Mobiliteitsvisie (20240125_ETL014_RAP_VKR_Mobiliteitsvisie Etten-Leur 2040 V2.0_HR)

Deze cijfers benadrukken de aanwezigheid van kwetsbare verkeersdeelnemers in Etten-Leur, met een specifieke focus op jongvolwassenen en ouderen. Het is van groot belang om deze groepen in het verkeersveiligheidsbeleid extra aandacht te geven.

Afbeelding 3 Verkeersslachtoffers per leeftijdscategorie van 1 januari 2014 t/m 3 januari 2024. Bron: Viastat.

Afbeelding 4 toont het aantal verkeersslachtoffers per modaliteit in de jaren 2014 t/m 2023. ViaStat heeft ongevallen waarbij de vervoerswijze niet is geregistreerd samengevoegd in de categorie overige vervoerswijze. In de groep kwetsbare vervoerswijzen valt meer dan de helft van de verkeersslachtoffers.

Hieronder vallen voetgangers, fietsers, e-bikers en bromfietsers+. Deze kwetsbare verkeersdeelnemers vereisen aandacht in het verkeersveiligheidsbeleid.

Afbeelding 4 Verkeersslachtoffers per modaliteit van 1 januari 2014 t/m 3 januari 2024. Bron: Viastat.

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

28

4 PARTICIPATIE 4.1 INLEIDING Bij het opstellen van de mobiliteitsvisie hebben we nauw samengewerkt met de gemeenschap om te onderzoeken wat zij belangrijk vinden. Dit deden we op verschillende manieren in een participatietraject: •

•

•

Een online enquête: We hebben de inwoners gevraagd naar hun reisgewoonten, problemen die ze ervaren en goede voorbeelden binnen de gemeente. In het tweede deel van de enquête (fase 2) gingen we dieper in op onderwerpen zoals de routes die ze het meest gebruiken. Wijkbezoeken: We hebben directe gesprekken gevoerd met mensen op straat, bij markten en supermarkten om hun ervaringen met mobiliteit te horen. We wilden ervoor zorgen dat zelfs de mensen die normaal gesproken minder gehoord worden, hun stem konden laten horen. Hun mening is net zo belangrijk voor het vormgeven van ons mobiliteitsplan. Werkateliers: Samen met de gemeenteraad, participatiegroep en beleidsmakers hebben we sessies gehouden waarbij we nadachten over hoe we invulling konden geven aan de doelen en belangrijke punten die we in de mobiliteitsvisie wilden opnemen.

De ideeën en meningen die we hebben verzameld tijdens deze participatiemomenten worden meegenomen bij het bepalen van wat we willen bereiken en welke punten prioriteit moeten krijgen, zowel in de mobiliteitsvisie als in het Mobiliteitsplan. Het is belangrijk dat iedereen in de gemeenschap gehoord wordt, zodat ons mobiliteitsbeleid echt aansluit bij wat de inwoners nodig hebben.

4.2 ONLINE ENQUÊTE In september 2023 hebben 571 inwoners van de gemeente Etten-Leur deelgenomen aan de online mobiliteitsenquête. In de enquête vroegen we inwoners van Etten-Leur naar het gebruik van verschillende vervoerswijzen, de redenen hiervan en de motieven. Tot slot hebben deelnemers de mogelijkheid gehad om op een kaart aan te geven op welke locatie(s) sprake is goede voorbeelden en van knelpunten op het gebied van verkeer, met daarbij de reden en eventuele toelichting. In dit deel van het hoofdstuk participatie zijn de resultaten van de enquête samengevat. De volledige rapportage van deel 1 van de mobiliteit enquête staat in Bijlage 1.

Persoonskenmerken De mobiliteitsenquête is ingevuld door 571 personen. Het totaal aantal inwoners van de gemeente Etten-Leur in 2022 is 44.152. Dat betekent een respons van 1,3% van het totaal aantal inwoners van de gemeente. • De leeftijdsgroepen vanaf 26 tot 75 jaar zijn goed vertegenwoordigd in de enquêteresultaten. De jongere (13 tot 25 jaar) en oudere (75 jaar en ouder) leeftijdsgroepen zijn met deze online enquête minder goed bereikt. • Inwoners uit de wijken Grauwe Polder (1), Hooghuis (2) en Sanderbanken (3) hebben de enquête veelvuldig ingevuld, in de andere wijken was de respons lager (minder dan 50 respondenten per wijk).

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

29

Keuze vervoerswijze en redenen In de enquête is gevraagd of de respondenten gebruik maken van bepaalde vervoersmiddelen om zich binnen de gemeente te verplaatsen naar een bestemming. Per vervoerswijze is aangegeven waarom mensen wel of geen gebruik van maken.

Belangrijkste redenen om de auto te gebruiken: • Flexibiliteit. • Gemak. • Grote afstanden. • Beschutting bij slecht weer. Belangrijkste reden om niet met de auto te gaan: • Geen auto in bezit

Lopen 509 respondenten geven aan wel eens naar een bestemming binnen de gemeente te lopen, hiervan hebben 499 respondenten één of meerdere redenen hiervoor gegeven. 45 respondenten loopt nooit naar een bestemming, hiervan hebben 43 respondenten één of meerdere redenen voor gegeven. Belangrijkste redenen om te lopen: • Korte afstanden. • Goed voor de gezondheid. Belangrijkste reden om niet te lopen: • Afstand is te groot. Fietsen 481 respondenten fietst wel eens naar een bestemming binnen de gemeente, hiervan heeft 478 respondenten één of meerdere redenen voor gegeven. 64 respondenten fietst nooit naar een bestemming, hier hebben 59 respondenten één of meerdere redenen voor gegeven.

Openbaar vervoer 236 respondenten reist wel eens met het openbaar vervoer naar een bestemming binnen de gemeente, hiervan hebben 221 respondenten één of meerdere redenen voor gegeven. 307 respondenten reist nooit met het openbaar vervoer naar een bestemming, hiervan hebben 295 respondenten één of meerdere redenen voor gegeven. Belangrijkste reden om het openbaar vervoer te kiezen: • Gemak. Belangrijkste redenen om niet met het openbaar vervoer te reizen: • Kosten. • Onbetrouwbare vertrektijden. • Langere reistijd. • Te ver van het station/de halte.

Belangrijkste redenen om te fietsen: • Sneller dan alternatieven. • Goed voor de gezondheid. Belangrijkste reden om niet te fietsen: • Geen fiets in bezit. Auto 514 respondenten reist wel eens met de auto naar een bestemming binnen de gemeente, hiervan heeft 509 respondenten één of meerdere redenen voor gegeven. 30 respondenten reist nooit met de auto naar een bestemming, hiervan heeft iedereen een reden gegeven.

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

30

Keuze vervoerswijze per motief

Reizen naar werk

De inwoners van de gemeente Etten-Leur zijn voor verschillende motieven (school, werk, sport/ vereniging en winkelen) gevraagd naar gebruik van de diverse vervoerswijzen. Daarbij is per motief gevraagd naar de eerste én de tweede keuze qua vervoerswijze.

Bij woon-werkverkeer wordt de auto het meest gebruikt. 64% van de respondenten geeft aan dat de auto voor deze verplaatsing de favoriete vervoerswijze is. Van deze respondenten geeft 43% aan voor hun woon-werkverplaatsing ook geen ander alternatief te zien. Voor 32% van de respondenten met de auto als primaire vervoerswijze naar werk, is de fiets de tweede keus. Voor 10% is het openbaar vervoer de tweede keus. Dit toont aan dat er potentie ligt voor deze vervoerswijzen, als alternatief voor de auto.

Afbeelding 5 Keuze vervoerswijze motief werk

Reizen naar school Voor school-thuisverkeer zijn lopen en fietsen naast de auto ook populaire vervoerswijze. 40% van de respondenten geeft aan de auto als eerste keus te hebben als vervoerswijze naar school. Voor 30% van de respondenten is dit de fiets 24% van de respondenten geeft aan het liefst lopen hun kind naar school te brengen.

Afbeelding 6 Keuze vervoerswijze motief school

Van de respondenten die de auto als eerste keuze aangeven, zegt ruim de helft (55%) dat de fiets hun tweede keuze is. Dit toont aan dat er potentie ligt voor deze vervoerswijzen, als alternatief voor de auto.

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

31

Reizen naar winkelen/boodschappen doen Voor het motief winkelen is de auto de belangrijkste eerste keus (56%). Ruim een kwart van de respondenten (26%) geeft aan de boodschappen het liefst met de fiets te doen. Daarnaast geeft een relatief groot aandeel (17%) lopen als eerste keus om boodschappen te doen.

Van de respondenten die de auto als eerste keus hebben, heeft bijna de helft (47%) de fiets als tweede keuze.

Afbeelding 7 Keuze vervoerswijze motief winkelen/boodschappen doen

Reizen naar sport/vereniging Voor de verplaatsingen richting sport/verenigingen is de fiets de belangrijkste eerste keuze als vervoerswijze (48%). Een aandeel respondenten van 43% heeft de auto als eerste vervoerswijze. Het gebruik van andere vervoerswijzen is bij dit motief verwaarloosbaar.

Van de respondenten die de auto als eerste keuze aangeeft, zegt 61% dat de fiets hun tweede keuze is. Dit geeft een grote potentie van deze vervoerswijze voor het halen en brengen naar school weer.

Afbeelding 8 Keuze vervoerswijze motief sport/vereniging doen

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

32

Goede voorbeelden en knelpunten Respondenten van de online mobiliteitsenquête hadden de mogelijkheid om goede voorbeelden en knelpunten op het gebied van mobiliteit op kaart aan te geven. Daarbij kon men de reden van het goede voorbeeld of het knelpunt aangeven. 151 respondenten hebben in totaal 292 goede verkeerssituaties aangegeven in de gemeente.

399 respondenten hebben in totaal 1.123 verkeersknelpunten in de gemeente aangegeven. Onderstaande figuren geven de zogenaamde ‘heatmaps’ van goede voorbeelden en knelpunten. Deze heatmaps geven een beeld van de locaties met de meeste meldingen.

Goede voorbeelden Specifieke locaties en redenen van goede voorbeelden worden in de volgende fase van het plan (Mobiliteitsplan) nader bekeken. Voor de mobiliteitsvisie is relevant dat de meeste goede voorbeelden zich volgens de inwoners van Etten-Leur op en rond de rotondes Parklaan – Schoonhout en Rode Poort – Parklaan bevinden.

Verspreid over de bebouwde kom worden daarnaast enkele andere wegvakken als goed beoordeeld. De belangrijkste redenen zijn overzichtelijkheid en de goede fietsvoorzieningen (‘Je kan hier prettig fietsen’).

Afbeelding 9 Heatmap goede voorbeelden

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

33

Verkeersknelpunten Specifieke locaties en redenen van verkeersknelpunten worden in de volgende fase van het plan (Mobiliteitsplan) nader bekeken. Voor de mobiliteitsvisie is relevant dat de meeste verkeersknelpunten zich volgens de inwoners van Etten-Leur bevinden op en rond de kruispunten Geerkade - Lange - Korte Brugstraat - Van Bergplein (gelijkwaardig kruispunt winkelgebied), Couperuslaan - Parklaan - Stijn Streuvelslaan en het gebied Rode Poort.

Daarnaast vormen de spoorwegovergangen belangrijke verkeersknelpunten, waarbij de locaties Lichttorenhoofd, Plantijnlaan en Hoevenseweg/ Markt er in negatieve zin uitspringen. De belangrijkste redenen van de verkeersknelpunten zijn de hoeveelheid verkeer (doorstroming), onoverzichtelijkheid en wegen waar te hard wordt gereden.

Afbeelding 10 Heatmap verkeersknelpunten

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

34

4.3 WIJKBEZOEKEN Begin september 2023 zijn diverse supermarkten en weekmarkten in Etten-Leur bezocht. Tijdens deze bezoeken vroegen we de inwoners van de gemeente naar hun mening over de mobiliteit in Etten-Leur: zijn zij tevreden, of zijn er nog verbeterpunten? In totaal zijn ongeveer 250 inwoners ondervraagd. Deze reacties zijn in deze paragraaf gecategoriseerd op basis van de vervoerswijzen (zowel positief als negatief). De bevindingen zijn gecombineerd met de opbrengst van de andere participatiemomenten en meegenomen in de totstandkoming van deze mobiliteitsvisie.

Fietsvoorzieningen De fietsinfrastructuur in Etten-Leur wordt door fietsers in de basis positief beoordeeld. Goed onderhouden met asfalt op fietspaden bieden comfortabele routes voor diverse fietsen, waaronder bakfietsen en driewielers. Fietsers voelen zich veilig dankzij de afwezigheid van obstakels op de paden. Het uitgebreide netwerk van fietspaden en -routes binnen de gemeente wordt hoog gewaardeerd. De snelfietsroutes naar naburige steden, zoals Breda, dragen bij aan een positieve fietservaring. In het algemeen voelen fietsers zich veilig en tevreden met de fietsvoorzieningen in Etten-Leur. Er zijn ook een aantal knelpunten die aandacht vragen. Denk hierbij aan de onduidelijke voorrangssituaties op rotondes en het gebrek aan fietsparkeervoorzieningen op enkele specifieke locaties. Het gedrag van fietsers wordt door andere weggebruikers wel eens als hinderlijk ervaren.

Openbaar Vervoer Het openbaar vervoer, met name busverbindingen naar Breda, wordt als grotendeels positief beschouwd. Veiligheid bij spoorwegovergangen vraagt wel meer aandacht. Nieuwe woongebieden moeten per openbaar vervoer bereikbaar zijn of worden.

Autoverkeer Afbeelding 11 Impressie wijkbezoek Markt/Raadhuisplein Etten-Leur 2023

Voetgangers Oudere voetgangers ervaren de wegen en paden grotendeels positief, met positieve punten zoals veiligheidsvoorzieningen bij zebrapaden en fietsoversteken op rotondes. Er is echter een wens voor betere verlichting op deze locaties. Toegankelijkheid met een rollator wordt grotendeels positief beoordeeld, maar er worden zorgen geuit over slecht onderhouden voetpaden, gevaarlijke oversteekplaatsen, ontbrekende zebrapaden bij rotondes, en obstakels zoals reclame-uitstallingen en kliko’s die het wandelen moeilijk maken. Verbeteringen in de toegankelijkheid en veiligheid voor voetgangers zijn belangrijk, vooral voor inwoners met een beperking, die gebruikmaken van bijvoorbeeld rollators en rolstoelen.

De autobereikbaarheid van Etten-Leur wordt over het algemeen als goed ervaren. Het autoluwe centrum wordt positief ontvangen, maar parkeerproblemen en verkeersoverlast in sommige woongebieden vragen aandacht. Maatregelen zoals wegversmallingen en parkeergelegenheid in het centrum worden gewaardeerd door de inwoners van Etten-Leur. Tevredenheid over snelheid remmende maatregelen bij scholen en 30 kilometer per uur zones wordt gedeeld. De doorstroming van het verkeer wordt overwegend positief beoordeeld. Er worden wel zorgen geuit over de verschillen van voorrangsregelingen op rotondes en andere kruispunten.

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

35

Ook de verkeerssituatie rondom de middelbare school tijdens drukkere periodes en het gedrag van weggebruikers vraagt de nodige aandacht. Inwoners pleiten voor snelheidsverlaging en/of aanvullende snelheid remmende maatregelen. De barrièrewerking van het spoor vraagt nadrukkelijk om een oplossing. Ondanks deze aandachtspunten wordt autorijden in Etten-Leur grotendeels als positief ervaren, met goede bereikbaarheid en parkeergelegenheid, en waardering voor verkeersmaatregelen en de algehele doorstroming.

Samengevat Over het algemeen zijn inwoners van EttenLeur tevreden als het gaat om mobiliteit binnen de gemeente. Problemen met verkeer of bereikbaarheid van het centrum zijn minimaal en bewoners waarderen het gevoel van veiligheid en rust. Positieve veranderingen en verbeteringen die de gemeente heeft doorgevoerd, worden gewaardeerd, samen met de stedelijke planning en het wegennet. Ondanks dit algemene positieve beeld zijn er enkele zorgen en problemen die aandacht verdienen, zoals agressie en asociaal gedrag op de weg, de inrichting en het onderhoud van wegen en paden op specifieke locaties, verlichting, communicatie over wegwerkzaamheden en toegankelijk voor voetgangers en mindervaliden. Mensen verwachten ook dat de gemeente snel een reactie geeft op vragen en klachten over mobiliteit in de gemeente.

4.4 WERKATELIERS Eind augustus 2023 hebben raadsleden, gemeentelijke beleidsmakers en belangrijke stakeholders hun inbreng gegeven voor de mobiliteitsvisie van de gemeente Etten-Leur tijdens zogenaamde werkateliers. In de eerste serie werkateliers werd deelnemers de aanpak van het proces gepresenteerd en zijn wensen en ideeën opgehaald die binnen de gemeente Etten-Leur spelen op het gebied van mobiliteit. Daarbij is het zogenaamde ‘stoplicht-model’ gebruikt: • Groen licht: wat gaat goed in de gemeente Etten-Leur? • Geel licht: wat kan beter in de gemeente Etten-Leur? • Geel knipperlicht: waar wil de gemeente Etten-Leur mee beginnen? • Rood licht: waar wil de gemeente Etten-Leur afscheid van nemen? Na discussie en samenwerking tussen de verschillende beleidsmakers, raadsleden en andere belanghebbenden tijdens de werkateliers, zijn er diverse wensen en ideeën over de mobiliteit binnen de gemeente naar voren gekomen. De bevindingen van deze werkateliers zijn onderstaand samengevat, waarbij ze zijn gecategoriseerd naar positieve aspecten, punten van zorg en voorgestelde acties.

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

36

Wat gaat goed?

Voorgestelde acties

Etten-Leur heeft een fietsvriendelijke infrastructuur met snelfietspaden en fietsstraten, waardoor de veiligheid en het comfort voor fietsers worden gewaarborgd en het gebruik van de fiets wordt bevorderd. De beschikbaarheid van parkeerfaciliteiten, waaronder voldoende parkeergarages en -plekken, wordt positief beoordeeld, wat het gemak voor automobilisten en bezoekers vergroot. Het treinstation van EttenLeur wordt positief beoordeeld vanwege de goede bereikbaarheid, wat de verbinding met omliggende steden en het openbaar vervoer bevordert. De algemene veiligheid voor fietsers en voetgangers wordt als belangrijk beschouwd en positief beoordeeld.

Het is van groot belang om te investeren in de uitbreiding en verbetering van fietspaden, met speciale aandacht voor het snelfietsroute naar Breda. Het wordt aanbevolen om ruimtelijke plannen te heroverwegen om wijken beter met elkaar te verbinden en de algehele veiligheid te vergroten. Onderzoek naar duurzame en slimme verlichting en verkeerslichten is nodig. Actieve promotie van fietsen en wandelen als aantrekkelijke alternatieven voor de auto wordt voorgesteld. Het overwegen van buurtbusdiensten, het doorvoeren van verbeteringen aan spoorwegovergangen en het stimuleren van duurzaamheidsinitiatieven worden aanbevolen.

Wat kan beter? Er is een duidelijke behoefte aan bredere (snel) fietspaden en een betere aansluiting van de hoofdfietsroutes op de belangrijkste herkomsten en bestemmingen in Etten-Leur. Het verbeteren van fietsenstallingen, met specifieke aandacht voor locaties zoals De Nobelaer en het centrumgebied, wordt als dringend noodzakelijk beschouwd. Een betere aansluiting van de infrastructuur tussen wijken en het verbeteren van de toegankelijkheid voor inwoners met een beperking zijn punten van zorg. Een uniforme kleur op wegen en paden en beter onderhoud van fietspaden vinden de deelnemers belangrijk. Daarnaast is er een gedeelde wens om duurzaamheid te bevorderen en alternatieve vervoerswijzen voor de auto, zoals fietsen en wandelen, te stimuleren.

Concluderend hebben de werkateliers een gedeelde visie van beleidsmakers, raadsleden en stakeholders in Etten-Leur aan het licht gebracht. Er is een sterke roep om mobiliteit te verbeteren door te investeren in fietsvriendelijke infrastructuur, duurzaamheid te bevorderen en de verkeersveiligheid te vergroten. Vanuit de verschillende stakeholders bestaat de wens om in een vroeg stadium te worden betrokken bij verkeersmaatregelen die de gemeente uitvoert.

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

37

BIJLAGEN

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

38

B1 RAPPORTAGE MOBILITEITSENQUETE DEEL 1

Mobiliteitsvisie Gemeente Etten-Leur

39

COLOFON Bij het opstellen van deze Mobiliteitsvisie is dankbaar gebruik gemaakt van de inbreng van tal van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De Mobiliteitsvisie is opgesteld door de gemeente Etten-Leur, ondersteund door Kragten. Mobiliteitsvisie Januari 2024