concept zienswijze 2e begr.wijz. 2024 en ontwerpbegroting 2025 GGD

Gemeenschappelijke regeling: GGD West-Brabant 1

Zijn de stukken tijdig ingediend door de GR bij de gemeente? Ja, de jaarrekening 2022 en de beleidsbegroting 2025 zijn op 28 maart 2024 aangeboden alsmede de begrotingswijziging 2024.

2

Is voldaan aan de BBV-voorschriften? Ja.

3

Inhoudelijke aandachtspunten, beleidsontwikkelingen e.d. De begroting is in lijn met de kadernota 2025 en de ingediende beleidsmatige richtlijnen. De doelen in de beleidsbegroting 2025 zijn gebaseerd op thema’s van de nieuwe toekomstvisie 2023-2033 en het beleidsplan 2023-2026 ‘Wij maken samen gezond gewoon’. Het gezonde geluid is eerlijk, gedurfd en vernieuwend. Eerlijk door de boodschap te ondersteunen met betrouwbare feiten en gedegen onderzoek. Gedurfd door onafhankelijke verhaal te vertellen, ook als dat niet het leukste verhaal is. En vernieuwend door te kiezen voor nieuwe mogelijkheden en technologieën om mensen beter te bereiken en te helpen bij het maken van gezonde keuzes. Het jaar 2025 is het derde jaar van het hierboven genoemde beleidsplan. In 2024 staan integraal werken en het bouwen aan een stevig fundament centraal. In 2025 bouwen ze hierop voort en wil de GGD de werkzaamheden met de partners verstevigen gedacht vanuit de ontwikkelingen in ze zorg. Het huidige zorgstelsel is niet houdbaar door vergrijzing, personeelstekorten en toenemende druk op mantelzorgers. Voor de GGD ligt de focus ligt op preventie en het bevorderen van gezondheid en een gezonde en veilige leefomgeving. Mentale en fysieke gezondheid zit in alle aspecten van de samenleving, vandaar ook de inzet van de GGD binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

De begroting 2025 is opgesteld aan de hand van ambities uit het beleidsplan en is puntsgewijs toegelicht hoe de GGD deze ambities wil verwezenlijken: Ambitie 1. Voorkomen als het kan, beschermen als het moet Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 heeft de GGD, samen met partners, voor inwoners een fundament gebouwd voor een gerichte en lokale aanpak op het gebied van preventie en gezondheid. Ambitie beleidsbegroting 2025: In 2025 ligt het accent op versterking van de infectieziektebestrijding/pandemische paraatheid. Door uitbreiding van formatie en het uitvoeren en borgen van infectieziektenbestrijdingstaken in het reguliere werk, het inrichten van een vaccinatie-expertisecentrum en meerdere laagdrempelig toegankelijke locaties in de regio. De GGD zal ook in 2025 vanuit een coördinerende rol verder blijven werken vanuit IZA en GALA, die de basis vormen voor omslag van zorg naar gezondheid. Preventie en eerdere toeleiding naar passende zorg kan zwaardere zorg voorkomen. Het motto daarbij is regionaal waar dit kan en lokaal waar het moet. Dat doet de GGD door: - vijf ketenaanpakken: gecombineerde leefstijlinterventie, aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen, valpreventie bij ouderen, welzijn op recept en kansrijke start;

- kennis- en adviesfunctie samen met de twee andere Brabantse GGD’en. Ambitie 2. Iedereen verschillend, allemaal gelijk Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 zien we de groei in gezonde levensjaren bij iedereen in West-Brabant toenemen, waarbij de GGD focust op de groep die dit het hardst nodig heeft. Ambitie beleidsbegroting 2025: Deze ambitie wil de GGD vooral bereiken door nog meer aan te sluiten bij de gezondheidsvaardigheden van mensen. Zij worden gestimuleerd om zelf meer informatie te kunnen vinden, begrijpend te kunnen lezen en informatie met eigen regie te kunnen toepassen. Dit vraagt passende communicatie in eigen taal en nog meer zorg op maat. Waar in 2024 de focus lag op nieuwkomers, ligt die in 2025 op gezondheid van mensen met een licht verstandelijke beperking. Daarnaast spelen het aanbieden van een wijk-GGD’er in de gehele regio, uitvoering forensische zorg en samenwerking met buur-GGD’en en politie een rol. Ambitie 3. Overal om ons heen, binnen en buiten Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 zijn gezondheid, (sociale) veiligheid en duurzaamheid prioriteit in de leefomgeving en wijkontwikkeling. Ambitie beleidsbegroting 2025: Het gezond inrichten van de fysieke en sociale omgeving kan duurzaam bijdragen aan het verminderen van ziektes door beweging te stimuleren, door bijvoorbeeld rekening te houden met luchtkwaliteit en schaduwrijke speel- en sportplekken.

In 2024 zet de GGD in op het gebruik van de Brabantse Omgevingsscan om gezondheid mee te laten wegen en mee te nemen bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving (Omgevingswet). In 2025 gaat de GGD dit evalueren. Daarnaast wordt bij deze ambitie ingezet op Planetary Health (onderzoek naar effecten tussen mondiale milieuveranderingen en menselijke gezondheid). Door duurzame bedrijfsvoering, aandacht voor sociale veiligheid en het samen met onderwijs, verenigingen, ouders en kinderen in gesprek gaan over social media, telefoongebruik op school en gezond dag- en nachtritme. Ambitie 4. Zelf, maar niet alleen Ambitie beleidsplan 2023-2026: In 2027 is de kennis en informatie om zelf regie te kunnen nemen en houden laagdrempelig beschikbaar in West-Brabant. Ambitie beleidsbegroting 2025: In 2025 zet de GGD in op altijd bereikbare informatie, gezamenlijk preventieaanbod, kennis in heldere taal en aan inwoners echt een stem geven.

Algemeen: De GGD wil zich blijven ontwikkelen als een duurzame, datagestuurde en toekomstbestendige organisatie. Dit vraagt modern werkgeverschap om werknemers te blijven boeien en binden. Ook wordt de medische lijn versterkt. Dit is nieuw beleid. Het is een landelijke tendens om brede zorginhoudelijke overlegstructuur in de organisatie in te bedden en te borgen als mede de positie van de medisch adviseur. De totale gemeentelijke bijdrage wordt hierdoor met EUR 70.000 verhoogd. De beleidsbegroting 2025 is beoordeeld op de beleidsmatige richtlijnen 2025. Aandachtspunt is de verwerking van de beleidsmatige richtlijn 2: Met behulp van prestatie-indicatoren brengt de GGD de resultaten in beeld die zij bereikt op de diverse door haar uit te voeren taken. De GGD heeft aangegeven in de tweede helft van 2023 te starten met het formuleren van indicatoren, samen met een afvaardiging van de gemeenten. Gezien de gemaakte afspraak dient de GGD de indicatoren op te nemen in de begroting 2024 en dienen deze ook terugkomen (evt. met uitbreiding) in de Beleidsbegroting 2025. De reactie van de GGD is: Deze richtlijn is overgenomen voor wat betreft begroting 2025. Voor begroting 2024 wordt nog een begrotingswijziging hierop voorgelegd. Een aantal productie/output-gegevens wordt zowel regionaal als per gemeente ter kennisname als bijlage opgenomen bij de jaarstukken vanaf 2023.

In de jaarstukken is hierbij opgenomen: In 2023 zijn we samen met ambtenaren Volksgezondheid gestart met een aanpassing van onze indicatorenset naar meer waardegedreven en resultaatgerichte indicatoren, die beter passen bij de doelen uit ons beleidsplan 2023-2026. We vinden het belangrijk dat we het eerlijke, gedurfde en vernieuwende verhaal vertellen, ondersteund door data: tel & vertel! Het gaat niet om de vinkjes maar om de vonkjes, die onze bijdrage aan een gezond, veilig en gelukkig West-Brabant inzichtelijk maken. In 2024 ronden we dit traject af.

4

Constatering is dat het traject voor de aanpassing van de indicatorenset nog niet is afgerond. In de beleidsbegroting is hier wel wat over opgenomen. De afronding van dit traject is een aandachtspunt, waarbij het belangrijk is om in de gaten te houden of hier een begrotingswijziging voor volgt. Financiële aandachtspunten Jaarrekening 2023 Het jaar 2023 wordt afgesloten met een negatief resultaat van EUR 40.000. Voorgesteld wordt om dit te compenseren vanuit de bestemmingsreserve risico plustaken. In het algemeen bestuur d.d. 11 juli 2024 zal hierover definitief worden besloten. In de berekening van het weerstandsvermogen wijken de gebruikte percentages af van de risicoverdeling zoals gepresenteerd in de jaarrekening (pagina 56). Hierdoor mist de aansluiting met de risicocategorie (laag-midden-hoog) en lijken de percentages willekeurig gekozen dan wel vanuit

het risicobedrag teruggerekend. Omdat het risicoprofiel ook de onderbouwing is voor de hoogte van de Algemene Reserve is het van belang de uitgangspunten/beleid hierover zuiver te houden. De GGD heeft aangegeven dat in juli de dotaties en gebruik van de reserves samen met de vaststelling van de begroting 2025 aan het Algemeen Bestuur voorgelegd worden. Het besluit hierover kan dan leiden tot een begrotingswijziging 2025. Begrotingswijziging 2024 Naast de begroting 2025 wordt ook een begrotingswijziging 2024 aangeboden. Reden hiervan is dat per 1 januari 2024 de uitvoering taken JGZ 0-4 jaar voor de gehele gemeente Breda door de GGD worden verricht in plaats van alleen voor de buitengebieden. Dit heeft ook financiële consequenties voor de begroting 2024 van de GGD en voor de deelnemersbijdrage van de gemeente Breda. Begroting 2025 De effecten op de totale gemeentelijke bijdrage zijn kort toegelicht op pagina 32 van de beleidsbegroting. Deze hadden nader gespecificeerd kunnen worden. De beleidsbegroting 2025 is beoordeeld op de financiële richtlijnen 2025. Aandachtspunt is de verwerking van de financiële richtlijn 3: De begroting bevat een overzicht met het verloop van aanwezige reserves. Er is te zien wanneer de reserve wordt ingezet en voor welk bedrag per jaar. Hierin wordt ook het doel omschreven.

Wanneer een reserve 2 jaar of langer niet wordt ingezet, dan legt de GR deze reserve in de besluitvorming bij de ontwerpbegroting voor. Het uitgangspunt is dat deze reserve op dat moment vrijvalt. Wordt er net besloten tot vrijval dan geeft de GR in de ontwerpbegroting de planning en het doel van de uitgave voor deze reserve opnieuw aan. Hiermee samen gaat de aanvullende financiële richtlijn: De GGD heeft aangegeven in het najaar 2023 te starten met de analyse van de bestemmingsreserves. De uitkomsten hiervan worden vertaald in te hanteren uitgangspunten. Zoals door de GGD is aangegeven, worden deze door het Algemeen Bestuur in 2024 bij de kadernota vastgesteld. In de beleidsbegroting 2024 worden deze verwerkt zodat aanvullend inzicht wordt gegeven in nut en noodzaak van de bestemmingsreserves. Dit dient ook te gebeuren in de P&Ccyclus 2025. Op deze manier kan ook worden voldaan aan financiële richtlijn 3. De reactie van de GGD is: Het overzicht is opgenomen onder de tabel reserves en voorzieningen. De bijlage reserves en voorzieningen in de beleidsbegroting 2025 is een overzicht van de jaren 2024 en 2025. Er zit geen verder toekomstig verloop in. Het doel van de reserves is onderdeel van de nota reserves en voorzieningen en wordt toegelicht in de jaarrekening. Dit wordt niet apart in de begroting aangegeven.

Thans hebben wij u eerder geïnformeerd ten aanzien van actualisatie van reserves en voorzieningen. Na afronding van de jaarrekening 2023 kunnen we hiermee starten. Conform toezegging leggen wij een geactualiseerde (nota)reserves en voorzieningen aan u voor in de algemeen bestuursvergadering van 11 juli 2024.

Constatering is dat nog niet volledig is voldaan aan deze richtlijnen, maar hier wel aan wordt gewerkt. Het is dan ook een aandachtspunt om dit traject in de gaten te houden. 5

Financieel overzicht Bedragen in onderstaande tabel x € 1.000,Jaarrekening 2023: Resultaat en bestemming GR GGD

Realisatie 2023

Resultaat 2023

Resultaat bestemming compensatie met bestemmingsreserve risico plustaken

Resultaat bestemming terug naar gemeenten

Totaal GR

22.668

- 40

- 40

0

Bijdrage gemeente EttenLeur aan GR

1.890

Meerjarenontwikkeling

6

GR GGD

Begroting 2024

Ontwerp begroting 2025

Meerjaren Meerjaren Meerjaren begroting begroting begroting 2026 2027 2028

Totaal GR

23.746

27.825

29.119

30.473

31.890

Bijdrage gemeente Etten-Leur aan GR

2.032 (incl. begrotingswijziging)

2.090

2.187

2.289

2.396

Opgenomen in meerjarenperspectief gemeente Etten-Leur

2.032

2.032

2.031

2.032

2.032

Verschil (- is nadelig)

0

-58

-156

-257

-364

Overige aandachtspunten Graag aandacht voor effecten Green Deal Duurzame Zorg, als PM-post genoemd in de tabel op pagina 31. Hiervoor dient nog een bedrag opgenomen te worden in de begroting. Dit betreffen samenwerkingsafspraken met de Rijksoverheid om de zorg duurzamer te maken.

7

De zienswijze Gelet op bovenstaande aandachtspunten, wordt het volgende voorgesteld: 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2023. 2. Geen zienswijze in te dienen over de 2e begrotingswijziging 2024. 3. Geen zienswijze in te dienen over de ontwerpbegroting 2025.