Concept zienswijze 1e begrotingswijziging 2021 en ontwerp begroting 2022 Werkplein HvWB EL.pdf

Gemeenschappelijke regeling: Werkplein Hart van West-Brabant 1. Zijn de stukken tijdig ingediend door de GR bij de gemeente? De jaarstukken 2020 en de ontwerpbegroting 2022 zijn tijdig ontvangen. 2.

Is voldaan aan de BBV-voorschriften? In de begroting 2022 van het werkplein, paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, zijn enkele financiële kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing opgenomen. Kengetallen voegen bij het werkplein weinig toe. Er is immers geen sprake van grondexploitatie, belastingcapaciteit, geldleningen of eigen vermogen. De gemeenten staan garant. De overige BBV-voorschriften zijn in de begroting doorgevoerd.

3. Inhoudelijke aandachtspunten, beleidsontwikkelingen e.d. 1e begrotingswijziging 2021 Op 23 juni 2020 is de programmabegroting 2021 van het Werkplein aan uw raad voorgelegd. Deze begroting was reeds opgesteld voor de uitbraak van het coronavirus. Derhalve zijn de gevolgen van de coronacrisis voor het aantal bijstandsgerechtigden, en daarmee de uitkeringslasten, nog niet verwerkt. In de zienswijze op deze begroting heeft uw gemeenteraad gevraagd een gewijzigde begroting voor te leggen waarin de financiële consequenties en risico’s van de coronacrisis zijn verwerkt. Het Werkplein heeft nu een gewijzigde begroting voor 2021 opgesteld. Begroting 2022: •

•

•

•

In 2020 hebben de De6-gemeenten in overleg met het Werkplein de opdracht van het Werkplein herijkt, waarbij een grotere nadruk is komen te liggen op het te bereiken maatschappelijke effect. Om dit te bereiken zetten de De6-gemeenten meer in op een integrale ondersteuning aan de inwoners, staat de inwoner centraal in plaats van de systeemwereld en sturen de De6-gemeenten meer op de kwaliteit van de dienstverlening. De doelgroep van het Werkplein groeit mede door de coronacrisis en zal de komende jaren blijven groeien. Als gevolg van de coronacrisis is het percentage bemiddelbare inwoners ten opzichte van het percentage niet bemiddelbare inwoners gestegen. Het Werkplein ontwikkelt in samenwerking met de gemeenten een aanpak om extra in te zetten op het ondersteunen van inwoners naar werk. Voor deze aanpak is in de begroting een budget van € 340.000,- opgenomen (zie ‘Maatregelen bestandsbeheersing in Programma Werk en Participatie p.13 en 14). Met deze aanpak zorgen we dat het aantal bijstandsgerechtigden niet meer stijgt dan het landelijk gemiddelde. Binnen het programma Werk en Participatie is het budget voor de Werkgevers-benadering met € 545.000 verlaagd. Dit is het gevolg van het besluit, dat het Werkplein begin 2020 heeft genomen, om met ingang van 1 februari 2021 de PPS (publiek private samenwerking) met Randstad te beëindigen.

De meerwaarde van deze samenwerking nam af, doordat het netwerk en de werkwijze van Randstad in de afgelopen vijf jaar steeds meer geïntegreerd is in de werkwijze van het Werkgeversservicepunt. Bijna alle medewerkers van Randstad zijn nu in dienst van het Werkplein gekomen. De positie van inwoners met een garantiebaan is kwetsbaar. Wanneer het economisch slechter gaat, is dit een groep waar werknemers sneller hun baan verliezen. Daarnaast zien we dat werknemers in een

• •

•

•

garantiebaan regelmatig uitvallen. Door de jobcoaching te intensiveren en meer in te zetten op nazorg wil het Werkplein uitval voorkomen en zorgen dat inwoners met een verminderde loonwaarde via een garantiebaan toch kunnen blijven werken. Het Werkplein geeft aan dat er een specifieke aanpak gericht op jongeren is. De toelichting op en financiële specificatie van deze aanpak ontbreekt echter in de begroting 2022. De ketensamenwerking staat sinds 2020 in het verder uitbouwen van de samenwerking. Zo gaan de WVS, het Werkplein en de ISD Brabantse Wal op inhoud intensiever samenwerken om zo de ondersteuning bij de ontwikkeling van inwoners te optimaliseren. Onderdeel van de ketensamenwerking zijn een drietal gezamenlijke proeftuinen, waarbinnen wordt onderzocht op welke manier de ondersteuning van de inwoners richting werk kan worden versterkt. Het Werkplein heeft als streven om in 2024 inwoners integraal te ondersteunen. Op het gebied van armoede en schuldhulpverlening is de samenwerking tussen het Werkplein en gemeenten reeds tot stand gebracht. Zo geeft het Werkplein samen met de gemeenten uitvoering aan het regionaal armoede- en schuldenbeleid. Dit uit zich in één integraal plan van aanpak bij multi-problematiek, een regelingen check en onderzoek naar het terugdringen van de kosten rondom bewindvoering. Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking.

Het Werkplein en De6-gemeenten zijn volop aan de slag met de voorbereidingen op deze nieuwe taak. Vanaf 2022 voert het Werkplein de Wet Inburgering uit voor de De6-gemeenten. De kosten van alsmede de vergoedingen van het Rijk voor de uitvoering van deze nieuwe wet zijn nog niet opgenomen in de begroting.

4. Financiële aandachtspunten 1e begrotingswijziging 2021 In totaal betekent de gewijzigde werkpleinbegroting 2021 voor de gemeente Etten-Leur een nadelig resultaat van € 64.000. Deze overschrijding van de primaire werkpleinbegroting 2021 ontstaat door: Bedragen in onderstaande tabel x € 1.000,Programma Werk en Participatie Programma Inkomen Programma Inkomensondersteuning Bedrijfsvoering Totaal

9(N) 249(N) 180(V) 14(V) 64(N)

De hogere kosten voor het programma Inkomen worden veroorzaakt door hogere uitkeringslasten. Dit is een direct gevolg van het toegenomen uitkeringsbestand als gevolg van de coronacrisis. De hogere kosten voor Inkomensondersteuning worden voornamelijk veroorzaakt door lagere kosten voor de collectieve ziektekostenverzekering. Dit is te verklaren door het besluit de premiebijdrage te verlagen. Rijksbudget BUIG Via de septembercirculaire 2020 heeft het Rijk het voorlopig budget BUIG voor de uitkeringslasten voor 2021 bekend gemaakt. In verband met de gevolgen van de coronacrisis is het BUIG budget verhoogd met ruim € 7 ton. Omdat er nog geen gewijzigde Werkpleinbegroting met daarin de corona-effecten opgesteld was, is de verhoging van het rijksbudget BUIG budgetneutraal in de gemeentebegroting 2021 verwerkt. De hogere uitkeringslasten ad. € 249.054 zoals nu in de gewijzigde werkpleinbegroting zijn geraamd blijven binnen de raming in de gemeentebegroting en hebben daarmee geen negatief effect. Het Rijk zal het budget BUIG via de oktobercirculaire 2021 echter pas definitief vaststellen.

De financiële gevolgen van de gewijzigde Werkpleinbegroting 2021 en het definitieve budget BUIG worden via de tweede bestuursrapportage verwerkt in de gemeentebegroting. Programmabegroting 2022 • Jaarlijkse indexering van loon- en prijsontwikkeling Het Werkplein houdt voor de prijsontwikkeling rekening met het prijsindexcijfer van de algemene prijsontwikkeling Bruto Binnenlands Product uit de Septembercirculaire 2020. Voor 2022 t/m 2025 is dat resp. 1,4%, 1,2%, 1,3% en 1,4%. De loonkosten zijn in de begroting 2022 geïndexeerd met 2,5% (septembercirculaire 2020-gemiddelde loonvoetontwikkeling sector overheid). Mocht het percentage lager uitvallen (CAO onderhandelingen lopen nog) dan wordt dit verwerkt in een bijgestelde begroting. Voor de jaren daarna is rekening gehouden met indexatie van de loonkosten voor 2023, 2024 en 2025 met respectievelijk 1,9%, 1,9% en 2,2%. In de ontwerpbegroting staan abusievelijk andere percentages vermeld. • Prognose bijstandsuitgaven De prognose van de bijstandsuitgaven is gebaseerd op de verwachte bestandsontwikkeling volgens het CPB. De prognose is dat het uitkeringenbestand in 2021 met circa 6% en 2022 met 4% toeneemt. Deze prognose is van maart 2021 en zijn de laatste inzichten van het CPB. In afwijking met de Kaderbrief gaat de begroting dus niet meer uit van een stijging met 8% voor 2021 en 6% voor 2022 maar van 6% voor 2021 en 4% voor 2022.

Voor 2023 is een stijging van 2,5% voorzien. Daarna wordt het aantal bijstandsgerechtigden in de lijn van de prognose van het CPB bevroren.. • Risico’s en de beheersing ervan In hoofdstuk 7 van de begroting is een paragraaf opgenomen over het weerstandsvermogen en risicobeheer. In deze paragraaf is een tabel te vinden waarin risico’s en beheersing ervan worden belicht. Belangrijke risico’s zijn: − Hogere kosten als gevolg van een hoger ziekteverzuim dan geraamd (risico hoog); − Een boete of naamschade als gevolg van een datalek (risico hoog); − Hogere programmakosten als gevolg van sneller oplopende klantenaantallen dan geraamd (risico beperkt); − Hogere uitvoeringskosten als gevolg van sneller oplopende klantenaantallen dan geraamd (risico hoog). • Bedrijfsvoeringskosten 2022 De kosten van bedrijfsvoering in de ontwerp begroting 2022 zijn t.o.v. de begroting 2021 voor EttenLeur € 140.000 hoger. Dit kan kort gezegd worden verklaard door hogere loonkosten, hogere kosten van toepassing van de rekenregel* en hogere ICT kosten. Met deze verhoging wijkt het Werkplein af van de financiële richtlijn van uw raad dat de gemeentelijke bijdrage in de begroting 2022 gelijk blijft aan 2021. In de kaderbrief en de ontwerpbegroting 2021 motiveert het Werkplein waarom wordt afgeweken van deze richtlijn.

* het 'meebewegen' van de personele formatie met de ontwikkeling van het aantal bijstandsgerechtigden. Met de rekenregel is een vaste verhouding tussen aantal klanten en toegestane groei van de formatie vastgesteld.

5. Financieel overzicht

Bedragen in onderstaande tabellen x € 1.000,Werkplein Hart van West Brabant

Gewijzigde begroting 2020

Resultaat 2020

Begroting 2021

Gewijzigde begroting 2021

Ontwerpbegroting 2022

Bedrijfsvoeringskosten

13.608

4.524V*

14.191

14.111

15.171

Programmakosten

**

Inkomen

60.061

1.048V

60.843

63.310

67.571

Inkomensondersteuning

8.087

58V

8.238

7.777

7.909

Werk & Participatie

5.081

863V

5.147

5.210

5.456

Totaal GR

86.837

6.492V

88.420

90.408

96.107

* Ten aanzien van het voordeel op de bedrijfsvoeringskosten wordt aan het Algemeen bestuur van het Werkplein voorgesteld € 1.248.000 te bestemmen, waardoor uiteindelijk € 3.275.000 aan de gemeenten zal worden terugbetaald. **De voordelige saldi 2020 op de programmakosten worden volledig terugbetaald aan de gemeenten.

Werkplein Hart van West Brabant

Gewijzigde begroting 2020

Resultaat 2020

Begroting 2021

Gewijzigde begroting 2021

Ontwerpbegroting 2022

Bedrijfsvoeringskosten Etten-Leur

2.495

822V***

2.567

2.552

2.692

Programmakosten Etten-Leur

**

Inkomen

10.141

123V

10.590

10.840

11.579

Inkomensondersteuning

1.785

99V

1.815

1.635

1.663

Werk & Participatie

790

157V

800

809

846

Totaal

15.211

974V

15.772

15.836

16.781

***Van het voordelig saldo op de bedrijfsvoeringskosten wordt na resultaatbestemming € 595.000 aan de gemeente uitbetaald (reeds verwerkt in de jaarrekening 2020 van de gemeente). **De voordelige saldi 2020 op de programmakosten worden volledig terugbetaald aan de gemeente. De resultaatbestemming bestaat uit het beschikbaar stellen van middelen voor: • uitvoering plan van aanpak achterstanden DIV en Archief; • uitvoering tozo 3 en controle werkzaamheden tozo 1 en 2; • organisatieontwikkelingstraject.

6. Overige aandachtspunten

•

•

Coronacrisis Een belangrijke ontwikkeling waar het Werkplein in 2022 de effecten van merkt, is de Corona crisis. Bij het opstellen van deze begroting is de verwachting dat Nederland door de strenge RIVM maatregelen en het vaccinatieprogramma in 2021 uit de lockdown komt. Daarmee kan worden gewerkt aan economisch herstel. Onzeker is wat gebeurt wanneer de steunpakketten die van Rijkswege worden verstrekt afnemen, en uiteindelijk stop worden gezet. Een ander risico is dat mutaties van het COVID-19 virus nog voor lange tijd de economie negatief kunnen beïnvloeden. Begrotingsrichtlijnen van gemeenteraden: De begroting 2022 is opgesteld conform de beleidsmatige en financiële richtlijnen die de gemeenteraden voor het jaar 2022 hebben meegegeven. In de bijlage bij de begroting heeft het Werkplein aangegeven hoe daar vorm aan gegeven is. Indien een richtlijn niet (volledig) is toegepast in de begroting 2022, wordt de motivatie hiervoor aangegeven.

7. De zienswijze Gelet op bovenstaande aandachtspunten wordt de volgende zienswijze voorgesteld: 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2020; 2. Geen zienswijze naar voren te brengen over de 1e begrotingswijziging 2021; 3. De volgende zienswijze naar voren te brengen over de ontwerp-begroting 2022: 1. Wij verwachten van het Werkplein dat het plan van aanpak bestands-beheersing in de begrotingswijziging 2022 wordt opgenomen, waarbij inzicht wordt gegeven op welke manier de inzet van de middelen bijdraagt aan de financiële zelfredzaamheid van onze inwoners (lees uitstroom uit de uitkering). 2. In de begroting is het budget voor jobcoaching en nazorg bij inwoners met een garantiebaan verdubbeld. Gezien de forse extra inzet op deze doelgroep verwachten we dat het Werkplein de inzet en resultaten op dit vlak goed monitort en evalueert. We verwachten dat het Werkplein deze intensieve werkwijze na twee jaar heroverweegt. 3. Jongeren zijn door de coronasituatie zwaar getroffen. In de begroting geeft het Werkplein aan dat zij een specifieke aanpak heeft voor jongeren, maar deze wordt niet nader omschreven. In de begrotingswijziging 2022 verwachten we dat deze ondersteuning aan jongeren nader is gespecificeerd. 4. In de huidige begroting zijn de kosten en de vergoedingen vanuit het Rijk als gevolg van de Nieuwe Wet Inburgering niet opgenomen.

We verwachten van het Werkplein dat deze in de begrotingswijziging 2022 zijn opgenomen. 5. In de begroting wordt beperkt ingegaan op de ketensamenwerking. Graag zien we in de herziene begroting 2022 een concrete beschrijving van de maatschappelijke doelen / resultaten die het Werkplein in de samenwerking met de WVS en ISD Brabantse Wal beoogt, hoe deze doelen te bereiken en welke middelen daarvoor worden ingezet. Daarnaast verwachten we dat het Werkplein in de herziene begroting inzicht geeft in de mogelijkheden om synergievoordelen te realiseren door het samenvoegen van bedrijfsvoeringstaken binnen de ketensamenwerking. 6. Het Werkplein sluit met de organisatie ontwikkeling aan bij de transformatie in het Sociaal Domein. Op dit moment is niet duidelijk wat de structurele financiële effecten hiervan zijn. Wij verwachten van het Werkplein dat eventuele structurele financiële effecten in de herziene begroting van 2022 worden opgenomen.