Document · PDF

College-Uitvoeringsprogramma 2022-2026 - opmaak definitief-.pdf

De raad in gesprek 31 oktober 2022, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Begroting8.140 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

COLLEGE-UITVOERINGSPROGRAMMA 2022-2026

COLLEGE-UITVOERINGSPROGRAMMA 2022-2026 VOORWOORD In één jaar van verkiezingen, naar raadsprogramma, naar een nieuw college en een college-uitvoeringsprogramma: dan zit het tempo er goed in. Hoewel we als gemeente de dienstverlening natuurlijk op volle kracht doorzetten en we uitdagingen niet uit de weg gaan, is dit wel een mijlpaal. De raad stelde een raadsbreed programma op en besprak met inwoners wat belangrijk is voor onze gemeente. Als college hebben we dit vertaald in dit uitvoeringsprogramma. En nu kunnen we daar verder mee aan de slag. Samen met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) organisaties. Nog concreter? Had het college-uitvoeringsprogramma nog concreter gekund? Ja, wellicht wel. Maar gemeenteraad en college spraken met elkaar af om de komende jaren samen op te trekken, met elkaar en met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) organisaties. Dan zou het niet goed zijn als wij als college nu een programma zouden presenteren dat vier jaar vooruit plant en alles in detail regelt. De richting is duidelijk. Nu komt het erop aan om met elkaar te kijken hoe we de doelen willen bereiken en daadwerkelijk aan de slag gaan. Daarbij realiseren we ons dat we de komende jaren zaken tegenkomen die we niet kunnen voorzien. Dan passen we het programma waar nodig aan.

Voor 2023 ligt er in ieder geval een concrete uitwerking van acties die we ook in de begroting opnamen. 'Alleen ga je sneller, samen kom je verder’ Hoewel we zouden willen dat alles heel snel gaat, is dat niet realistisch. Ten eerste kunnen we als gemeente niet alles tegelijk oppakken. Onze capaciteit kent grenzen. En ten tweede, misschien nog wel belangrijker, kost het tijd om dingen samen te doen. Soms kunnen we snel gaan,maar soms moeten we even op de rem staan. Zeker als we willen dat zoveel mogelijk inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners mee kunnen doen. Dat is ook een leerproces. Maar zolang we er voor elkaar willen zijn en elkaar kunnen aanspreken vanuit de gedachte dat we allemaal het beste met Etten-Leur voorhebben, dan moet het lukken om samen mooie resultaten te bereiken. Hoe weten we of we de goede dingen doen en of we de dingen goed doen? Meten is weten, is een bekend gezegde. Dat is niet altijd even gemakkelijk vorm te geven. We doen onderzoeken zoals de tweejaarlijkse burgerpeiling. Daarnaast hebben we informatie over aantallen (bijvoorbeeld nieuwe woningen of aantal verkeersongevallen). Op basis van deze informatie rapporteren we aan de gemeenteraad

hoe we ervoor staan. De komende jaren zullen we verder bouwen aan goede (meet-)gegevens. We willen dat samen met de gemeenteraad doen, ervan leren en verder verbeteren. En tot slot: cijfers zijn goed om te hebben, maar goede gesprekken met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) organisaties over hoe het gaat zijn natuurlijk echt onmisbaar. Dynamisch programma De afgelopen jaren hebben gemerkt dat de wereld snel kan veranderen. Dat vraagt flexibiliteit van iedereen, dus ook de gemeente. Soms moeten we snel kunnen schakelen, prioriteiten verleggen en inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Dat betekent ook dat dit uitvoeringsprogramma een dynamisch programma is. We willen kunnen inspelen op wat op dat moment het belangrijkste is, geformuleerde doelen kunnen bijstellen en de tijd nemen om met elkaar te bespreken hoe het gaat en of iedereen nog mee kan doen. Want dat is uiteindelijk toch ons grootste doel. Wij kijken uit naar de komende jaren. Samen maken we Etten-Leur! Het college van burgemeester en wethouders

INHOUDSOPGAVE 1.

Eigentijds bestuur en dienstverlening op maat in Etten-Leur....... 4

1.1

Vertrouwen in de overheid.......................................................... 5

1.2

Communicatie en participatie..................................................... 6

1.3

Dienstverlening en menselijke maat.............................................

1.4

Ondermijnende criminaliteit.......................................................

Sociaal Etten-Leur................................................................. 9

2.1

I e d e r e e n m o e t m e e k u n n e n d o e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10

2.2

M i n i m a - e n a r m o e d e b e l e i d . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

2.3

Wijkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties..........................

2.4

J o n g z i j n i n E t t e n - L e u r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

2.5

G e z o n d o u d w o r d e n e n z e l f - e n s a m e n z o r g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

R u i m t e v o o r w o n e n e n l e v e n i n E t t e n - L e u r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

3.1

W o n i n g b o u w . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

3.2

Verkeersafwikkeling..................................................................

3.3

Verkeersveiligheid....................................................................

3.4

Beheer en onderhoud van het openbaar gebied.............................

3.5

H u i s v e s t i n g b i j z o n d e r e d o e l g r o e p e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20

E c o n o m i e e n w e r k i n E t t e n - L e u r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21

4.1

Z o v e e l m o g e l i j k m e n s e n a a n h e t w e r k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22

4.2

H e t v e r s t e r k e n v a n d e e c o n o m i e . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23

4.3

T o e r i s m e e n r e c r e a t i e . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24

4.4

E e n l e v e n d i g c e n t r u m . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25

4.5

Agrarische sector.....................................................................

Duurzaam denken en doen in Etten-Leur...................................

5.1

D u u r z a a m w o n e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

5.2

D u u r z a m e w o o n - e n l e e f o m g e v i n g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29

5.3

D u u r z a a m p r o d u c e r e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30

5.4

D u u r z a m e b e d r i j v e n - e n i n d u s t r i e t e r r e i n e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31

EIGENTIJDS BESTUUR EN DIENSTVERLENING OP MAAT IN ETTEN-LEUR We werken aan een betrouwbare en servicegerichte organisatie voor onze inwoners en partners zoals het onderwijs, ondernemers, andere overheden en maatschappelijke organisaties, verenigingen en instellingen. Een organisatie zonder onnodige drempels en procedures waarbij de menselijke maat het uitgangspunt is van onze dienstverlening. Dat vraagt om professionals die binnen de wetten en regelgeving ruimte voor maatwerk zien en benutten. De gemeente inspireert, stimuleert en faciliteert en zoekt actief de dialoog en samenwerking op.

Veel aandacht gaat uit naar het vroegtijdig betrekken van inwoners en andere partijen bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid. Bestuurders en de organisatie gaan tijdig met inwoners in gesprek over maatschappelijke vraagstukken. Voor een goed functionerende gemeente is ook de relatie tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie van groot belang, evenals een goede samenwerking in de regio zowel ambtelijk als bestuurlijk als politiek.

EIGENTIJDS BESTUUR EN DIENSTVERLENING OP MAAT IN ETTEN-LEUR 1 VERTROUWEN IN DE OVERHEID WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad zet in op het vergroten van het vertrouwen van de inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners in het gemeentebestuur. Meer en beter contact vanuit de gemeente met hen zodat zij weten waar ze aan toe zijn. De gemeenteraad wil zichtbaar en benaderbaar zijn. WAAR GAAN WE VOOR? Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners krijgen meer vertrouwen in de gemeente/het gemeentebestuur. De gemeente betrekt (we betrekken onze) inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners meer en beter bij wat de gemeente doet (we doen). De gemeente(-raad) is zichtbaar en benaderbaar. DOELEN 1. Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners weten altijd wie hun contactpersoon is bij de gemeente. 2. Raadsvergaderingen worden gehouden op een prettig toegankelijke locatie. 3. Inwoners, ondernemers en andere maatschappelijke partners worden verwelkomd wanneer ze ‘aankloppen’ bij de gemeente. 4. De gemeente treedt vaker naar buiten en spreekt met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners die met de gemeente willen spreken.

ACTIES Toegankelijkheid van raadsvergaderingen De gemeenteraad wil zichtbaar en benaderbaar zijn. Afstemming met inwoners, ondernemers en (maatschappelijke)partners Tweemaal per jaar (ruim voor de kadernota en ruim voor de begroting) een dialoog (of meerdere dialogen) organiseren met maatschappelijke partners. Project Raadzaal en Herindeling Publiekshal Toegankelijke locatie voor raadsvergaderingen en een publiekshal die aansluit bij de opgave dienstverlening. (Met oog voor werkplekken van RWB/Werkplein).

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Alle inspanningen van de gemeente waarderen inwoners tenminste met een 6,4 (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Het opkomstpercentage voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 is hoger dan 46,3% (opkomst 2022) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Burgerpeiling

EIGENTIJDS BESTUUR EN DIENSTVERLENING OP MAAT IN ETTEN-LEUR 2. COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? Het doel van de gemeenteraad is dat inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners beter begrijpen wat de gemeente doet en waarom. Door duidelijke communicatie in heldere taal weten mensen beter waar ze terecht kunnen bij de gemeente en worden ze dus beter geholpen. Met goede communicatie en participatie verlopen projecten beter en hebben inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners meer invloed op wat de gemeente doet. Inwoners moeten meer regie krijgen over hun woon- en leefomgeving doordat de gemeente openstaat voor hun expertise en initiatieven en deze waar nodig ondersteunt. Dat geldt ook voor ondernemers en andere (maatschappelijke) partners. De gemeenteraad zet in op een betere toegankelijkheid van de gemeente, zowel digitaal als persoonlijk. Voor inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners moet duidelijk zijn welke informatie zij waar kunnen vinden en met wie zij contact kunnen opnemen. WAAR GAAN WE VOOR? Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners begrijpen wat de gemeente doet en waarom. Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners weten, zowel persoonlijk als digitaal, waar en waarvoor ze bij de gemeente terecht kunnen.

Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners hebben (meer) regie over hun woon- en leefomgeving. DOELEN 1. We gebruiken heldere taal (altijd, maar in het bijzonder wanneer we met onze inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners communiceren). 2. We zijn bereikbaar en informatie is vindbaar en begrijpelijk. 3. We leggen altijd uit wat we doen en waarom. 4. We betrekken inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners actief bij (communiceren actief over) plannen en activiteiten. 5. De gemeente biedt ruimte voor initiatieven van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners.

ACTIES Online participatie/communicatiestrategie Het verbeteren van de online communicatie en participatie. Het gaat om het ontwikkelen van een strategie van online communicatie en participatie. Denk aan de inzet van het digitaal platform en de inzet van social media. Het gaat hier niet omde digitalisering dienstverlening, maar om het verspreiden van nieuws, het online benaderbaar zijn van de gemeente en om digitale manieren van participatie. Onderzoek naar behoefte communicatie en bereikbaarheid Naar aanleiding van verzoek van de raad en met het budget dat is toegekend bij de kadernota, onderzoeken we wat nodig is voor het verbeteren van de communicatie en bereikbaarheid van de gemeente voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Heeft verbinding met het onderzoek naar online dienstverlening en de visie op dienstverlening. Evaluatie Routeplanner communicatie en participatie Evaluatie, leren en verbeteren participatieprocessen Communicatieplan wijkmanagers Er komt een communicatieplan om de wijkmanagers als aanspreekpunt van de wijken, zowel intern als extern, beter bekend te maken. Het effect daarvan wordt geëvalueerd in de evaluatie wijkgericht werken. Evaluatie wijkgericht werken Wijkgericht werken als methodiek en de positionering van de wijkmanager evalueren.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Samenwerking met inwoners waarderen inwoners tenminste met een 5,9 (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Het gemiddelde cijfer dat inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is tenminste een 6,5. (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Burgerpeiling 6

EIGENTIJDS BESTUUR EN DIENSTVERLENING OP MAAT IN ETTEN-LEUR 1.3 DIENSTVERLENING EN MENSELIJKE MAAT WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? Het doel is dat iedereen mee kan doen in Etten-Leur. Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners mogen niet belemmerd worden door te complexe regels, door te weinig digitale vaardigheden of andere obstakels zoals een taalbarrière of fysieke ontoegankelijkheid. In onze dienstverlening moet de mens, het bedrijf, de vereniging of de maatschappelijke organisatie meer centraal staan. We verplaatsen ons beter in de persoon, ondernemer of (maatschappelijke) partner en helpen diegene door de complexe wereld van de overheid heen. WAAR GAAN WE VOOR? Inwoners en andere partners vinden de gemeentelijke dienstverlening, zowel persoonlijk als digitaal, duidelijk vindbaar, toegankelijk, betrouwbaar en begrijpelijk. Dit geldt ook voor mensen die minder digitaalvaardig zijn. Inwoners en andere partners ervaren de gemeentelijke dienstverlening als eerlijk en begripvol. DOELEN 1. We leggen zowel digitaal als fysiek beter en persoonlijker contact met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners. 2. De gemeentewebsite en andere dienstverleningskanalen zijn duidelijk vormgegeven en goed toegankelijk, ook voor mensen die minder digitaalvaardig zijn. 3.

Goede dienstverlening is gebaat bij ‘regelruimte’: handelingsperspectief om te doen wat in een specifiek geval nodig is.

Inclusieve gemeente en de menselijke maat We werken eraan dat onze dienstverlening voor iedereen, zowel fysiek als digitaal, toegankelijk is en dat iedereen kan meedoen. In de wijze waarop we onze dienstverlening uitvoeren houden we rekening met de persoonlijke mogelijkheden en behoeften van mensen. We betrekken onze inwoners hierbij.

4. Voor burgers die zelf goed aan de slag kunnen, richten we de werkprocessen zo in dat hun zelfwerkzaamheid beloond wordt met vloeiende dienstverleningsprocessen, korte tijdsbelasting en vlotte afhandeling.

Werken aan uitvoering dienstverlening en menselijke maat We investeren in houding en gedrag van onze medewerkers. Hostmanship moet in alle geledingen van de organisatie voelbaar worden. We monitoren voortdurend wat landelijk ontwikkeld en beschikbaar gesteld wordt en sluiten daarbij aan als het onze gemeente voordelen geeft in verbetering van onze dienstverlening.

GOED BEZIG?

Bereikbaarheid gemeente bevorderen We zetten in op moderne communicatiemiddelen om bereikbaarheid van de gemeente meetbaar en voor iedereen toegankelijk te maken. Daarnaast investeren we in het gedrag van onze medewerkers. Afhankelijk van het onderzoek rond communicatie (zie onderzoek behoefte communicatie en bereikbaarheid) nemen we concrete maatregelen.

Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Inwoners waarderen de directe dienstverlening tenminste met een 6,6. (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Inwoners waarderen de hostmanship van de gemeente tenminste met een 6,0. (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Inwoners waarderen de digitale dienstverlening tenminste met een 6,7. (Waarstaatjegemeente cijfer 2021)

ACTIES

https://www.waarstaatjegemeente.nl/Dashboard/dashboard/klantbeleving?scrollid=1267

Inzicht in de mensen, ondernemers en instellingen Verkennen hoe we beter (integraal) inzicht kunnen krijgen in de interactie tussen mensen, ondernemers, instellingen en gemeente. Zodat we op basis van dit inzicht de mens, ondernemer of instelling centraal kunnen stellen in onze dienstverlening en onze dienstverlening kunnen ontwikkelen. Verbeteren digitale dienstverlening Met de rapportage van de onderzoeksopdracht digitale dienstverlening bepalen we de agenda van ontwikkelingen en verbeteracties voor de digitale dienstverlening in de komende vier jaren. We zetten in op het vernieuwen gemeentelijke website www.etten-leur.nl en het verbeteren van de integrale sturing op de online dienstverlening. We doen dit samen met onze inwoners.

EIGENTIJDS BESTUUR EN DIENSTVERLENING OP MAAT IN ETTEN-LEUR 1.4 ONDERMIJNENDE CRIMINALITEIT WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? We willen het fenomeen ondermijnende criminaliteit zo effectief mogelijk aanpakken. Er wordt blijvend gewerkt aan de bewustwording voor bewoners, ondernemers, maar zeker ook ons eigen bestuur en organisatie. We zetten samen met partners zoals de Taskforce-RIEC, politie en andere partners in op het voorkomen van ondermijnende criminaliteit en (woon-) fraude. Bij constateren van ondermijnende criminaliteit wordt hierbij ook door de gezamenlijke partners opgetreden, en worden door deze partners de boetes opgelegd die binnen hun mogelijkheden liggen. WAAR GAAN WE VOOR? Inwoners en ondernemers voelen zich veilig in hun woon- en werkomgeving. DOELEN 1. Inwoners, ondernemers en onze eigen organisatie weten wat ze (ook anoniem) kunnen doen bij een vermoeden van ondermijnende activiteiten in hun omgeving. 2. We onderzoeken en pakken ontvangen signalen op met de samenwerkingspartners.

ACTIES Ondermijning Ondermijning op de agenda zetten (onder andere cybercrime en aanpak mensenhandel), werken aan bewustwording, zorgen voor een duidelijk meldpunt voor signalen. Samen met partners pakken we deze signalen aan. Het veiligheidsprogramma passen we daarop aan.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/openbare-orde-en-veiligheid 8

SOCIAAL IN ETTEN-LEUR Etten-Leur is een inclusieve gemeente waar iedereen alle kansen krijgt om mee te doen. Iedereen moet zich prettig en veilig kunnen voelen in zijn eigen leefomgeving. Samen zijn we verantwoordelijk voor schone en leefbare straten, buurten en wijken. Voor iedereen in EttenLeur die dat nodig heeft moeten (sport)voorzieningen, zorg en ondersteuning toegankelijk en beschikbaar zijn. We denken vanuit het perspectief van mensen.

Daarom spannen we ons in om zoveel als mogelijk problemen te voorkomen en de zorgvragers vroegtijdig te signaleren en te ondersteunen. We werken samen aan een gemeente waarin iedereen zelf regie voert over zijn/haar leven en de mogelijkheid krijgt om talenten en kwaliteiten te ontwikkelen en benutten. Het beleid van de gemeente richt zich op alle doelgroepen, zogenaamd inclusief beleid. De komende jaren is er vanuit dit beleid wel extra aandacht voor de doelgroepen jongeren en ouderen.

SOCIAAL IN ETTEN-LEUR 1. IEDEREEN MOET MEE KUNNEN DOEN WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? Iedereen moet mee kunnen doen in Etten-Leur. De gemeenteraad zet in op het voorkomen dat jongeren vertrekken en zorgen dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De gemeente moet voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen, in een armoedesituatie terechtkomen of grotere (gezondheids-)problemen krijgen. Ook gaat de raad voor een dementievriendelijke gemeente. Dat alles vraagt om meer activiteiten die gericht zijn op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuurvoorzieningen. Ook hierbij is de menselijke maat leidend en doen we dit samen met de inwoners, ondernemers, verenigingen, instellingen en andere partners door goede communicatie en participatie. Door het samen te doen vergroot dit het gemeenschapsgevoel en wordt de afstand tussen gemeente en inwoners kleiner. WAAR GAAN WE VOOR? Iedereen kan meedoen en is welkom in de Etten-Leurse samenleving. (Kwetsbare) inwoners kunnen langer zelfstandig blijven. Etten-Leurenaren voelen zich verbonden met elkaar en met de gemeente. DOELEN 1. Er zijn voldoende en laagdrempelige zorg- en welzijnsvoorzieningen dichtbij voor (kwetsbare) inwoners om lang zelfstandig te blijven leven in de eigen woning. 2.

Voorzieningen en activiteiten, gericht op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuur, en worden door de inwoners optimaal benut. 3. In deze voorzieningen en activiteiten samen optrekken met inwoners, zorg- en welzijnsondernemers, verenigingen en andere partners.

ACTIES Eén aanspreekpunt Inwoners met een hulpvraag krijgen de juiste hulp op het juiste moment om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Versterkingsprogramma mantelondersteuning Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun draagkracht en draaglast te versterken.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Tenminste 68% van de inwoners is (zeer) tevreden over de sportvoorzieningen in de nabijheid (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de inspanning van de gemeente om inwoners volledig te laten deelnemen aan de maatschappij is tenminste een 6,4. (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Tenminste 70% van de volwassenen ervaart nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid. (Waarstaatjegemeente cijfer 2020) 10

Eén tegen eenzaamheid Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving. Aanpak laaggeletterdheid De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten. Koerswijzer beschermd wonen opstellen Met een sterke sociale basis van voorzieningen kunnen inwoners met een beperking in de wijk wonen. Project integrale aanpak en beleid arbeidsmigranten Arbeidsmigranten kunnen deelnemen aan de Etten-Leurse samenleving. Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen.

SOCIAAL IN ETTEN-LEUR 2. MINIMA- EN ARMOEDEBELEID WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De raad zet erop in dat mensen niet buiten de boot vallen door financiële problemen. Ook mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de Etten-Leurse samenleving. WAAR GAAN WE VOOR? Niemand mag buiten de boot vallen door financiële problemen. Mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de samenleving. DOELEN 1. Het terugdringen van het aantal mensen met schulden. 2. Inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum maken zoveel mogelijk gebruik van voorzieningen voor minima. 3. We zorgen voor laagdrempelige voorzieningen. 4. Het vroegtijdig signaleren en preventie van mogelijke schuldenproblematiek.

ACTIES Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota Bestrijden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval. Energietoeslag Etten-Leurse minima met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum voorzien van de energietoeslag (uitvoering motie van de gemeenteraad).

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Het aantal verstrekte minimaregelingen via het Werkplein (gespecificeerd naar regeling). Het aandeel particuliere huishoudens dat te maken heeft met geregistreerde problematische schulden. https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/werk-en-inkomen 11

SOCIAAL IN ETTEN-LEUR 3. WIJKVOORZIENINGEN EN -GEBOUWEN/ACCOMMODATIES WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad zet in op een levendig netwerk van wijk- en sportvoorzieningen zodat we contact tussen inwoners bevorderen, het gemeenschapsgevoel stimuleren, eenzaamheid en stress voorkomen en gezondheid bevorderen. WAAR GAAN WE VOOR? Inwoners, van jong tot oud, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan activiteiten in de wijk(voorzieningen). DOELEN 1. Wijkbewoners, verenigingen, maatschappelijke partners zetten zich actief in in de wijken en in de wijkvoorzieningen met als doel dat ze zich samen meer verantwoordelijk voelen voor de sociale samenhang in de wijk. 2. Er zijn voldoende maatschappelijke accommodaties die multifunctioneel gebruikt worden én toegankelijk zijn. 3. Wijkbewoners kunnen vinden welke activiteiten georganiseerd worden in de wijkvoorzieningen.

GOED BEZIG?

ACTIES

Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar?

Visie maatschappelijke accommodaties Er is een netwerk van toegankelijke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners.

Tenminste 51% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van welzijnsvoorzieningen in de nabije omgeving (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Burgerpeiling

Ondersteuning vrijwilligers Ondersteunen van vrijwilligers om met voldoende vrijwilligers het maatschappelijk veld te versterken in Etten-Leur. Samenwerking met sportverenigingen vormgeven Multifunctioneel gebruik mogelijk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrijwilligers stimuleren. Verkoop Van Gogh kerk en BVC Verkoop Maatschappelijk vastgoed Onderwijshuisvesting Komen tot een nieuwe rechtsvorm en systematiek van beheer van de onderwijsgebouwen (mfa’s) Huisvesting Jeugdland Passende huisvesting Jeugdland zoeken

SOCIAAL IN ETTEN-LEUR 4. JONG ZIJN IN ETTEN-LEUR WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad gaat ervoor dat Etten-Leur voor de jeugd voldoende (vrijetijd- sport- en cultuur-) activiteiten, een bruisend jongerencentrum en goed onderwijs heeft. De gemeente denkt actief mee met ondernemende jongeren en werkt aan meer huisvesting voor jongeren. We zetten in op een betere verbinding van jong tot oud. Zo zetten we in op een aantrekkelijke gemeente voor de jeugd. WAAR GAAN WE VOOR? Etten-Leur is aantrekkelijk voor de jeugd. Etten-Leur zorgt goed voor haar jeugd. DOELEN 1. Onderwijs zoveel als mogelijk dichtbij huis voor jongeren in Etten-Leur. . 2. Ieder kind krijgt passende jeugdhulp en een veilig thuis. 3. Kwaliteit van zorg bevorderen door bundeling van jeugdhulp en onderwijs. 4. Goede, voldoende en betaalbare huisvesting voor jongeren. 5. De jeugd heeft/houdt eigen bruisende ontmoetingsplekken in Etten-Leur. 6. Jeugd verbinden aan Etten-Leur in samenwerking met sport- en wijkverenigingen en ondernemers. 7. Inzicht krijgen in de behoeften en wensen van de jeugd, inclusief onderzoek naar behoefte jongerenraad. 8. Actief meedenken met ondernemende jongeren.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Minder dan 10% van de jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar (Waarstaatjegemeente/CBS cijfer tweede half jaar 2021) Cliënten waarderen de hulp van het CJG met tenminste een 8,3 (Kwaliteitsonderzoek cijfer 2022) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Jeugd-en-jeugdhulpverlening

ACTIES Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden. Nationaal Plan Onderwijs Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school. Jong zijn in Etten-Leur In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek. Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027 Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda. Jong Ondernemen Dienstverlening verbeteren aan startende en jonge ondernemers

SOCIAAL IN ETTEN-LEUR 5. GEZOND OUD WORDEN EN ZELF- EN SAMENZORG WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad zet in op maatregelen die ervoor zorgen dat inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt inzet op het gebied van gezondheid, veiligheid, welzijn, eenzaamheid, activiteiten voor ouderen, maar ook op het gebied van (senioren-)huisvesting. Dit alles in samenwerking met onder andere partners in de wijken, jongeren, zorginstellingen en de woningcorporatie. Vanwege de verwachte toename van het aantal kwetsbare ouderen zet de gemeente in op een dementievriendelijke gemeente, houden we rekening met de mogelijkheden van (intensieve) zorg in de wijken en bouwen we aan een sterke gemeenschap. WAAR GAAN WE VOOR? Ouderen wonen langer zelfstandig en veilig in Etten-Leur. DOELEN 1. Versterken van zelfredzaamheid en gezondheid (preventie). 2. Sterke gemeenschappen, waarbij inwoners zelf en samen zorgen. 3. Voldoende ondersteuning op het juiste moment en in de juiste omgeving. 4. Etten-Leur is een dementievriendelijke gemeente. 5. Voldoende passende huisvesting (met zorg) voor senioren.

ACTIES

GOED BEZIG?

Regisseren Community Care Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar?

Dementievriendelijke gemeente Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk mee laten doen in de samenleving.

Minder dan 21% van de mantelzorgers ervaart hoge belasting (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Tenminste 71% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van (gezondheids-)zorgvoorzieningen in de nabije omgeving (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Cliënten waarderen het (keukentafel-)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning met tenminste een 7,9 (klanttevredenheidsonderzoek Wmo cijfer 2022) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/gezondheid

Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle) Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle. Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein) Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlijke financiering. Notitie mantelzorgwoningen, inclusief pre-mantelzorgwoningen. De huidige notitie voor mogelijkheden huisvesting mantelzorg actualiseren en daarbij mogelijkheden onderzoeken voor pre-mantelzorgwoningen (mantelzorgwoning realiseren voordat er sprake is mantelzorgondersteuning).

RUIMTE VOOR WONEN EN LEVEN IN ETTEN-LEUR We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Met adequate preventie en projecten dragen we bij aan de versterking van de leefbaarheid en de veiligheid van wijken en buurten.

RUIMTE VOOR WONEN EN LEVEN IN ETTEN-LEUR 1. WONINGBOUW WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? Woningen toevoegen aan onze woningvoorraad zodat er een woning is voor elke Etten-Leurenaar, passend bij diens inkomen met een diversiteit aan woningen voor jongeren, gezinnen en senioren. We gaan voor gemengde duurzame, veilige wijken waarin sprake is van sociale samenhang. WAAR GAAN WE VOOR? Er zijn voldoende passende woningen voor iedere aandachtsgroep. Wijken en woningen zijn duurzaam, de omgeving is veilig en er is sociale samenhang. DOELEN 1. Het bouwen van gemiddeld 300 woningen per jaar. 2. De woon- en leefomgeving nodigen uit om naar buiten te gaan, elkaar te ontmoeten en te bewegen. 3. Er is voldoende groen, ruimte voor waterberging, infiltratie en er zijn voldoende speelvoorzieningen in woonwijken. 4. Het stimuleren van de verduurzaming van 3000 woningen. 5. Het realiseren van nieuwe woonvormen om senioren beschut maar zelfstandig te laten wonen.

ACTIES Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing Wij brengen in beeld wat de opgaven zijn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wij een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie. Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wijken) Wij ronden onder andere de volgende projecten af: Anna van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten wij actief in op andere minder concrete projecten. Toegankelijk maken concrete informatie woningbouwplannen We zorgen ervoor dat de planning van woningbouwplannen voor inwoners digitaal vindbaar en toegankelijk zijn. Lage Vaartkant; Life & Garden en lintbebouwing Wij onderzoeken wat de mogelijkheden voor woningbouw voor deze locatie zijn.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Aantal gerealiseerde woningen onderverdeeld naar type, aandachtsgroep en koop/huur in een jaar.

Haansberg (oost) Ontwikkeling Wij starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als stip op de horizon start woningbouw in 2025. 16

Aantal verduurzaamde woningen in een jaar. https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/bouwen-en-wonen

RUIMTE VOOR WONEN EN LEVEN IN ETTEN-LEUR 2. VERKEERSAFWIKKELING WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. WAAR GAAN WE VOOR? Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. DOELEN 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelijkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? De totaalscore fietsstad is tenminste 3,7 (Waarstaatjegemeente cijfer 2020) Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag tenminste 0,61 voor lopen en 0,6 voor fietsen (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/mobiliteit

ACTIES Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen Wij evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan. Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan Wij maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrijk aandachtspunt. Onderzoek Spoortunnel Wij onderzoeken de mogelijkheden voor een spoortunnel en starten met een uitvoeringsaanpak waarin wij een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bij ketenpartners. Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (incl. tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord) Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wijzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.

RUIMTE VOOR WONEN EN LEVEN IN ETTEN-LEUR 3. VERKEERSVEILIGHEID WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. WAAR GAAN WE VOOR? Er is veilig gedrag in het verkeer De infrastructuur is veilig DOELEN 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bij de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlijke verkeerspunten terugdringen.

ACTIES Aanpak knelpunten verkeersveiligheid We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelijk is op. Verlichting fietspaden We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk. Hierdoor creëren wij een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Het aantal gevaarlijke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zijn. (op basis van inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties) Aantal verkeersdoden per jaar. https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/mobiliteit

RUIMTE VOOR WONEN EN LEVEN IN ETTEN-LEUR 4. BEHEER EN ONDERHOUD OPENBARE RUIMTE WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wijken en op de bedrijventerreinen. WAAR GAAN WE VOOR? De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. Het afvalbeleid is duidelijk voor inwoners en ondernemers. DOELEN 1. De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A. 2. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid.

ACTIES Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afvaldumpingen. Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering) Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen. Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grijs-voorbereiding) Terug naar A, B en C niveau van het CROW

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef) Hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/duurzame-leefomgeving 19

RUIMTE VOOR WONEN EN LEVEN IN ETTEN-LEUR 5. HUISVESTING BIJZONDERE DOELGROEPEN WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bijzondere doelgroepen. WAAR GAAN WE VOOR? Een thuis voor alle aandachtsgroepen DOELEN 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tijdelijke) en betaalbare huisvesting voor: Statushouders, spoedzoekers, arbeidsmigranten, sociaal en medisch urgenten, uitstroom uit intramurale instelling, Oekraïense vluchtelingen. 2. Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022.

ACTIES Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/ doorstromers Wij werken mee aan oplossingen voor huisvesting van de genoemde doelgroepen en waar de markt niet met oplossingen komt, zorgen wij zelf in samenwerking met Alwel voor passende woonoplossingen.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Aantal beschikbaar gestelde woningen voor bovenstaande aandachtsgroepen.

ECONOMIE EN WERK IN ETTEN-LEUR Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelijkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrijke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelijke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang.

We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, de verbinding van onderwijs met ondernemers, het aantrekken van arbeidsintensieve bedrijven die van toegevoegde waarde zijn, een goed vestigingsklimaat en aantrekkelijke vitale bedrijventerreinen. Voor het goed benutten van arbeidspotentieel blijven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt.

ECONOMIE EN WERK IN ETTEN-LEUR 1.ZOVEEL MOGELIJK MENSEN AAN HET WERK WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? Iedereen kan meedoen en zo veel mogelijk mensen gaan aan het werk. Ook vrijwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelijk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrijk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. WAAR GAAN WE VOOR? Zo veel mogelijk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrijwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. DOELEN 1. Het terugdringen van het aantal Etten-Leurenaren, dat niet werkt. 2. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. 3. Het voorkomen van armoedeval

ACTIES Uitwerken visie Werken aan Onderwijs en Human Capital agenda. Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwijs en bedrijfsleven om schoolverlaters zoveel mogelijk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt. Onderzoek naar armoedeval Onderzoek naar armoedeval en waar nodig beperken/voorkomen van armoedeval

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Minder dan 30,9 personen per 1.000 inwoners met bijstandsuitkering (18 jaar en ouder) (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Minimaal 72,2 % beroepsbevolking is werkzaam ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking (netto arbeidsparticipatie) (Waarstaatjegemeente/CBS cijfer 2021) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/economie

ECONOMIE EN WERK IN ETTEN-LEUR 2. HET VERSTERKEN VAN DE ECONOMIE WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad zet in op een sterke lokale economie die voorbereid is op de kansen en uitdagingen van de toekomst. WAAR GAAN WE VOOR? Een sterke lokale economie die voorbereid is op de toekomst DOELEN 1. Goed ondernemersklimaat 2. Ruimte voor gevestigde bedrijven om uit te breiden 3. Binnen de mogelijkheden bij inkoop voorrang geven aan Etten-Leurse bedrijven 4. Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen.

ACTIES Duurzame en toekomstbestendige bedrijventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrijventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds) Wij zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige bedrijventerreinen. Daar waar nodig zetten wij actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. Wij maken daarbij (bij voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). Wij onderzoeken de investeringsbereidheid bij ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen. Versterken lokaal ondernemerschap We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bij het winkelcentrum. Daarnaast zullen wij de organisatiegraad bij lokale ondernemers stimuleren. Acquisitie verkoop bedrijventerrein (Frijado) Wij zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrijfsgronden

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? 1.153 vestigingen van bedrijven per 10.000 inwoners (Waarstaatjegemeente/KvK cijfer 2022) Stijging op ranking MKB-vriendelijkste gemeente (ranking 2020: plaats 57)

Accountmanagement We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrijven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/economie

ECONOMIE EN WERK IN ETTEN-LEUR 3. TOERISME EN RECREATIE WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad gaat voor een groei naar een duurzame vrijetijdseconomie. Meer evenementen in het bijzonder voor de jongeren onder de 18 en het beter benutten van onze parken. WAAR GAAN WE VOOR? Een duurzame vrijetijdseconomie Etten-Leur is aantrekkelijk voor vrijetijdsbesteding door inwoners en bezoekers. Culturele voorzieningen zijn voor iedereen toegankelijk in aanbod en gebruik. DOELEN 1. Een duurzaam en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrije tijd. 2. Er zijn voldoende culturele voorzieningen en activiteiten. 3. Het wegnemen van onnodige regels voor ondernemers in toerisme en recreatie. 4. Het aantrekkelijker maken van de Markt door onder andere een autovrije of autoluwe markt. 5. Het stimuleren en/of faciliteren van evenementen voor jongeren onder de 18 jaar. 6. Levendige parken waar inwoners en bezoekers graag gebruik van maken. 7. We vermarkten Etten-Leur beter.

ACTIES Versterking vrijetijdseconomie (o.a. project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer) Realiseren van een duurzaam en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrije tijd en hiertoe komen tot een uitvoeringsprogramma toerisme in 2022 wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Aantal toeristen met overnachting 24

ECONOMIE EN WERK IN ETTEN-LEUR 4. EEN LEVENDIG CENTRUM WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad zet in op het versterken van de regiofunctie van Etten-Leur door voorwaarden te scheppen voor levendige en aantrekkelijke winkelcentra. WAAR GAAN WE VOOR? Winkelgebieden zijn levendig, aantrekkelijk en leefbaar Versterken van de regiofunctie van Etten-Leur DOELEN 1. Bijdragen aan en investeren in het aantrekkelijk maken en/of houden van winkelgebieden voor winkeliers, bezoekers en bewoners. 2. Stimuleren en ondersteunen van activiteiten in winkelgebieden.

ACTIES Herontwikkeling Winkelcentrum Wij werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. We kijken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blijven, denk hierbij aan vergroening, m2 detailhandel, woningbouw, maatschappelijke activiteiten, autoluwe markt en versterking lokaal ondernemerschap. Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum Wij werken de visie/advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen gaan wij uitvoeren.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? 31,8% gestarte en 15,8% gestopte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners (Waarstaatjegemeente/KvK cijfer 2dekwartaal 2022) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/economie

ECONOMIE EN WERK IN ETTEN-LEUR 5. AGRARISCHE SECTOR WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? Het behouden van een vitaal, leefbaar en aantrekkelijk buitengebied met ruimte voor economische activiteiten. WAAR GAAN WE VOOR? Vitaal, leefbaar en aantrekkelijk buitengebied Verduurzamen van het buitengebied DOELEN 1. In het buitengebied is ruimte voor economische activiteiten en herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing. 2. Toeristisch-recreatief gebruik van het buitengebied stimuleren.

ACTIES Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie stellen wij een uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap op.

DUURZAAM DENKEN EN DOEN IN ETTEN-LEUR Duurzaam denken en doen gaat om het vinden van evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen: we kijken naar de huidige behoeften die mensen hebben en hoe die in de toekomst ontwikkeld kunnen worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Het is dus een zeer breed begrip en raakt in veel opzichten ons leven en onze omgeving. Duurzaamheid is meer dan alleen energie duurzaam opwekken. Het gaat ook om klimaat, behoud van natuur, voorkomen en hergebruiken van afval,

biodiversiteit en circulaire economie. Samen hebben we de opgave onze leefomgeving goed door te geven aan volgende generaties. Samen met inwoners, regiogemeenten en partners als woningcorporaties, waterschap, energieleveranciers, netbeheerders, landbouw- en natuurorganisaties en ontwikkelaars werken we aan duurzame oplossingen.

DUURZAAM DENKEN EN DOEN IN ETTEN-LEUR 1. DUURZAAM WONEN WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad wil minimaal 3000 woningen verduurzamen. WAAR GAAN WE VOOR? Woningen en wijken verduurzamen DOELEN 1. Minimaal 3000 woningen verduurzamen 2. Integrale benadering van de aanpak bij voorbereiding en uitvoering. 3. Energiebesparing stimuleren en realiseren 4. Zonne-energie-installaties aantal per 1.000 inwoners

ACTIES RES (Regionale Energie Strategie) Klimaatdoelstellingen voor 2030 en vervolgens 2050 halen. Focus vanuit RES ligt bij "zon op dak". Transitievisie Warmte (TVW) In 2050 is iedereen van het gas af. Start met verduurzamen van woningen. Deze raadsperiode 3.000 woningen verduurzamen, met name inzet op isoleren van oudere woningen

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Het aantal verduurzaamde woningen https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/duurzame-leefomgeving https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Energietransitie 28

DUURZAAM DENKEN EN DOEN IN ETTEN-LEUR 2. DUURZAME WOON- EN LEEFOMGEVING WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? Een duurzame woon- en leefomgeving creëren en een duurzame gemeente zijn. WAAR GAAN WE VOOR? Duurzame woon- en leefomgeving creëren. Duurzame gemeente zijn. DOELEN 1. Hittestress, wateroverlast en droogte voorkomen. 2. We beheren de gemeentelijke riool- en watervoorziening doelmatig en duurzaam om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken. 3. Gebruik van fiets en openbaar vervoer stimuleren. 4. De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld in duurzaamheid. 5. De gemeentelijke panden zijn duurzaam.

ACTIES Gemeentelijk waterplan irt klimaatadaptatie Een gemeentelijk Waterplan (GWP) beschrijft de bijdrage van de gemeentelijke zorgplichten en watertaken. Klimaatadaptatie beleid en uitvoering. Klimaatbestendig inrichten van het stedelijk en landelijk gebied met koppeling aan vergroten biodiversiteit en het vergroten van de hoeveelheid groen in de leefomgeving. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Naast verduurzaming binnen bestaande (vervangings-) budgetten wordt een plan van aanpak opgesteld voor verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed.

GOED BEZIG? Om in de gaten te houden of we de goede dingen doen en de dingen goed doen, houden we de vinger aan de pols. Waar kijken we onder andere naar? Het duurzaamheidslabel van de gemeentelijke panden Oppervlakte van groen is minimaal 44,5% (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) Oppervlakte van bomen is minimaal 20% (Waarstaatjegemeente cijfer 2021) https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/duurzame-leefomgeving

https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Energietransitie

DUURZAAM DENKEN EN DOEN IN ETTEN-LEUR 3. DUURZAAM PRODUCEREN WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad wil voorwaarden scheppen zodat bedrijven hun productieprocessen circulair in kunnen richten. Als gemeente geven we zelf het goede voorbeeld. WAAR GAAN WE VOOR? Mogelijk maken dat bedrijven hun productieprocessen circulair kunnen inrichten Verbindingen tussen bedrijfsleven onderling en onderwijs leggen De gemeente werkt duurzaam (beleid, huisvesting, wagenpark, inkoop) DOELEN 1. De gemeente stimuleert en faciliteert bedrijven en onderwijs in Etten-Leur die innovatieve oplossingen bieden. 2. De gemeente koopt duurzaam in.

ACTIES Circulair Ambachtscentrum Wij onderzoeken de mogelijkheden om te komen tot een circulair ambachtscentrum. Circulaire Economie Aanpak en aanjagen van circulaire economie om de landelijke doelstelling volledig circulaire economie in 2050 en 50% in 2030 te realiseren.

DUURZAAM DENKEN EN DOEN IN ETTEN-LEUR 4. DUURZAME BEDRIJVEN- EN INDUSTRIETERREINEN WAT WIL DE GEMEENTERAAD BEREIKEN? De gemeenteraad wil bedrijventerreinen revitaliseren, herstructureren en vervolgens duurzaam inrichten om zo zuinig mogelijk met de beschikbare ruimte om te gaan. WAAR GAAN WE VOOR? Vitale en toekomstbestendige bedrijventerreinen met zuinig ruimtegebruik. Bedrijven(-terreinen) betrekken bij energieopwekking. DOELEN 1. De structuur van bedrijventerreinen voldoet aan de behoefte van daar gevestigde ondernemers. 2. De inrichting van bedrijventerreinen voldoet aan de duurzaamheidseisen. 3. De beschikbare ruimte wordt zuinig gebruikt. 4. Het bedrijventerrein draagt bij aan de verduurzaming van Etten-Leur.

ACTIES Grote Oogst Samen met bedrijven, provincie, VNO-NCW industrieterrein Vosdonk mogelijkheden zoeken voor duurzame energie/elektriciteit en verdere verduurzaming op andere milieuthema's. (zie ook Economie en werk in Etten-Leur, onderwerp versterken economie)

COLLEGE-UITVOERINGSPROGRAMMA 2022-2026

Dit is uitgave van de gemeente Etten-Leur Foto's gemeente Etten-Leur Publicatiedatum 13 oktober 2022

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=0017832c-9a19-4ee2-876a-71578b095365