuigen die iedereen kan huren, zoals gedeelde auto’s of bakfietsen). Zo zijn er minder eigen voertuigen nodig. De privéauto komt op de laatste plaats. Hoe minder auto’s in de wijk en hoe meer mensen een deelauto gebruiken, hoe meer ruimte er is voor groen en de leefbaarheid.

De bereikbaarheid voor de hulpverleningsdiensten, opstelplaats voor de brandweer en bluswatervoorziening en de ondergrondse infrastructuur (kabels en leidingen) worden in de ontwerpkaders meegenomen en afgestemd met de instanties. Pakketbezorgdiensten houden we bij voorkeur op afstand dankzij pakketkluizen in de hubs.

Waarom het STOMP-principe? Het STOMP-principe is ontstaan om de openbare ruimte anders in te richten. We hebben meer huizen nodig. Tegelijkertijd is er steeds minder ruimte voor de huizen en allerlei andere voorzieningen. Auto’s nemen veel ruimte in beslag. terwijl parkeerplaatsen een groot deel van de dag niet gebruikt worden. Bewegen is daarnaast belangrijk voor onze gezondheid en het draagt bij aan een goede (mentale) gezondheid. Ook zorgt bewegen voor meer ontmoetingen in een wijk, bijvoorbeeld dankzij sporttoestellen in de buitenlucht. Meer wandelen en fietsen en minder autoverkeer dragen bij aan minder CO2-uitstoot en geluidsoverlast.

Geparkeerde auto’s willen we zoveel mogelijk uit het straatbeeld houden. Parkeren vindt plaats op centrale plekken in de wijk in zogeheten hubs*, verdiept onder een gebouw of op eigen terrein. Dit betekent dat je de auto niet recht voor deur kunt parkeren, tenzij er een eigen oprit aanwezig is. De centrale parkeerplaatsen liggen op maximaal 150meter, ook voor de bezoekers. Voor het verstrekken van gehandicaptenparkeerkaarten houden wij rekening met de regelgeving GPK, zoals opgenomen in het VIA protocol. Hierdoor worden de straten groener, aangenamer en veiliger. We onderzoeken of we op basis van vergunningen het autobezit per woning kunnen en willen reguleren. Dit is nodig om te voorkomen dat er per woning meerdere privéauto’s komen. We willen dat het aantal parkeerplaatsen in Haansberg past bij het karakter en de behoeften van deze buurt.

2. Voorrang en ruimte aan de voetganger en fietsers, We zorgen voor veilige en aantrekkelijke wandel- en fietspaden door de hele wijk voor verschillende doelgroepen. Deze paden verbinden woningen met voorzieningen, groengebieden en mobiliteitshubs. Onze inwoners kunnen op de route vanuit het centrum Etten-Leur door Haansberg genieten van de groene ruimte in de wijk en in de richting van het buitengebied: het beekdal. De paden worden zo breed dat fietsers en wandelaars elkaar gemakkelijk passeren. Waar de paden door de wijken lopen, kunnen ze samenkomen in woonstraten. We investeren in de voetganger. In aanvulling op de formele wandelpaden onderzoeken we de mogelijkheden voor informelere wandelpaden in het robuuste groene netwerk. Bijvoorbeeld met half verharding van natuurlijk vergruisde stenen, een plank over een sloot of een uitgemaaid pad door een groenstrook.

3. Maximaal stimuleren openbaar vervoer en deelmobiliteit

| Bron: Adviesbureau Goudappel

44 |

Haansberg ligt op enkele minuten afstand fietsen van het treinstation, het centrum en de werklocatie Vosdonk. We zorgen voor een goede fietsroute vanuit Haansberg naar het station, het centrum en Vosdonk. Aan de rand van Haansberg, aan de Hoevenseweg, komen twee bushaltes. Hier zorgen we voor goede fietsenstallingen en veilige oversteekplaatsen. Er rijden verschillende buslijnen langs deze haltes. Regulier openbaar vervoer door de wijk, dus met een grote bus, is niet mogelijk. Lijn 311, die nu over de Hoevenseweg rijdt, zal niet door Haansberg rijden. De

5. P  arkeren vindt plaats op maximaal 150 meter loopafstand van de woning

| Comfortabele, veilige wandel- en fietspaden. Bron Nanda Sluijsmans

reden hiervoor is dat dit een hov-lijn is: hoogwaardig openbaar vervoer. Deze lijn rijdt zo snel mogelijk van A naar B en maakt geen omweg via een wijk waar deze maar 30 kilometer per uur mag rijden. De komende jaren onderzoeken we samen met marktpartijen hoe we het openbaar vervoer in en rondom Haansberg kunnen verbeteren en hoe we kunnen bijdragen aan de regionale mobiliteitstransitie.

4. Auto is te gast, maximaal 30 kilometer verblijfsgebieden (of lager!) We willen het autobezit in deze wijk beperken. Voorzieningen in de wijk komen daarom ook in of langs de wijk om autoritten te voorkomen. We leggen goede fietspaden aan zodat bewoners voor korte ritten naar bijvoorbeeld het centrum de (elektrische) fiets pakken. Daarnaast stimuleren we om voor langere ritten te kiezen voor het openbaar vervoer of een (elektrische) deelauto. In Haansberg zijn auto’s zijn te gast, zowel op de hoofdroute door de wijk als in de woonstraten. Met de fiets en te voet kun je overal komen, maar met de auto niet. Heel Haansberg wordt ingericht als 30 km/uur-gebied, of zo mogelijk een gebied met een nog lagere maximale snelheid. We richten de doorgaande wegen zo natuurlijk mogelijk in, met zo min mogelijk drempels en aanvullende verkeersmaatregelen. Lange rechte wegen willen we voorkomen. We zorgen voor goede oversteekplaatsen voor langzaam verkeer. Snelheidssremmers zoals drempels combineren we zo veel mogelijk met functies als kruisende voet- en fietspaden(voorrang). Per deelgebied onderzoeken we welke maatregelen nodig zijn.

Hoe voeren we het uit? •  Kwaliteitsinstrument 2025-2026. We maken een document waarin we onze eisen en wensen voor de openbare ruimte uitwerken. Dit wordt een aanvulling op ons huidige handboek openbare ruimte. •  Wijziging omgevingsplan 2025-2026. We maken een omgevingsplan met regels voor bouwplannen. Daarbij onderzoeken we hoe we parkeernormen hierin kunnen opnemen. • In de grondaanbiedingen nemen we waar mogelijk eisen op die passen bij onze mobiliteitsdoelen. • Goede voorlichting. We denken na over een buurtbrochure. Een folder waarin we aan onze nieuwe inwoners uitleggen wat onze doelen zijn en informeren over de mobiliteitsconcepten. •  Bieden van ondernemersperspectieven. We nodigen onze ondernemers uit om met goede ideeën te komen over de hubs of deelmobilteit. Uitgangspunt vormt, de gemeente faciliteert maar de markt is aan zet voor het beheer en de exploitatie.

| 45

4.4 Thema: Het nieuwe wonen en werken

Sa

Buitengebied

H

Goorstraat

In Haansberg willen we dat iedereen prettig, veilig en gezond kan wonen en werken. We zorgen voor een gevarieerd woningaabond op goede locaties, dichtbij het centrum, het station en de werklocatie Vosdonk.

H

Verplaatsen en ver-

Boomkwekerij Haansberg

Wonen H

i

H Wonen en ontwikkelen

Maatschappelijke/ commerciële functie

Woonvelden

Hubs

Tussenruimte woonvelden Ruimte voor groen

Informatiepunt Haansberg Boomkwekerij Haansberg

H

blijven

Stedelijk uitloop gebied

Stedelijk uitloopgebied Parkzone gestapelde bouw

H

aat

Infra en objecten

str

Legenda

H

Haansberg Noord

H erg nsb

H

Haa

H H

Veldbloemenhof

H

Haansberg Zuid

Flora laan

40

ree

Ent

H

H

H

H

N6

H

n

aa

ial

rd

o nc

Co

i H

nsewe

g

tes

tr.

Hoeve

Vosdonk

Kat

Besluiten die reeds zijn genomen (raadsbesluiten) • 100 verplaatsbare sociale huurwoningen op de tijdelijke woonbuurt Veldbloemenhof. • Circa 1.300 woningen te realiseren vanaf 2026 tot 2032 in Haansberg-Zuid. • Circa 125-150 woningen in Haansberg-Oost. • Jaarlijks circa 200 woningen erbij. • Een volkshuisvestelijk programma met 30% sociale huur en 40% betaalbare huur/koopwoningen waarvan minimaal 25% gestapeld. • 8 standplaatsen voor woonwagenbewoners in deelgebied 2 (Haansberg-Zuid). • In 2025 starten we een dialoog rondom nieuwe woonconcepten. • De bouwhoogte is ruimtelijk en maatschappelijk aanvaardbaar en wordt begrensd op maximaal 10 bouwlagen exclusief technische constructies. • Er is ruimte voor een (super)marktvoorziening aan de rand van de wijk. • Fysieke ontmoetingsplek voor bewoners en ondernemers centraal in de wijk.

Haansberg biedt nieuwe bewoners mogelijkheden voor betaalbaar, leefbaar en duurzaam wonen. Er komt een mix van goedkope, betaalbare en dure huur- en koopwoningen. Werken in Haansberg is aantrekkelijk. Meer mensen werken in de wijk of vanuit huis. Er is ruimte voor lokaal ondernemerschap, zoals duurzame beroepen en recycling. Voor bedrijfswagens komen er veilige en duurzame parkeermogelijkheden. Dit alles draagt bij aan een groene, duurzame en sociale economie.

Haansberg Oost

nk en

Haansberg biedt ruimte aan verschillende soorten woongebieden. Deze gebieden verschillen in aantal en typen woningen, doelgroepen en prijsklassen. Ze sluiten allemaal aan bij het groene en duurzame karakter van Haansberg. Dit maakt het aantrekkelijk voor zowel huidige inwoners van Etten-Leur als mensen uit andere gemeenten. In dit hoofdstuk leggen we uit hoe we dit gaan doen.

H

Stedelijk uitloop gebied

Ba

We willen iets nieuws in Etten-Leur. We onderzoeken mogelijkheden voor bijzondere woonvormen, zoals woningen waar bewoners samen beslissen hoe ze willen wonen of combinaties van wonen en zorg. Zo wordt Haansberg een bijzondere en fijne plek om te wonen, midden in het groen en klaar voor de toekomst.

Buitengebied

Beekdal Laakse vaart

Op loopafstand, op maximaal 150 meter van de woningen komen zogeheten hubs. Een “hub” staat voor verbinding, een punt waar verschillende functies bijeenkomen. Een mobiliteitshub in Haansberg wordt meer dan een plek waar alleen de auto geparkeerd kan worden. Er is ruimte voor deelmobiliteit in de vorm van deebakfietsen en -auto’s. We stimuleren het gebruik hiervan. Bewoners kunnen bij hubs hun auto opladen bij de laadpleinen. Ook denken we aan het toepassen van pakketpunten waar bewoners hun pakket kunnen ophalen. Dit scheelt ritten door de wijk door pakketbezorgers. Verder kan hier bijvoorbeeld ook een buurtbatterij komen of andere duurzame voorzieningen voor de wijk. De hubs zijn belangrijke punten in Haansberg die de levendigheid in de wijk versterken omdat er functies samen komen. Dan denken we aan het faciliteren van thuiswerkplekken en het voorzien in veilige (betaalde) parkeerplaatsen voor zzp- ondernemers. Wonen in Haansberg met het oog op duurzaamheid betekent ook dat we willen parkeren in het groen.

HET NIEUWE WONEN EN WERKEN SAMENGEVAT

N6 40

WAT IS EEN MOBILITEITSHUB?

nd er

Masterplan Haansberg 2024

| Bron ShareNorth conceptnota Mobipunt

46 |

| 47

Sa nd er

Masterplan Haansberg 2024 Buitengebied

We bouwen in een mix van woontypen en prijsklassen voor alle doelgroepen. Naast grondgebonden woningen bouwen we ook appartementen. Binnen de kaders van dit Masterplan geven we ruimte aan innovatieve en creatieve ideeën uit de markt.

H

Goorstraat Buitengebied

Betaalbaar bouwen is begin 2023 vastgelegd in de Regionale SRBT-Woondeal, waarin Haansberg als kansrijke locatie wordt genoemd. De woningverdeling is als volgt: • 30% van de huizen zijn sociale huurwoningen. • 40% zijn middeldure huur- en betaalbare koopwoningen. • 30% zijn duurdere huur- en koopwoningen.

Ca 3m+ NAP

H

Fasering H

Legenda Objecten

Grasveld

H

Zoekgebied verdeelstation

str

• 2023-2024 Woonbuurt Veldbloemenhof • 2024-2027 Woonbuurt Haanberg-Oost • 2025-2027 Planuitwerking Parkzone en stedelijk uitloopgebied, 2027/2028 start bouw. • 2025–2028 Planuitwerking woonbuurt Kruidenveld • Vanaf 2027 Planuitwerking woonbuurten Grasveld, Korenveld en Bloemenveld • Haansberg-Noord houden we aan voor toekomstige woningbouw.

H

Korenveld

Parkzone

Grasveld

H

H H

Veldbloemenhof

H

H

Bloemenveld H

N6 40

Flora laan

H

H

H

nc

Co

n

aa

ial

d or

H nsewe

g

Centrum

Station

K

s atte

tr.

Hoeve

Vosdonk

ree

Ent

Ca 7m+ NAP

H

N 6 40

“We vinden het belangrijk dat wonen betaalbaar is voor iedereen”

H

erg

Bloemenveld

Kruidenveld

nsb

Parkzone

Kruidenveld

Stedelijk uitloop gebied

aat

Korenveld

nk en

Betaalbaar, leefbaar en duurzaam wonen Betaalbare woningbouw heeft in deze bestuursperiode een hoge prioriteit. De vraag is namelijk hoog en zal zeker de komende 5 jaar niet afnemen. Vrijwel iedere woning is nu (en zal de komende jaren) niet voor iedere portemonnee bereikbaar. Tegelijkertijd willen we duurzaam wonen. We combineren de noodzakelijke woonoplossingen met de aanpak rondom biodiversiteit, energie, en klimaat. We werken samen met onze partners aan de hand van dit Masterplan om duurzaam, energieneutraal, klimaat adaptief met het oog op circulariteit te bouwen. De leefomgeving, de buitenruimte ontwikkelt daar gelijktijdig in mee.

H

Haansberg Oost

Ba

Welke uitgangspunten hanteren we?

Fasegericht ontwikkelen we Haansberg We ontwikkelen Haansberg in fases. Per bouwfase maken we afspraken over de invulling van het woningbouwprogramma en over de ambities uit de thema’s Gewoon Groen, Samen Leven en Verplaatsen en Verblijven.

H

Haansberg Noord

Haa

| Wethouder Jean-Pierre Schouw.

Haansberg Oost

Beekdal Laakse vaart

We houden rekening met de trends en ontwikkelingen, waaronder vergrijzing en ontgroening. We bouwen voor jongeren en ouderen in kleine huishoudens tot gezinnen, en zorgen zo voor meer doorstroming uit bestaande wijken. Samen met woningstichting Alwel en andere partijen zoals bouwers en architecten streven we naar een goede balans: betaalbare, duurzame en fijne woningen in een prettige woonomgeving die voldoet aan de vraag in Etten-Leur.

H

Stedelijk uitloop gebied

48 |

| 49

Masterplan Haansberg 2024

Parkzone De parkzone vormt het hart van Haansberg. Deze grote groenblauwe ruimte, die loopt van zuidoost naar noordwest, vormt de as voor ontmoeting in Haansberg. Hier staan de appartementen met de voeten in het landschap , en kunnen voetgangers, hardlopers en fietsers zich over brede, comfortabele paden verplaatsen in een fraaie, landschappelijke, groene parkzone. De parkzone is al vanaf de entree ter hoogte van de Oude Grind voelbaar en vanuit alle aangrenzende woonvelden makkelijk en veilig bereikbaar. De parkzone is altijd dichtbij en zal werken als een groene magneet. De inrichting van deze parkzone wordt samen met een landschapsarchitect ontworpen. Een doordacht plan met ruimte voor groen, water, spelen, ontmoeten en verblijven, voor jong en oud, voor iedereen. Met een rijke biodiversiteit en vooral veel groen en zo min mogelijk verharding. De entree (stadszijde) is een heel geschikte plek voor allerlei voorzieningen. Aan de randen van de parkzone komen appartementengebouwen tot tien bouwlagen hoog. De ene kant van de gebouwen ligt direct aan het park. Aan de andere kant van de gebouwen komt de infrastructuur (paden of wegen) die zorgt voor de bereikbaarheid van de gebouwen. Parkeren kan voor een deel (half-) verdiept onder de appartementengebouwen en voor een deel in de aangrenzende hubs. Aan de randen van de parkzone komen appartementengebouwen tot 10 bouwlagen hoog.

De ene kant van de gebouwen ligt direct aan het park. Aan de andere kant van de gebouwen komt de ontsluiting (toegang of infrastructuur, zoals paden of wegen) die zorgt voor de bereikbaarheid van de gebouwen. Het parkeren zal deels (half-) verdiept onder de appartementengebouwen opgelost worden en deels in de aangrenzende hubs.

| Referentiebeelden

50 |

Stedelijk uitloopgebied De parkzone loopt door in het stedelijk uitloopgebied, met de wateropgaven en de fiets- en wandelverbindingen. We werken aan een plan voor het stedelijk uitloopgebied waar alle functies samen met alle belangstellenden, bewoners in en rond het gebied en ondernemers, vorm krijgen. In de planvorming 2025-2027 nemen we dit gebied gelijktijdig mee.

| Schets woonstraat. Bron: Martijn Kips

| Schets parkzone wonen en leven in het landschap. Bron: Martijn Kips

Woonbuurten Naast de parkzone is het gebied (voorlopig) ingedeeld in zes woonbuurten. Deze woonvelden krijgen ieder een eigen karakter maar tonen tegelijkertijd op basis van de uitgangspunten, de groenstructuur en de verbindingen een duidelijke samenhang. Met beeldkwaliteitseisen bepalen we per deelgebied we het karakter. De woonbuurten bieden voornamelijk ruimte aan grondgebonden woningen in alle prijsklassen. De groene woonstraten worden ingericht met zo min mogelijk beton of asfalt. Bij de duurdere woningen kunnen mensen parkeren op een oprit op eigen terrein. Voor de overige woningen en bezoekers vindt het parkeren plaats op hubs. De woonbuurten krijgen een groen karakter en de hoofdgroenstructuren van oost naar west vormen een korte en veilige verbinding met de parkzone. De woonbuurten zijn uitermate geschikt voor bijzondere woonconcepten.

Hoe voeren we het uit? Voor het brede thema Wonen kunnen we veel publiekrechtelijke en privaatrechtelijke instrumenten inzetten (vb. doelgroepenverordening, starterslening, subsidies, bouwclaimovereenkomsten etc). We maken daar zo goed mogelijk gebruik van. Wel kijken we steeds zorgvuldig of iets kan, iets mag en uiteindelijk effect oplevert om duurzame, betaalbare woningen te realiseren. • 2025-2027 Planuitwerking Parkzone en stedelijk uitloopgebied, 2027/2028 start bouw. • 2025–2028 Planuitwerking woonbuurt Kruidenveld

| 51

Masterplan Haansberg 2024

Het nieuwe werken Haansberg We willen Haansberg maken tot een fijne plek om te wonen en werken. Met meer mensen die dichtbij huis werken, sluit dit aan bij onze regionale doelen voor een groene, duurzame, sociale economie. Minder reizen betekent voordelen voor mens en milieu. (Thuis)werken in de wijk We willen dat onze inwoners meer vrijheid hebben om te kiezen hoe en waar ze werken. Een betere balans tussen werk en privé en minder hoeven te reizen voor werk. We onderzoeken mogelijkheden voor thuiswerken en gezamenlijke werkplekken in de wijk, zoals hubs en ontmoetingsplekken. Dit versterkt de gemeenschap. We kunnen ook focussen op welzijn, met bijvoorbeeld werkruimtes die zijn ingericht om stress te verminderen of voldoende ontspanningsmogelijkheden. Het nieuwe ondernemen en ontmoeten in Haansberg In Etten-Leur streven we naar een circulaire toekomstbestendige economie een gezonde vrijetijdseconomie. Samen met de regiogemeenten en onze partners pakken we deze opgaven aan en zorgen we voor een gezonde, toekomstbestendige economie voor de gehele regio. In Haansberg stimuleren we lokaal ondernemerschap, zoals duurzame beroepen en recycling. Voor bedrijfswagens kijken we naar veilige en duurzame parkeermogelijkheden in de wijk.

Doel 2030 • 50 procent minder primaire grondstoffen • 50 procent minder voedselverspilling • 20 procent fossiele brandstoffen vervangen door biobased grondstoffen • 2000 nieuwe banen in de Agrofood & Biobased-sector Naast het nieuwe werken is sociale samenhang in Haansberg een belangrijk doel. We willen ontmoetingsplekken maken waar buren samen kunnen komen: gezellige pleintjes waar markten of kleine evenementen kunnen plaatsvinden, een wijkgebouw of een bijzondere supermarkt waar meerdere functies mogelijk. Kleinschalige daghoreca zoals een kiosk of koffietentje nabij de langzaam verkeersroutes past ook in deze plannen. We geloven dat ontmoetingen tussen thuiswerkers en lokale ondernemers niet alleen de buurt gezelliger maken, maar ook nieuwe ideeën en creativiteit stimuleren. Zo willen we een gemeenschap opbouwen waar mensen zich verbonden voelen en samen aan een betere toekomst werken.

52 |

Hoe voeren we het uit? • De ambities over het nieuwe werken en het ontmoeten in de wijk worden als ontwerpcriteria meegenomen in de planvorming Het nieuwe boodschappen doen in Haansberg Er is nog ruimte om in Haansberg een nieuwe wijksupermarkt te openen. Dit biedt kansen voor een vernieuwend concept dat meer is dan een gewone supermarkt. Uit onderzoek blijkt dat consumenten vooral letten op prijs, afstand, verse producten, ruime keuze, een goed huismerk en voldoende parkeergelegenheid. Welke uitgangspunten rondom het nieuwe boodschappen doen hanteren we: •  Locatie: de nieuwe supermarkt komt bij de entree van Haansberg, met mogelijkheden voor samenwerking met (agrarische) ondernemingen in het stedelijk uitloopgebied. •  Innovatie: de supermarkt moet bijdragen aan een plantaardige en duurzame economie met gezond, veilig en hoogwaardig voedsel; • Lokale verbinding: lokale boeren en ondernemers kunnen hun producten aanbieden. Er komt meer focus op biologische, lokale producten en minder verpakkingen, met opties voor klanten om hun eigen verpakkingen mee te nemen. •  Gemeenschapsfunctie: de supermarkt wordt een ontmoetingsplek waar mensen elkaar kunnen treffen. Ouderen moeten er makkelijk boodschappen kunnen doen, en het is bereikbaar te voet of met de fiets.

•  Duurzaamheid: in de plannen houden we rekening met het verminderen van voedselverspilling, het besparen van energie en het gebruik van nieuwe technologieën die bijdragen aan een duurzame economie. Hoe voeren we het uit? • Onderzoek moet in 2025-2026 aantonen of deze ambities te combineren zijn met de ontwikkelingen in de boodschappenbranche. We willen de toekomstige bewoners van Haansberg voorzien van basisbehoeften op een wijze die past bij Haansberg. Waar het kan, kopen zij producten van dichtbij en doen ze boodschappen op de fiets. Waar het niet kan, worden boodschappen elektrisch thuisbezorgd. De propositie West-Brabants Welvaren) waaraan gemeente Etten-Leur zich heeft gecommitteerd, sluit hierbij aan. • Bieden van ondernemersperspectieven. We vragen ondernemers om met ideeën te komen die passen bij de ambities uit dit plan. De gemeente ondersteunt, maar het beheer en de uitvoering liggen bij de markt.

4.5 Thema: Samen leven Haansberg wordt een gezonde woon- en leefomgeving, rijk aan groen, sociale initiatieven en voorzieningen die bijdragen aan geluk. Een wijk waar alle toekomstige bewoners kunnen meedoen aan de samenleving, van jong tot oud. Waar voor iedereen plekken zijn om te ontmoeten, spelen en bewegen, opgroeien en leren, ontspannen en recreëren. We hanteren bij de inrichting het uitgangspunt van Positieve Gezondheid, een nieuwe benadering van gezondheid, die niet alleen fysiek maar ook emotioneel en mentaal welzijn omvat. Kwaliteit van leven, mentaal welbevinden, zingeving. Meedoen en het dagelijks functioneren staan centraal. Verschillende voorzieningen maken het leven in de wijk prettig en gemakkelijk. Een levendige wijk waar mensen elkaar gemakkelijk en vaak ontmoeten, waar altijd iets te doen is, waar bewoners zich betrokken voelen en naar elkaar omzien. Maar waar inwoners ook rust en ruimte vinden als zij daar behoefte aan hebben. Bij voorzieningen gaat het om (bewegings)onderwijs, opvang, zorg, ontmoeten, recreëren (zoals spelen en bewegen), kunst en cultuur. De belangrijkste voorzieningen hebben bewoners dichtbij in hun eigen wijk.

Welke besluiten zijn er genomen? • Definitieve Kindcentrum (KC) centraal in de wijk met ruimte voor educatie, kinderopvang en bewegingsonderwijs. • Tijdelijke locatie Kindcentrum (in of nabij deelgebied 1). • Voorzien in (her)huisvesting van een locatie voor 50 tot 60 compacte woonstudio’s met zorginfra. • Zorggeschikte woningen in reguliere appartementen. • Voorzien in 1e-lijnszorgvoorziening bij voorkeur in de buurt van zorgappartementen en de entree van de wijk. • Speel- en beweegvoorzieningen, ook als ontmoetingsplaats in de buitenruimte. • Fysieke ontmoetingsplek voor bewoners en ondernemers centraal in de wijk. • Multifunctioneel Milieu Educatief Centrum in stedelijk uitloopgebied. • Geen grondgebonden sportvoorziening. • Ga vóór besluitvorming op het Masterplan in gesprek met At Taqwa of er wel of niet een ontmoetingsfunctie voor religieuze doeleinden moet komen.

| Wethouder Rene Verwijmeren.

“In Haansberg bouwen we een hechte gemeenschap. We stimuleren buurtinitiatieven en helpen bewoners om hun ideeën waar te maken.”

| 53

SAMEN LEVEN SAMENGEVAT

nd er

Masterplan Haansberg 2024

Sa

Buitengebied

Wat zijn onze uitgangspunten? • Kindcentrum (KC) Op een centrale plek in de wijk komt het Kindcentrum (KC) Haansberg. Dit is een basisschool met gymfaciliteit en kinderdagverblijf. De schoolbesturen van het primair onderwijs kozen voor deze wijk voor het openbaar onderwijs. We richten ons op inclusief onderwijs én inclusieve kinderopvang. Een plek voor ieder kind, geen kind hoeft de wijk uit. We spelen in op de behoeften van de huidige generatie, waarbij we buiten spelen extra stimuleren met interactieve speelmogelijkheden in het groen en de natuur. Een nieuwe innovatieve manier om in Haansberg het verschil te maken voor onze jeugd.

H

Goorstraat Buitengebied

Beekdal Laakse vaart

Haansberg Oost H

Boomkwekerij Haansberg

Infra en objecten

Wonen en ontwikkelen Woonvelden Tussenruimte woonvelden Ruimte voor groen

Groen bestaande waarden behouden en versterken waar nodig

H

Zoekgebied verdeelstation

H H Veldbloemenhof

H

Haansberg Zuid

Flora laan

40

H

i H

n

Co

an

ala

di

r co

Tijdens de opbouwfase van de wijk krijgt het Kindcentrum een tijdelijke locatie, met voorzieningen voor bewegingsonderwijs en kinderopvang. Deze tijdelijke locatie blijft ongeveer vijf jaar staan. Materialen en units worden zo veel mogelijk hergebruikt.

OV

H nsewe

g

tr.

Hoeve

tes

N6 40

ree

Ent

Ca 7m+ NAP

OV

Vosdonk

H

H

H

H

Kat

54 |

H

Parkzone gestapelde bouw

N6

H erg

Ov-punt

Boomkwekerij Haansberg

nsb

Hubs

OV

Haa

H

aat

Informatiepunt

str

Gebiedsontsluitingsweg

i Haansberg

Stedelijk uitloop gebied

nk en

Trace waterleiding

Fietspad

H

Maatschappelijke/ commerciële functie

Leidingstraat

Voetpad

Woonstraat 30km/h

De onderwijsvoorziening ligt aan de parkzone en aan het voet- en fietspadennet. Hierdoor is het Kindcentrum optimaal en veilig te voet en per fiets bereikbaar voor de kinderen uit de wijk. Ook kan het Kindcentrum gebruikmaken van het park voor leren, ontwikkelen, spelen en bewegen. Kinderen kunnen binnen en buiten optimaal bewegen. De inrichting van het schoolplein past bij de groene (openbare) ruimte en de ontmoetingsfunctie van de wijk. Ook de kinderopvang maakt onderdeel uit van het gezamenlijk bewegend leren en natuurlijk (interactief) spelen. Wie de kinderen met de auto naar school wil brengen, kan terecht bij de mobiliteitshub op loopafstand van de school. Vanaf dat punt bereiken kinderen lopend door het park de school. Ook personeel parkeert op de hub.

H

Legenda

Stedelijk uitloopgebied

Voordat het definitieve Kindcentrum in Haansberg komt, krijgt het een tijdelijke locatie. Voor alle bewoners van de wijk is er in de buitenruimte veel gelegenheid tot ontmoeten, spelen en bewegen.

H

Haansberg Noord

Ba

Uitgangspunt voor Haansberg is Positieve Gezondheid, waarbij niet alleen fysiek maar ook emotioneel en mentaal welzijn gestimuleerd wordt. Meedoen en het dagelijks functioneren staan centraal. Er komen voorzieningen voor (bewegings) onderwijs, opvang, goede zorg, ontmoeten, recreëren (zoals spelen en bewegen), kunst en cultuur.

H

Stedelijk uitloop gebied

Ca 3m+ NAP

Centrum

Station OV

• Goede zorg dichtbij huis In Haansberg gaan we uit van 50 tot 60 compacte woonzorgstudio’s voor bewoners met complexe en intensieve zorg. Deze studio’s komen aan de rand van de wijk, zodat bezoekers, personeel en leveranciers makkelijk toegang hebben. Daarnaast maken we zorg mogelijk in gewone appartementen, zodat ouderen thuis kunnen blijven wonen. Deze woningen komen dicht bij winkels en eerstelijnszorg. Ook komt er bij de entree van de wijk een gebouw voor eerstelijns zorgvoorzieningen, zoals een huisartsenpraktijk in combinatie met tandarts, fysiotherapeut e.d. Dit zorgt voor goede zorg dichtbij huis voor de toekomstige bewoners van Haansberg.

• Ontmoeten in de (groene) buitenruimte Een prettige groene omgeving waar veel ruimte is om te bewegen, te ontmoeten en te ontspannen, draagt bij aan onze gezondheid en is uitnodigend voor alle bewoners, jong en oud. Het vergroot de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten. Een natuurlijke omgeving heeft invloed op het lichamelijk en geestelijk welzijn van mensen en draagt bij aan de sociale verbinding en het naar elkaar omzien. In onze ruimtelijke ontwerpen stellen we de gezondheid centraler. We willen een bredere benadering en samenwerking met partijen om de gezondheid van inwoners te bevorderen. Denk aan de inrichting van de leefomgeving, wijkontwikkeling (community building) en het bevorderen van een gezondere leefstijl. In de openbare ruimte en de Parkzone komen schaduwrijke ontmoetingsplaatsen, een fitroute, speel- en beweegvoorzieningen en rustpunten. • Ontmoeten in een maatschappelijke accommodatie De gemeente Etten-Leur is een inclusieve gemeente, waar iedereen alle kansen krijgt om mee te doen. We gaan voor een levendige wijk. Met voldoende geschikte ruimten in een fysieke accommodatie bevorderen we het contact tussen de inwoners; we stimuleren gemeenschapsgevoel en ontmoeting, voorkomen stress en eenzaamheid en bevorderen de gezondheid. Die ruimten zijn goed bereikbaar, voor iedereen toegankelijk en kwalitatief in goede staat, nu en in de toekomst.

Op basis van de Beleidsnota Maatschappelijke Accommodaties Etten-Leur gaan we uit van een ontmoetingsplek van 300 m2, centraal gelegen in de wijk. We streven naar multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners. Met een sociale basis die op orde is stimuleren we ontmoeting, voorkomen we eenzaamheid, bevorderen gezondheid van onze toekomstige inwoners en stimuleren het naar elkaar omzien. • Veilig spelen en bewegen In Haansberg is er volop ruimte voor spel, bewegen en ontspanning. We zorgen voor diverse toegankelijke (inclusieve) speel- en beweegvoorzieningen in de wijk en een uitdagende buitenruimte. In lijn met het Beleidsplan Spelen en Bewegen 2024-2030 doen we dat in de vorm van natuurlijk spelen, verspreid over de wijk. Alle leeftijdsgroepen kunnen hierdoor in hun eigen woonomgeving veilig spelen en bewegen. Een groene en beweegvriendelijke openbare ruimte stimuleert jong en oud om naar buiten te gaan. Ook dit bevordert ontmoeting, beweging en daarmee de gezondheid en het geluk van onze inwoners. De grote groene parkzone verbindt het stedelijk uitloopgebied met het buitengebied en stimuleert toerisme en recreatie.

| 55

Masterplan Haansberg 2024

Voor formele sportlocaties zien we geen plek in Haansberg; hiervoor zijn elders in Etten-Leur voldoende voorzieningen. • Cultuur, erfgoed, educatie en kunst Kunst en erfgoed zijn belangrijk in de beleving van de woonwijk. In de gemeente Etten-Leur krijgt elke wijk een kunstwerk in de openbare ruimte. Als de wijk bijna gereed is stellen we met inwoners uit de wijk een ‘commissie kunst’ samen. Die bekijkt de mogelijkheden om met kunst een link te maken naar het verleden of op een andere manier bij te dragen aan ontmoetingsplekken in de wijk. Deze commissie kiest de locatie en het kunstwerk. Hoe voeren we het uit? • In 2025 werken we de plannen voor de tijdelijke locatie van het Kindcentrum in 2027 verder uit. Tegelijkertijd bereiden we de permanente locatie van het Kindcentrum voor, dat vanaf 2029/2030 centraal in de wijk zal liggen. • In 2025 starten we met de planvorming van de gehele Parkzone. Samen met zorginstanties werken we aan plannen voor 50 tot 60 compacte woonzorgstudio’s met zorginfra, zorggeschikte woningen in reguliere appartementen aan de entree van de Parkzone. We nemen de plannen voor een 1e-lijnszorgvoorziening in de buurt van de zorgappartementen daarin mee. • In al onze plannen hanteren we een bredere blik op gezondheid. We willen graag dat alle belanghebbenden rondom zorg en welzijn (o.a.

zorginstellingen) betrokken zijn bij de inrichting van een woon- en leefomgeving die voor iedereen goed toegankelijk is, ook voor inwoners met een beperking. In 2025-2026 stellen we voor geheel Haansberg een plan op rondom positieve gezondheid, spelen, bewegen en ontmoeten in Haansberg. • We nodigen initiatiefnemers uit die met ons willen samenwerken aan deze doelen, waaronder het Multifunctioneel Milieu Educatief Centrum, om kennis te maken op een van de Haansberg-avonden.

56 |

| 57

Masterplan Haansberg 2024

5. Ontwikkelstrategie op hoofdlijnen In dit hoofdstuk vatten we samen hoe we Haansberg gaan ontwikkelen. We leggen uit welke stappen we nemen en in welke volgorde we dat doen. Dit noemen we de strategie en fasering. Ook vertellen we hoe de gronden worden uitgegeven, dus hoe we de grond verdelen en verkopen aan mensen die er willen bouwen, wonen of ondernemen.

58 |

5.1 Uitgangspunten De strategie omvat de woongebieden, de benodigde verkeersmaatregelen en de ontwikkeling van het stedelijk uitloopgebied. • Woongebied Haansberg-Oost (2024-2027) • Woongebieden Haansberg-Zuid (2025-2032) • Woongebied Haansberg-Noord • Stedelijk uitloopgebied (2025-2032) Het streven is om per jaar minimaal 200-250 woningen op te leveren. De praktische randvoorwaarden zijn: • Beschikbaarheid van gronden vanuit lopende (pacht)overeenkomsten; • Elk jaar een divers woningaanbod kunnen opleveren; • Verkeersveiligheid op 1, verkeer op orde en hinder en overlast bouwverkeer beperken; • Beperkingen in aansluiting op elektriciteitsnet (grootaansluitingen); • Logische volgorde in het aansluiten van kabels en leidingen (nutsvoorzieningen); • Publiekrechtelijke procedures om de ruimtelijke ontwikkeling mogelijk te maken (inclusief bezwaar en beroep);

| 59

Masterplan Haansberg 2024

5.2 Fasering Stap 1. (2023-2024) 1e versie Masterplan Haansberg (Afgerond) We gaan ervan uit dat dit Masterplan in 2026-2027 zal worden bijgesteld. Stap 2. (2023-2024) Tijdelijke woonbuurt Veldbloemenhof en verkeer op orde rotonde Kattestraat en Florlaan Stap 3. (2025-2030) Woonbuurt Haansberg-Oost en verkeer op orde op basis van een uitgebreid maatregelenpakket Stap 4. Haansberg-Zuid en stedelijk uitloopgebied A. Wijziging omgevingsplan (2025-2027) Op basis van dit Masterplan bereiden we in 2025 het omgevingsplan Haansberg-Zuid inclusief stedelijk uitloopgebied voor en leggen het ter besluit voor. Een omgevingsplan bevat algemene regels voor de leefomgeving en moet ruimte bieden om de activiteiten uit het Masterplan mogelijk te maken. In de aanloop worden de milieueffecten van de activiteiten uit het Masterplan onderzocht. Deze zijn onderdeel van de dialoog en de besluitvorming. Het omgevingsplan wordt ter inzage gelegd conform reguliere procedures. B. Hoofdstructuur op orde (2025-2028) Voordat het gebied Haansberg-Zuid voor woningbouw in ontwikkeling genomen wordt, brengen we de hoofdstructuur in planvorming en uitvoering. Civieltechnisch grondwerk moet verkeerskundig en infrastructureel (ondergronds) op orde zijn. We nemen de aanleg van de groenblauwe hoofdstructuur direct in mee.

Dat is de Parkzone, waar een groot deel van waterhuisopgaven ingevuld wordt, waar we de groene structuren realiseren en met de aanleg van de hoofd-fietspaden en -wandelpaden het gebied toegankelijk maken. C. Woningbouw en voorzieningen (2025-2032) We starten in 2025 met de planvorming voor de ontwikkeling van de gehele Parkzone, met o.a. de hoofdstructuur fiets- en wandelpaden en waterhuishoudelijk, maar ook de plannen voor de gestapelde woningen die in deze zone moeten komen. Aan de zuidzijde, de entreezijde, werken we aan de plannen voor (maatschappelijke) voorzieningen voor zorg, dagelijkse boodschappen en ontmoeting. Multifunctioneel ruimtegebruik is hierbij het uitgangspunt en dan nog zullen er

60 |

keuzes gemaakt moeten worden welke voorzieningen hier wel en niet passen. Aan de noordzijde in de parkzone worden de plannen voor het definitieve Kindcentrum en een wijkvoorziening uitgewerkt. Tegelijkertijd verkennen we bijzondere woonvormen die in de omliggende woonbuurten kunnen komen. Uit de dialoog blijkt dat er behoefte is aan en dat er initiatieven zijn voor bijzondere grondgebonden woonvormen. We streven in ieder ontwikkelgebied naar een mix van goedkoop,middelduur en duur woningaanbod. We nodigen in 2025 de initiatiefnemers uit voor de nadere verkenning. We streven ernaar om de plannen in 2026 ter besluitvorming aan te bieden. D. Stedelijk uitloopgebied In de Omgevingsvisie staat dat we in het stedelijk uitloopgebied de bestaande woningen en functies handhaven en kansen benutten voor de ontwikkeling van natuur, recreatie, bijzondere woonvormen en het opwekken en opslaan van duurzame energie. We hebben een beperkte hoeveelheid gronden in eigendom in dit stedelijk uitloopgebied. Dt willen we zo houden. Grondeigenaren, belanghebbenden, ondernemers en organisaties die kansen zien om een bijdrage te leveren aan de doelen van het Masterplan, vragen we om de plannen te ontwikkelen op eigen (toekomstig) grondgebied. In 2025 werken we de plannen voor het stedelijk uitloopgebied verder uit.

Meer weten over het stedelijk uitloopgebied zoals dat is opgenomen in de Omgevingsvisie? Kijk op de website van de gemeente Etten-Leur: etten-leurmakenwesamen.nl. Stap 6. Haansberg Noord Haansberg-Noord houden we gereserveerd voor toekomstige woningbouwplannen. Voordat we dit deelgebied in ontwikkeling nemen, brengen we de effecten op verkeer in beeld. In de tussentijd zetten we het gebied in de pacht uit en onderzoeken we of de gronden effectiever ingezet kunnen worden, bijvoorbeeld voor teelt van biobased materialen.

5.3 Strategie gronduitgifte De uitgangspunten voor gronduitgifte zijn vastgesteld in het grondbeleid. Als een ontwikkeling plaatsvindt op particuliere eigendommen wordt, passen we kostenverhaal toe en brengen we een financiële bijdrage in rekening conform de nota grondbeleid. Uitgifte voor woningbouw bouwpartners Alle uitgeefbare gronden in Haansberg-Oost, -Zuid en -Noord zijn in eigendom van gemeente Etten-Leur. Met de aankoop van (agrarische) gronden in Haansberg zijn bouwclaimovereenkomsten afgesloten met Haansberg BV, BPD, PPO en Jansen Bouw. In totaal hebben deze gezamenlijke ontwikkelende partijen een claim om circa 900 woningen te realiseren in Haansberg-Zuid en -Noord. Het resterende bouwvolume geven we uit als zelfbouwkavel (10%), aan marktpartijen en woningcorporatie stichting Alwel. Met particuliere grondeigenaren in het gebied zijn afspraken gemaakt om bouwmogelijkheden op eigen kavels mee te nemen in het Omgevingsplan. In de uitgiftevoorwaarden voor de grondaanbieding zal zowel in de bouwclaimaanbiedingen als in de tenders en uitgifte van zelfbouwkavels steeds het meest passende ambitieniveau van circulair en biobased bouwen worden meegenomen. Uitgifte voor maatschappelijke doeleinden Bij de uitgifte van gronden voor maatschappelijke voorzieningen zal steeds het maatschappelijk belang worden getoetst aan het grondbeleid.

Dit kan resulteren in een openbare verkoop of verhuur of in een gemotiveerde Didampublicatie voor een één-op-één verkoop of verhuur. Uitgifte voor commerciële doeleinden Alle gronden met een commerciële bestemming worden verkocht via een openbare verkoopprocedure conform het grondbeleid.

| 61

Masterplan Haansberg 2024

6. Kwaliteit en instrumentarium openbare ruimte In dit hoofdstuk leggen we de belangrijkste doelen en inrichtingsprincipes voor de openbare ruimte vast. Dit kwaliteitsinstrumentarium bevat richtlijnen voor de openbare ruimte.

62 |

De eisen van een circulaire economie in 2050 en de uitdagingen van klimaatverandering zorgen voor een verandering in de inrichting van het openbare gebied. We zoeken innovatieve en duurzame oplossingen om een fijne leefomgeving te behouden, ook als veel producten nog niet volledig recyclebaar zijn. Als gemeente moeten we openstaan voor vernieuwing en durven experimenteren met aangepaste materialen en producten in de openbare ruimte, ook al kennen we de uitkomst niet altijd. Eisen en richtlijnen voor het openbaar gebied in Haansberg De ambities zoals beschreven in hoofdstuk 3 krijgen een passende vertaling in de openbare ruimte. Concreet betekent dit dat er in Haansberg zo min mogelijk verharding en zoveel mogelijk groen en waterdoorlatende verharding komt. Uiteraard moet wel rekening gehouden worden met de civieltechnische richtlijnen en wensen.

• De elementen in het openbaar gebied - de rijbaan, het fietspad, de voetpaden, bankjes en dergelijke - voldoen te allen tijde aan een bepaald comfort zodat de inwoner of bezoeker weinig tot geen last ondervindt van veranderende producten. Het fietspad zal bijvoorbeeld met een nieuwe, innovatieve ondergrond nog steeds schoon, heel en veilig zijn, zodat de burger er comfortabel en met een goed en veilig gevoel gebruik van kan maken. Het kwaliteitsinstrument wordt in 2025-2027 uitgewerkt en gekoppeld aan de ruimtelijke plannen.

In Haansberg passen we duurzame producten toe in het openbaar gebied terwijl we soms de levensduur en het onderhoud op lange termijn nog niet kennen. Hierdoor kan de materiaalkeuze in de eerste fase van de inrichting anders zijn dan in latere fases. We leren van ervaringen en passen nieuwe, innovatieve producten toe om de hele wijk toekomstbestendig te maken. Belangrijk is dat de inrichting van het openbaar gebied comfortabel en veilig blijft voor de gebruikers. Ook moeten hulpdiensten goed hun werk kunnen doen als dat nodig is. Voorbeelden hoe we dit kunnen bereiken: • Hergebruikt materiaal toepassen in betontegels of asfalt. • Met diverse soorten bomen en planten hittestress beperken en wateroverlast voorkomen. • Diverse soorten groen planten om de kans op ziekten onder de soorten kleiner te maken en de biodiversiteit te vergroten. Dat laatste zorgt voor meer dieren en insecten die hun nuttige bijdrage aan de voedselketen kunnen doen. • Kosten op inrichting van het openbaar gebied besparen door het multifunctioneel in te richten. » Transportkabels van stroom aanleggen onder een fietspad » Onderhoudsstroken gebruiken voor een watergang als wadi/ waterberging en ook als kabel- en leidingstrook

| 63

Masterplan Haansberg 2024

7. Ruimtelijke ordening Het Masterplan laat zien wat de gemeente Etten-Leur wil bereiken met de stedenbouw en de programma’s voor de toekomst. Het is ook een goed voorstel voor bedrijven om te investeren in deze bijzondere plek. Toch geeft het Masterplan nog geen juridische zekerheid dat we echt kunnen beginnen met bouwen. Hiervoor moet in de volgende fase (2025-2026) het (tijdelijke) omgevingsplan voor het gebied worden aangepast.

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Onder de Omgevingswet vormen alle bestemmingsplannen binnen de gemeente Etten-Leur het tijdelijke omgevingsplan voor de hele gemeente. Tijdens de overgangsfase tot eind 2031 krijgen gemeenten de tijd om het tijdelijk deel van het omgevingsplan om te vormen tot één nieuw omgevingsplan voor de gehele gemeente. Hierin verwerkt de gemeente ook de milieuregels en de regels in gemeentelijke verordeningen die over de fysieke leefomgeving gaan. Het Masterplan is de basis voor de juridisch-planologische procedure. Een ontwikkeling kan werkelijkheid worden dankzij een wijziging van het (tijdelijke) omgevingsplan of met een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Voor een BOPA moeten bouwplannen volledig zijn uitgewerkt. Omdat dit niet mogelijk is voor Haansberg, is gekozen voor een wijziging omgevingsplan. Wij moeten voor Haansberg Oost nog een keuze maken tussen een wijziging omgevingsplan of een BOPA-procedure. In deze fase wordt ook een plan-MER-beoordeling uitgevoerd. (MER staat voor milieueffectrapportage). In een plan-MER-beoordeling toetst het bevoegd gezag of er bij het plan aanzienlijke milieueffecten kunnen optreden. Tijdens de verschillende planologische procedures worden de milieueffecten verder onderbouwd met gedetailleerde onderzoeken.

64 |

| 65

Masterplan Haansberg 2024

8. Financiële onderbouwing

Omdat er vertrouwelijke informatie over partners en samenwerkingen in dit hoofdstuk staat, is de verdere inhoud niet openbaar. Deze gegevens zijn belangrijk om te begrijpen hoe we de financiële relaties en afspraken hebben geregeld om het project succesvol te maken. Alle doelstellingen en ambities in het Masterplan vertalen we in een exploitatieopzet die de economische uitvoerbaarheid aantoont en financieel haalbaar is. Daarnaast kijken we of er vanuit andere overheden bijdragen te verkrijgen zijn aan de financiële positie zodat we vast kunnen houden aan onze doelstellingen.

In het financieel raamwerk staat hoe we de gebiedsontwikkeling financieel mogelijk maken. We zetten op een rij hoeveel geld er nodig is, hoe de kosten worden verdeeld en welke opbrengsten we verwachten. Dit raamwerk helpt ons om de plannen voor Haansberg op een duurzame en leefbare manier uit te voeren en het zorgt ervoor dat alle betrokken partijen goed samenwerken.

66 |

| 67