Raadsvoorstel verlenging zendmachtiging Streekomroep

Raadsvoorstel Datum Raadsvergadering: Agenda nr: Onderwerp

Aanvraag Stichting Streekomroep voor West-Brabant (Ons WestBrabant) voor verlenging zendmachtiging voor 5 jaar vanaf 12 maart 2023

Van:

Natasja van der Sluis-Rosier

Telefoonnummer:

4459

Email:

Natasja.Rosier@Etten-Leur.nl

Aan de leden van de raad. Voorstel Inleiding Op 12 maart 2023 loopt de huidige zendmachtiging van de Stichting Streekomroep West-Brabant af. Per brief d.d. 11 maart 2022 heeft het Commissariaat voor de Media (hierna: het Commissariaat) het college geïnformeerd over de openstelling van de procedure tot aanwijzing van een lokale publieke media-instelling voor onze gemeente, voor de vijfjarige periode vanaf 12 maart 2023. Het Commissariaat heeft een aanwijzingsaanvraag voor onze gemeente ontvangen van Stichting Streekomroep voor West-Brabant. Deze aanvraag heeft ook betrekking op de gemeenten Halderberge, Moerdijk en Zundert. Voordat het Commissariaat een beslissing neemt over de ingediende aanvraag, dient de raad op grond van artikel 2.61, derde lid, van de Mediawet 2008 het Commissariaat te adviseren over de vraag of de aanvragende partij voldoet aan de eisen om voor aanwijzing als lokale publieke mediainstelling in aanmerking te komen. Vereisten om voor aanwijzing in aanmerking te komen, staan in artikel 2.61, tweede lid, van de Mediawet 2008.

Dit artikel bepaalt dat de raad in haar advies de volgende vragen gemotiveerd met ja of nee dient te beantwoorden: • Is de aanvrager een rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid? Met andere woorden; is het een stichting of een vereniging? • Stelt de aanvrager zich ten doel op lokaal niveau de publieke mediaopdracht uit te voeren door media-aanbod te verzorgen dat is gericht op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in de gemeente leven? • Heeft de aanvrager volgens de statuten een orgaan dat beleid voor het media-aanbod bepaalt? • Is dit Programmabeleid Bepalend Orgaan (hierna: PBO) representatief samengesteld?

Nu de aanvraag van Stichting Streekomroep voor West-Brabant betrekking heeft op meerdere gemeenten, namelijk de gemeenten Halderberge, Moerdijk en Zundert, geldt dat Stichting Streekomroep voor West-Brabant alleen in aanmerking komt voor een aanwijzing in alle aangevraagde gemeenten, indien de gemeenteraden over de aanvraag van Stichting Streekomroep voor West-Brabant een gezamenlijk advies uitbrengen. Aan de voorwaarden van een gezamenlijk advies is voldaan als: • de betrokken gemeenteraden in hun adviezen verwoorden dat zij in aanmerking hebben genomen dat het een aanwijzingsaanvraag betreft voor meerdere gemeenten; • de betrokken gemeenteraden over dezelfde PBO-ledenlijst advies hebben uitgebracht; • de adviezen eensluidend zijn. De adviezen worden geacht eensluidend te zijn als de conclusies van de gemeenteraden over de representativiteit van het PBO overeenstemmen. Het is niet nodig dat de betrokken gemeenteraden in een gezamenlijke vergadering en in gelijke bewoordingen een advies uitbrengen over de aanvraag. Artikel 6, tweede lid, van de Mediaregeling 2008, bepaalt dat de gemeenteraad binnen achttien weken na ontvangst van de aanvraag advies uitbrengt aan het Commissariaat. Het advies van de gemeenteraden moet uiterlijk eind februari 2023 bij het Commissariaat binnen zijn.

Er is in dit geval uitstel verleend, omdat de gemeenteraad in Halderberge niet in januari vergadert. Het is van belang om vóór het aflopen van de lopende aanwijzingsperiode een besluit te kunnen nemen voor de opvolgende periode. De huidige aanwijzing vervalt van rechtswege na 5 jaar. Beoogd effect en evaluatie: Argumenten 1.1. Stichting Streekomroep voor West-Brabant voldoet aan voorwaarden Mediawet Uit het register van Kamer van Koophandel blijkt dat Stichting Streekomroep voor West-Brabant op 23 augustus 2017 is opgericht. De aanvrager is een rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid en voldoet daarmee aan de eis in lid 2a. 2. Uit de statuten blijkt dat de Stichting Streekomroep voor West-Brabant als doel heeft om op lokaal niveau een publieke mediaopdracht uit te voeren dat bestemd is voor de vier gemeenten. Uit het huishoudelijk reglement blijkt dat de Stichting Streekomroep voor West-Brabant haar zendtijd geheel gebruikt voor een programmering die in het bijzonder betrekking heeft op de vier gemeenten. Uit de programma’s blijkt dat deze gericht zijn op de in de vier gemeenten levende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke behoeften. De programma’s zijn daarmee van algemeen nut. Hiermee voldoet de stichting aan de eisen uit lid 2b. 3.

In de Mediawet is omschreven dat de advisering over de aanvraag voor het verlengen van de zendmachtiging zich beperkt tot het toetsen van de eisen die de wet stelt aan lokaal publieke mediainstellingen. In de wet is veel nadruk gelegd op de onafhankelijkheid van de publieke omroep. Deze omroep is autonoom, d.w.z. dat op geen enkele wijze de inhoudelijke, redactionele of journalistieke vrijheid van de omroep mag worden ingeperkt. De gemeente mag zich dus niet uitspreken over de inhoud. Dit betekent dat de gemeenteraad zich in het advies niet mag laten leiden door redactionele of inhoudelijke keuzes die de streekomroep in zijn media-aanbod heeft gemaakt of wil maken.

Het programmabeleid staat, overeenkomstig de statuten, onder toezicht van het orgaan PBO (Programmabepalend Beleid Orgaan). Dit onafhankelijke orgaan is er op gericht om de belangrijkste sectoren die in de streek te onderscheiden zijn in het programma aanbod terug te laten komen. Zoals o.a. de sectoren agrarisch, MKB, politiek, werkgevers/werknemers, onderwijs en educatie, godsdienst, etnische en culturele minderheden, sport en cultuur. De centrale programmadirectie en hoofdredactie zien er bij hun dagelijkse invulling van zaken ook op toe dat er verantwoorde spreiding over de genoemde sectoren plaatsvindt. Nieuws en informatieberichten zijn al snel voor alle sectoren van belang. Maar met name ook bij de themaprogramma’s wordt zowel bij het maken van programmaformats als de inhoud van onderwerpen gelet op de kenmerken van de sectoren afzonderlijk. Het hebben van vrijwilligers, de medewerkers die vaak betrokken zijn bij themaprogramma’s, uit specifieke sectoren maakt dat alleen maar beter. De vertegenwoordigers van de hier genoemde stromingen, welke benoemd zijn in het PBO, achten wij voldoende representatief (zie bijlage). Een aantal zijn organisaties die in meerdere gemeenten actief zijn, zoals het bisdom en ZLTO. Stichting Streekomroep voor West-Brabant voldoet hiermee ook aan deze eisen uit de Mediawet. De mediaconsumptie van mensen verandert.

Dit zorgt ervoor dat ook de omroep anders omgaat met haar content. Mensen willen kijken, luisteren en lezen wanneer het hen uitkomt. Daarvoor is door ZuidWest een nieuwe site en app ontwikkeld die ook uitgerold wordt voor Ons West-Brabant. Ondemand kijken, podcasts luisteren; dat is de toekomst, daar zet de omroep dan ook op in. Kijkt en luistert men geen TV en radio meer dan? Jazeker wel, maar veelal op een eigen gekozen moment, of als het LIVE is. Want LIVE verbindt, dus daar zet de streekomroep ook volop op in voor de toekomst. 1.2 Aan de voorwaarden van een gezamenlijk advies is voldaan In alle vier de gemeenten wordt met hetzelfde advies en motivatie gewerkt. Hierdoor is het mogelijk dat alle vier de gemeenteraden een nadere duiding van hun advies kunnen geven richting het Commissariaat aangaande deze aanvraag tot verlenging van de zendmachtiging van Stichting Streekomroep voor West-Brabant. 2.1 Samenwerking met Stichting Streekomroep ZuidWest Uit de brief “Streekomroep ZuidWest samenwerking” blijkt dat Stichting Streekomroep voor WestBrabant en Stichting Streekomroep ZuidWest samen onderzoeken en bouwen aan een stevige nieuwsorganisatie. Buiten onze vier gemeenten komen dan ook de gemeenten Roosendaal, Bergen op Zoom en Woensdrecht als uitzendgebied erbij. Er is geen sprake van een fusie maar een samenwerking.

Bereik Stichting Streekomroep voor West-Brabant en Stichting Streekomroep ZuidWest: Het zenderbereik (radio/TV/online) van beide streekomroepen omvat het grondgebied van resp. de gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk en Zundert, en vervolgens Roosendaal, Bergen op Zoom en Woensdrecht/Hoogerheide. De inwoners van deze gemeenten worden dus voorzien van zowel nieuws- en informatieberichten uit hun directe omgeving en streek, als ook van radio- en TVentertainmentprogramma’s.

De inwoners van de gemeenten Rucphen en Steenbergen (gemeenten zijn niet bij de streekomroepen aangesloten) kunnen 1 of beide zenders wel ontvangen. Maar nieuws- en informatieberichten uit hun directe omgeving zijn niet in de programmering opgenomen. Hiermee komt het bereik van beide omroepen gezamenlijk neer op ongeveer 325.000 inwoners. Een samenwerking met omroep SLOS (Steenbergen), welke binnenkort wordt bekrachtigd, gaat ervoor zorgen dat dit voor de inwoners van de gemeente Steenbergen straks ook binnen het verzorgingsgebied gaat vallen. De waardering van beide streekomroepen op het gebied van radio en TV door de luisteraars en kijkers is goed, voor ZuidWest zelfs hoog. Streekomroep ZuidWest is mede daardoor ook recent door NLPO uitgeroepen tot Beste omroep van 2022. De technische luister- en kijkcijfers via de providers (o.a. KPN, Ziggo) zijn niet verkrijgbaar. Online kennen we die cijfers wel. Bijvoorbeeld bij ZuidWest is het bereik in de afgelopen 2 jaar verviervoudigd! Waardering worden vooral gemeten via de reacties op programma’s en nieuwsbulletins o.a. via Facebook, Whatsapp, tijdens uitzendingen fysiek en via website. Maar ook door het actief reageren op programma’s tijdens de uitzending. Het On-demand (uitzending gemist) bereik van de omroepen is de afgelopen jaren ook steeds weer verveelvoudigd.

Tevens heeft Streekomroep ZuidWest een keurmerk Nederlandse streekomroep ontvangen. Dit wil zeggen dat ze op 20 objectieve toetsbare criteria voldoen aan het doel om journalistieke kwaliteit en professionaliteit te bieden en voldoet aan de eisen voor efficiëntie en productaanbod voor lokale omroepen. Hier streeft Stichting Streekomroep voor West-Brabant ook naar en hoopt dit met deze samenwerking te kunnen bereiken. NB: de aanvraag van de zendgemachtigde gaat alleen over de 4 gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk en Zundert. 3.1 De in de meerjarenbegroting opgenomen zorgplichtgelden zijn niet voldoende voor de komende verlenging van 5 jaar In het voorstel aan de raad zijn de financiën niet van toepassing aangezien zij alleen advies geven over het voldoen aan de voorwaarden. Voor uw college zijn de financiën die aan dit voorstel hangen wel van belang. De zorgplichtgelden zijn opgenomen in de meerjarenbegroting. Dit bedrag is voor de komende verlenging van 5 jaar niet voldoende. De begroting zal hiervoor gedurende 5 jaar met ongeveer € 2.000 per jaar verhoogd moeten worden. Dit bedrag vloeit voort uit de zorgplichtgelden die de gemeente van het Rijk ontvangt. De cumulatieve stijging over 5 jaar bedraagt daarmee € 10.000. De jaarlijkse stijging wordt veroorzaakt door stijgend aantal huishoudens en indexatie.

Voorstel is om de toename op te nemen bij de 1e bestuursrapportage 2023. Alternatieven/varianten Alternatief is om als gemeenteraad geen positief advies uit te brengen over de aanvraag van Stichting Streekomroep voor West-Brabant. Gevolg is dat de verlenging van de zendmachtiging niet doorgaat en daardoor de enige publieke lokale omroep in de vier gemeenten verdwijnt. Kanttekeningen en risico’s N.v.t.

Toelichting Financiële gevolgen: In dit voorstel toetst de raad of voldaan wordt aan de voorwaarden voor verlenging van de zendmachtiging. De raad geeft in dit voorstel geen advies over de financiën. Sinds 1 januari 2010 kent de mediawet een zorgplicht voor gemeenten die een positief advies hebben uitgebracht over een lokale omroep. Deze zorgplicht komt tot uiting in de verplichting de omroep in de gelegenheid te stellen aan haar verplichtingen van uitzendingen te kunnen voldoen. De Organisatie voor Lokale Omroepen in Nederland (OLON) en VNG hebben gezamenlijk een richtbedrag berekend, waarmee gemeenten geacht worden aan hun zorgplicht te hebben voldaan. Hiervoor stelt het Rijk zorgplichtgelden beschikbaar. De gemeenten bepalen zelf de hoogte van het bedrag. De door het Rijk beschikbaar gestelde zorgplichtgelden worden aan Stichting Streekomroep voor West-Brabant door de vier gemeenten uitbetaald. Dit is vanuit de Mediawet een bevoegdheid van het college. Voor uw college zijn de financiën die aan dit voorstel hangen wel van belang. De zorgplichtgelden zijn opgenomen in de meerjarenbegroting. Dit bedrag is voor de komende verlenging van 5 jaar niet voldoende. De begroting zal hiervoor gedurende 5 jaar met ongeveer € 2.000 per jaar verhoogd moeten worden. Dit bedrag vloeit voort uit de zorgplichtgelden die de gemeente van het Rijk ontvangt.

De cumulatieve stijging over 5 jaar bedraagt daarmee € 10.000. De jaarlijkse stijging wordt veroorzaakt door stijgend aantal huishoudens en indexatie. Voorstel is om de toename op te nemen bij de 1e bestuursrapportage 2023. Duurzaamheid People (mensen): bij de Streekomroep voor West-Brabant zijn vrijwilligers actief. Planning De raadsbesluiten van de 4 gemeenten worden na besluitvorming in de raadsvergaderingen naar het Commissariaat gestuurd. De raad brengt advies uit aan het Commissariaat door toezending van een ondertekend en gemotiveerd raadsbesluit, waarin is opgenomen: -

het bijbehorende raadsvoorstel, met daarin de motivering van het raadsbesluit;

-

een link naar de website waarop de raadsvergadering teruggeluisterd of -gekeken kan worden;

eventuele andere documenten die aan het advies ten grondslag zijn gelegd en waarvan de inhoud bij het Commissariaat niet bekend is. Communicatie en participatie Het voorstel is voorbesproken met wethouder De Weert en met U. Smeulders (CO) . Het Commissariaat wordt op de hoogte gebracht van het besluit van de raad.

Bijlagen 1. brief van Commissariaat voor de Media aan gemeente Etten-Leur over adviesaanwijzing lokale publieke media instelling 2. huishoudelijk reglement 3. brief m.b.t. samenwerking met Streekomroep ZuidWest 4. uittreksel handelsregister 5. aanvraagformulier lokale publieke media-instelling (lpmi) verlenging aanwijzing Streekomroep voor West-Brabant 6. akte van fusie Stichting Streekomroep voor West-Brabant 7. bijlage behorende bij akte van fusie 8. ontwerp raadsbesluit

Etten-Leur, 13 december 2022 burgemeester en wethouders, {{esl:Signer2:capture:size(300,90)}

Dhr. drs. C. Smits gemeentesecretaris

Mw. dr. M.W.M. de Vries burgemeester