Raadsvoorstel Grondstoffenbeleidsplan Etten-Leur 2026-2030

Raadsvoorstel Datum Raadsvergadering: Agenda nr: Onderwerp:

Grondstoffenbeleidsplan Etten-Leur 2026-2030

Portefeuillehouder(s)

Wethouder De Weert

Van:

Sebastiaan Gums

Telefoonnummer: Email:

sebastiaan.gums@etten-leur.nl

Aan de leden van de raad. Voorstel 1. Kennis te nemen van het Grondstoffenbeleidsplan 2026-2030 2. Het Grondstoffenbeleidsplan 2026-2030 vast te stellen Inleiding In een circulaire economie gebruiken we alleen herbruikbare primaire (nieuwe) grondstoffen, secundaire (hergebruikte) grondstoffen en duurzame biogrondstoffen. Hierdoor ontstaat er eigenlijk geen afval meer. De Nederlandse overheid heeft als doelstelling om in 2030 voor 50% circulair te zijn. In 2050 moet dan een volledig (100%) circulaire economie bereikt zijn. De gemeente Etten-Leur heeft zich – via het raadsprogramma en collegeprogramma – aan deze doelstelling gecommitteerd. De gemeente Etten-Leur start met het thema Circulaire economie op de volgende drie manieren: (1) het beleidsplan circulaire economie geeft aan hoe we in Etten-Leur werken aan deze circulaire economie (2) het grondstoffenbeleidsplan beschrijft de strategie en maatregelen om te komen tot het optimaal scheiden van herbruikbaar afval (grondstoffen) en vermindering van de hoeveelheid huishoudelijk restafval (3) de realisatie van een Circulair Ambachtscentrum (CA) waar partijen samenwerken aan het realiseren van hoogwaardig product- en materiaalhergebruik. Alle drie de plannen hebben een gemeenschappelijk doel: producten en materialen langer in de circulaire keten houden. Hierdoor wordt onnodig storten en verbranden voorkomen. Daarom wor-

den alle drie de plannen in één raadsvergadering ter behandeling voorgelegd Dit voorstel gaat over het Grondstoffenbeleidsplan 2026-2030 (vanaf hier “GBP”). Beoogd effect en evaluatie: Het voorstel streeft naar een duurzame, circulaire economie waarin geen afval meer is en grondstoffen optimaal benut worden. Dit sluit aan bij de toekomstvisie van de gemeente Etten-Leur om volledig circulair te zijn in 2050. Het beleidskader is gebaseerd op het landelijke doel van 50% circulariteit in 2030. De gemeente Etten-Leur wil bijdragen aan het landelijke doel van 50% circulariteit en streeft naar 60% recycling van ingezamelde reststromen in 2030. Dit wordt bereikt door verbetering van de zuiverheid van ingezamelde reststromen, versterking van afvalbewustzijn bij inwoners, implementatie van innovatieve technologieën en de realisatie van een Circulair Ambachtscentrum. De gewenste maatschappelijke effecten zijn vermindering van huishoudelijk afval, verhoging van hergebruik van grondstoffen, en een positieve gedragsverandering bij inwoners. Het beoogde effect is meetbaar door behalen van de volgende doelstellingen: •

Maximaal 50 kilo fijn huishoudelijk restafval per inwoner per jaar in 2030.

•

Maximaal 20 kilo grof huishoudelijk restafval per inwoner per jaar in 2030, en 25kg zonder CA

•

Minimaal 5 kilo per inwoner per jaar aan spullen en materialen die op een andere wijze hun weg vinden richting hergebruik in 2030.

•

Het recyclepercentage van de jaarlijks ingezamelde reststromen bedraagt minimaal 70%.

De raad wordt jaarlijks op de hoogte gebracht of doelstellingen zijn behaald door middel van evaluaties en rapportages. Hierbij worden prestatie-indicatoren zoals scheidingspercentage, recyclepercentage, en de kwaliteit van grondstoffen gepresenteerd. Daarnaast worden de resultaten van communicatiemaatregelen en overige maatregelen meegenomen in deze evaluaties en rapportages. Indien één van de doelstellingen tussentijds twee jaar op rij behaald wordt, geeft dit aanleiding tot tussentijdse aanpassing van deze doelstelling. Argumenten 2.1 Beleid geeft invulling aan doelstelling van Raad en college Zowel in het raadsprogramma als het college uitvoeringsplan is benoemd dat de gemeente EttenLeur wil toewerken naar een volledig circulaire economie in 2050. Dit GBP geeft invulling aan deze doelstelling en maakt concreet aan welke thema’s Etten-Leur gaat werken om aan deze doelstelling te werken. 2.2 Beleid sluit aan bij de Omgevingsvisie

Dit GBP is in lijn met de koers die de Omgevingsvisie aanhoudt. Bij de beleidsanalyse van de omgevingsvisie is ook verwezen naar de omschakeling van afval naar hergebruik van grondstoffen. 2.3 Verbetering van afvalscheiding en recycling (hergebruik) Dit GBP helpt om de kwaliteit van ingezamelde reststromen te verbeteren en de recyclingpercentages te verhogen. Dit draagt bij aan de doelstelling van de gemeente Etten-Leur om minimaal 70% van de ingezamelde reststromen ter recycling aan de markt aan te bieden tegen 2030. 2.4 Beleidsplan Afval 2020 focust op afvalbeheer, het GBP op de grondstoffen Door het nieuwe GBP 2026-2030, sluit het afvalbeleid weer aan met de nieuwe landelijke doelstellingen om tot volledig circulaire economie in 2050 te komen. Alternatieven/varianten 2.1 Geen beleid vaststellen Zowel in het raadsprogramma als het college uitvoeringsplan is benoemd dat de gemeente EttenLeur wil toewerken naar een volledig circulaire economie in 2050. Zonder beleid, richting en uitvoeringsprogramma, zal het lastig zijn om structureel en constructief toe te werken naar een circulaire economie met gesloten grondstofketens. Kanttekeningen en risico’s Kanttekening Het beleid voor de circulaire economie, de ontwikkeling van een CA en het GBP hebben een sterke samenhang.

Risico’s De kosten voor afval- en grondstoffenbeheer zullen aanzienlijk en snel stijgen indien er geen focus wordt gelegd op bewustwording. De verwachting is dat door het niet uitvoeren van de maatregelen uit het GPB 2025-2030 de kwaliteit van de ingezamelde afvalstromen, als gevolg van achterblijvende bewustwording, verder zal afnemen. Het CA vormt een cruciaal hulpmiddel bij het behalen van de circulaire doelstellingen ter bevordering van een circulaire economie. Indien de voorgenomen maatregelen niet worden uitgevoerd en het CA niet wordt geïmplementeerd, zal het behalen van de gezamenlijke doelen op het gebied van circulaire doelstellingen in gevaar komen. Dit resulteert in een aanzienlijke stijging van de kosten voor afvalbeheer. Strategisch noodzakelijk: grip op grondstoffen en beheersing van stijgende kosten. Toelichting Financiële toelichting De kosten met betrekking tot het uitvoeren van de maatregelen dekken we binnen de jaarlijkse afvalbegroting.

We zetten de SUP-gelden in bij de uitvoering van de maatregelen. Hierdoor hoeven we niet alle lasten in rekening te brengen op de afvalbegroting. Juridische toelichting Een onderdeel van het GBP zijn de voorgenomen logistieke aanpassingen op de milieustraat. Deze logistiek is tot 2027 grotendeels uitbesteed aan de markt, maar we willen dit zelf organiseren voor meer controle over het hergebruik van grondstoffen. Hoewel de markt kan reageren op deze plannen, zien we een terugtrekkende beweging in de logistieke aspecten. De kans op juridische consequenties wordt laag ingeschat. Personele toelichting De uitvoering van de maatregelen verzorgen we zoveel als mogelijk binnen de reguliere uren van de betrokken vakambtenaren (Zowel beleid als uitvoering). Duurzaamheid Grondstoffengebruik De groeiende schaarste aan grondstoffen vormt een wereldwijd probleem. Ook voor Etten-Leur betekent dit groeiende risico’s zoals: •

Leveringsonzekerheid: Vooral voor technologieën die afhankelijk zijn van zeldzame grondstoffen.

•

Economische impact: Toenemende prijzen en afhankelijkheid van geopolitiek instabiele regio’s.

•

Ecologische gevolgen: Intensieve uitputting van ecosystemen door uitputting leidt tot verlies van biodiversiteit en toenemende broeikasgasemissies. De gemeente Etten-Leur streeft naar het duurzaam beheersen van grondstoffengebruik. De reststromen die we inzamelen vormen we om (of laten we omvormen) tot waardevolle en herbruikbare grondstoffen. Deze opnieuw gewonnen grondstoffen zetten we waar mogelijk af naar lokale en/of regionale producenten van (opnieuw bruikbare) materialen en producten. Zodoende dragen we bij aan het beperken van verdere milieuschade. Planning Jaarlijks: •

opstellen van een uitvoeringsplan, met het GBP als basis.

•

koppelen we de resultaten terug aan college en gemeenteraad

Communicatie en participatie Na vaststelling van het GBP plaatsen we deze op de websites www.etten-leurmakenwesamen.nl en www. Afval3xbeter.nl. Via deze kanalen kan elke inwoner kennis hiervan nemen.

Participatie Tijdens het proces van het formuleren van dit beleid heeft er participatie plaatsgevonden. Dit omvatte samenwerking tussen verschillende vakafdelingen, externe partijen, en de evaluatie van bevindingen inzake afvalbeheer 2020. Bijlagen 1.

Grondstoffenbeleidsplan

Etten-Leur, 6 mei 2025 burgemeester en wethouders,

drs. C. (Cor) Smits gemeentesecretaris

drs. M.C. (Marina) Starmans-Gelijns burgemeester