Raadsvoorstel Gemeentelijk Waterplan

Raadsvoorstel Datum Raadsvergadering: Agenda nr: Onderwerp

Gemeentelijk Waterplan

Van:

Jeffrey Broeders

Telefoonnummer:

4515

Email:

Jeffrey.Broeders@etten-leur.nl

Aan de leden van de raad. Voorstel 1.

Het Gemeentelijk Waterplan 2024-2028 vast te stellen;

2.

De lasten voortkomend uit dit Gemeentelijk Waterplan vanaf 2024 te dekken vanuit de rioolheffing welke we jaarlijks berekenen bij het opstellen van de begroting.

Inleiding In 2023 loopt het huidige verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) 2019-2023 af. Daarom stelden we een nieuw plan op. Het is een plan met een iets andere opzet en een andere naam: het Gemeentelijk Waterplan 2024-2028. Het maken van een nieuw vGRP is niet meer verplicht als de Omgevingswet van kracht wordt. Die wet regelt dan voor een beperkt deel de rioleringszorg, maar dekt niet de volledige lading. Daarom maakten we een volwaardig plan. Het Gemeentelijk Waterplan sluit aan bij de Omgevingsvisie en kan in losse delen ook overgenomen worden in de Omgevingsprogramma's en Omgevingsplannen. In het plan liggen de zorgtaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater vast. Dit is een voortzetting van de afspraken over zorgtaken in het uitgaande vGRP. Daarnaast is specifiek gekeken naar de bijdrage vanuit riolering aan klimaatadaptatie. Maatregelen die te droge of te natte situaties tegengaan hebben doorgaans ook een positief effect op de riolering. Om riolering aan te leggen en te beheren stelden we een budget vast. Dit budget leidt tot een rioolheffing die we jaarlijks bij de begroting berekenen en innen bij inwoners en bedrijven.

Beoogd effect en evaluatie: We beogen met dit voorstel de zorgtaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater de komende vijf jaar te verankeren. Daarbij doen we bij de begroting jaarlijks een voorstel voor een passende rioolheffing om het Gemeentelijk Waterplan uit te voeren. We evalueren het Gemeentelijk Waterplan jaarlijks via de planning- en controlcyclus. We bekijken dan intern ook of plannen op schema liggen en of er, onder andere door ontwikkelingen, eventueel wijzigingen nodig zijn. Argumenten 1.1. Het Gemeentelijk Waterplan biedt duidelijkheid en zekerheid Met het Gemeentelijk Waterplan regelen we in een keer een hoop belangrijke zaken. Het plan bevat de zorgplichten, visies, uitgangspunten en afspraken over riolering. Het Gemeentelijk Waterplan is daarmee klaar voor de toekomst. De onderdelen van het plan zijn ook te verdelen naar de Omgevingsvisie, Omgevingsplannen en het Omgevingsprogramma. Zo sluit het Gemeentelijk Waterplan ook aan bij de Omgevingswet. Het rioolstelsel is in goede staat. Het belangrijkste doel van het plan is het op orde houden van het rioolstelsel en alle bijbehorende voorzieningen. Met dat systeem kunnen we aan alle zorgplichten voldoen. We houden het stelsel in goede staat door stapsgewijze vernieuwing van de riolering in bestaande gebieden. Vanwege de ambities van Etten-Leur om uit te breiden verwachten we ook aanleg van nieuwe riolering.

Een van de belangrijkste ontwikkelingen is het aanpassen naar het veranderend klimaat. Dat heet ook wel klimaatadaptatie. Met de Hemelwaterverordening regelen we dit voor nieuwe gebouwen en nieuwe openbare ruimte al aan het begin. In het bestaande gebied willen we het ook mogelijk maken om maatregelen uit te voeren. Daarom spreken we waar mogelijk af welke bijdrage er vanuit het rioleringsbudget naar maatregelen voor klimaatadaptatie gaat. De bijdrage is alleen voor maatregelen die ook duidelijk positief effect op het riool hebben. Op basis van alle onderdelen in het Gemeentelijk Waterplan rekenden we de kosten opnieuw door. 2.1. Verantwoorde kostendekking uit rioolheffing Met de rioolheffing dekken we de kosten voortkomend uit het Gemeentelijk Waterplan. De heffing bestaat uit twee delen, een vast bedrag en een variabel bedrag: •

Een vast bedrag voor een perceel dat in hoofdzaak tot woning dient;

•

Een vast bedrag voor een perceel dat in hoofdzaak niet tot woning dient;

•

Een variabel bedrag per m3 als het waterverbruik meer dan 500 m3 is. Dit is voor percelen die niet in hoofdzaak tot woning dienen en voor recreatieterreinen en verzorgings- en verpleegtehuizen. Het variabele bedrag komt bovenop het vaste bedrag.

We bepalen de hoogte van het vaste bedrag door voor elk type onderdeel dat uitmaakt van de riolering een afschrijvingstermijn af te spreken. De kosten voor de oorspronkelijke investering verdelen we dan in gelijke delen over de hele afschrijvingstermijn.

De rioolheffing in 2024 zal gelijk of lager zijn aan de heffing in 2023. Bij de begroting bepalen we de exacte hoogte. Daarbij houden we rekening met de daadwerkelijke inflatie, de rentestand, nieuwe ontwikkelingen en eventuele mee- en tegenvallers. Alternatieven/varianten 1.1. Geen Gemeentelijk Waterplan 2024-2028 vaststellen De Omgevingswet heeft de mogelijkheid om geen Gemeentelijk Waterplan vast te stellen. Wij adviseren dit niet. Het zal leiden tot minder mogelijkheid tot sturing en biedt geen zekerheid voor de bijbehorende financiën. Kanttekeningen en risico’s We namen al kanttekeningen en risico's op bij de argumenten en de alternatieven/varianten. Daarnaast zijn er de volgende risico's: •

We houden rekening met klimaatverandering en volgen de ontwikkelingen. Toch kan het zijn dat we iets niet voorzien hebben. Bij zeer sterke omslag van de klimaatveranderingen bestaat de mogelijkheid dat we onze uitgangspunten over te nemen maatregelen moeten herzien.

•

De afgelopen jaren was het aanbod van rioolspecialisten beperkt. Deze ontwikkeling is nog niet veranderd. Op termijn kan blijken dat we niet voldoende personeel kunnen aannemen of tijdelijk kunnen inhuren. In dat geval bestaat de mogelijkheid dat we onze uitgangspunten over het aantal uit te voeren projecten moeten herzien.

•

Bij het opstellen van het Gemeentelijke Waterplan waren er sterken schommelingen bij inkoopprijzen en rente. We werkten daarom bij de berekeningen met standaardwaarden, deze zijn terug te vinden in het Gemeentelijk Waterplan. De daadwerkelijke ontwikkelingen van prijzen en rente hebben invloed op de hoogte van de jaarlijks vast te stellen rioolheffing.

Toelichting Financiële toelichting We dekken de kosten van het Gemeentelijk Waterplan uit de rioolheffing. We berekenen deze jaarlijks bij het opstellen van de begroting. Juridische toelichting Met het Gemeentelijk Waterplan geven we als gemeente invulling aan onze zorgplicht op grond van onder andere de Waterwet. Ook geven we aan op welke wijze wij dit gaan uitvoeren. Het plan is niet vrijblijvend. Inwoners zouden dit plan kunnen gebruiken om de gemeente aansprakelijk te stellen voor schade aan hun woning als in de praktijk blijkt dat gemeente de eigen afspraken, doelen of normen uit het plan niet of onvoldoende haalt. Bijvoorbeeld ten aanzien van de gewenste grondwaterstand. Of de gemeente in een concreet geval aansprakelijk is voor eventuele schade hangt overigens van nog veel meer omstandigheden af.

Personele toelichting We zetten tijdelijk extra personeel in om achterstanden in de administratie van het riool in te lopen. Dit dekken we uit de rioolheffing. Duurzaamheid Het Gemeentelijk Waterplan gaat, meer dan de voorganger vGRP, in brede zin over water. Daarvoor sluiten we ook aan bij de Visie Klimaatadaptatie en de Hemelwaterverordening. In het waterplan houden we rekening met klimaatontwikkelingen. Ook regelen we de bijdrage aan maatregelen tegen droogte en overstroming eenduidiger. Planning In 2024 starten we met de uitvoering van het Gemeentelijk Waterplan. Communicatie en participatie Communicatie Na besluit van de raad zullen we het Gemeentelijk Waterplan intern via Yell en Teams bekend maken. Extern publiceren we het op de website van de gemeente. Ook stellen we het definitieve plan beschikbaar aan het Waterschap. Participatie We stelden het Waterplan op in een werkgroep met onder andere specialisten voor duurzaamheid, groen, klimaat, financiën, riolering en verharding. Ook betrokken we Waterschap Brabantse Delta bij het opstellen. Bijlagen 1.

Gemeentelijk Waterplan Etten-Leur 2024-2028

Etten-Leur, 23 mei 2023 burgemeester en wethouders,

drs. C. (Cor) Smits gemeentesecretaris

drs. M.L. (Mark) Verheijen burgemeester (wnd)