Bijlage 6 DPO tuincentrum
Tekst van het document
1/21 ONDERBOUWING TUINCENTRUM Lage Vaartkant Etten-Leur 1 oktober 2025
2/21 DATUM 1 oktober 2025 KENMERK 20221264.008/222152/RB PROJECT Lage Vaartkant Etten-Leur PROJECTLEIDER D.J.E.M. Goo ijers MSc OPDRACHTGEVER Ontwikkelingscombinatie Van Agtmaal/Maas-Jacobs PROJECTNUMMER 20221264.008 AUTEURSTATUS Definitief
3/21 SAMENVATTING Intratuin Etten-Leur heeft behoefte aan een toekomstbestendig pand, met meer ruimte en een betere ontsluiting. Het plan is daarom om het bedrijf te verplaatsen en op een andere locatie aan de Lage Vaartkant te herbouwen en op termijn uit te breiden. Op de vertreklocatie ontstaat daarmee ruimte voor een (deel van) nieuwe woonwijk. KWALITATIEVE BEHOEFTE De Intratuin in Etten-Leur is verouderd en voldoet niet meer voldoen aan de wensen van de consument, daarom wil de winkel op termijn uitbreiden. Intratuin heeft in eerste instantie een verzorgende functie voor de gemeente Etten-Leur en heeft daarnaast een bovenlokale verzorgingsfunctie. De wens tot uitbreiding en modernisering sluit aan bij de landelijke trends van schaalvergroting en meer focus op beleving door de consument. Met de uitbreiding van de winkel kan ook in kwalitatieve zin de winkel gemoderniseerd worden. KWANTITATIEVE BEHOEFTE In kwantitatieve zin is er ruimte voor uitbreiding van het aanbod. In de toekomst zal de vraag verder groeien door de bevol- kingstoename in Etten-Leur. Deze eb de toekomstige marktruimte zijn passend bij de door Intratuin gewenste omvang Het effect van de uitbreiding van Intratuin van andere winkels in de branche zal beperkt zijn.
De verwachting is dat er als gevolg van de uitbreiding geen tuincentra in de omliggende gemeenten de deuren zal hoeven te sluiten, en dus geen sprake is van het optreden van onevenredige structurele leegstand. LOCATIEAFWEGING I.R.T. BELED Het beleid ten aanzien van stedelijke ontwikkelingen en detailhandel is gericht op ontwikkeling in de stedelijke gebieden en in bestaande winkelgebieden. Echter, voor branches zoals tuincentra is het gebruikelijk dat deze gevestigd zijn buiten de winkelgebieden of stedelijk gebied. De ontwikkeling betreft een uitbreiding van een bestaande winkel, op een (iets) andere locatie. Daarnaast is binnen het bestaand stedelijk gebied ook geen ruimte voor een winkel van een dergelijke omvang. De gewenste toename van het winkeloppervlak is gering en valt onder de formele grens van regionaal overleg. CONCLUSIE Geconcludeerd wordt dat er behoefte is aan de vernieuwing en uitbreiding van het tuincentrum. Er is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik in het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking. INHOUD Samenvatting | 3 1. | Inleiding | 5 1.1 | Initiatief Intratuin Etten-Leur | 5 1.2 | Vraagstelling | 6 2. | Kwalitatieve behoefte | 7 2.1 | Beschrijving relevant verzorgingsgebied | 7 2.2 | Trends en ontwikkelingen tuincentra | 8 3. | KWANTITATIEVE BEHOEFTE | 10 3.1 | Gebruikte gegevens | 10 3.2 | Distributieplanologische marktanalyse | 11 4.
| LOCATIEAFWEGING I.R.T. BELEID | 13 4.1 | Provinciaal beleid | 13 4.1.1 | Brabantse Omgevingsvisie | 13 4.1.2 | Omgevingsverordening Noord-Brabant | 13 4.1.3 | Noord-Brabant: Detailhandel en Centrumontwikkeling (richtinggevende principes, 2019) | 13 4.1.4 | Relatie met planinitiatief | 14 4.2 | Regionaal beleid | 15 4.2.1 | Detailhandelsvisie West-Brabant 2014-2020 (2014) | 15 4.2.2 | Afsprakenkader Detailhandelsontwikkelingen West-Brabant (2017) | 15 4.2.3 | Relatie met planinitiatief | 16 4.3 | Gemeentelijk beleid | 16 4.3.1 | Omgevingsvisie Etten – Leur: Etten-Leur doet het gewoon! (2022) | 16 4.3.2 | Relatie met planinitiatief | 17 5. | Conclusie | 18 Bijlage 1 | Tekening nieuwe situatie | 19 Bijlage 2 | Begrippenlijst | 20 4/21 5/21 1. INLEIDING 1.1 Initiatief Intratuin Etten-Leur Intratuin Etten-Leur heeft behoefte aan een toekomstbestendig pand, met meer ruimte en een betere ontsluiting. Het plan is daarom om het bedrijf te verplaatsen en op een andere locatie te herbouwen en op termijnuit te breiden. Op de vertreklocatie ontstaat daarmee ruimte voor een (deel van) nieuwe woonwijk. Het totale ruimtebeslag van Intratuin wijzigt door onder andere een andere inrichting, winkelopzet en verkeersafwik- keling. Voor een distributieve analyse is echter alleen van belang om rekening te houden met het verschil in winkel- meters.
In onderstaand figuur is de indeling van de nieuwe Intratuin weergegeven. Een tekening van de totale ont- wikkeling is te vinden in de bijlagen. Nieuwbouw van Intratuin leidt in eerste instantie nog niet tot een uitbreiding van het winkeloppervlak. Gezien de uit- breiding van het aantal woningen in het primair marktgebied, met de groei van het aantal inwoners en de daarbij be- horende marktwerking, is op termijn niet alleen een nieuwe, maar ook een grotere vestiging voor Intratuin Etten-Leur van essentieel belang om aan de vraag te kunnen voldoen van de consument van de toekomst. Een grotere winkel perceel maakt het mogelijk om een duurzaam en toekomstbestendig bedrijf te realiseren. De gewenste uitbreiding is met 1.881 m2 beperkt van omvang en hoeft daarom formeel niet regionaal meer wel subregionaal af te worden ge- stemd
6/21 Voor de verplaatsing van het tuincentrum wordt, samen met de ontwikkeling van de woonwijk aan de Lage Vaartkant, een ruimtelijke procedure gevolgd. Omdat de verplaatsing ook een uitbreiding van de verkoopoppervlakte van het tuincentrum omvat, is een onderbouwing van de uitbreiding van het tuincentrum noodzakelijk. 1.2 Vraagstelling Bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling is zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand het uitgangspunt. Hier- toe wordt de Ladder voor duurzame verstedelijking gevolgd die is vastgelegd in Artikel 5.129g Bkl. Bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling is toepassing van de ladder vereist. Ladder voor duurzame verstedelijking Bij een stedelijke ontwikkeling die bestaat uit de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaven- terrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is, wordt met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leeg- stand rekening gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling. Artikel 5.129g Bkl legt hiervoor geen grens vast.
Geldende jurisprudentie onder de Wro/Bro is een functiewijziging met een oppervlak groter dan 500 m² bvo, meer dan 500 m² bvo bebouwing of een functie die gelet op de ruimtelijke uitstraling een stedelijke ontwikkeling is, ladderplichtig. Leegstand mag volgens jurisprudentie niet 'onaanvaardbaar' zijn. Als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied, moet ook rekening worden gehouden met de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien. De grens van het stedelijk gebied wordt bepaald door de omstandigheden van het geval, de specifieke ligging, de fei- telijke situatie, het Omgevingsplan en de aard van de omgeving. Als wordt voorzien in de vestiging van een dienst als bedoeld in artikel 1 van de Dienstenwet en de beoordeling van de behoefte aan een stedelijke ontwikkeling heeft betrekking op de economische behoefte, de marktvraag of de moge- lijke of actuele economische gevolgen van die vestiging, heeft de beoordeling alleen tot doel na te gaan of de vestiging van een dienst in overeenstemming is met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 7/21 2.
KWALITATIEVE BEHOEFTE 2.1 Beschrijving relevant verzorgingsgebied Een verzorgingsgebied is het gebied waarbinnen de klanten van een voorziening wonen. Het primair verzorgingsgebied wordt bepaald aan de hand van waar inwoners hun aankopen doen. Het primair verzorgingsgebied is het gebied waar de klanten wonen die het merendeel van hun aankopen op de aankooplocatie (in dit geval Intratuin Etten- Leur) doet. De reikwijdte van een verzorgingsgebied van een tuincentrum is vooral afhankelijk van de bereikbaarheid/infrastructuur en de spreiding van het aanbod aan tuincentra in een regio. Wanneer er naar een grotere omtrek rondom Etten-Leur wordt gekeken, kan worden gesteld dat er in de omgeving (circa 30 minuten reisafstand) verschillende tuincentra aanwezig zijn. Elke gemeente heeft wel een tuincentrum, ook over de grens in België. Het aantal echt grote tuincentra is beperkt. De twee grootste tuincentra zijn eveneens van Intratuin: Intratuin in Breda is ongeveer 9.580 m2 wvo. De Intratuin in Halsteren ligt net op grens van het 30-minuten gebied meer is wel aanzienlijk groter dan het overige aanbod: 16.740 m2. Verder zijn de Groenrijk in Prinsenbeek, Intratuin Breda en De Bosrand in Rijsbergen bekende tuincentra in de regio.
De inwoners van de verschillende woonplaatsen zijn uiteraard niet gebonden aan het eigen winkelaanbod, binnen de regio zal er ongetwijfeld sprake zijn van diverse koopstromen. De ene keer haalt de consument wat bij het tuincentrum dichtbij, de volgende keer gaat hij voor een aanbieding uit de folder naar een Intratuin in een andere woonplaats. Dit blijkt ook de uitkomsten van het koopstromenonderzoek 2021 (zie verderop). De winkel in Roosendaal (De Landerije) stopt per 11-10-2025. Sluiting van deze winkel aan de oostzijde van Roosendaal zal leiden tot een wat hogere toevloeiing van koopkracht richting Etten-Leur vanuit Roosendaal.
8/21 2.2 Trends en ontwikkelingen tuincentra Omzetgroei en aandeel online De omzet in de tuinbranche is altijd weergevoelig en de omzetten bewegen deels mee met de seizoenen en feestdagen (met name Pasen en Kerstmis). Op jaarbasis laat de branche echter al meerdere jaren (ook in Coronatijd) omzetgroei zien. De netto omzet groeide in 2024 met 5,0%. De omzet in de winkel groeide zelfs iets harder met 5,1%.1 De fysieke winkel blijft een belangrijk aankooppunt vanwege het levende deel van een groot deel van het assortiment, echter het bezoek wordt ook gestimuleerd door de inspiratie die in de winkel kan worden opgedaan en de sfeer (feestdagen) die veel mensen trekt ter inspiratie. Het aandeel online in de branche DHZ en Tuin schommelt overigens al enige jaren ronde de 38%1 Schaalvergroting Net als in veel andere detailhandelsbranches is ook bij de tuincentra een trend van schaalvergroting te zien, de gemiddelde omvang per winkel neemt toe. Dat blijkt uit de analyse van de ontwikkeling van het aantal vestigingen en de omvang van winkels in de hoofdbranche ‘plant & dier’, waar tuincentra onder vallen. Deze schaalvergroting komt deels doordat er meer kleinere winkels omvallen maar ook door de verder uitbreiding van winkels.
Grotere winkels bieden meer ruimte voor uit- breiding van het assortiment (zo nemen barbecues – die zelf ook in omvang groeien- tegenwoordig bij sommige tuincentra grote oppervlaktes in) maar ook voor het toevoegen van beleving en ruimte voor inspiratie. In de distributieve berekening is ingezoomd op de specifieke branche tuincentra. Dat is gedaan om dat De Evenaar een heel gespecialiseerd, Aziatisch aanbod heeft dat enerzijds veel meer op (woning-)inrichting is gefocust en daardoor anderzijds een heel ander/groter ver- zorgingsgebied heeft dan een regulier tuicentrum. Omgekeerd zal de Evenaar door zijn eigen specialisme naar verwachting weinig merken van groei van Intratuin omdat het winkels zijn met zo goed als compleet verschillend aanbod. Wat mensen bij Intratuin zoeken is niet te koop bij de Evenaar en omgekeerd. Sinds 2010 daalt het aantal vestingen sneller dan dat de totale omvang daalt. In 2025 zijn er ongeveer 33% minder winkels dan in 2010. De omvang van het totale winkeloppervlak in de branche daalt ook, maar in veel mindere mate: met 5% (fi- guur hieronder). De gemiddelde omvang per winkel in de branche neemt dus toe. De gemiddelde winkel van Intratuin heeft een winkelvloeroppervlak van bijna 8.500 m2 wvo, bijna twee keer zo groot als de huidige winkel in Etten-Leur.
De door Intratuin Etten-Leur beoogde uitbreiding sluit aan bij deze trend van schaalvergroting, zie onderstaand figuur. Bron: Locatus 2025 1 Bon: Retail insiders, 2025 0 20 40 60 80 100 120 2008 2010 2012 2014 2016 2018 2020 2022 2024 2026 ontwikkeling 'plant & dier' aantal omvang 9/21 Belang van horeca In de detailhandel vindt al enkele jaren branchevervaging en -verbreding plaats. Dit betekent dat het aangeboden assorti- ment in veel winkels (sterk) is uitgebreid met artikelen die niet thuishoren in de oorspronkelijke branchegroep. Het gaat hierbij steeds meer om nieuwe combinaties van bedrijfsmodellen in de horeca, detailhandel en dienstverlening. Dit wordt vaak samengevat met de term ‘blurring’. In tuincentra staat beleving steeds meer centraal. Tuincentra zijn de afgelopen jaren gegroeid van enkel een aankoopplaats voor tuinartikelen naar een locatie voor een uitstapje. Een bekend voorbeeld relatief dicht bij Etten-Leur is de vestiging van Intratuin in Halsteren. Het belang van de horeca in de tuincentra is met deze toename van beleving ook toegenomen. Waar voorheen enkel koffie met een gebakje genuttigd kon worden, biedt de horeca tegenwoordig meer keuze. Een goede ho- reca-afdeling vergroot de beleving en verblijfsduur. 10/21 3.
KWANTITATIEVE BEHOEFTE 3.1 Gebruikte gegevens Om het planinitiatief te beoordelen is een actueel distributieplanologisch marktonderzoek (dpo) uitgevoerd. In dit onder- zoek is de marksituatie in Etten-Leur in beeld gebracht door gebruik te maken van binding aan koopkracht uit het primaire marktgebied Etten-Leur en de toevloeiing vanuit het secundaire verzorgingsgebied te berekenen. AANTAL INWONERS Momenteel heeft de gemeente Etten-Leur 45.237 inwoners (CBS, 2025). Om de marktsituatie in 2035 te berekenen is ge- bruik gemaakt van de bevolkingsprognose van de provincie Noord-Brabant (2023). Voor de gemeente Etten-Leur wordt in 2035 een inwonertal van 46.420 verwacht. Uit de woningbouwverwachting van de gemeente blijkt echter dat dit een con- servatieve inschatting is. In het woningbouwprogramma staan de volgende aantallen: Bron: gemeente Etten-Leur Rekening houdend met de oplevering per jaar verwachten de gemeente in 2035 de toevoeging van minstens 2.800 wonin- gen wat zich voorzichtig vertaalt in een bevolkingsgroei van minstens 5.000 inwoners. Op basis van de Omgevingsvisie Et- ten-Leur wordt zelfs een toevoeging van 3.800 woningen verwacht tot 2040. Dit vertaalt zich in een bevolkingsgroei van bijna 6.800 inwoners.
In dit DPO wordt qua bevolkingsgroei rekening gehouden met 45.237 + 5.000 = 50.237 inwoners OMVANG WINKELAANBOD Zoals gebruikelijk bij dit soort onderzoek wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de gegevens zoals die door Locatus overal op eenduidige wijze worden verzameld. Voor tuincentra betekent dit onder andere dat alleen het verkoopoppervlak dat niet onderhavig is aan weersinvloeden in de berekening wordt meegenomen. Het winkelaanbod in de branche ‘tuincentra’ in de gemeente Etten- Leur heeft een omvang van 4.764 m2 wvo; namelijk het tuincentrum van Intratuin. De overige aanbieders in Etten-Leur die vallen onder de hoofdbranche Plant en dier (Boeren- bond en de Evenaar) vallen, gelet op hun aanbod niet in deze branche. (Locatus, 2025). GEMIDDELDE WINKELOMZET PER PERSOON De gemiddelde winkelomzet in de branche tuincentra bedraagt in Nederland over 2020-2024 € 89,- per persoon (Notitie Omzetkengetallen, 2025; gegevens over 2020-2024). Deze landelijke gemiddelden moeten worden gecorrigeerd op inko- men. Voor niet-dagelijkse goederen geldt een inkomenselasticiteit van 0,7. Het gemiddeld inkomen in Etten-Leur ligt onge- veer 2,3% lager dan het Nederlands gemiddelde (CBS, 2024; gegevens over 2022). De gemiddelde bestedingen in tuincen- tra is daardoor circa 1,6% lager dan het Nederlands gemiddelde en bedraagt € 88,-.
VLOERPRODUCTIVITEIT De gemiddelde omzet per m2 wvo (vloerproductiviteit) van tuincentra bedraagt in Nederland € 631,- (eveneens over de periode 2020-2024 en afkomstig uit de Notitie Omzetkengetallen, 2025).
11/21 KOOPSTROMEN Voor de gemeente Etten-Leur zijn in het Koopstromenonderzoek 2021 de koopstromen voor bestedingen in ‘tuinartikelen en planten’ in beeld gebracht. Vanwege de omvang van Intratuin ten opzichte van overige winkels in de gemeente en om- dat gebruik gemaakt wordt van de specifieke bestedingen in tuincentra, worden de koopstromen toegepast op de (iets specifiekere) branche tuincentra. De koopkrachtbinding in Etten-Leur is berekend op 71% (gecorrigeerd op fysieke beste- dingen, dus exclusief internet), en de koopkrachttoevloeiing op 20%. De koopkrachtbinding is daarmee gelijk aan hetgeen dat mag worden verwacht bij een gemeente met de bevolkingsomvang van Etten-Leur. De toevloeiing (omzet afkomstig van buiten de gemeente) blijft achter bij het gemiddelde dat voor kernen van deze grootte op ongeveer 40% ligt2. Voor de toekomst wordt uitgegaan van een kleine groei van de koopkrachtbinding, van 71 naar 75%, het gevolg van een moderne Intratuin waardoor mensen eerder aankopen zullen doen bij de ‘eigen’ Intratuin. Vanuit de omgeving wordt uit- gegaan van een gelijkblijvende koopkrachttoevloeiing in euro’s. In de berekening betekent dit een kleine groei van de om- zet vanuit Etten-Leur.
GEWENSTE ONTWIKKELING In overleg met de initiatiefnemer is aan de hand van de tekening (zie hoofdstuk 1) vastgesteld wat de toekomstige omvang van de winkel is, en ook wat dan de uitbreiding is van de winkelvloeroppervlak ten opzichte van nu. Hieronder volgt de be- rekening: Begane grond: - 2.150 m2 koude kas - 615 m2 uitbreiding koude kas (eventueel later te realiseren) - 2.150 m2 warme kas - 615 m2 uitbreiding warme kas (eventueel later te realiseren) - 80 m2 kassa’s - 285 m2 entree Verdieping: - 750 m2 uitbreiding toekomst onbekend winkelinvulling (eventueel later te realiseren) Het totaal wvo is daarmee in de toekomstige situatie 6.645 m2 . De huidige oppervlakte van de winkel is 4.764 m2. De totale uitbreiding van de winkel omvat dus 1.881 m2. De genoemde uitbreidingen worden in eerste instantie niet gerealiseerd, ze worden wel al planologisch mogelijk gemaakt en daarom wel meegenomen in de distributieve berekening. In eerste instan- tie (zonder de gewenste uitbreiding) is er dus geen sprake van groei van het aanbod. 3.2 Distributieplanologische marktanalyse Uit het distributieplanologisch onderzoek (figuur 3.1) blijkt dat de tuincentrumbranche in Etten-Leur kleiner van omvang is dan op basis van de omzet verwacht zou worden. Op basis van de omzet is een toevoeging van 800 meter (winkelopper- vlak) mogelijk.
Er is dus ruimte voor uitbreiding van de omvang van de tuinbranche. De uitbreidingsplannen van Intratuin overtreffen op termijn echter deze marge. 2 Handboek kooporiëntaties, 2023 Tabel 3.1. Distributieplanologische marktberekeningen | Etten-Leur 2025 | 2035 | bron CBS, 2025; gegevens over 2024; inwonertal marktgebied | 45.237 | 50.237gem. woningprognose Omzetkengetallen, 2025; gege- gemiddelde winkelomzet per persoon (excl. BTW) | € | 88 | € | 88 | vens over 2020-2024 bestedingspotentieel | € | 3.960.000 | € | 4.400.000 koopkrachtbinding (%) | 71% | 75% | KSO2021; 2035 inschatting Rho gebonden bestedingen € | € | 2.810.000 | € | 3.300.000 koopkrachttoevloeiing (%) | 20% | 18% | KSO 2021, 2035 inschatting Rho koopkrachttoevloeiing € | € | 700.000 | € | 700.000 | Toevloeiing in euro’s blijft gelijk totale omzet in marktgebied | € | 3.510.000 | € | 4.000.000 gemiddelde vloerproductiviteit per m² wvo (excl. | Omzetkengetallen, 2025; gege- BTW) | € | 631 | € | 631vens over 2020-2024 te verwachten omvang (rekenkundig )winkelaan- bod (m² wvo) | 5.560 | 6.340 omvang winkelaanbod (m² wvo) | 4.764 | 6.645 | Locatus, 2025 en opgave Intratuin berekende vloerproductiviteit (excl.
BTW) | € | 740 | € | 600 omzetclaim marktgebied | € | 3.010.000 | € | 4.190.000 omzet ten opzichte van het gemiddelde | 17% | -5% ruimte voor ontwikkeling in € | € | 500.000 | € | -190.000 ruimte voor ontwikkeling (m² wvo) | 800 | -310 CONCLUSIE DPO/ RUIMTELIJKE EFFECTEN Er is op dit moment ruimte voor uitbreiding van het aanbod met 800 m2 WVO. Pas na het realiseren van alle gewenste uit- breidingen van Intratuin, die niet allemaal meteen bij de verplaatsing zullen worden gerealiseerd, is er (tegen 2035) sprake van een marktsituatie met een klein overaanbod aan winkelmeters (5%). Het uiteindelijke aanbod ligt daarmee weliswaar iets boven de normatieve mogelijkheden, het betreft echter een dusdanig klein verschil dat dit bedrijfsmatig kan worden opgevangen. Daarnaast is de groeiprognose van Etten-Leur richting 2040 groot. Er zullen aanvullend nog ongeveer 1.800 inwoners bijkomen tussen 2035 en 2040. De ontwikkeling zal niet leiden tot onaanvaardbare leegstand. Uit ervaring blijkt daarnaast dat de omzet van de winkel niet zal evenredig meegroeien met het aantal meters. De uitbrei- ding is niet alleen gericht op het toevoegen van meer producten, maar ook op een kwalitatieve verbeteringsslag in de win- kel door de uitbreiding van ruimte.
Dit zal een lagere vloerproductiviteit in de winkel betekenen waardoor de effecten klei- ner zullen zijn dan uit de berekening volgt en worden geabsorbeerd door de initiatiefnemer. In dit geval wordt verwacht dat de in de berekening meegenomen verdieping (750 m2) niet voor de volle 100% in gebruik zal worden genomen, maar alleen seizoensgebonden. Daarbij speelt ook dat de werkelijke omzetten op verdieping over het algemeen een stuk lager zijn (al snel richting de 50%) dan op de begane grond. De kwantitatieve behoefte aan de totale uitbreiding is niet volledig met de distributieplanologische marktberekening aan te tonen. Echter, bij een beoordeling van een ruimtelijk project gaat het om de ruimtelijke gevolgen. In dit geval is dat de vraag of er een onevenredige structurele leegstand op gaat treden. Daar zal bij de uitbreiding van Intratuin in Etten-Leur geen sprake van zijn. Het berekende tekort betreft alleen de gemeente Etten Leur, de merkbaarheid zal buiten de ge- meente snel verwateren. 12/21 13/21 4. LOCATIEAFWEGING I.R.T. BELEID 4.1 Provinciaal beleid 4.1.1 Brabantse Omgevingsvisie De basisopgave van de Brabantse Omgevingsvisie is: "Werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit". Voor 2030 is het doel om voor alle aspecten te voldoen aan de wettelijke normen. Brabant heeft dan een aanvaardbare leefom- gevingskwaliteit.
Voor 2050 is het doel om een goede leefomgevingskwaliteit te hebben door op alle aspecten beter te Presteren dan wettelijk als minimumniveau is bepaald. De vier hoofdopgaven zijn als volgt: Werken aan de Brabantse ener- gietransitie, Werken aan een klimaatproof Brabant, Werken aan de slimme netwerkstad en Werken aan een concurre- rende, duurzame economie. Elk van deze doelen is uitgewerkt in specifieke aandachtspunten. Voor de beoogde ontwikke- ling kunnen de volgende aandachtspunten een rol spelen: de provincie gaat uit van meervoudig en zorgvuldig ruimtegebruik. Door een integrale benadering wordt de claim op de schaarse ruimte zo beperkt mogelijk gehouden; de provincie streeft naar een stedelijk netwerk dat de gezondheid en het leefklimaat van de Brabanders versterkt. Dat betekent dat de provincie aandacht heeft voor de milieukwaliteit en een aantrekkelijke en bereikbare groene omgeving en voorzieningenstructuur. Nabijheid en menging van wonen, werken, voorzieningen, parken en natuur, draagt niet alleen bij aan gezondheid, maar nodigt ook uit tot sociale contacten en draagt daardoor bij aan de soci- ale cohesie binnen steden en dorpen; de provincie zet in op het vergroten van nabijheid, als strategie om groei van de (auto)mobiliteit te beperken.
Na- bijheid en functiemenging van wonen, werken en voorzieningen dragen bij aan de ontwikkeling van nieuwe (en vernieuwing van) economische activiteiten. 4.1.2 Omgevingsverordening Noord-Brabant Naast een omgevingsvisie moet de provincie vanuit de Omgevingswet ook één omgevingsverordening vaststellen voor haar grondgebied. Het beleid van de provincie is er op gericht om stedelijke ontwikkelingen te bundelen in stedelijke concentra- tiegebieden. Hoofdregel is, dat stedelijke ontwikkeling binnen het bestaand stedelijk gebied plaatsvindt (artikel 5.55). Doel is om bestaand bebouwd gebied zo goed mogelijk te benutten. Het optimaal benutten van de bestaande bebouwde omge- ving draagt bij aan het behoud van de openheid en kwaliteit van het buitengebied en aan hergebruik van leegkomende of bebouwde locaties in zowel stedelijk als landelijk gebied. Als er vanuit kwaliteit of kwantiteit in stedelijk gebied onvol- doende ruimte aanwezig is, dan bestaat er de mogelijkheid dat een stedelijke ontwikkeling binnen de locatie landelijk ge- bied wordt gerealiseerd. Als er nieuw ruimtebeslag nodig is, wordt met toepassing van de basisprincipes uit paragraaf 5.12 gekeken naar welk gebied daarvoor in aanmerking komt en onder welke voorwaarden. De nieuwe locatie van de Intratuin valt in het landelijk gebied.
In het kader van de planologische procedure voor de woningbouw inclusief Intratuin wordt een onderbouwing geschreven waarmee aangetoond wordt dat voldaan wordt aan de genoemde basisprincipes. Omdat de stedelijke ontwikkeling van wonen, werken en voorzieningen ook bovengemeentelijke gevolgen kan hebben, worden hierover binnen het regionale overleg afspraken gemaakt. Het is belangrijk dat stedelijke ontwikkelingen op een juist niveau zijn afgestemd met andere initiatieven zowel vanuit kwantiteit als vanuit kwaliteit. In dit artikel wordt de kop- peling met die afspraken gelegd, waardoor deze doorwerking krijgen bij de ontwikkeling van plannen. 4.1.3 Noord-Brabant: Detailhandel en Centrumontwikkeling (richtinggevende principes, 2019) De focus van het beleid ligt op de centrumgebieden. Centrumgebieden zijn belangrijk voor de leefbaarheid van een dorp of stad. Niet alleen detailhandel is daarbij belangrijk. Ook horeca, de dienstensector en woningen dragen daar aan bij. Winke- len wordt steeds meer een combinatie van kopen, ontmoeten, beleven en ontspannen. Er zijn echter ontwikkelingen die centrumgebieden onder druk zetten, zoals de opkomst van het internetwinkelen en de gevolgen van de coronacrisis. Hier- door ontstaat leegstand in het centrumgebied. Dit is een grote uitdaging, maar het biedt ook kansen voor verandering.
Daarom hebben Brabantse regio’s en gemeenten afspraken gemaakt over het detailhandelsbeleid. Bijvoorbeeld: Compacte winkelgebieden en terugdringen van winkelleegstand; 14/21 Perifere detailhandel; Winkelruimte. In totaal geen vierkante meter winkelruimte erbij; De regionale afstemming van gemeentelijke winkelplannen. Op dit moment wordt gewerkt aan een vernieuwing van de regionale afspraken. Met het oog op de herijking van de detail- handelsvisies in de regio’s heeft de provincie 11 richtinggevende principes geformuleerd. Deze principes geven aan waarop de komende jaren de accenten liggen als het gaat om detailhandel en centrumontwikkelingen in Noord-Brabant. Ze dienen als leidraad voor de regionale afspraken in de (sub)regio’s: 1. Nieuwe (perifere) detailhandelsontwikkelingen moeten bijdragen aan de versterking van de (beoogde/gewenste) de- tailhandelsstructuur. 2. Voeg per saldo géén winkelmeters toe en streef naar vermindering van het totaal aantal winkelmeters. 3. Concentreer detailhandel en voorkom verspreide bewinkeling. 4. Benoem perspectiefrijke en perspectiefarme winkelgebieden. 5. Investeer in en creëer sociale meerwaarde in perspectiefrijke gebieden en biedt alternatieven voor perspectiefarme gebieden (andere functies dan detailhandel). 6. Nieuwe detailhandelsontwikkelingen alleen in of aansluitend aan perspectiefrijke winkelgebieden. 7.
Bied ruimte aan innovatieve concepten en nieuwe detailhandelsontwikkelingen die bijdragen aan het versterken van de (beoogde/gewenste) detailhandelsstructuur en/of centrum. 8. Speel in op ruimtelijke effecten van internetwinkelen: bestem showrooms of afhaal punten van internetwinkels zo veel mogelijk in of aansluitend aan winkelgebieden (geen showroom buiten bestaande winkelgebieden). 9. Verwijder onbenutte en vrijkomende detailhandelsbestemmingen op ongewenste locaties uit bestemmingsplannen. 10. Betrek markpartijen, kennisinstellingen, inwoners bij de opstelling van centrumvisies, (regionale) detailhandelsvisies, - afspraken en de vormgeving van nieuwe detailhandelsontwikkelingen. 11. Beoordeel ontwikkelingen op hun impact op omliggende gemeenten en stem daarmee af. 4.1.4 Relatie met planinitiatief Het provinciaal beleid is gericht op concentratie van functies in stedelijk gebied, en in het geval van nieuwe detailhandel in perspectiefrijke winkelgebieden. Het plangebied ligt in het landelijk gebied, maar wel direct tegen het stedelijk gebied van Etten-Leur aan. Intratuin maakt op de huidige locatie onderdeel uit van de detailhandelsstructuur als perifere detailhan- delslocatie. De verplaatsing en uitbreiding van het tuincentrum versterkt deze functie van het tuincentrum en draagt daar- mee bij aan versterking van de detailhandelsstructuur.
Vestigen van de ontwikkeling op de locatie Lage Vaartkant/Bredaseweg is een logische keuze gezien de mogelijkheden die er op de huidige locatie ontstaan voor woningbouw en het aansluiten van de functie van Intratuin bij de al aan de Bredase- weg aanwezige retail waarmee deze locatie wordt vertrekt/versnippering wordt tegengegaan. 15/21 4.2 Regionaal beleid 4.2.1 Detailhandelsvisie West-Brabant 2014-2020 (2014) De detailhandelsvisie West-Brabant 2014-2020 is het vigerende regionale beleidskader. Momenteel wordt het regionaal beleid aangepast op het provinciale beleid. Het hoofddoel van de regio West-Brabant is: "Het bijdragen aan het tot stand brengen van een evenwichtig en duurzaam detailhandelsapparaat in West-Brabant, waarbij rekening gehouden wordt met de aanwezige marktverhoudingen en ont- wikkelingen, en er gestreefd wordt naar een maatschappelijk verantwoorde, samenhangende en op elk niveau van de voorzieningenhiërarchie gezonde winkelstructuur“.
In dit kader wil de regio bijdragen aan: ● het in stand houden van een goede consumentenverzorging: de consument dient te beschikken over een in kwantita- tief en kwalitatief opzicht zo compleet, gevarieerd en attractief mogelijk pakket aan winkels; ● het scheppen van randvoorwaarden voor goed functionerende ondernemingen: het creëren van omstandigheden voor de huidige en toekomstige detailhandelsondernemers waarbij een rendabele exploitatie van de onderneming mogelijk is en perspectief voor de langere termijnen geboden wordt. Om de hoofddoelen te bereiken, dient de concurrentiekracht van de detailhandel in West-Brabant als geheel versterkt te worden. Zo kan voorkomen worden dat er meer koopkracht af gaat vloeien naar andere gebieden en ook meer koopkracht van buiten getrokken kan worden. De volgende beleidslijnen zijn van kracht: ● Dynamiek detailhandel in goede banen leiden. ● Schaalvergroting op de juiste plek faciliteren. ● Complementariteit en onderscheidend vermogen nastreven. ● Ruimtelijke concentratie bevorderen. ● Inzetten op behoud consumentenverzorging in kleine kernen. ● Leegstandsontwikkeling in goede banen leiden. ● Aandacht voor mogelijkheden fasering. ● Aandacht voor herstructurering. ● Versterken toeristisch-recreatieven detailhandelsstructuur.
Daarnaast is vastgesteld dat bij winkelprojecten met een kernverzorgende functie bij meer dan 2.500 m² regionaal getoetst moeten worden. 4.2.2 Afsprakenkader Detailhandelsontwikkelingen West-Brabant (2017) Het afsprakenkader omhelst een verdere aanscherping van de regionale afspraken met betrekking tot overleg bij ontwikke- lingen. De volgende indeling is gemaakt met betrekking tot de impact van plannen, deels afhankelijk van omvang en deels afhankelijk van de koopstromen die bij het initiatief verwacht mogen worden: Bron: Afsprakenkader Detailhandelsontwikkelingen West-Brabant Regio West-Brabant versie 16 november 2017 Voor tuincentra hanteert de regio als norm dat deze een koopkrachtbinding van 60% hebben. Los van deze indeling is het de bedoeling dat gemeenten elkaar wel over en weer informeren over alle plannen, omdat er anders teveel kleinere ont- wikkelingen, die bij elkaar opgeteld veel impact hebben, ongehinderd doorgang kunnen vinden.
16/21 4.2.3 Relatie met planinitiatief Met de ontwikkeling zoals voorzien wordt aan meerdere doelstellingen van de beleidslijnen voldaan: de dynamiek van de detailhandel die bij de tuincentra ruimtelijk gezien zich vooral manifesteert door schaalvergroting wordt ingezet op een locatie die een bestaand retaillocatie versterkt door concentratie van perifeer/grootschalig aanbod. De huidige locatie wordt onttrokken aan de detailhandel en omgevormd tot een locatie om woningen te bouwen. De feitelijke uitbreiding van de Intratuin is overigens, ook op termijn, beperkt en met 1.881 m2 moet de ontwikkeling subregionaal worden afgewogen. 4.3 Gemeentelijk beleid 4.3.1 Omgevingsvisie Etten – Leur: Etten-Leur doet het gewoon! (2022) Etten-Leur wil zich duurzaam ontwikkelen. Zij streeft naar een balans tussen: het lichamelijke en geestelijke welzijn van inwoners (de mensen); de veerkracht en kwaliteit van de natuur en het landschap (leefomgeving); een gezonde en vitale economische ontwikkeling (economie). De omgevingsvisie van de gemeente op het gebied van detailhandel is met name gericht op het winkelen in de vorm van boodschappen doen en in het centrumgebied. Het huidige gebied met retail ten zuiden van de Bredaseweg (Praxis/Pet’s place/McDonalds) wordt aangemerkt als werkzone (Oostpoort-Trivium). Ten aanzien van Intratuin wordt het volgende op- gemerkt: “.
Een uitbreiding aan de noordoostzijde is niet uitgesloten. We denken aan de verplaatsing van het in de buurt aanwezige tuincentrum. Verplaatsing biedt het centrum kansen voor innovatie maar draagt ook bij aan verbetering van de verkeersafwikkeling op de Lage Vaartkant.”3 Voor de Lage vaartkant ziet de gemeente ruimte voor woningbouw ontstaan. De verplaatsing van Intratuin maakt hiervan een betere ontwikkeling mogelijk. Dit vertaalt zich als volgt op de kaart met strategische ontwikkellocaties: Bron: gemeente Etten-Leur 3 Omgevingsvisie Etten-Leur, pagina 37
17/21 4.3.2 Relatie met planinitiatief De verplaatsing van Intratuin past binnen de gemeentelijk visie met betrekking tot het gebied. Zowel met de werklocatie Trivium Oostpoort als met de mogelijkheid voor woningbouw. 18/21 5. CONCLUSIE De uitbreidingswens van Intratuin past in de landelijk waarneembare trend tot schaalvergroting in (ook) deze branche. Om aan de wensen van de consument tegemoet te kunnen blijven komen en daarmee relevant te blijven is uitbreiding van de winkel gewenst. Uit het DPO blijkt dat er in de huidige situatie sprake is van een aanwezige uitbreidingsruimte van 800 m2. Vanwege de toenemende bevolkingsomvang in de gemeente neemt deze ruimte nog verder toe waarmee de gewenste uitbreiding van de Intratuin mogelijk is zonder dat er risico ontstaat op ongewenste effecten elders, in Etten-Leur of daarbuiten. Op basis van de opgestelde berekening kan worden geconcludeerd dat de voorgenomen uitbreiding van het tuincentrum past in de huidige en toekomstige marktomstandigheden in Etten-Leur. De ontwikkeling op de locatie zoals die nu is voorzien past ook binnen het detailhandelsbeleid van de verschillende overhe- den alsook de regionale samenwerking op dit vlak in West-Brabant. 19/21 Bijlage 1 Tekening nieuwe situatie
20/21 Bijlage 2 Begrippenlijst BESTEDINGEN Bestedingen zijn uitgaven van Nederlandse huishoudens/consumenten, aan goederen en diensten. BESTEDINGSPOTENTIEEL Het totaal aan detailhandelsbestedingen die door inwoners van een bepaald gebied gedaan kunnen worden. Dit wordt be- rekend door het inwonertal te vermenigvuldigen met gemiddelde (landelijke) besteding per hoofd van de bevolking, gecor- rigeerd naar inkomenssituatie in het betreffende gebied. BRUTO VLOEROPPERVLAK (BVO) Bebouwd oppervlak van een ruimte of een groep van ruimten is de oppervlakte, gemeten op vloerniveau langs de buiten- omtrek van de opgaande scheidingsconstructies, die de desbetreffende ruimte of groep van ruimten omhullen. Meten vindt plaats op basis van NEN 2580. DAGELIJKSE GOEDEREN Artikelen gericht op voedings- en genotmiddelen en persoonlijke verzorging. In de praktijk wordt een onderscheid gemaakt in supermarkten, speciaalzaken en drogisterijen. DETAILHANDEL Het bedrijfsmatig te koop aanbieden, waaronder de uitstalling ten verkoop, verkopen en/of leveren van goederen aan de uiteindelijke gebruiker of verbruiker. DISTRIBUTIEPLANOLOGISCH ONDERZOEK Een marktruimteberekening waarbij vraag en aanbod met elkaar worden geconfronteerd in een bepaald marktgebied. Met een dpo worden de ontwikkelingsmogelijkheden van het detailhandelsaanbod onderzocht.
GROOTSCHALIGE CONCENTRATIE Concentratie van 5 of meer verkooppunten in de detailhandel met een gemiddelde omvang per winkel van minimaal 500m² wvo (bijvoorbeeld op woonboulevards). GROOTSCHALIGE DETAILHANDELSVESTIGING (GDV) Winkel met een ondergrens van 1.500 m² bedrijfsvloeroppervlak. HOOFDWINKELCENTRUM Een hoofdwinkelcentrum is het grootste winkelgebied, met de hoogste verzorgingsgraad in de woonplaats. KOOPKRACHTAFVLOEIING Het percentage van de bevolking dat buiten de eigen gemeente, regio of provincie aankopen doet. KOOPKRACHTBINDING Het percentage van de bevolking dat in de eigen gemeente, regio of provincie aankopen doet. KOOPSTROMEN De mate waarin consumenten in een aankoopplaats bepaalde artikelen koopt (detailhandelsbestedingen), naar plaats van herkomst. NIET-DAGELIJKSE GOEDEREN Alle artikelen die niet behoren tot de dagelijkse goederen. De Locatus-branches Mode & Luxe, Vrije Tijd, In/Om Huis en Overige Detailhandel vallen hier onder. 21/21 VLOERPRODUCTIVITEIT Totale omzet in de branche gedeeld door het totale aantal m2 winkelvloeroppervlakte in de branche. OMNI-CHANNEL Het gebruik van verschillende kanalen (fysieke winkel, website, sociale media, krantadvertentie) om tot een voor de klant afgestemde ervaring te komen. ONDERSTEUNEND WINKELCENTRUM Naast één centraal winkelgebied kunnen in een plaats een of meerdere ondersteunende winkelcentra worden onderschei- den.
Hieronder worden gerekend: winkels in buurt- en wijkwinkelcentra en binnenstedelijke winkelstraten. PERIFERE DETAILHANDELSVESTIGING (PDV) Detailhandel op locaties buiten reguliere winkelcentra, bijvoorbeeld bedrijventerreinen. Dergelijke locaties worden door- gaans benut voor detailhandel in volumineuze artikelen c.q. detailhandelsvestigingen die een groot winkeloppervlak nodig hebben. VERSPREIDE BEWINKELING Alle verkooppunten die buiten een van de andere genoemde winkelgebieden vallen, worden tot de verspreide winkels ge- rekend WINKEL Met een winkel wordt een fysiek verkooppunt bedoeld. WINKELGEBIED Een winkelgebied is een cluster met ten minste vijf winkels. WINKELVLOEROPPERVLAKTE (WVO) Winkelvloeroppervlakte is het aantal vierkante meters van een winkel dat voor de consument zichtbaar is/ toegankelijk is