Raadsvoorstel

Raadsvoorstel Datum Raadsvergadering: Agenda nr: Onderwerp:

Vaststellen mobiliteitsplan 'Samen onderweg naar 2040'

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Schouw

Van:

Kitty van Baaren

Telefoonnummer:

4205

Email:

kitty.vanbaaren@etten-leur.nl

Aan de leden van de raad. Voorstel 1. Het mobiliteitsplan 'Samen onderweg naar 2040' vaststellen; 2. Kennis te nemen van het meerjaren uitvoeringsprogramma (MUP) 2026-2030 mobiliteit; Inleiding In 2022 stelden we de omgevingsvisie vast. Hierin staat welke kant we op willen met de gemeente Etten-Leur in het jaar 2040. Een onderdeel van die visie is mobiliteit. Hierin staat bijvoorbeeld dat we meer willen inzetten op duurzame mobiliteit zoals lopen en fietsen. De omgevingsvisie werkte we eerst verder uit in de mobiliteitsvisie (vastgesteld 2024) en nu in een mobiliteitsplan. Bij het opstellen van het mobiliteitsplan gebruikten we beleidsdocumenten, spraken we met stakeholders, raadsleden en met inwoners van de gemeente. In de mobiliteitsvisie beantwoordden we de vraag waarom we iets willen doen in Etten-Leur. Hier kwamen ambities uit voor Etten-Leur. In het mobiliteitsplan werkten we uit hoe we deze ambities gaan waarmaken. We vertaalden deze ambities naar doelen en acties. Deze doelen en acties werkten we verder uit naar een meerjaren uitvoeringsprogramma. Hierin werkten we de wat-vraag uit: wat gaan we doen, welke maatregelen gaan we nemen en wat gaat dat kosten. Dit resulteert in een document met daarin voor de komende vijf jaar een overzicht van alle maatregelen vanuit het mobiliteitsplan met daarbij een prioritering en een kostenoverzicht.

Als het gaat om verkeer en verkeersveiligheid in Etten-Leur dan gaat er eigenlijk al veel goed. Dit blijkt ook uit de goede voorbeelden die inwoners noemen. Zo liggen bijvoorbeeld langs al onze 50 kilometer per uur wegen vrijliggende fietspaden. Het gaat vooral nog om het verder verbeteren van de al goede infrastructuur. Voorrangsregelingen voor fietsoversteekplaatsen zijn bijvoorbeeld niet niet overal gelijk en dat geeft onduidelijkheid. Ook de toegankelijkheid van de openbare ruimte

kunnen we verbeteren voor mensen met een beperking. Hier zetten we dan ook op in, naast de grote projecten als de nieuwbouwwijk Haansberg met bijbehorende infrastructuur en de aanleg van een tunnel onder het spoor door en de oostelijke randweg. Beoogd effect en evaluatie: Dit voorstel draagt bij aan de doelstellingen uit het raadsprogramma:

•

De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen.

•

De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden.

Ook draagt het bij aan de doelen uit het college-uitvoeringsprogramma: 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelijkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd.

Het opstellen van een verkeers- en vervoersplan (= mobiliteitsplan) is ook als actie benoemd in het college-uitvoeringsprogramma: Wij maken een verkeers- en vervoerplan (= mobiliteitsplan) waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Argumenten 1.1 Door het mobiliteitsplan vast te stellen dragen we zorg voor een goede en veilige mobiliteit in Etten-Leur in 2040. Recent is de mobiliteitsvisie vastgesteld. Door deze nieuwe visie en de doorvertaling naar een nieuw mobiliteitsplan kunnen we gestructureerd maatregelen nemen. Ook werken we meer op basis van risico's, waarbij we kijken waar het risico op ongevallen hoog is. Zo kunnen we van te voren maatregelen nemen.

1.2 Het mobiliteitsplan is een gezamenlijke opgesteld plan en wordt gedragen door een participatietraject. Het mobiliteitsplan is een verdere uitwerking van de omgevingsvisie die we in 2022 vaststelden en de mobiliteitsvisie. Het mobiliteitsplan is integraal opgesteld en alle beleidsvelden zijn erbij betrokken.

Voor de mobiliteitsvisie hebben we een uitgebreide participatie gehouden. De verslagen hiervan zijn als bijlage toegevoegd aan de mobiliteitsvisie. Veel hiervan gebruikten we als input voor het opstellen van het mobiliteitsplan.

Er is voor het opstellen van het plan een bijeenkomst gehouden met stakeholders en met gemeenteraadsleden. Daarnaast is er een enquête gehouden om loop- en fietsroutes naar werk, school en sport in beeld te brengen. Hier reageerden 176 mensen op.

2.1 Door te werken met een meerjaren uitvoeringsprogramma (MUP) liggen voor de komende jaren de maatregelen en prioriteiten voor mobiliteit vast en is inzichtelijk hoeveel budget hiervoor nodig is.

Etten-Leur heeft hoge ambities als het gaat om mobiliteit. Die legden we vast in de mobiliteitsvisie en in het mobiliteitsplan. In het meerjaren uitvoeringsprogramma (MUP) maakten we een overzicht van alle maatregelen bij de ambities. Ook koppelden we hieraan een prioriteit, jaar van uitvoering en een bedrag.

Het is de bedoeling om de maatregelen in de komende 10 jaar uit te voeren. We begrijpen dat de gemeenteraad en het college wensen en ambities heeft en die ook zo snel mogelijk wil uitvoeren. We moeten echter bepalen welke acties we kunnen uitvoeren met de huidige capaciteit en welke maatregelen prioriteit hebben.

We bepaalden de prioriteiten 1, 2 en 3 voor de maatregelen voor de komende vijf jaar. Bij het bepalen van prioriteit 1 keken we naar prioriteiten vanuit de gemeenteraad, wat vanuit het participatietraject naar voren kwam en wat er landelijk speelt. Prioriteit 1 maatregelen zijn maatregelen waar we niet omheen kunnen. Die moeten bijvoorbeeld omdat het landelijk speelt, omdat het is vastgelegd in beleid of in het raadsprogramma of omdat het onveilige situaties oplevert. Het gaat bijvoorbeeld om:

•

het autoluw maken van de Markt;

•

onderzoeken naar de aanleg van randwegen;

•

het toepassen van het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Maas (deelvervoer) en de Personenauto - in die volgorde zodat we meer duurzame mobiliteit stimuleren);

•

Onderzoek naar de invoering van 30 kilometer per uur op hoofdwegen;

•

Inventarisatie van alle verkeersborden en weghalen van overbodige verkeersborden;

•

Aanleg van toegankelijke routes voor voetgangers;

•

Veiliger maken van fietsoversteken door gelijke voorrangsregelingen;

•

Aanpak onveilige wegvakken en kruispunten.

Prioriteit 2 zijn belangrijke maatregelen, maar die hoeven niet gelijk opgepakt te worden, zoals: • Aanleg mobiliteitshubs en plaatsen van deelauto's; • Onderzoek naar 'grijze wegen' (wegen die niet voldoen aan de landelijke inrichtingseisen); • Aanpassen fietspaden (doen we bij onderhoud); • Parkeerplaatsen efficiënter benutten. Ook staan hier gedragscampagnes en educatie onder waar we al mee bezig zijn zoals het Brabants Verkeersveiligheidslabel op basisscholen en Groen Licht! op kinderdagverblijven en de acties van Veilig Verkeer Nederland.

Prioriteit 1 en 2 zijn nodig om uit te voeren en prioriteit 3 zien we als 'nice to have' (mooi meegenomen). Deze hebben een lagere prioritering omdat we niet alles kunnen uitvoeren rekening houdend met de capaciteit. Onder prioriteit 3 vallen bijvoorbeeld: • • • • •

pilot doen met een schoolstraat bij een basisschool; uitvoeren potentieonderzoek stadslogistiek; onderzoek naar vervoersarmoede; verkeerskundige evaluatie van de verkeerslichten; onderzoek naar ontbrekende schakels in het fietsnetwerk.

2.2 We updaten het MUP elke twee jaar Het MUP dat er nu ligt is voor de komende vijf jaar opgesteld. We weten dat er op het vlak van mobiliteit veel gebeurd. Zowel landelijke ontwikkelingen en trends als lokale ontwikkelingen en prioriteiten. Het is de bedoeling dat het we dit MUP elke twee jaar updaten. We bekijken dan samen met de gemeenteraad waar de prioriteiten liggen en wat we de komende twee jaar kunnen uitvoeren. Hierbij moeten we rekening houden met aan de ene kant het beschikbare budget en aan de andere kant de beschikbare capaciteit bij het team verkeer.

We betrekken uw raad bij het maken van keuzes in de prioritering, zodat u richting geeft aan het college. Het vaststellen van het uitvoeringsprogramma is een aangelegenheid van het college omdat dit uitvoering geeft aan het vastgestelde beleid.

Alternatieven/varianten Er zijn geen alternatieven of varianten. Kanttekeningen en risico’s 1) Risico voor uitvoering is krapte op de arbeidsmarkt en te kort aan goed opgeleide verkeerskundigen. De vacature (junior) verkeerskundige wordt uitgezet (akkoord kadernota). We hopen deze snel in te vullen.

2) In dit plan gaan we uit van het aanleggen van een tunnel en randwegen rondom Etten-Leur. Dit om doorgaand verkeer zoveel mogelijk af te wikkelen buiten de kern om. Er zijn op dit moment nog geen definitieve besluiten genomen over het aanleggen van een tunnel of randwegen. Het is een risico dat deze er niet komen. Het gevolg is dat we de centra niet autoluwer kunnen maken en bepaalde wegen overlast blijven ervaren van het verkeer.

3) We gaan ook uit van een aantal gedragsveranderingen. We willen mensen stimuleren meer met de fiets en te voet te reizen in Etten-Leur. Daarnaast zetten we in op meer gebruik van openbaar vervoer en het delen van vervoer zoals auto's of bakfietsen. Het veranderen van gedrag is lastig. Dit is een risico, omdat het dan niet lukt om bijvoorbeeld meer groen te realiseren op plaatsen waar nu auto's rijden en parkeren. We zetten daarom in op gedragscampagnes bijvoorbeeld door probeeracties voor deelauto's en door te experimenteren met groene vlonders die we tijdelijk op parkeerplaatsen plaatsen. Deze acties hebben op dit moment wel prioriteit 3 in het MUP.

4) In het mobiliteitsplan namen we een wegencategoriseringskaart op. Hierop staat welke wegen welke snelheid en functie krijgen. Een aantal wegen in het centrum staan hierop vermeld als GOW30 wegen: wegen met een gebiedsontsluitende functie en een maximale snelheid van 30 kilometer per uur. Dit zijn nu nog 50 kilometer per uur wegen. Denk aan de Rode Poort, Beiaard, Kattestraat, Aletta Jacobslaan en Statenlaan. We onderzoeken of het mogelijk is om op deze wegen de snelheid te verlagen. Het voordeel hiervan is dat de wegen minder overlast veroorzaken voor de aanwonenden en dat voetgangers de weg makkelijker kunnen oversteken. We willen echter niet dat het verlagen van de snelheid nadelige gevolgen heeft voor andere wegen of voor aanrijtijden van openbaar vervoer en hulpdiensten.

5) Op de kaart met het met een netwerk voor landbouw- en vrachtverkeer ontbreken nog enkele schakels. Het is niet zeker of we deze schakels kunnen realiseren. Een van de belangrijkste schakels in het noordwestelijk deel is een noordelijke randweg. Deze schakel is nodig als alternatieve route, willen we op andere wegen een verbod instellen voor landbouw- en vrachtverkeer.

Toelichting 1) We brachten in beeld wat alle acties uit het mobiliteitsplan kosten, in welk jaar we de kosten verwachten en of dit exploitatie- of investeringskosten zijn.

De kosten per jaar staan in het MUP. We splitsten in het MUP de investerings- en exploitatiekosten uit. We maakten hier ook een aparte tabel van die per jaar aangeeft hoeveel investerings- of exploitatiekosten nodig zijn. Deze is bijgevoegd. De totale investerings- en exploitatiekosten voor de komende 5 jaar zijn 2.360.000 euro. Deze zijn onder verdeeld in 1.355.000 euro investeringskosten en 1.005.000 euro exploitatiekosten.

Er zijn nog een aantal PM-posten benoemd zoals kosten voor het aanpassen van wegen als we van 50 kilometer per uur naar 30 kilometer per uur gaan en de inrichting van mobiliteitshubs. Hiervan weten we de kosten op dit moment nog niet. Die kosten weten we pas na onderzoek of studie. Indien nodig vragen we hier extra budget voor.

2) De financiële consequenties van het mobiliteitsplan en het uitvoeringsplan nemen we mee bij het vaststellen van de begroting voor 2026. De kosten vanuit het MUP voor 2026 zijn 153.000 euro investeringskosten en 295.000 euro exploitatiekosten. Voor het jaar 2026:

•

is er geen nieuwe investering nodig;

•

aan exploitatiekosten is er 237.000 euro nodig.

Vanuit het oude Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan uit 2013 is er nog een investeringskrediet. Jaarlijks komt hier 100.000 euro bij vanuit de begroting. Hierin zit in 2026 518.000 euro. Deze investering hernoemden we al Mobiliteitsplan en benutten we nu voor het MUP. De reden dat dit bedrag is opgelopen is dat er geen uitvoeringsprogramma meer aanwezig was voor het oude plan. Voor de komende 5 jaar is hierin 918.000 euro beschikbaar. Het benodigde extra investeringskrediet voor de komende 5 jaar is dan 437.000 euro (exclusief de PM posten).

Het bedrag van de kleine verkeersmaatregelen van 58.000 euro per jaar benutten we voor het Mobiliteitsplan. We zetten dit in om op een gestructureerde manier knelpunten aan te pakken.

Naast het Mobiliteitsplan budget zijn er ook zijn er kredieten voor:

•

'voorbereiding hoofdwegenstructuur' en 'omgevingsvisie verbetering hoofdwegennetwerk'. Deze investeringen benutten we voor bijvoorbeeld het maken

van een ontwerp voor het dichtzetten van de spoorwegovergang Lichttorenhoofd en de aanpassingen aan wegen rondom de nieuwbouwwijk Haansberg. •

'reserve infrastructurele oplossingen'. Hierin sparen we voor de aanleg van de tunnel en oostelijke randweg. Op dit moment zit hierin 4.000.000 euro. Hier komt dit jaar nog 1,5 miljoen euro extra bij.

Voor deze projecten vragen we dus via het MUP geen extra middelen aan.

3) Door het vaststellen van de mobiliteitsplan ontstaat er een toetsingskader voor ontwikkelingen en plannen. Duurzaamheid Het thema duurzaamheid is een belangrijk onderdeel van het plan. Een van de ambities is duurzame mobiliteit: het meer inzetten op lopen en fietsen en andere duurzame vormen van mobiliteit. Het uitvoeren van het mobiliteitsplan leidt tot een meer duurzame inrichting van woonwijken en het winkelcentrum van Etten-Leur. Bijvoorbeeld door meer ruimte voor groen en verblijven en minder voor de auto. Planning In de startnotitie voor de participatie was een planning opgenomen. Helaas haalden we deze niet.

Zowel de mobiliteitsvisie als het mobiliteitsplan wat we kregen van het adviesbureau voldeden niet aan onze wensen. We misten vooral de Etten-Leurse situatie in de visie en het plan. Deze zijn beiden daarom een groot aantal keer aangepast. Hierover hadden we gesprekken met het adviesbureau in het bijzijn van de teamleider. Het vaststellen van het mobiliteitsplan liep hierdoor een flinke vertraging op. We namen meer tijd om een beter plan op te stellen. We kozen ervoor om zelf het mobiliteitsplan af te schrijven. Het meerjaren uitvoeringsprogramma (MUP) stelden we geheel zelf op.

De planning voor het uitvoeren van de maatregelen is opgenomen in het MUP. Hierin staat per jaar welke maatregelen we uitvoeren. Over 2 jaar - in 2027 - komen we terug bij de gemeenteraad om het MUP door te nemen. Communicatie en participatie Voor het opstellen van de mobiliteitsvisie, het mobiliteitsplan en het uitvoeringsplan stelden we een startnotitie op. Hierin staat uitgebreid hoe we het participatieproces doorliepen. Deze is besproken in de gemeenteraad. We organiseerden samen met de raad een werkatelier met stakeholders, raadsleden, actiegroepen en maatschappelijke organisaties. Ook organiseerden we een werkatelier

met de beleidsmedewerkers intern. De beleidsmedewerkers konden op verschillende momenten op het plan reageren.

Er is een pagina aangemaakt op www.etten-leurmakenwesamen.nl over het proces voor het op- en vaststellen van de mobiliteitsvisie, mobiliteitsplan en uitvoeringsprogramma (MUP). Hier publiceren we ook het vastgestelde mobiliteitsplan en uitvoeringsprogramma (MUP). Bijlagen • • • •

Mobiliteitsplan 'Samen onderweg naar 2040' Meerjaren Uitvoeringsprogramma 2026-2030 Kosten Meerjaren Uitvoeringsprogramma mobiliteitsplan Etten-Leur Lopende Acties 2025

Etten-Leur, 12 augustus 2025 burgemeester en wethouders,

{{esl:Signer1:capture:size(300,90)}}

{{esl:Signer2:capture:size(300,90)}}