BP Reconstructie N389 - Toelichting Bijlage 1 Watertoets
Tekst van het document
Watertoets N389 te Etten-Leur
projectnummer 0477837.100 definitief revisie 03 14 november 2023
www.anteagroup.nl
Watertoets N389 te Etten-Leur projectnummer 0477837.100 definitief revisie 03 14 november 2023
Auteurs J.R. den Hartog
Opdrachtgever Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC 'S-HERTOGENBOSCH
Gecontroleerd M. Stark
datum 14 november 2023
beschrijving Definitief rev03
vrijgave F. Leijs
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
4
1.1 1.2 1.3
Aanleiding Doel Leeswijzer
4 4 4
2.
Huidige situatie
5
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Locatie Maaiveld Bodemopbouw Grondwater Watersysteem Vuil- en hemelwater Waterveiligheid
5 5 5 6 8 14 14
3.
Beleid
15
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Rijksoverheid Provincie Noord-Brabant Waterschap Brabantse Delta Gemeente Etten-Leur Gemeente Moerdijk
15 16 17 18 18
4.
Uitgangspunten en randvoorwaarden
20
4.1
Waterschap Brabantse Delta
20
5.
Toekomstige situatie
21
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Voorgenomen ontwikkeling Maaiveld Grondwater Watersysteem Waterkwaliteit Waterveiligheid
21 21 21 21 23 23
6.
Waterparagraaf
24
6.1 6.2 6.3 6.4
Aanleiding Locatie Huidige situatie Toekomstige situatie
24 24 25 26
Bijlage 1 Ontwerptekeningen
29
Bijlage 2 Boorprofielen en boorlocaties
30
Bijlage 3 Grondwaterstandmonitoring
31
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
1.
Inleiding
1.1
Aanleiding De provincie Noord-Brabant is voornemens groot onderhoud uit te voeren aan de Provinciale weg N389 te Etten-Leur – Zevenbergen (kilometrering 1,0 en 6,7). Door het groot onderhoud treden wijzigingen in de situatie op, waardoor het bestemmingsplan moet worden gewijzigd. Onderdeel van het wijzingen van het bestemmingsplan is het doorlopen van de verplichte watertoetsprocedure.
1.2
Doel Het watertoetsproces is een belangrijk instrument om het waterbelang in ruimtelijke plannen en besluiten te waarborgen. Het gaat daarbij om alle waterhuishoudkundige aspecten, waaronder waterveiligheid, wateroverlast, watertekort, waterkwaliteit en verdroging, en om alle wateren: Rijkswateren, regionale wateren en grondwater. Het is niet een toets achteraf, maar een proces dat de initiatiefnemer van een ruimtelijk plan en de waterbeheerders (in dit geval het waterschap Brabantse Delta en de gemeenten Etten-Leur en Moerdijk) in een zo vroeg mogelijk stadium met elkaar in gesprek brengt.
1.3
Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt de huidige situatie van de locatie beschreven. Hoofdstuk 3 beschrijft het vigerende beleid. In hoofdstuk 4 worden de randvoorwaarden van het hoogheemraadschap en de gemeente uiteengezet. In hoofdstuk 5 wordt ook de toekomstige situatie beschreven. In hoofdstuk 6 is de waterparagraaf opgenomen.
blad 4 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
2.
Huidige situatie
2.1
Locatie Het plangebied is gelegen tussen Etten-Leur en Zevenbergen. Het betreft de Provinciale weg N389 tussen kilometrering 1,0 en 7,6. In figuur 2-1 is het plangebied weergegeven.
Figuur 2-1 De locatie van het plangebied (rode lijn) (bron: uitvraag provincie Noord-Brabant)
2.2
Maaiveld Om de maaiveldhoogtes in het plangebied te analyseren is de AHN-viewer geraadpleegd (AHN4). Op de AHN-viewer is te zien dat het maaiveld van de Provinciale weg over het algemeen tussen de NAP +0,3 en +1,75 m ligt. Rondom de overgang van de rivier ‘Mark’ ligt het maaiveld tussen NAP +7,5 en +7,9 m.
2.3
Bodemopbouw Regionale bodemopbouw op basis van REGIS II (TNO) De diepere bodemopbouw is in figuur 2-2 weergegeven als hydrogeologisch profiel volgens REGIS II v2.2. In dit profiel zijn de lagen aangeduid als de stratigrafische eenheid waartoe zij behoren en de aard van de afzettingen waaruit zij bestaan. Voor de holocene deklaag zijn in REGIS geen parameterwaarden (c-waarden, k-waarden, kD-waarden) aanwezig. Voor de verschillende zandige formaties zijn in REGIS kh-waarden en kD-waarden opgenomen. Voor de kleiige formaties zijn kv-waarden en c-waarden vermeld.
blad 5 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Figuur 2-2 Geohydrologische bodemopbouw (bron: DINOloket)
In figuur 2-2 is te zien dat de ondergrond ter plaatse van de werklocatie tot circa NAP -3 m uit een Holocene deklaag bestaat. Voor een Holocene deklaag zijn in Regis geen doorlatendheden bekend, omdat deze laag uit afwisselend uit zand, klei en veen bestaat. Onder de deklaag zijn tot circa NAP -18 m verschillende zandige Formaties aanwezig (Boxtel en Stramproy). De doorlatendheden in de zandige Formaties varieert tussen de 2,5 en 10 m/dag. Aan de zuid- en noordzijde van het tracé is rond de NAP -10,5 m een slecht doorlatende laag van de Formatie van Stramproy aanwezig met een dikte van circa 3 m. De weerstand in de slecht doorlatende laag is tussen de 0 en 50 dagen. Onder de zandige Formaties is de slecht doorlatende Formatie van Waalre aanwezig. De weerstand van de slecht doorlatende laag ligt tussen de 50 en 5.000 dagen. De weerstand van de slecht doorlatende laag is aan de noordzijde van het tracé circa 50 dagen en aan de zuidzijde maximaal 5.000 dagen. DINOloket Op basis van het DINOloket blijkt dat de bodemopbouw ter plaatse van de Provinciale weg afwisselend uit zand, klei en veen bestaat. De bodemopbouw is hierin heterogeen verdeeld, waardoor geen algemene schematisatie van de bodem te maken is.
Geotechnisch bodemonderzoek In februari 2023 heeft Koop Grondmechanica in opdracht van Antea Group verschillende sonderingen en boringen uitgevoerd ter plaatse van het tracé (kenmerk 6255; d.d. 07-03-2023; door Koop Grondmechanica). Op basis van de sonderingen en boringen blijkt dat de bodem tot circa NAP -13 à -15 m afwisselend uit zand, klei en veen bestaat. De bodem is heterogeen verdeeld, waardoor geen algemene schematisatie van de bodem te maken is. De boorprofielen en -locaties zijn in bijlage 2 weergegeven.
2.4
Grondwater DINOloket Vanuit DINOloket zijn in de nabije omgeving van het plangebied geen relevante peilbuizen aanwezig. Grondwatermonitoring Bij het geotechnische onderzoek door Koops Grondmechanica zijn een viertal peilbuizen geplaatst langs het tracé om de grondwaterstand te monitoring (kenmerk: 6255; d.d. 22-05-2023; door Koops Grondmechanica). Alle peilbuizen (HB03, HB04, HB06 en HB07) zijn geplaatst nabij kilometrering 3,2. De monitoring is in maart 2023 gestart en is momenteel nog bezig. In tabel 2-1 zijn de resultaten tussen maart 2023 en mei 2023 weergegeven. De gegevens zijn tevens in bijlage 3 opgenomen.
blad 6 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Tabel 2-1 Grondwaterstanden monitoring Koops Grondmechanica peilbuis
maaiveld
meetreeks
(m NAP)
filter peilbuis
Hoogste
Laagste
(m NAP)
( m NAP)
( m NAP)
HB03
+1,59
mrt – mei ‘23
-4,41 tot -5,41
-0,25
-0,55
HB04
+1,16
mrt – mei ‘23
-1,84 tot -2,84
+0,0
-0,7
HB06
+1,61
mrt – mei ‘23
-0,89 tot -1,89
+0,55
-0,15
HB07
+1,01
mrt – mei ‘23
-1,49 tot -2,49
-0,15
-0,6
Grondwaterstanden kaartbank Noord-Brabant Op basis van de ‘Kaartbank’ van de provincie Noord-Brabant bevindt de Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand (GHG) zich langs het tracé tussen de 0,6 en 1,4 m -mv. De Gemiddelde Laagste Grondwaterstand (GLG) bevindt zich langs het tracé tussen de 0,8 en 1,4 m -mv. Hierin dient rekening te worden gehouden dat de Provinciale weg zelf buiten dit kader valt en het hierbij om de gronden direct langs de weg gaat. Grondwatertools Op basis van de isohypsenpatronen van Grondwatertools bevindt de grondwaterstand ter plaatse van het tracé zich tussen de NAP +0,0 tot aan -2,0 m. In figuur 2-3 zijn de isohypsen weergegeven voor het jaar 2018.
Figuur 2-3 Isohypsenpatroon 2018 nabij het werktracé (rode lijn) (bron: Grondwatertools)
Grondwaterstroming Op basis van de isohypsen van Grondwatertools stroomt het grondwater in noordelijke richting. Grondwateronttrekkingen Volgens de WKOtool blijkt dat in de nabije omgeving van het tracé een tweetal grondwateronttrekkingen aanwezig zijn nabij het dorp Zwartenberg (nabij kilometrering 5 en 6).
blad 7 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Grondwaterbeschermingsgebied Volgens de ‘Kaartbank’ van de provincie Noord-Brabant (kaart Waterwinning voor menselijke consumptie) blijkt dat het plangebied niet ligt in een grondwaterbeschermingsgebied.
2.5
Watersysteem Peilgebieden De Provinciale weg is in twee polders van waterschap Brabantse Delta gelegen. Het zuidelijke deel is in de Hoge Zijpolder gelegen en het noordelijke deel in de Spiepolder. De scheiding tussen de twee polders betreft de rivier ‘Mark’. In beide polders zijn verschillende peilvakken aanwezig. Zuidelijke peilgebieden De waterpeilen van de zuidelijke peilgebieden zijn in tabel 2-2 weergegeven. In figuur 2-4 is een overzicht weergegeven van de peilgebieden ten overstaande van het tracé. Tabel 2-2 Peilgebieden zuidelijk deelgebied Peilbesluitcode
Zomerpeil
Winterpeil
mNAP
mNAP
MO1
-0,7
-0,8
MZ4
-1,3
-1,8
MZ2
-1,7
-1,8
MZ1
-1,0
-1,3
Noordelijke peilgebieden De waterpeilen van de noordelijke peilgebieden zijn in tabel 2-3 weergegeven. In figuur 2-4 is een overzicht weergegeven van de peilgebieden ten overstaande van het tracé. Tabel 2-3 Peilgebieden noordelijk deelgebied Peilbesluitcode
Zomerpeil
Winterpeil
mNAP
mNAP
OA06
-0,1
-0,3
AO09
-1,5
-1,9
blad 8 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Figuur 2-4 Peilgebieden waterschap Brabantse Delta (tracé rode lijn)
A- en B-watergangen Langs de Provinciale weg zijn verschillende A- en B-watergangen aanwezig. Bij kruispunten zijn deze onder andere ook met elkaar verbonden door middel van duikers. In figuur 2-5 tot en met figuur 2-8 is het tracé van zuid naar noord weergegeven.
blad 9 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Figuur 2-5 Watergangen rondom het tracé deel 1/4 (rode lijn) (bron: Legger waterschap Brabantse Delta)
blad 10 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Figuur 2-6 Watergangen rondom het tracé deel 2/4 (rode lijn) (bron: Legger waterschap Brabantse Delta)
blad 11 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Figuur 2-7 Watergangen rondom het tracé deel 3/4 (rode lijn) (bron: Legger waterschap Brabantse Delta)
blad 12 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Figuur 2-8 Watergangen rondom het tracé deel 4/4 (rode lijn) (bron: Legger waterschap Brabantse Delta)
blad 13 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
KRW-waterlichaam De omliggende watergangen zijn niet aangemerkt als KRW-waterlichaam. De rivier ‘Mark’ is wel aangemerkt als KRW-waterlichaam. Beschermde gebieden Op basis van de Keur Beschermde Gebieden van het waterschap bevindt de zuidzijde van het tracé zich in een attentiegebied en is aan weerszijden van de Provinciale weg een beschermd gebied aanwezig. Dit gebied valt ook onder het Natuur Netwerk Brabant (NBB) en betreft de Natte Natuurparel De Berk/Strijpen. Eventuele aantasting aan het gebied dient te worden gecompenseerd.
2.6
Vuil- en hemelwater In de huidige situatie is langs de weg geen riolering aanwezig. Het betreft een Provinciale weg met afwatering in de berm. Op enkele locaties langs de Provinciale weg is naast de berm ook een goot aanwezig en is bekend dat op één locatie kolken in de tussenberm aanwezig zijn (exacte locatie is onbekend).
2.7
Waterveiligheid De Markdijk (noorden van de Mark) en Zeedijk (zuiden van de Mark) zijn aangemerkt als Regionale Kering langs regionale rivieren in de legger van waterschap Brabantse Delta. Daarnaast is de N389 grotendeels gelegen op dijklichaam ‘Leursche Haven’ tussen kilometrering 1,0 en 3,6.
blad 14 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
3.
Beleid
3.1
Rijksoverheid Waterwet Op 22 december 2009 is de Waterwet in werking getreden. De Waterwet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. De Waterwet richt zich op de zorg voor waterkeringen, waterkwantiteit, waterkwaliteit en waterfuncties (zoals de drinkwatervoorziening). De wet biedt de basis voor het stellen van normen ten aanzien van deze onderwerpen. Verder bevat de wet regelingen voor het beheer van water. Een belangrijk gevolg van de Waterwet is dat de huidige vergunningstelsels uit de afzonderlijke waterbeheerwetten worden gebundeld. Dit resulteert in één vergunning, de Watervergunning. De Wet gemeentelijke watertaken is onderdeel van de Waterwet. In deze Wet heeft de gemeente de zorgplicht gekregen voor: • Het doelmatig inzamelen en verwerken van overtollig afvloeiend hemelwater; • Het doelmatig nemen van maatregelen in openbaar gebied om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. In de Wet milieubeheer is de derde zorgplicht voor de gemeente opgenomen. De gemeente dient zorg te dragen voor het inzamelen transporteren van stedelijk afvalwater. Wet ruimtelijke ordening en de watertoets De watertoets is per 1 november 2003 wettelijk verplicht (en vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening).
De watertoets betekent dat ruimtelijke plannen (waaronder bestemmingsplannen) die vanaf deze datum ter inzage worden gelegd, voorzien moeten zijn van een waterparagraaf. Ruimtelijke plannen van de initiatiefnemer (bijv. gemeente of projectontwikkelaar) worden overlegd met de waterbeheerder. In de waterparagraaf geeft de initiatiefnemer aan welke afwegingen in het plan ten aanzien van water zijn gemaakt. Het is een toelichting op het doorlopen proces en maakt de besluitvorming ten aanzien van water transparant. In geval van locatiekeuzes en bij herinrichting van bestaand bebouwd gebied geeft de initiatiefnemer expliciet aan welke rol de kosten en risico's van verdroging, verzilting, overstroming en overlast hebben gespeeld bij de besluitvorming. De waterparagraaf grijpt zichtbaar terug op de afsprakennotitie en het wateradvies. Omgevingswet 2024 Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. In de Omgevingswet wordt de leefomgeving op een andere manier benaderd dan voorheen, waarbij wordt ingezet op een duurzame economische structuur met borging van de kwaliteit en veiligheid daarvan. In de Omgevingswet worden de wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water gebundeld. Deze wet regelt daarmee het beheer en de ontwikkeling met minder en overzichtelijke regels, meer ruimte voor initiatieven en lokaal maatwerk.
Ingezet wordt op integraliteit, vertrouwen en participatie van alle belanghebbenden. De wet krijgt vorm in de omgevingsvisie, waarbij de huidige provinciale plannen komen te vervallen en worden geïntegreerd in deze visie. Nationaal Water Programma 2022-2027 Het Nationaal Water Programma 2022–2027 is de opvolger van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en het Beheer- en Ontwikkelplan voor de Rijkswateren 2016- 2021. Met de samenvoeging van deze twee plannen wordt geanticipeerd op de Omgevingswet, waarin het programma als een van de instrumenten is opgenomen. Het Nationaal Water Programma bevat: • Een uitwerking van het te voeren beleid (inclusief het nationale ruimtelijke en ecologische beleid) voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer en de bescherming of het behoud van water; • Maatregelen vanwege nationale belangen en om wateropgaven te bereiken en daaraan te blijven voldoen.
blad 15 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Nationaal Bestuursakkoord Water Met het NBW-Actueel (2008) onderstrepen het Rijk, het Interprovinciaal Overleg, de Unie van Waterschappen en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten de gezamenlijke opgave om het watersysteem op zo kort mogelijke termijn en tegen de laagste maatschappelijke kosten op orde te brengen en te houden. Samenwerken is de rode draad van het geactualiseerde Nationaal Bestuursakkoord. Een actualisatie van het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) uit 2003 komt voort uit de invoering van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), de noodzaak tot aanscherping van een aantal begrippen en het beschikbaar komen van nieuwe klimaatscenario's. Kaderrichtlijn Water (KRW) Door de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) heeft Nederland een resultaatsverplichting voor het bereiken van de gewenste waterkwaliteit en ecologie van grond- en oppervlaktewatersystemen. Voor grote wateren of watersystemen, de zogenaamde KRW-waterlichamen, zijn hiertoe doelen opgesteld. De (bindende) maatregelen om de doelen te bereiken zijn vastgelegd in de stroomgebiedsplannen. Voor de overige wateren geldt minimaal het stand-still principe. Waterbeheerders mogen hiervoor zelf aanvullende doelen opstellen.
3.2
Provincie Noord-Brabant Regionaal Water- en Bodemprogramma Noord-Brabant (2022-2027) Het Regionaal Water- en Bodemprogramma 2022–2027 (RWP) bevat de ambitie, opgaven, doelen en de aanpak, inclusief de zeven leidende principes bij het tot stand komen van een klimaatbestendig en verkeerkrachtig water- en bodemsysteem binnen de provincie Noord-Brabant. In het RWP zijn de volgende leidende principes opgenomen: 1. Watervoorraad in balans; 2. Elke druppel telt; 3. Niet alles kan overal; 4. Brabant is in staat extreme weersituaties op te vangen; 5. Bescherming van water- en bodemkwaliteit; 6. Gebruikers zijn maximaal verantwoordelijk; 7. Circulair denken en doen. Visie klimaatadaptatie De provincie Noord-Brabant heeft een aparte visie ten behoeve van klimaatadaptatie opgesteld. Hierin zijn de volgende uitgangspunten opgenomen: • Klimaatadaptatie is als vanzelfsprekend een vast onderdeel van provinciale opgaven en is geborgd in de provinciale programma’s; • De provincie gaat uit van een klimaatbestendig en robuust watersysteem. Daarbij worden vijf principes gehanteerd: o Niet meer gebruik dan is aangevuld; o In hogere gebieden water infiltreren; o Lagere gebieden zijn natter; o Het systeem kan omgaan met extremen; o De waterkwaliteit is op orde.
• De provincie maakt op basis van een klimaatbestendig en robuust watersysteem, de overgang naar een nieuwe systematiek voor wateroverlast bij extreme buien; • De provincie kiest ervoor om voorrang te geven aan de robuustheid van het watersysteem en niet aan individuele belangen; • De provincie werkt via een gebiedsgerichte en samenhangende aanpak; • Via de gebiedsgerichte aanpak zet de provincie zijn middelen in samenhang en waar mogelijk gebundeld in.
blad 16 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Interim Omgevingsverordening Vanuit de nieuwe Omgevingswet (welke per 2024 ingaat) zijn alle provincies verplicht om een omgevingsvisie op te stellen. In de omgevingsvisie staat wat de provincie wil bereiken en wat ze wil doen om dat te bereiken. Naast een omgevingsvisie moet de provincie vanuit de Omgevingswet ook een omgevingsverordening vaststellen voor haar grondgebied. De Brabantse Omgevingsverordening vervangt een aantal provinciale verordeningen, zoals de provinciale milieuverordening en de provinciale verordening water.
3.3
Waterschap Brabantse Delta Het waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente op basis van de volgende wettelijke kerntaken: het zuiveringsbeheer, watersysteembeheer, beheer van dijken en beheer van vaarwegen. Het watersysteembeheer -waaronder grondwater- heeft daarbij twee doelen: zowel de zorg voor gezond water als de zorg voor voldoende water van voldoende kwaliteit. Daarnaast heeft het waterschap waar nodig nog toegespitst beleid en beleidsregels op de verschillende thema’s/speerpunten uit het waterbeheersplan en heeft het waterschap een eigen verordening; De Keur en de legger. De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. De legger geeft aan waar de waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap benodigd. De Keur is onder andere te raadplegen via de site van waterschap Brabantse Delta. Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van waterneutraal bouwen, waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de ‘natuurlijke’ waterhuishoudkundige situatie.
Vanwege dit principe wordt bij uitbreiding van verhard oppervlak voor de omgang met hemelwater uitgegaan van de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen, afvoeren. De technische eisen en uitgangspunten voor het ontwerp van watersystemen zijn opgenomen in de ‘beleidsregel Afvoer hemelwater door toename en afkoppelen van verhard oppervlak, en de hydrologische uitgangspunten bij de keurregels voor afvoeren van hemelwater’. Waterbeheerprogramma Klimaatbestendig en veerkrachtig waterschap 2022-2027 Het waterschap streeft naar een samenhang tussen wateropgaven en andere opgaven in de samenleving en leefomgeving. Om dit te kunnen bereiken zijn er zes beleidskeuzes opgezet. Aan de hand de beleidskeuzes wordt de strategie voor waterveiligheid, gezond water, voldoende water, vaarwegen en waterketen uitgewerkt. De zes beleidskeuzes zijn; 1. Water als drager voor een vitale regio 2. Evenwicht in het water- en bodemsysteem 3. We werken samen 4. We werken duurzaam 5. We werken veerkrachtig en vernieuwend 6. We prioriteren op basis van verplichtingen en mogelijkheden Beleid versneld afvoeren hemelwater/ verhardingstoename In de Keur van Waterschap Brabantse Delta is in artikel 3.6 een verbod op versnelde afvoer door verhard oppervlak opgenomen. Op grond van artikel 1.4 van de Keur kan het bestuur algemene regels stellen die een vrijstelling van die vergunningplicht inhouden.
Algemene regel 15 licht toe dat vrijstelling wordt verleend van het verbod voor het afvoeren van hemelwater via toename verhard oppervlak of door het afkoppelen van verhard oppervlak, naar een oppervlaktewaterlichaam wanneer: a. Het afkoppelen van verhard oppervlak maximaal 10.000 m² is, of; b. De toename van verhard oppervlak maximaal 500 m²1 is, of; c. De toename van verhard oppervlak bestaat uit een groen dak. d. De toename van verhard oppervlak tussen 500 m²1 en 10.000 m² is en compenserende maatregelen zijn getroffen om versnelde afvoer van hemelwater tegen te gaan, in de vorm van een voorziening met een minimale compensatie conform de rekenregel: Benodigde compensatie (in m³) = toename verhard oppervlak (in m²) x gevoeligheidsfactor x 0,06 (in m) 1
Bron: https://www.officielebekendmakingen.nl/wsb-2021-3669.pdf
blad 17 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Wanneer een bergingsvoorziening wordt gerealiseerd, moet deze voldoen aan de volgende eisen: i. De bodem van de voorziening ligt boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG); ii. De afvoer uit de voorziening vindt plaats via een functionele bodempassage naar het grondwater en/of via een functionele afvoerconstructie naar het oppervlaktewater. Indien een afvoerconstructie wordt toegepast, dient deze een diameter van 4 cm te hebben; iii. Daarnaast moet er altijd een overloopconstructie zijn, om beschadiging van het oppervlaktewaterlichaam te voorkomen.
3.4
Gemeente Etten-Leur Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2019 – 2023 De gemeente Etten-Leur zet in op een duurzaam en doelmatig beheer van de gemeentelijke riolerings- en watervoorzieningen om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken. Afvalwater De gemeente heeft ten aanzien van afvalwater de volgende ambities: Voorkomen van verstoppingen, lekkages en instorten van rioleringen; Waarborgen van de afvoer van afvalwater; Verbeteren inzicht van het functioneren van de riolering. Hemelwater De gemeente heeft ten aanzien van hemelwater de volgende ambities: Voorkomen en verminderen van wateroverlast; Duurzaam verwerken van het hemelwater; Verspreiding van verontreinigen voorkomen. De gemeente ziet hierin een verhoogd risico op wateroverlast door klimaatverandering. Grondwater De gemeente heeft ten aanzien van grondwater de volgende ambities: Goed bereikbaar blijven voor meldingen over grondwater; Inzicht in grondwaterstanden verbeteren door te monitoren; Afstemmen van uitbreidingen op grondwaterstanden.
3.5
Gemeente Moerdijk vGRP Moerdijk 2021 – 2024 De gemeente Moerdijk is met haar waterbeheer continu in beweging door diverse uitdagingen en ontwikkelingen. De belangrijkste hiervan zijn onderstaande aspecten: Klimaatverandering; Uitputting energie en grondstoffen; Veranderende wetgeving; Energietransitie; Participatie en bewustzijn; Vitaliteit; Veiligheid. Gemeentelijke zorgplichten Met het vGRP draagt de gemeente bij aan een drietal lange termijn omgevingsgerichte doelstellingen: Bescherming van de volksgezondheid; Droge voeten (bebouwd gebied); Schoon water en een schone bodem.
blad 18 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Duurzame omgang met hemelwater De gemeente hanteert een volgorde voor het verwerken van hemelwater. De volgorde betreft vasthouden, bergen, afvoeren. Waterberging bij ontwikkelingen Bij een toename aan verhard oppervlak maakt de gemeente binnen ontwikkelingen onderscheid in een tweetal bergingseisen: <1.000 m² o Nieuwe ontwikkelingen 60 mm; o Ontwikkelingen in bestaand bebouwd gebied 7 mm. >1.000 m² o Nieuwe ontwikkelingen 60 mm; o Ontwikkelingen in bestaand bebouwd gebied 60 mm over totale oppervlak. Ontwateringsdiepte De gemeente maakt onderscheidt tussen een tweetal situaties: Openbare ruimte bestaand gebied; Nieuwbouw. Voor de openbare ruimte in bestaand gebied worden de volgende ontwateringsdieptes gehanteerd: Groenvoorzieningen: 0,5 m; Secundaire wegen en woonstraten: 0,7 m; Primaire wegen: 1,0 m; Bedrijventerreinen: 0,7 m. Voor nieuwbouw worden de volgende ontwateringsdieptes gehanteerd: Woningen met kruipruimte: 0,7 m; Woningen zonder kruipruimte: 0,3 m; Groenvoorzieningen: 0,5 m; Secundaire wegen en woonstraten: 0,7 m; Primaire wegen: 1,0 m; Bedrijventerreinen: 1,0 m. Gemeentelijke speerpunten De gemeente heeft een drietal speerpunten met bijbehorende ambities: Werken aan klimaatbestendigheid; Werken aan een goede waterbalans tussen bebouwd en landelijk gebied; Werken aan waardevol water.
Klimaatbestendigheid De gemeente heeft de ambitie om binnen de reikwijdte van de zorgplichten bij te dragen aan de thema’s wateroverlast, droogte, hittestress en biodiversiteit. Voor nieuwe ontwikkeling wordt hierbij de eis gesteld oom ‘klimaatneutraal’ te werken. Waterbalans tussen bebouwd en landelijk gebied De gemeente heeft de ambitie om te streven naar een natuurlijk fluctuatie zonder dat hierdoor overlast wordt ervaren als gevolg van (structureel) te hoge of te lage grondwaterstanden. Om aan deze ambitie te voldoen heeft de gemeente de volgende strategiespeerpunten: De gemeente beschermt de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater; De gemeente brengt waterstromen tussen bebouwd en landelijk gebied met elkaar in balans; De gemeente richt het beheer van retentievijvers zo doelmatig mogelijk in. Waardevol water De gemeente volgt de ontwikkelingen op het gebied van terugwinnen en hergebruiken van energie en grondwaterstoffen en koppelen daarbij belanghebbenden aan elkaar indien kansen zich voordoen.
blad 19 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
4.
Uitgangspunten en randvoorwaarden
4.1
Waterschap Brabantse Delta Met het waterschap is tussen 24 en 30 mei 2023 mailcontact geweest met betrekking tot de watertoets. Ten behoeve van het gehele project is het waterschap ook betrokken bij de ontwerpwerkzaamheden. Op basis van het mailcontact komen de volgende aandachtspunten naar voren: Het hemelwater dient via de bermen af te wateren, dit geldt voor de Provinciale weg als het fietspad; Er is in het geheel een afname aan verhard oppervlak, waardoor geen retentie-eis nodig is (met als voorbehoud dat nergens grotere aaneengesloten oppervlakken aan verharding wordt gerealiseerd); Er dient een goede focus te zijn op de waterhuishoudkundige aanpassingen (dempen, graven, duiker, viaducten, etc.); Het waterbergende vermogen mag niet achteruitgaan, de doorstroming dient gewaarborgd te blijven en onderhoud langs A-watergangen moet mogelijk blijven.
blad 20 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
5.
Toekomstige situatie
5.1
Voorgenomen ontwikkeling De provincie Noord-Brabant is voornemens groot onderhoud uit te voeren ten aanzien van de Provinciale weg N389 te Etten-Leur – Zevenbergen (kilometrering 1,0 en 6,7). Voor het grote onderhoud wordt een aantal aspecten rondom het tracé aangepast: • De provinciale weg wordt van 6,5 m naar 7 m verbreed; • Er komt aan één kant van de Provinciale weg een fietspad van 3,6 m breed. In de huidige situatie is aan beide zijden een eenrichtingsfietspad aanwezig en in de nieuwe situatie is dit aan één kant van de weg, waardoor per saldo het oppervlak aan fietspad afneemt; • Het realiseren van een nieuwe viaduct over de ‘Mark’. De huidige overgang gaat fungeren als fietsbrug; • Verplaatsen A- en B-watergangen en verlengen/verkorten van duikers. Het volledige ontwerp inzichtelijk in de ‘Ontwerpnota’ (kenmerk 0477837.100; d.d. 24 maart 2023 revisie 3.0). Oppervlakken Het plangebied kan opgedeeld worden in 3 deelgebieden op basis van de peilgebieden. Het eerste deelgebied bevindt zich tussen kilometrering 1,0 en 2,6 (Etten-Leur tot aan de rotonde aan de Strijpenseweg). Het tweede deelgebied bevindt zich tussen kilometrering 2,6 en 4,9 (rotonde Strijpenseweg tot aan de ‘Mark’) en het derde deelgebied bevindt zich tussen kilometrering 4,9 en 6,7 (de ‘Mark’ tot aan de rotonde aan de Oostrand).
Eerste deelgebied In het eerste deelgebied is een kleine toename aan verhard oppervlak met 1.020 m². Tweede en derde deelgebied Ten aanzien van het tweede en derde deelgebied is er een afname aan verhard oppervlak. Gemiddeld neemt de asfaltverharding met 0,7 m/m af. Totaal In totaal neemt het asfaltoppervlak met circa 5.800 m² af. Het asfaltoppervlak betreft circa 95% van het totale oppervlak binnen het werkgebied van de Provinciale weg. De overige oppervlakken zijn met name onverharde bermen langs de Provinciale weg en het fietspad.
5.2
Maaiveld In de toekomstige situatie verandert het maaiveld niet tot nihil in vergelijking met het huidige maaiveld.
5.3
Grondwater Op basis van de “kaartbank’ van de provincie Noord-Brabant bevindt de GHG zich langs het tracé tussen 0,6 en 1,4 m -mv. Onder de provinciale weg is de ontwateringsdiepte in de huidige situatie voldoende groot. Het wordt niet verwacht dat de grondwaterstandsituatie verandert door de voorgenomen werkzaamheden.
5.4
Watersysteem Waterpeil Zoals in paragraaf 2.5 is weergegeven ligt de Provinciale weg in verschillende peilgebieden. Ten behoeve van het onderhoud worden de waterpeilen niet aangepast. Waterbergingsopgave Het waterschap heeft aangegeven dat het waterbergend vermogen rondom de Provinciale weg niet achteruit mag gaan. De doorstroming moet gewaarborgd blijven en onderhoud langs A-watergangen dient mogelijk te blijven.
blad 21 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Binnen het gehele tracé neemt het verhard oppervlak af en in de peilgebieden waar de verharding toeneemt betreft dit enkel een lange smalle strook. Hierbij heeft het waterschap aangegeven dat hiervoor geen retentieeis is en dat het hemelwater kan afstromen naar de berm. Dit is door het waterschap aangegeven met als voorbehoud dat nergens grotere aaneengesloten oppervlakken aan verharding wordt gerealiseerd. Kilometrering 1,0 – 1,6 Ter plaatse van het tracé is een gebied van 153 m² opgenomen voor de compensatie van toename aan verharding voor het eerste deelgebied (zoals aangegeven in paragraaf 5.1). Op basis van de eisen van het waterschap dient voor de toename aan verharding circa 61 m³ te worden gecompenseerd (1.020 m² toename verharding * 1 (gevoeligheidsfactor2) * 0,06 m). Kilometrering 1,6 – 2,3 Ter plaatse van het kruispunt met de Elshoutweg wordt een reconstructie uitgevoerd. Ten behoeve van de reconstructie is het noodzakelijk de B-watergang op te schuiven. Dit wordt 1 op 1 uitgevoerd. Volgens de legger is onder de Elshoutweg in de huidige situatie geen duiker aanwezig. Bij de reconstructie wordt ook geen duiker onder de weg geplaatst. Kilometrering 2,3 – 2,9 Ter plaatse van de rotonde bij de kruising met de Strijpenseweg wordt de A-watergang verlegd.
De A-watergang wordt 1 op 1 verplaatst bij de reconstructie van het kruispunt, waardoor deze iets groter wordt (huidige situatie recht en toekomstige situatie met een lichte boog in verband met de geplande rotonde). De A-watergang heeft volgens de legger taludhellingen van 1:1 en 2:1. In de ontwerpnota is opgenomen dat de taludhelling in de praktijk ongeveer 2:3 is. Deze waarden zijn ook in het ontwerp opgenomen. De waterpeilen in de A-watergang veranderen niet en in het nieuwe ontwerp is ook ruimte opgenomen voor een onderhoudspad. Kilometrering 2,9 – 4,3 Tussen kilometrering 2,9 en 4,3 verandert de situatie rondom de waterhuishouding niet. Er vinden geen wijzigingen aan oppervlaktewateren plaats. Kilometrering 4,3 – 5,2 Ter plaatse van het kruispunt met de Boutweg wordt een klein deel van een B-watergang gedempt en wordt de duiker verlengd. Daarnaast wordt aan de zuidzijde van de ‘Mark’ een A-watergang verlegd. Bij de verlegging wordt de A-watergang 1-op-1 teruggeplaatst, inclusief onderhoudspad aan beide zijden. De A-waterloop heeft conform de legger een talud van 1:1, welke ook in de nieuwe situatie op deze manier wordt gerealiseerd. De bodemdiepte wordt daarbij ook op dezelfde wijze uitgevoerd conform de legger (NAP -1,6 m). Het waterpeil verandert niet in de A-watergang. Voor de ontsluiting naar een landbouwperceel wordt een nieuwe duiker gerealiseerd.
Aan de noordzijde van de ‘Mark’ wordt de B-watergang verlegd. In de legger van het waterschap is geen talud opgenomen. De bodemdiepte wordt in de toekomstige situatie conform de legger gerealiseerd op een diepte van NAP -0,59 m. Als gevolg van de verlegging is het noodzakelijk om een tweetal duikers aan te passen. Eén van de duikers wordt verlengd en de andere wordt verkort. Het waterpeil in de B-watergang wordt niet aangepast en blijft conform het waterpeil uit het peilbesluit. Kilometrering 5,2 – 6,7 Tussen kilometrering 5,2 en 6,7 verandert de situatie rondom de waterhuishouding niet. Er vinden geen wijzigingen aan oppervlaktewateren plaats. Beschermde gebieden Op basis van de Keur Beschermde Gebieden van het waterschap bevindt de zuidzijde van het tracé zich in een attentiegebied en is aan weerszijden van de Provinciale weg een beschermd gebied aanwezig. Dit gebied valt
2
Gevoeligheidsfactor op basis van de kaart ‘Gevoeligheid piekafvoeren beheergebied Brabantse Delta’ voor de N389 betreft 1.
blad 22 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
ook onder het Natuur Netwerk Brabant (NBB) en betreft de Natte Natuurparel De Berk/Strijpen. Eventuele aantasting aan het gebied dient te worden gecompenseerd.
5.5
Waterkwaliteit In de toekomstige situatie wordt het hemelwater, overeenkomstig de huidige situatie, via de wegbermen langs de weg afgevoerd. Dit geldt ook voor afvoer van het fietspad. KRW-waterlichaam Ten aanzien van het KRW-waterlichaam de ‘Mark’ mogen geen negatieve gevolgen ontstaan door het onderhoud aan de Provinciale weg en de realisatie van een nieuw viaduct. De afvoer van het nieuwe viaduct dient via de bermen aan de noord- en zuidzijde van het viaduct te gaan. Gebruik bouwmaterialen Tijdens de werkzaamheden dient gebruik te worden gemaakt van milieuvriendelijke bouwmaterialen en dienen uitlogende materialen te worden vermeden.
5.6
Waterveiligheid Ten aanzien van werkzaamheden in- of nabij waterkeringen zijn vergunningsplichtig. In de vervolgfase dient aangetoond te worden dat bij de onderhoudswerkzaamheden geen negatieve gevolgen ontstaan voor het dijklichaam tussen kilometrering 1,0 en 3,6 (‘Leursche Haven’) en de Regionale Keringen ‘Zeedijk (zuiden van de ‘Mark’) en ‘Markdijk’ (noorden van de ‘Mark’).
blad 23 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
6.
Waterparagraaf
6.1
Aanleiding De provincie Noord-Brabant is voornemens groot onderhoud uit te voeren ten aanzien van de Provinciale weg N389 te Etten-Leur – Zevenbergen (kilometrering 1,0 en 6,7). Door het groot onderhoud treden wijzigingen in de situatie op, waardoor het bestemmingsplan moet worden gewijzigd. Onderdeel van het wijzingen van het bestemmingsplan is het doorlopen van de verplichte watertoetsprocedure.
6.2
Locatie Het plangebied is gelegen tussen Etten-Leur en Zevenbergen. Het betreft de Provinciale weg N389 tussen kilometrering 1,0 en 7,6. In figuur 6-1 is het plangebied weergegeven.
Figuur 6-1 De locatie van het plangebied (rode lijn) (bron: uitvraag provincie Noord-Brabant)
blad 24 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
6.3
Huidige situatie Maaiveldhoogte Om de maaiveldhoogtes in het plangebied te analyseren is de AHN-viewer geraadpleegd (AHN4). Op de AHN-viewer is te zien dat het maaiveld van de Provinciale weg over het algemeen tussen de NAP +0,3 en +1,75 m ligt. Rondom de overgang van de rivier ‘Mark’ ligt het maaiveld tussen NAP +7,5 en +7,9 m. Bodemopbouw Op basis van het DINOloket blijkt dat de bodemopbouw ter plaatse van de Provinciale weg afwisselend uit zand, klei en veen bestaat. De bodemopbouw is hierin heterogeen verdeeld, waardoor geen algemene schematisatie van de bodem te maken is. Grondwater Op basis van de ‘Kaartbank’ van de provincie Noord-Brabant bevindt de Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand (GHG) zich langs het tracé tussen de 0,6 en 1,4 m -mv. De Gemiddelde Laagste Grondwaterstand (GLG) bevindt zich langs het tracé tussen de 0,8 en 1,4 m -mv. Hierin dient rekening te worden gehouden dat de Provinciale weg zelf buiten dit kader valt en het hierbij om de gronden direct langs de weg gaat. De grondwaterstroming stroomt in noordelijke richting. Daarnaast zijn nabij het dorp Zwartenberg (nabij kilometrering 5 en 6) een tweetal grondwateronttrekkingen aanwezig. Het plangebied is niet in een grondwaterbeschermingsgebied gelegen. Watersysteem Peilgebieden De Provinciale weg is in twee polders van waterschap Brabantse Delta gelegen.
Het zuidelijke deel is in de Hoge Zijpolder gelegen en het noordelijke deel in de Spiepolder. De scheiding tussen de twee polder betreft de rivier ‘Mark’. In beide polders zijn verschillende peilvakken aanwezig. Zuidelijke peilgebieden De waterpeilen van de zuidelijke peilgebieden zijn in tabel 6-1 weergegeven. Tabel 6-1 Peilgebieden zuidelijk deelgebied Peilbesluitcode
Zomerpeil
Winterpeil
mNAP
mNAP
MO1
-0,7
-0,8
MZ4
-1,3
-1,8
MZ2
-1,7
-1,8
MZ1
-1,0
-1,3
Noordelijke peilgebieden De waterpeilen van de noordelijke peilgebieden zijn in tabel 6-2 weergegeven. Tabel 6-2 Peilgebieden noordelijk deelgebied Peilbesluitcode
Zomerpeil
Winterpeil
mNAP
mNAP
OA06
-0,1
-0,3
AO09
-1,5
-1,9
A- en B-watergangen Langs de Provinciale weg zijn verschillende A- en B-watergangen aanwezig. Bij kruispunten zijn deze onder andere ook met elkaar verbonden door middel van duikers.
blad 25 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
KRW-waterlichaam De omliggende watergangen zijn niet aangemerkt als KRW-waterlichaam. De rivier ‘Mark’ is wel aangemerkt als KRW-waterlichaam. Vuil- en hemelwater In de huidige situatie is langs de weg geen riolering aanwezig. Het betreft een Provinciale weg met afwatering in de berm. Op enkele locaties langs de Provinciale weg is naast de berm ook een goot aanwezig en is bekend dat op één locatie kolken in de tussenberm aanwezig zijn (exacte locatie is onbekend). Waterveiligheid De Markdijk (noorden van de Mark) en Zeedijk (zuiden van de Mark) zijn aangemerkt als Regionale Kering langs regionale rivieren in de legger van waterschap Brabantse Delta. Daarnaast is de N389 grotendeels gelegen op dijklichaam ‘Leursche Haven’ tussen kilometrering 1,0 en 3,6.
6.4
Toekomstige situatie Voorgenomen ontwikkeling De provincie Noord-Brabant is voornemens groot onderhoud uit te voeren ten aanzien van de Provinciale weg N389 te Etten-Leur – Zevenbergen (kilometrering 1,0 en 6,7). Voor het grote onderhoud wordt een aantal aspecten rondom het tracé aangepast: • De provinciale weg wordt van 6,5 m naar 7 m verbreed; • Er komst aan één kant van de Provinciale weg een fietspad van 3,6 m breed. In de huidige situatie is aan beide zijden een eenrichtingsfietspad aanwezig en in de nieuwe situatie is dit aan één kant van de weg, waardoor per saldo het oppervlak aan fietspad afneemt; • Het realiseren van een nieuwe viaduct over de ‘Mark’. De huidige overgang gaat fungeren als fietsbrug; • Verplaatsen A- en B-watergangen en verlengen/verkorten van duikers. Het volledige ontwerp inzichtelijk in de ‘Ontwerpnota’ (kenmerk 0477837.100; d.d. 24 maart 2023 revisie 3.0). Maaiveld In de toekomstige situatie verandert het maaiveld niet tot nihil in vergelijk met het huidige maaiveld. Grondwater Op basis van de “kaartbank’ van de provincie Noord-Brabant bevindt de GHG zich langs het tracé tussen 0,6 en 1,4 m -mv. Onder de provinciale weg is de ontwateringsdiepte in de huidige situatie voldoende groot. Het wordt niet verwacht dat de grondwaterstandsituatie veranderd aan de hand van de onderhoudswerkzaamheden.
Watersysteem Verharding Het plangebied kan opgedeeld worden in 3 deelgebieden op basis van de peilgebieden. Het eerste deelgebied bevindt zich tussen kilometrering 1,0 en 2,6 (Etten-Leur tot aan de rotonde aan de Strijpenseweg). Het tweede deelgebied bevindt zich tussen kilometrering 2,6 en 4,9 (rotonde Strijpenseweg tot aan de ‘Mark’) en het derde deelgebied bevindt zich tussen kilometrering 4,9 en 6,7 (de ‘Mark’ tot aan de rotonde aan de Oostrand). Eerste deelgebied In het eerste deelgebied is een kleine toename aan verhard oppervlak met 1.020 m². Tweede en derde deelgebied Ten aanzien van het tweede deelgebied is er geen toename aan verhard oppervlak. Gemiddeld neemt de asfaltverharding met 0,7 m/m af. Totaal In totaal neemt het asfaltoppervlak met circa 5.800 m² af. Het asfaltoppervlak betreft circa 95% van het totale oppervlak binnen het werkgebied van de Provinciale weg. De overige oppervlakken zijn met name onverharde bermen langs de Provinciale weg en het fietspad.
blad 26 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Waterbergingsopgave Het waterschap heeft aangegeven dat het waterbergend vermogen rondom de Provinciale weg niet achteruit mag gaan. De doorstroming moet gewaarborgd blijven en onderhoud langs A-watergangen dient mogelijk te blijven. Binnen het gehele tracé neemt het verhard oppervlak af en in de peilgebieden waar de verharding toeneemt betreft dit enkel een lange smalle strook. Hierbij heeft het waterschap aangegeven dat hiervoor geen retentieeis is en het hemelwater kan afstromen naar de berm. Dit is door het waterschap aangegeven met als voorbehoud dat nergens grotere aaneengesloten oppervlakken aan verharding wordt gerealiseerd. Kilometrering 1,0 – 1,6 Ter plaatse van het tracé is een gebied van 153 m² opgenomen voor de compensatie van toename aan verharding voor het eerste deelgebied (zoals aangegeven in paragraaf 5.1). Op basis van de eisen van het waterschap dient voor de toename aan verharding circa 61 m³ te worden gecompenseerd (1.020 m² toename verharding * 1 (gevoeligheidsfactor3) * 0,06 m). Kilometrering 1,6 – 2,3 Ter plaatse van het kruispunt met de Elshoutweg wordt een reconstructie uitgevoerd. Ten behoeve van de reconstructie is het noodzakelijk de B-watergang op te schuiven. Dit wordt 1 op 1 uitgevoerd. Volgens de legger is onder de Elshoutweg in de huidige situatie geen duiker aanwezig. Bij de reconstructie wordt ook geen duiker onder de weg geplaatst.
Kilometrering 2,3 – 2,9 Ter plaatse van de rotonde bij de kruising met de Strijpenseweg wordt de A-watergang verlegd. De A-watergang wordt 1 op 1 verplaatst bij de reconstructie van het kruispunt, waardoor deze iets groter wordt (huidige situatie recht en toekomstige situatie met een lichte boog in verband met de geplande rotonde). De A-watergang heeft volgens de legger taludhellingen van 1:1 en 2:1. In de ontwerpnota is opgenomen dat de taludhelling in de praktijk ongeveer 2:3 is. Deze waarden zijn ook in het ontwerp opgenomen. De waterpeilen in de A-watergang veranderen niet en in het nieuwe ontwerp is ook ruimte opgenomen voor een onderhoudspad. Kilometrering 2,9 – 4,3 Tussen kilometrering 2,9 en 4,3 verandert de situatie rondom de waterhuishouding niet. Er vinden geen wijzigingen aan oppervlaktewateren plaats. Kilometrering 4,3 – 5,2 Ter plaatse van het kruispunt met de Boutweg wordt een klein deel van een B-watergang gedempt en wordt de duiker verlengd. Daarnaast wordt aan de zuidzijde van de ‘Mark’ een A-watergang verlegd. Bij de verlegging wordt de A-watergang 1-op-1 teruggeplaatst, inclusief onderhoudspad. De A-waterloop heeft conform de legger een talud van 1:1, welke ook in de nieuwe situatie op deze manier wordt gerealiseerd. De bodemdiepte wordt daarbij ook op dezelfde wijze uitgevoerd conform de legger (NAP -1,6 m). Het waterpeil verandert niet in de A-watergang.
Voor de ontsluiting naar een landbouwperceel wordt een nieuwe duiker gerealiseerd. Aan de noordzijde van de ‘Mark’ wordt de B-watergang verlegd. In de legger van het waterschap is geen talud opgenomen. De bodemdiepte wordt in de toekomstige situatie conform de legger gerealiseerd op een diepte van NAP -0,59 m. Als gevolg van de verlegging is het noodzakelijk om een tweetal duikers aan te passen. Eén van de duikers wordt verlengd en de andere wordt verkort. Het waterpeil in de B-watergang wordt niet aangepast en blijft conform het waterpeil uit het peilbesluit. Kilometrering 5,2 – 6,7 Tussen kilometrering 5,2 en 6,7 verandert de situatie rondom de waterhuishouding niet. Er vinden geen wijzigingen aan oppervlaktewateren plaats.
3
Gevoeligheidsfactor op basis van de kaart ‘Gevoeligheid piekafvoeren beheergebied Brabantse Delta’ voor de N389 betreft 1.
blad 27 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Beschermde gebieden Op basis van de Keur Beschermde Gebieden van het waterschap bevindt de zuidzijde van het tracé zich in een attentiegebied en is aan weerszijden van de Provinciale weg een beschermd gebied aanwezig. Dit gebied valt ook onder het Natuur Netwerk Brabant (NBB) en betreft de Natte Natuurparel De Berk/Strijpen. Eventuele aantasting aan het gebied dient te worden gecompenseerd. Waterkwaliteit In de toekomstige situatie wordt het hemelwater, overeenkomstig de huidige situatie, via de wegbermen langs de weg afgevoerd. Dit geldt ook voor afvoer van het fietspad. KRW-waterlichaam Ten aanzien van het KRW-waterlichaam de ‘Mark’ mogen geen negatieve gevolgen ontstaan door het onderhoud aan de Provinciale weg en de realisatie van een nieuw viaduct. De afvoer van het nieuwe viaduct dient via de bermen aan de noord- en zuidzijde van het viaduct te gaan. Gebruik bouwmaterialen Tijdens de werkzaamheden dient gebruik te worden gemaakt van milieuvriendelijke bouwmaterialen en dienen uitlogende materialen te worden vermeden. Waterveiligheid Ten aanzien van werkzaamheden in- of nabij waterkeringen zijn vergunningsplichtig.
In de vervolgfase dient aangetoond te worden dat bij de onderhoudswerkzaamheden geen negatieve gevolgen ontstaan voor het dijklichaam tussen kilometrering 1,0 en 3,6 (‘Leursche Haven’) en de Regionale Keringen ‘Zeedijk (zuiden van de ‘Mark’) en ‘Markdijk’ (noorden van de ‘Mark’).
blad 28 van 32
datum 14 november 2023 projectnummer 0477837.100 betreft Watertoets
Bijlage 1 Ontwerptekeningen
blad 29 van 32
erpad Westpold
Zevenbergen
et
Legenda
vb
vb
et
m
vb
m
lad: 0 nsluiting b zie voor aa
Km. 6.7
Projectgrens
8
vb
m
Bladindeling
Gemeente grens
m r
r
7
6-8
Gemeente Moerdijk
m
Aankoopgrens Aan te kopen perceel (Particulier)
d
002
Westpolderp a
m
Kadastrale grens Bestemmingsplangrens verkeersbestemming
Gemeente Etten-Leur 6
m m m
O 2045
m
5
Natuur Netwerk Brabant Bestaande situatie (gekleurde dunne lijnen)
spanningslijn
Belemmerde zone hoog O 2044
Breda
4
Hoogspanningslijn
m
O 1211
Middenspanning
3
m
m
m
m
m
m
m
m
m
m
Gasleiding hoge druk
m
2
m
Waterleiding m
m
Riolering SPT
Wegas
Te verwijderen knotwilgen onder hoogspanningslijn. Te vervangen door singelbeplanting
1
O 1212
k
Km. 1.0
Rijbaan, asfaltverharding Rijbaan, asfaltverharding, geluidsreducerende deklaag
SPT
Compensatie knotwilgen
Etten-Leur
SPT
vb vb vb
M 1040
vb
vb
Maatregel 3. Verbreden tweerichtingenfietspad van ca. 3,5 m naar 3,6 m
rgseweg
v Ze
Maatregel 23. Parkeerplaatsen voor 5 voertuigen
2
A=150 Rh=∞
k
2
Talud
Bestaande boom Bestaande boom, niet vervangen bij uitval (volgens GSP)
Watergang Nieuwe duiker
Struiken, type nader te bepalen Geleiderail (voorkant) Lichtmast Leuning Prullenbak
k
2
RWS-trottoirband
A
plaats
00
hm
vb
2
Geleideband Fietsleunhek
00 hm 1400.0
2
7.00
k
0.55
k
seweg
2
k
k
Zevenberg
M 1044
M 1050
vb
Rh=295.00 0 A=150
Rh=∞ 00.00 0
1200.0
Rh=11
M 2374
r
3.60
1 1 1
Zitbank M 1043
34
0 A=10 0 95.00 Rh=2
2
k
7
e
1
Overrijdbare berm
0 50.00 0 A=15
vb
2
Zev
Rh=5
2
weg
gse nber
M 1042
plaats
2
0 A=15 0 A=10
vb
vb
vb
2
Brug over de Mark
M 1036
hm
2
1 1
1
M 1058
1100.000
vb vb
2
1
11 11
1111
Te kappen boom Nieuwe boom met nummer: 1. Knotwilg 2. Schietwilg 3. Zweedse lijsterbes , 4. Populier 5. Linde 6. Esdoorn 7. Meerstammige boom
Voetpad, halfverharding
00 1500.0 hm
Zevenbe
M 1041
M 1482
A
vb
1000.000
g
Voetpad, tegelverharding
A=150 00 Rh=550.0
vb
vb
2
Inritten, elementenverharding 1600.00hm0
2
O 2048
vb
vb
Rh=1100.000 vb 1000.0
M 1215
erg b n e
e sew
2
2
ALM - N389-1
Fietspad, asfaltverharding
0
2.91
M 2068
1300.000 hm
M 2073
k
vb
k
Maatregel 12. Geleiderailconstructie Maatregel 2. Rijbaanverbreding van ca. 6,5 m naar 7,0 m
5
10
15
20m
D0
26-06-2023
DEFINITIEF
EAr
C2
24-03-2023
CONCEPT
EAr
C1
22-12-2022
CONCEPT
EAr
C0
17-11-2022
CONCEPT
EAr
Nr
Datum
Wijziging
Tek
M 2064
k
M 2056
M 2060
k
M 2052
vb
M 2053
M 2057
M 2070
M 2075
M 1075
M 1048
k
M 2375
k
Tuindersweg
M 2061
M 2065
M 2069
M 2074
k
M 1051
Opdrachtgever
Tekenaar
Schaal
Provincie Noord-Brabant
E.G.H. Arkes
1:500
Projectleider
Formaat
Raakvlak toekomstige inlaat en faunapassage Waterschap Groenstructuur KM 1.0-2.7 (maatregel 12, 13 en 14): De nieuwe groenstructuur bestaat uit het versterken van ecologische waarden. · Bestaande bomen aan de westzijde worden gerooid vanwege de inpassing van de parkeerhavens; · Aan de westzijde worden de bestaande bomen afgeschermd met een geleiderail; · Aan de westzijde worden bomen toegevoegd ter compensatie van de te rooien bomen; · Aan de oostzijde worden enkel solitaire bomen geplaatst wat aansluit bij het natuurbeleid van 'De Berk'; · Extensief beheerde bermen.
Groot onderhoud N389 N389 Etten-Leur - Zevenbergen (km. 1.0-6.7)
Maatregel 1. Groot onderhoud asfaltverharding: Vervangen deklaag asfaltverharding KM 1.0-2.7 (maatregel nader te detailleren na onderzoeken)
Voorontwerp Situatietekening km. 1.0-1.6
Maatregel 15. Uitritten aansluiten op nieuwe rijbaan
Maten in meters tenzij anders vermeld Materialen in millimeters Hoogtematen in meters t.o.v. N.A.P.
Projectomschrijving
C. Bos
A2-420x1680 Blad in bladen
1 IN 8 Status
Tekeningomschrijving
Tekeningnummer
W i j z. n r.
DEFINITIEF
D0
www.anteagroup.nl
®
477837-S-0-0001 P:\00475000\00477837\Infra\Vrijgave\230626-D0\477837-S-0-0001_0008.dwg
Zevenbergen
O 220
O 1209
zie v o o r a a n sluiting bla d: 0003
O 1203
Km. 6.7
Legenda
8 Bladindeling
Projectgrens 7
Gemeente grens Kadastrale grens Bestemmingsplangrens verkeersbestemming
Gemeente Moerdijk
Gemeente Etten-Leur 6
Aankoopgrens Aan te kopen perceel (Particulier)
5
Natuur Netwerk Brabant Bestaande situatie (gekleurde dunne lijnen)
Breda
4 3
Hoogspanningslijn O 1200
Middenspanning 2
Gasleiding hoge druk
zie voor aa nsluiting b lad: 0001
Waterleiding
Km. 1.0
Wegas
Etten-Leur
Rijbaan, asfaltverharding Rijbaan, asfaltverharding, geluidsreducerende deklaag Fietspad, asfaltverharding
Maatregel 2. Rijbaanverbreding van ca. 6,5 m naar 7,0 m
Inritten, elementenverharding
Maatregel 3. Verbreden tweerichtingenfietspad van ca. 3,5 m naar 3,6 m
Voetpad, tegelverharding
Maatregel 12. Geleiderailconstructie
Brug over de Mark
vb
3.60
B vb vb
Rh=2000.000 Rh=∞
7
2200.000 hm
2100.000 hm
7
7
Nieuwe duiker
Struiken, type nader te bepalen Geleiderail (voorkant) Lichtmast Leuning Prullenbak RWS-trottoirband Zitbank
P P
Geleideband Fietsleunhek
Tellus vervalt (wordt vervangen door radar).
P
P
P
P
P
P
P
P
153 m2
P
P
156 m2
2.92
7
Zevenbergseweg
Bestaande boom Bestaande boom, niet vervangen bij uitval (volgens GSP)
Watergang
Zevenbergseweg 7.00
stra vbat
vb
B
P
Zevenbergseweg
R=240.00
R=240.00
vb
4.01
af
7
2
2
2
2
2000.000 hm
25.60
2
2
Talud
2300.000 hm
2 1900.000 hm
4.00 3.00 4.00
af
7
2
R=240.00
vb
Bedrijfsuitrit
R=240.00
R=240.00
af
af
1700.000 hm
1600.000 hm
1800.000 hm
27.60
R=240.00
3.53
2
2
tel
3.60
R=240.00
2
R=240.00
2
2
Zevenbergseweg Zevenbergseweg
1
Overrijdbare berm
vb
2
Te kappen boom Nieuwe boom met nummer: 1. Knotwilg 2. Schietwilg 3. Zweedse lijsterbes , 4. Populier 5. Linde 6. Esdoorn 7. Meerstammige boom
Voetpad, halfverharding
Verlichting kruispunt Elshoutweg Verplaatsen recreatieve bewegwijzering.
O 2084
Rh=∞ A=150
2
1
Riolering
Maten in meters tenzij anders vermeld Materialen in millimeters Hoogtematen in meters t.o.v. N.A.P.
Raakvlak toekomstige faunapassage Waterschap 0
Maatregel M 10315. Reconstructie kruispunt Elshoutweg M 1733
5
10
15
20m
36
M 1031
Elshoutw eg
D0
26-06-2023
DEFINITIEF
EAr
C2
24-03-2023
CONCEPT
EAr
C1
22-12-2022
CONCEPT
EAr
C0
17-11-2022
CONCEPT
-
Nr
Datum
Tek
M 1733
Opdrachtgever
Tekenaar
Schaal
Provincie Noord-Brabant
E.G.H. Arkes
1:500
Projectleider
Formaat
Groenstructuur KM 1.0-2.7 (maatregel 12, 13 en 14): De nieuwe groenstructuur bestaat uit het versterken van ecologische waarden. · Bestaande bomen aan de westzijde worden gerooid vanwege de inpassing van de parkeerhavens; · Aan de westzijde worden de bestaande bomen afgeschermd met een geleiderail; · Aan de westzijde worden bomen toegevoegd ter compensatie van de te rooien bomen; · Aan de oostzijde worden enkel solitaire bomen geplaatst wat aansluit bij het natuurbeleid van 'De Berk'; · Extensief beheerde bermen.
Groot onderhoud N389 N389 Etten-Leur - Zevenbergen (km. 1.0-6.7)
Maatregel 1. Groot onderhoud asfaltverharding: Vervangen deklaag asfaltverharding KM 1.0-2.7 (maatregel nader te detailleren na onderzoeken)
Voorontwerp Situatietekening km. 1.6-2.3
Maatregel 15. Uitritten aansluiten op nieuwe rijbaan
Wijziging
Projectomschrijving
C. Bos
A2-420x1680 Blad in bladen
2 IN 8 Status
Tekeningomschrijving
Tekeningnummer
W i j z. n r.
DEFINITIEF
D0
www.anteagroup.nl
®
477837-S-0-0002 P:\00475000\00477837\Infra\Vrijgave\230626-D0\477837-S-0-0001_0008.dwg
vb vb
vb vb
Rh
=2
A= 8 .00 0 0
40
29
.00 hm
00
0
vb
vb
2
M 2739
vb vb
Rh= 240
.000 A=8 0
nber
gsew e
g
O 221 O 187
Zeve
A=80 00.00 0
Rh=1 5
zie
vo or
aa n
slu i
tin g
bla
vb vb vb
d: 00 0
4
hm
2800 .0
00
O 218 vb
M 1091
Zevenbergen Km. 6.7
8
0
Bladindeling
38.09 vb
wp -1.8
4
10.00
af
Kadastrale grens Bestemmingsplangrens verkeersbestemming
P
4.50
vb af
vb
vb vb
hm
af
af af
Breda 3
Aankoopgrens Aan te kopen perceel (Particulier)
Maatregel 5. Reconstructie kruispunt Strijpenseweg Verlichting kruispunt Strijpenseweg inclusief toeleidende wegen
P
vb
vb vb
af
af
-0 .80
Gemeente grens
2
af af
wp
af af af
Natuur Netwerk Brabant Bestaande situatie (gekleurde dunne lijnen)
op
af k
te rlo
af
P
vb
af
2 N389-
k
af
20
Km. 1.0
Etten-Leur
Hoogspanningslijn Middenspanning Gasleiding hoge druk
straat vb
Rh=∞ 2674.6
1182.99 m2
straat
6.50
Waterleiding
4.05
P
3.60
1.50
vb
vb
2585.953
vb
ALM - N389-1
1
P
af
0 6.0 ∅3
2674.6
4.05
k
k
vb
3.30
b Zeven
4.33
vb
k
k
2586.0 Rh=92.000
3.60
3.30
weg ergse
ALM -
4.95
af
af
k
A= 3 A= 5 35
10.19
M 1148
af
af
A-
af
wa
af
21
Rh= 9 A= 2.000 35
vb
R A h =15 =35 2.0 00
14.32
Riolering Wegas
af
hm
vb
af af
af af
Rijbaan, asfaltverharding Rijbaan, asfaltverharding, geluidsreducerende deklaag
P
k
vbaf
af
af
M 1025
3.67
4.00
Fietspad, asfaltverharding
P
k
10.00
vb
A-wa
P
0 wp -1.8
18.00
18.00
erloop
P
h
-0.80
M 1020
p wp
lad: 0002
terloo
nsluiting b
C
C
2.50
Inritten, elementenverharding
D
Voetpad, tegelverharding
Maatregel 11. Bushaltes · Zitbank · Fietsleunhekken, 5 stuks voor 10 fietsen · Prullenbak · verlichting Maatregel 6. Ophogen Zwartenbergseweg (ca. 0,4 m) in verband met het verbeteren van het oprijzicht.
Brug over de Mark
1
Overrijdbare berm Talud
h
2.50
Bestaande boom Bestaande boom, niet vervangen bij uitval (volgens GSP)
Watergang
vb
Maatregel 11. Bushaltes · Zitbank · Fietsleunhekken, 5 stuks voor 10 fietsen · Prullenbak
Te kappen boom Nieuwe boom met nummer: 1. Knotwilg 2. Schietwilg 3. Zweedse lijsterbes , 4. Populier 5. Linde 6. Esdoorn 7. Meerstammige boom
Voetpad, halfverharding
P
A-wat
zie voor aa
5.07
Maatregel 12. Geleiderailconstructie Raakvlak waterschap: Toekomstig voetpad, aan te sluiten op voetgangersoversteek bij de rotonde
5
Projectgrens
af
af
k
we g
D af
M 2738
0
hm
0.00
Uitrit vervalt.
nbe rgs e
2700.0 0 Rh0=15 00.000 4.35 4.98 Rh=∞
4.00
af
250
Raakvlak toekomstige faunapassage Waterschap
vb
23
af
k
Bedrijfsuitrit
Uitrit vervalt
A-waterloop wp -1.80
vb
k
A=60 Rh=∞
Rh=152.000 A=60
vb
Verplaatsen recreatieve bewegwijzering.
Gemeente Etten-Leur 6
Legenda P
vb
Maatregel 3. Verbreden tweerichtingenfietspad van ca. 3,5 m naar 3,6 m
Ze ve
Gemeente Moerdijk
vb
M 198
Maatregel 15. Uitritten aansluiten op nieuwe rijbaan Maatregel 2. Rijbaanverbreding van ca. 6,5 m naar 7,0 m
vbvbvb
2400.000 hm
Rh=∞
2300.0hm00
Rh=2000.000
weg Zevenbergse
7
B-wat
M 197
Maatregel 23. Parkeerplaatsen voor 5 voertuigen
erloop
Maatregel 12. Geleiderailconstructie
Nieuwe duiker vb
vb
vb
vb vb
M 1023
Strijpenseweg
Struiken, type nader te bepalen Geleiderail (voorkant) Lichtmast
Zwartenbergseweg
Leuning Prullenbak RWS-trottoirband Zitbank Geleideband Fietsleunhek
M 1024
M 1027
A-waterloop wp -1.80
M 217
0
M 2330
Groenstructuur KM 1.0-2.7 (maatregel 12, 13 en 14): De nieuwe groenstructuur bestaat uit het versterken van ecologische waarden. · Bestaande bomen aan de westzijde worden gerooid vanwege de inpassing van de parkeerhavens; · Aan de westzijde worden de bestaande bomen afgeschermd met een geleiderail; · Aan de westzijde worden bomen toegevoegd ter compensatie van de te rooien bomen; · Aan de oostzijde worden enkel solitaire bomen geplaatst wat aansluit bij het natuurbeleid van 'De Berk'; · Extensief beheerde bermen. Groenstructuur KM 2.7-4.5 (maatregel 12, 13 en 14): De nieuwe groenstructuur bestaat uit het creëren van meer zicht op de polder en het aansluiten van de beplanting op de dijk. · Bestaande bomen aan de oostzijde (polderzijde) blijven staan. Bestaande bomen worden bij uitval niet vervangen; · Aan de westzijde worden de bestaande bomen afgeschermd met een geleiderail; · Aan de westzijde worden bomen toegevoegd, waar dat de ruimtelijke eenheid versterkt en ter compensatie van de te rooien bomen; · Extensief beheerde bermen. Maatregel 1. Groot onderhoud asfaltverharding: Nieuwe asfaltverharding KM 2.7-4.1 (maatregel nader te detailleren na onderzoeken). Vervangen deklaag asfaltverharding KM 1.0-2.7 (maatregel nader te detailleren na onderzoeken) Maatregel 15. Uitritten aansluiten op nieuwe rijbaan
5
10
15
Maten in meters tenzij anders vermeld Materialen in millimeters Hoogtematen in meters t.o.v. N.A.P.
20m
D0
26-06-2023
DEFINITIEF
EAr
C2
24-03-2023
CONCEPT
EAr
C1
22-12-2022
CONCEPT
EAr
C0
17-11-2022
CONCEPT
-
Nr
Datum
Wijziging
Tek
Opdrachtgever
Tekenaar
Schaal
Provincie Noord-Brabant
E.G.H. Arkes
1:500
Projectleider
Formaat
Projectomschrijving
C. Bos
A2-420x1680 Blad in bladen
Groot onderhoud N389 N389 Etten-Leur - Zevenbergen (km. 1.0-6.7)
3 IN 8 Status
Tekeningomschrijving
Voorontwerp Situatietekening km. 2.3-2.9 Tekeningnummer
W i j z. n r.
DEFINITIEF
D0
www.anteagroup.nl
®
477837-S-0-0003 P:\00475000\00477837\Infra\Vrijgave\230626-D0\477837-S-0-0001_0008.dwg
Zevenbergen Km. 6.7
zie
Legenda
8
vo
Bladindeling
or
7
it i
e v o or a ans
slu
zi
n aa
Projectgrens Gemeente grens
ng d: b la
luiti
03 00
Kadastrale grens Bestemmingsplangrens verkeersbestemming
Gemeente Moerdijk
Gemeente Etten-Leur 6
ng b lad: 0 005
Aankoopgrens Aan te kopen perceel (Particulier)
5
Natuur Netwerk Brabant Bestaande situatie (gekleurde dunne lijnen)
4
Breda 3
M
84 10
Hoogspanningslijn Middenspanning
2
Gasleiding hoge druk Waterleiding
1
Riolering Km. 1.0
Wegas
Etten-Leur
Rijbaan, asfaltverharding Rijbaan, asfaltverharding, geluidsreducerende deklaag
M
eg Lamsw
10
90
Fietspad, asfaltverharding Inritten, elementenverharding
4
4
Maatregel 12. Geleiderailconstructie
E
Voetpad, tegelverharding
M
24
46
Brug over de Mark
1
vb
vb
Overrijdbare berm
vb
vb
vb
vb
2
Talud
vb
3500.000
Zevenbergseweg
vb
A=130 A=150
hm
vb
Rh=390.000 A=130
vb
3400.000 hm
3300.000
Bestaande boom Bestaande boom, niet vervangen bij uitval (volgens GSP)
Watergang Nieuwe duiker
hm
vb
hm hm
vb
af
Struiken, type nader te bepalen
af
hm
hm
Lichtmast
k
vb hm
vb
M
vb
27
k
1.93
Prullenbak
r
42
vb
RWS-trottoirband Zitbank
Kwelwaterproblematiek meenemen in het project
Maatregel 15. Uitritten aansluiten op nieuwe rijbaan Maatregel 2. Rijbaanverbreding van ca. 6,5 m naar 7,0 m Aanpassing perceelontsluiting inclusief verbetering landbouwaansluiting