Raadsinformatiebrief Bijlage 3 - verslag meedenkgroep 3 juli 2024

Verslag meedenkgroep AZC 3 juli 2024 Bestuursovereenkomst (nog in concept) - De Bestuursovereenkomst is nog in concept. De gesprekken met het COA lopen nog en de aanpassingen kunnen nog worden gedaan en toegevoegd. - De bestuursovereenkomst is het document waar op hoofdlijnen de afspraken tussen het COA en de gemeente over het AZC worden gemaakt. De meer specifieke uitwerking op thema’s staan in de aanvullende werkafspraken en het veiligheidsplan. - In het AZC komen 250 personen te wonen. Er zijn iets meer plekken beschikbaar, zodat het COA flexibel kan zijn met het indelen van gezinnen. - In het AZC komt een afspiegeling van de asielzoekers die op dat moment binnenkomen in Nederland. - Het AZC blijft in principe drie jaar. Dit kan worden verlengd tot 5 jaar. Aanvullende werkafspraken (nog in concept) - Ook de werkafspraken zijn nog in concept. In de werkafspraken kunnen onder andere staan: - Communicatie voor en na ingebruikname van het AZC. In principe is de gemeente verantwoordelijkheid voor de communicatie met inwoners voor ingebruikname van het AZC en het COA na ingebruikname. - Er komen overleggen met de gemeente en met een overlegcommissie. Deze overleggen worden periodiek afgesproken. - Er worden afspraken gemaakt over de bereikbaarheid van het COA en klachtenafhandeling. - Een basis over veiligheid met een verwijzing naar het veiligheidsplan.

- Wat wordt er geregeld rondom de begeleiding van de bewoners AZC? (dagbesteding, recreatie, taalles, fietsles, werving vrijwilligers) - Voor onderwijs ligt de verantwoordelijkheid bij de gemeente. Het basisonderwijs wordt in Etten-Leur geregeld (nieuwkomersklas Hasselbraam), Middelbaar onderwijs lokaal als ze de taal al beheersen, anders gaan ze eerst naar Breda. - Gezondheidszorg: een huisarts heeft spreekuur op locatie. COA kijkt nog naar een mobiele tandarts. - Er komen huisregels voor de bewoners met daarbij ook maatregelen als niet aan de regels wordt gehouden. - Er komt ook een noodplan voor op de locatie zelf (bijv. als er brand is). Veiligheidsplan (nog in concept) - We bespraken het voorbeeld uit de gemeente Peel en Maas: wat de gemeente betreft nemen we nagenoeg alles over. Dit plan spreekt ons erg aan. Het gaat over sociale en fysieke veiligheid. Het doel is het beperken van veiligheidsrisico’s op en rondom het AZC. - Extra veiligheidsoverleg: er komt een kernteam veiligheid die in het begin vaak bij elkaar komt om de vinger aan de pols te houden. - Een keer in de zes weken stuurt het COA een nieuwbrief naar (betrokken) omwonenden - In het veiligheidsplan staat beschreven hoe er moet worden gegaan met klachten, incidenten en calamiteiten. Hier staat ook in wie welke rol dan op zich neemt.

-

Er staat een overzicht van alle maatregelen in het veiligheidsplan die op en rondom de locatie worden genomen rondom veiligheid.

Na de toelichting vanuit de gemeente hebben we afgesproken dat we het eerst gezamenlijk over de veiligheid gaan hebben en in een volgend overleg dieper ingaan op de integratie. Opmerkingen meedenkgroep ▪ Mogen de asielzoekers 24/7 in- en uitlopen? Gemeente: Ja, dat mogen ze. Er komen wel huisregels. Hier staan onder andere afspraken in over stilte-uren in de nacht. ▪ Wat is het uitgangspunt van deze discussie? Richten we ons op de ruime meerderheid die zich gewoon gedraagt? Of op de enkelen die zich mogelijk niet gedragen? Gemeente: We gaan er ook vanuit dat het goed gaat. We willen wel goede afspraken maken voor die situaties waarin het niet goed loopt. Dat moet je goed vastleggen. In de huisregels, maar dus ook in de bestuursovereenkomst en veiligheidsplan. ▪ Artikel 4 moet worden aangepast in de bestuursovereenkomst (kijk naar het voorbeeld gemeente Hardenberg of Tubbergen). De gemeente moet ook de overeenkomst op kunnen zeggen. Gemeente: Wellicht kunnen we een escalatieladder opstellen (we hoorden een voorbeeld van de gemeente Zundert). ▪ Dagbesteding is ook heel belangrijk, daar moet ook iets mee gedaan worden. Gemeente: We willen ervoor zorgen dat mensen zo snel mogelijk gaan werken en anders vrijwilligerswerk kunnen doen. Hierover gaan we afspraken maken met het Werkplein. Als gemeente willen we hier veel aandacht voor. Na een half jaar mogen asielzoekers werken.

Daar willen we aandacht aan geven, niet alleen richting de asielzoekers, maar zeker ook richting werkgevers. Mensen krijgen wellicht in hun periode hier een verblijfsstatus en moeten misschien nog even blijven omdat er nog geen huis beschikbaar is. ▪ Ik wacht het veiligheidsplan specifiek voor Etten-Leur graag af en wil ook weten hoe we kunnen opschalen als er iets gebeurt. Gemeente: Dat is prima. We komen met een eigen veiligheidsplan. De locatie wordt een aandachtslocatie voor de hulpdiensten. ▪ Er moet aandacht voor mogelijke overlastlocaties, zoals bij de Lidl, bankjes AH, Johan Cruijff court, het overdekte winkelcentrum, het NS station en het busstation. ▪ Het COA moet inzicht verschaffen in de aard en aantallen van incidenten (bijvoorbeeld geweld, intimidatie, diefstal, overlast etc.). Dit als escalatieladder nemen en bij een toename van zoveel incidenten de samenwerking opzeggen. Dit wordt gedeeld in het kernteam veiligheid, tijdens het bestuurlijke overleg, met het omwonendenoverleg. ▪ Er moet aandacht zijn voor snelle opschaling van politie en veiligheidsregio: vooraf al goed nadenken wat er qua capaciteit bij welke opschaling nodig is. Niet op het moment af laten hangen, dan wordt er te laat gehandeld. ▪ Incidenten moeten worden gemeld en bijgehouden, zodat je daar consequenties aan kunt verbinden.

▪ Kijk naar een ontsnappingsclausule: wanneer mag de gemeente de stekker eruit trekken? Maak een escalatieladder. Hier scherpe afspraken over maken.

▪

▪

▪

▪ ▪ ▪

▪ ▪

Een ander idee: na 3 jaar een evaluatie doen en dan pas eventueel verlengen. Na drie jaar sowieso met de evaluatie terug naar de raad en bespreken of er verlenging plaats kan vinden of niet. Elk jaar naar de raad en evalueren is nog beter. Kunnen er toezeggingen worden gedaan om lokaal het bedrijfsleven te betrekken? Door Raam/mantelovereenkomsten vanuit het COA is dat moeilijk. De gemeente gaat vragen aan het COA welke dat zijn, zodat we ruimte kunnen vinden waar wel lokale samenwerking mogelijk is. Aan het COA kan worden gevraagd waar extra capaciteit voor veiligheid, straatcoaches etc. bij hen ligt. Zeker met een locatie met arbeidsmigranten dichtbij, moet je eisen dat het COA gaat praten met de locatie arbeidsmigranten. het COA kan in sommige gevallen extra capaciteit inzetten. Hier zijn voorbeelden van. In dit geval dient het COA die ook op vraag van de gemeente beschikbaar te stellen. Maak de afspraken met het COA zo veel mogelijk afdwingbaar. Hoe gaat het COA om met mensen met trauma’s? Gemeente: Op de locatie wordt hierop ingespeeld. Er kan een situatie zijn dat de politie (of iemand anders) moet ingrijpen, is het belangrijk om de taal te spreken. Los van de taal, verschilt de cultuur enorm. Ook tussen de asielzoekers zelf. Daar moeten we goed rekening mee houden. Maak gebruik van hun eigen cultuur om ervoor te zorgen dat ze onze cultuur ook begrijpen en accepteren.

De meedenkgroep heeft aangekaart dat 1 beveiliger overdag op locatie van het AZC te weinig is. De meedenkgroep heeft aangekaart dat er in de bestuursovereenkomst moet staan dat het zeer duidelijk en meetbaar moet zijn wat een evenwichtige samenstelling van asielzoekers precies is. Zo niet, heeft de gemeente geen enkele stok in handen als er meer dan gemiddeld veilige landers komen.