Bijlage 3 - HHM rapportage 'Documentenanalyse sociaal domein Etten-Leur'
Tekst van het document
Document analyse sociaal domein Etten-Leur
Colofon Opdrachtgever Gemeente Etten-Leur Auteurs Nico Dam Lilian van Oosterhout
1
Alyssa Wegman
2
Kenmerk LO/25/1063/sdelz
3
Publicatiedatum
4
21 februari 2025 © Bureau HHM
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 2
Inhoud 1.
Documentanalyse...................................................................................... 4
1.1
Aanleiding ................................................................................................... 4
1.2
Werkwijze ................................................................................................... 4
2.
Wmo ............................................................................................................ 6
2.1
Ambities, visie en doelen .......................................................................... 6
2.2
Uitvoering ................................................................................................... 7
2.3
Monitoring en sturing ............................................................................... 7
2.4
Contractmanagement en KPI’s ................................................................ 8
3.
Jeugd ......................................................................................................... 10
3.1
Ambities, visie en doelen ........................................................................ 10
3.2
Uitvoering ................................................................................................. 11
3.3
Monitoring en sturing ............................................................................. 11
3.4
Contractmanagement en KPI’s .............................................................. 12
4.
Beeld ......................................................................................................... 14
4.1
Reflectie, ons beeld ................................................................................. 14
4.2
Conclusie voor de mogelijke toekomstige maatregelen .................... 15
Bijlage 1.
Bronnenlijst ................................................................................. 16
1 2
3 4
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 3
1. Documentanalyse
1.1
Aanleiding
De gemeente Etten-Leur bereidt zich voor op mogelijke aanpassingen in het lokale sociale domein. Doel daarvan is te komen tot een betere
In deze paragraaf beschrijven we de gevolgde werkwijze
beheersbaarheid van de uitgaven, met garanties voor de zorgplicht richting de kwetsbare inwoners die afhankelijk zijn van zorg en ondersteuning vanuit de Wmo en de Jeugdwet. Op verzoek van de gemeente onderzoekt HHM de ontwikkelingen binnen het sociaal domein in Etten-Leur in de afgelopen jaren. Dit is begonnen met een analyse van beleidsdocumenten en wordt op korte termijn gevolgd door data-analyse. Het uiteindelijke doel is te komen tot een set van mogelijke maatregelen. In deze notitie beschrijven we wat ons is opgevallen in de aangeleverde documentatie.
1.2
Onze ‘bril’
We starten met een beknopte documentanalyse om inzichten te verkrijgen in bestaande beleidsstukken, contracten en rapportages, etc. Doel hiervan is inzicht te verkrijgen in de wijze waarop Etten-Leur in de afgelopen periode (referentie: 2021-2014) heeft gestuurd in het sociaal domein. Dat inzicht wordt verder in de zoektocht naar mogelijke maatregelen gebruikt om te kunnen beoordelen waar de ruimte voor verdere en aanvullende verbetering/vernieuwing kan worden gevonden. Hierbij kijken we vanuit PDCA-cyclus:
1 2
3 4
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 4
Dit betekent dat we de aangeleverde documenten bekijken vanuit vier verschillende invalshoeken: •
Ambities/doelstellingen, visie
•
Uitvoering, plannen en ingezette acties
•
Monitoring en sturing, evaluatie en dataverzameling
•
Contractmanagement, KPI’s
Hiermee verwachten we inzicht te krijgen in gemaakte keuzes, achtergronden daarbij en effecten daarvan. En het helpt ons om te zien hoe bijvoorbeeld de financiering, contractmanagement en toegang nu zijn ingericht en waar mogelijkheden en belemmeringen liggen voor mogelijke aanpassingen. We beschrijven in deze notitie per onderwerp onze bevindingen, in paragraaf 2 voor documenten die betrekking hebben op de Wmo en paragraaf 3 voor de documenten met betrekking tot de jeugdzorg. We sluiten in paragraaf 4 af met een kort samenvattend beeld. In Bijlage 1 staat een overzicht van alle bekeken document met daarbij vermeld welke onderwerpen terug te vinden zijn per bron.
1.3
1
Gehanteerde werkwijze
Na het startgesprek op 15 januari hebben we van de gemeente een aantal documenten ontvangen, binnen een Teams omgeving. Op basis van een eerste uitwerking hebben we op 4 februari met de projectgroep
3
gesproken. Daarbij bleek dat een aantal mogelijk relevant documenten in de analyse ontbrak. Op basis daarvan hebben we nadien nog een aantal
4
documenten ontvangen. Die zijn in deze notitie verwerkt.
LO/25/1063/sdelz
2
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 5
2. Wmo
2.1
Ambities, visie en doelen
In 12 documenten zijn ambities, visies en doelen benoemd, in 5 documenten niet en in 9 documenten is dit niet van toepassing. Voor de
In de document analyse is gekeken naar achtentwintig documenten die
documenten waarin het niet benoemd is geldt dat het voornamelijk gaat
zijn onderverdeeld in de categorieën: halfjaarrapportage, inkoop
om tussentijdse rapportages waarin niet wordt teruggegrepen op gestelde
documenten, subsidie activiteiten sociale basis, verordening en
doelen. In het merendeel van de documenten waarin ambities, visie en
beleidsregels, controle plan en rapportage, extra documenten. De
doelen een plek zouden moeten hebben, hebben deze dus ook een plek.
gemeente Etten-Leur stelt duidelijk ambities en doelen. Het is echter lastig te achterhalen hoe er precies gestuurd wordt op het behalen van
Een concreet voorbeeld hiervan is het document ‘Uitgangspunten Samen
deze ambities en doelen.
verder bouwen aan een sociaal Etten-Leur’. Hierin wordt als ambitie benoemd dat de gemeente werkt aan een stevige sociale basis, waarbij de bijbehorende doelen zijn: -
Meer gelijkheid in de samenleving
-
Meer sociale cohesie
-
Het verminderen van professionele zorg- en ondersteuning
-
Het vertrouwen in de overheid, gemeente en politiek
Ook voor de Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding zijn ambities en doelen vastgesteld. In regionaal verband zijn drie ambities geformuleerd: kwalitatief goede ondersteuning, kostenbeheersing en grip op beleid en uitvoering. In de inhoudelijke documenten op De5/De6-niveau worden doelstellingen en resultaatgebieden weergegeven. Daarnaast geldt dat de gemeente aangeeft dat de Wmo-beleidsvoering van de gemeente zich richt op een verschuiving van maatwerkvoorzieningen naar het voorliggend veld. Dit betekent een sterkere focus op algemene voorzieningen en preventie, met als doel een efficiëntere en duurzamere inzet van middelen. Daarnaast wordt er in meerdere documenten benoemd dat de gemeente de algemene uitgangspunten van de Wmo naleeft en hier volgens acteert, zoals: • LO/25/1063/sdelz
We werken vanuit de eigen kracht en eigen regie van onze inwoners
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 6
1 2
3 4
•
We ontzorgen en laten het normale leven leidend zijn
Naast de specifieke plannen met acties wordt niet volledig duidelijk hoe er
•
We werken volgens het principe één gezin, één plan en één regisseur
in zijn volledigheid invulling wordt gegeven aan het bereiken van de gestelde ambities voor de Wmo.
Deze voorbeelden schetsen dat de gemeenten succesvol is in het opschrijven van ambities, visies en doelen. Op het laatste stuk, doelen, zien
2.3
we wel dat deze vrij algemeen en tamelijk ‘hoog over’ geformuleerd zijn
Voor 13 documenten geldt dat monitoring of sturing benoemd wordt, voor
(weinig SMART1). Dit brengt voor de gemeente moeilijkheden mee in het
6 documenten niet en voor 7 documenten geldt dat het niet van
uiteindelijk monitoren en bijsturen van deze doelen. Op welke
toepassing is. Voor een groot gedeelte van de 13 documenten waarin
doelgroepen hebben de doelen betrekking? Wat is het tijdspan waarin het
monitoring of sturing wel benoemd wordt, geldt dat het blijft bij benoemen
doel bereikt moet worden? Wat is het meetbare resultaat van het doel?
en het niet verder uitwerken van hoe dit er dan precies uit ziet.
2.2
Voor specifieke projecten geldt dat er evaluaties beschikbaar zijn. Van de
Uitvoering
Monitoring en sturing
Om invulling te geven aan de ambities, visies en doelen is het van belang
‘Voor Elkaar Pas’ zijn er wel evaluaties beschikbaar vanuit Arriva. Hierbij
dat een gemeente specifieke plannen en acties benoemd die bijdragen
gaat het echter ook om kwantitatieve data (aantal pashouders, aantal
hieraan. Voor 13 documenten geldt dat er plannen en/of acties zijn
check-ins etc.) Hierbij mist ook duiding en een koppeling met de doelen die
uitgewerkt, voor 6 plannen is dit niet gedaan en voor 8 documenten zijn
er met de ‘Voor Elkaar Pas’ gesteld waren. Voor het project de Aanloop
plannen en/of acties niet van toepassing. In de documenten waarin wel
wordt in de nieuwe subsidieaanvraag aangegeven welke trend er in de
plannen en/of acties zijn uitgewerkt zien we dat deze concreet zijn. Er zijn
afgelopen jaren werd gezien, zoals een stagnatie van het aantal bezoekers
een aantal specifieke plannen benoemd, zoals de ‘Voor Elkaar Pas’, de
in 2023 en een stabilisatie in 2024. Op basis van deze bevindingen geeft de
‘Huiskamer Surplus’, ‘De Aanloop’ en ‘Stekkie’. In al deze plannen zien we
stelt de gemeente afspraken op voor 2025 over hoe verder te gaan met het
een duidelijke koppeling met de bovengenoemde ambities, vooral bij de
project. Er is een duidelijke koppeling te zien tussen de beschreven trends
beweging van maatwerkvoorziening naar algemene voorziening. De
en de opgestelde afspraken en acties.
ontmoetingsplekken hebben daarnaast een logische wisselwerking met de gestelde doelen, zoals: meer gelijkheid in de samenleving, meer sociale
Voor het Stekkie project geldt hetzelfde als voor de Aanloop. Ook hierbij
cohesie en het verminderen van professionele zorg- en ondersteuning. In
wordt teruggekeken op voorgaande jaren en worden op basis hiervan
deze plannen staan ook acties uitgewerkt die worden opgepakt binnen het
afspraken en acties beschreven voor 2025. Ook wordt hierbij beschreven
plan.
hoe er op de afspraken en acties gemonitord wordt. Hierbij wordt
1
SMART: Specifiek, Meetbaar, Aanvaardbaar, Realiseerbaar, Tijdgebonden. Dit is een aanduiding die wordt gebruikt voor het definiëren van doelen/resultaten, opdat deze scherp kunnen
worden gemonitord/geëvalueerd. LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 7
1 2
3 4
aangegeven dat begeleiders met iedere deelnemer minimaal jaarlijks de
voorziening de bevindingen aangegeven. Als laatste worden ook adviezen
geboden ondersteuning evalueren indien passend samen met de Wmo
gegeven voor bevindingen. Uit dit document blijkt dat de gemeente haar
consulent van Loket ELZ. Daarnaast plannen de begeleiders in Q4 van
interne processen momenteel wel evalueert.
ieder jaar gesprekken met alle deelnemers. Ook voert de Aanloop halfjaarlijks overleg met de gemeente over voortgang en resultaten op de
2.4
benoemde actiepunten.
Om aan te sturen op het behalen van doelen, zijn contractmanagement en
Contractmanagement en KPI’s
KPI’s (Kritieke Prestatie Indicatoren) essentieel. In 17 documenten wordt dit Echter, door het ontbreken van uitgewerkte KPI’s in de beleidsplannen van
niet genoemd, in 8 documenten is het niet van toepassing en in 1
de Wmo zijn de doelen en acties niet gekwantificeerd en is onduidelijk op
document wordt het wel benoemd. Het gaat hierbij om het document ‘DEF
welke wijze de brede doelen wordt geëvalueerd. Hierdoor is het lastig om
8-9-2020’ Strategiebepaling maatwerkvoorziening Wmo’. Dat lijkt een
te sturen op het bereiken van de beoogde resultaten. Daarnaast zien we in
definitieve strategie, mede omdat er expliciete doelstellingen in zijn
rapportages voornamelijk kwantitatieve data (via ‘Karel’ verkregen). Dit zijn
beschreven en er is sprake van Kritische Succesfactoren (KSF) en Kritische
cijfermatige overzichten waarbij de verbinding met doelen en duiding van
Prestatie Indicatoren (KPI). Dat zijn op zich relevante instrumenten voor
deze cijfers volledig ontbreken. Het wordt niet duidelijk wat de cijfermatige
een actieve sturing, echter in dit definitieve document zijn de meeste van
weergave betekent voor de gestelde ambities en doelen en hoe eventueel
deze KSF en KPI niet voorzien van maat en getal, zodat gerichte monitoring
bijgestuurd moet of kan worden. Hoe wordt inzicht verkregen of er in de
niet mogelijk is. Overigens gaat het hierbij om een document voor De5 en
praktijk gebeurt wat is afgesproken en of dat oplevert wat is beoogd?
niet op gemeentelijk niveau. Een voorbeeld van een doelstelling die niet is uitgewerkt in maat en getal is: ‘We spreken van het kwalitatief goede
Met betrekking tot de interne organisatie van de Wmo, hanteert de
ondersteuning als bij ….% van de cliënten het resultaat een schoon en
gemeente sinds 2018 een kwaliteitsplan en controleplan voor de afdeling
leefbaar huis en/of schone en draagbare kleding aantoonbaar (door de
Wmo, ten behoeve van de controle op de toepassing van kwaliteit. De
gemeente) wordt behaald.’
gemeente geeft hierin aan dat ze achter lopen en dat er in de afgelopen jaren minder aandacht is besteed aan de ontwikkeling van de interne
Voor de overige documenten geldt dat er geen KPI’s geformuleerd zijn.
controles op het Wmo proces. In het controleplan is beschreven welke
Zoals eerder benoemd zijn er in de meeste gevallen wel doelen en acties
doelen de interne controle heeft en welke risico’s, beheersmaatregelen en
geformuleerd, maar mist dus het meetbare resultaat. Op sommige punten
controlemiddelen de gemeente ziet voor de onderwerpen Toegang tot
geldt dat er wel specifieke aantallen worden genoemd, zoals voor het
zorg, Facturatie en Levering van Zorg. Hierbij geeft de gemeente aan ieder
project ‘Stekkie’, waarbij wordt gezegd: ‘Minimaal vier inwoners per jaar toe
kwartaal voor een steekproef per proces controle uit te voeren. Voor Q1 en
te leiden die (ook op langere termijn) geen maatwerkvoorziening
Q2 van 2024 geldt dat de gemeente een rapportage heeft van deze interne
daginvulling of dagbesteding nodig heeft.’
controle. Hierin wordt een financieel overzicht gegeven en wordt per LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 8
1 2
3 4
Voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang worden onderwerpen met acties uitgewerkt met betrekking tot het lokale voorzieningenniveau in de Koerswijzer. Deze Koerswijzer is gebaseerd op ambities uit de regio Breda. In het document wordt de koers van de gemeente helder en specifiek weergegeven. Echter ontbreken hierbij ook KSF’s en KPI’s. Voor de Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding wordt ingegaan op hoe er omgegaan wordt met aanbieders en de contractering hiervan. Hierbij wordt aangegeven dat om grip te houden op deze producten, er een overzichtelijk aantal aanbieders wordt gecontracteerd, waarbij het wel voldoende zijn om goede zorg- en ondersteuning te bieden aan inwoners. Daarnaast wordt in het controleplan aangegeven dat de gemeente stuurt op contractafspraken met aanbieders door te kijken of de gemaakte afspraken met aanbieders stroken met de werkelijkheid.
1 2
3 4
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 9
3. Jeugd
3.1
Ambities, visie en doelen
In 15 documenten zijn ambities, visies en doelen benoemd en in 24 documenten is dit niet van toepassing. In alle documenten waarin
In de document analyse is gekeken naar zestien documenten die zijn
ambities, visie en doelen een plek zouden moeten hebben, hebben deze
onderverdeeld in de categorieën: Visie – beleid regionaal, overig
ook een plek. Dit is niet in alle documenten even uitgebreid beschreven, in
regionaal, visie – beleid lokaal en rapportages lokaal. Naar aanleiding
veel documenten wordt verwezen naar de regionale ambities, visie en
van een eerste versie van de documentstudie zijn hier nog 23
doelen.
documenten bij gekomen ter aanvulling. De gemeente Etten-Leur volgt op de meeste onderwerpen de regionale keuzes. Naast de regionale
Voor de Jeugdzorg zijn de ambities, visie en doelen gericht op preventie
keuzes is het soms lastig om te achterhalen welke specifieke maatregelen
van instroom in de jeugdzorg. Hierbij wordt ook gekeken naar door- en
in Etten-Leur van toepassing zijn.
uitstroom binnen de jeugdzorg. Dit gaat (net als bij de Wmo) gepaard met een beoogde verschuiving van maatwerkvoorzieningen naar het voorliggend veld. Dit betekent meer nadruk op algemene voorzieningen en preventie, met als doel een efficiëntere en duurzamere inzet van middelen (minder duur maatwerk). Een concreet doel is het voorkomen van verwijzingen naar zwaardere jeugdzorg, hier ligt heel concreet de rol van de jeugdzorgprofessional. Het takenpakket van de jeugdprofessionals is zeer omvangrijk. Ze worden ingezet om een gezinsplan op te stellen en veel nadruk te leggen op eigen kracht en sociale netwerk. Als de problemen op die manier niet kunnen worden opgelost biedt de jeugdprofessional hulp, als het nodig is wordt
2
gespecialiseerde jeugdhulp ingeschakeld.
3
In de documenten valt op dat de nadruk grotendeels ligt op de regionale
4
visie en ambities. Dat is begrijpelijk gezien het belang van aansluiting daarop, wij lezen terug dat de regionale visie en ambitie één op één wordt overgenomen voor de praktijk binnen de gemeente Etten-Leur. Zo is in de regiovisie voor de jeugdhulp (West-Brabant West 2022-2025) in de lokale paragraaf vrij beperkte informatie opgenomen. Ook zijn de daarin LO/25/1063/sdelz
1
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 10
aangekondigde onderwerpen niet verder uitgewerkt. Dit lijkt wel relevant,
experimenten richten zich op bewustwording en praktische toepassing dit
aangezien in de regionale visie wordt gesproken van successen op
gebeurt via campagnes, trainingen en voorlichtingen, ondersteund door
regionaal niveau (minder instroom naar de complexe, zwaardere zorg) die
een innovatiebureau. Een voorbeeld is de brede campagne waarin
stranden vanwege het ontbreken van ruimte in de lokale zorg om
tientallen stakeholders een gedeelde visie formuleerden en verspreidden.
betreffende kinderen/jeugdigen op te vangen.
Daarnaast gaven jongeren advies over waar de focus moet liggen: investeren in een veilige omgeving, de relatie met hulpverleners en lessen
3.2
over mentale gezondheid.
Uitvoering
Om invulling te geven aan de ambities, visies en doelen is het van belang dat een gemeente specifieke plannen en acties benoemd die bijdragen
3.3
Monitoring en sturing
hieraan. Voor 25 documenten geldt dat er plannen en/of acties zijn
Voor 14 documenten geldt dat monitoring of sturing benoemd wordt, voor
uitgewerkt en voor 14 documenten zijn plannen en/of acties niet van
1 documenten niet en voor 24 documenten geldt dat het niet van
toepassing. In de documenten waarin wel plannen en/of acties zijn
toepassing is. Voor een groot gedeelte van de 14 documenten waarin
uitgewerkt zien we dat deze vaak concreet zijn. Een aantal concrete
monitoring of sturing wel benoemd wordt, geldt dat het blijft bij benoemen
plannen geven we hieronder weer.
en het niet verder uitwerken van hoe dit er dan precies uit ziet. Daarom lijkt het lastig om te sturen op daadwerkelijke resultaten.
Zo heeft het centrum Jeugd en Gezin in Etten-Leur ingezet op de zorgvuldige doorontwikkeling van preventief aanbod. Etten-Leur heeft een
Een voorbeeld van monitoring en sturing betreft de evaluatie van de
zeer uitgebreid preventief aanbod en hier vanaf 2020 zelfs op willen
intensiteiten in het arrangementen model. In de documentstudie staat
bezuinigen. Dit is opvallend, aangezien veel gemeenten juist investeren in
beschreven dat op basis van gesprekken met de zorgcombinaties en de
het versterken van preventie. Etten-Leur geeft aan alleen te besparen waar
toegang is naar voren gekomen dat er behoefte is aan een extra intensiteit
mogelijk, met voorbeelden zoals het schrappen van aanbod voor kinderen
tussen C en D. Dit heeft geresulteerd in een extra intensiteit, C2. Maar of
met overgewicht. Ze erkennen dat te grote bezuinigingen op lange termijn
de toevoeging van C2 heeft bijgedragen aan de regionale visie (of was het
kunnen leiden tot zwaardere zorgvragen. De bezuinigingsplannen
een financieel compromis voor de aanbieders) is geen onderdeel van de
onderstrepen dat Etten-Leur momenteel over een stevig preventief
documentatie.
aanbod beschikt. Een ander voorbeeld van monitoring en sturing betreft de resultaten van Gemeenten Etten-Leur zet actief in op normaliseren. De gemeente heeft
het handelingskader doorlooptijden. Hierin wordt gemonitord hoeveel
dit structureel opgenomen in de werkwijze. Om het begrip echt te laten
jeugdhulpzaken een doorlooptijd van meer dan 9 maanden betreft. Naar
landen bij zowel professionals als inwoners, zijn er verschillende
aanleiding van deze monitoring is naar voren gekomen dat het in 45
experimenten opgezet, ondersteund door een innovatiebureau. Deze
jeugdhulpzaken een langere doorlooptijd betreft. Vervolgens is in gesprek
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 11
1 2
3 4
met de werkbegeleiders een aantal trajecten alsnog afgesloten en
In enkele gemeente-specifieke documenten worden duidelijke en
daarnaast wordt aangegeven dat er een evaluatie moet plaatsvinden op de
inhoudelijke kaders meegegeven aan de jeugdzorgprofessional. Dit zijn
gestelde doorlooptijd van 9 maanden, of deze in eerste instantie wel juist
mooie voorbeelden van uitwerking van de gestelde ambities. Het is echter
is vastgesteld. Dit is een mooi voorbeeld van de plan-do-check-act (PDCA)-
niet goed te achterhalen welke invloed deze ‘handelingskaders’ hebben
cyclus.
(gehad) op de lokale jeugdzorg. Hoe zijn de kaders geïmplementeerd en wat hebben ze opgeleverd? Is dit geëvalueerd? Hoewel de kaders zijn
Daarbij zien we ook voorbeelden waarbij monitoring en sturing niet
gebaseerd op helder doelen (scherpere grenzen van de jeugdhulp en deze
volledig uitgewerkt lijkt. Zo zien we in de rapportage jeugd van het eerste
bewaken; heldere doorlooptijden voor gezinnen/cliënten met geijkte
half jaar van 2024 veel kwantitatieve data. In deze rapportage wordt een
evaluatiemomenten; afspraken casusregie), blijkt uit de documentatie niet
duiding gegeven van deze cijfers maar hiermee wordt, met uitzondering
of hierop is geëvalueerd. Levert de jeugdzorgprofessional de beoogde
van een aantal voorbeelden, niet gekomen tot concrete oorzaken en
bijdrage aan het voorkomen van verwijzingen?
gevolgen. Hiermee wordt niet duidelijk wat de cijfermatige weergave betekent voor de gestelde ambities en doelen en hoe eventueel
In het handelingskader grenzen aan de jeugdzorg staat bijvoorbeeld
bijgestuurd moet of kan worden.
beschreven op welke manier de nieuwe richtlijnen en werkwijze een besparing teweegbrengt. Per hoofdstuk is duidelijk weergegeven welke
Daarnaast wordt in het kwaliteitshandboek beschreven welke dashboards
monitoring past bij de opgegeven ambities en doelen. Hier zijn alleen niet
worden gebruikt en hoe deze worden ingezet, inclusief een instructie.
voor alle punten duidelijke KPI’s gekoppeld waarop gestuurd kan worden.
Echter, het is niet vastgelegd welke inzichten hieruit zijn verkregen.
Zo is niet overal duidelijk wat de monitoring inhoudt, wie dit gaat doen en
Daarnaast worden de actieve signaallijsten uit 2022 vermeld, met onder
wat er wordt gedaan als blijkt dat er bijgestuurd moet worden. Er is
andere als doel uitval zichtbaar te maken op punten waar dit niet zou
duidelijk te zien dat er gewerkt is aan het opzetten van een structuur om te
mogen gebeuren en waarop actie vereist is. Wat deze lijsten precies
monitoren maar het is nog niet duidelijk of deze monitoring inmiddels ook
hebben opgeleverd, hoe vaak er is ingegrepen en waarom, blijft echter
bijdraagt aan de sturing.
onduidelijk. Voor het project Normaliseren zijn indicatoren opgesteld die terugkomen
3.4
in account- en reviewgesprekken, zodat het onderwerp en ieders bijdrage
Contractmanagement en KPI’s
Om aan te sturen op het behalen van doelen, zijn contractmanagement en
voortdurend op de agenda staan. Echter, deze indicatoren zijn niet
KPI’s (Kritieke Prestatie Indicatoren) essentieel. In 14 documenten wordt dit
concreet meetbaar of uitvoerbaar geformuleerd. Zo wordt er bijvoorbeeld
niet genoemd, in 22 documenten is het niet van toepassing en in 3
gekeken naar het aantal jeugdigen in de onderzoeksfase of het aantal
documenten wordt het wel benoemd.
jeugdigen dat uitstroomt, maar zonder specifieke aantallen. Hierbij ontbreekt de concrete sturing en monitoring.
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 12
1 2
3 4
In een aantal documenten staan enkele KPI’s beschreven zo staat beschreven dat maximum 7% van de jeugdhulpgebruikers in de regio West-Brabant West hoog complexe jeugdzorg krijgt. In documenten is alleen niet terug te lezen in hoeverre dit doel bereikt is.
1 2
3 4
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 13
4. Beeld
4.1
Reflectie, ons beeld
In deze rapportage beschrijven we het beeld dat opkomt uit het lezen van een flink aantal documenten vanuit Etten-Leur, onderverdeeld naar
In deze slotparagraaf beschrijven het beeld dat is opgekomen uit
documenten die betrekking op de Wmo en documenten die betrekking
het lezen van de verschillende documenten, in het licht van het
hebben op de jeugdzorg. We hebben de documenten gelezen vanuit de
mogelijke herontwerp en de maatregelen die Etten-Leur kan
opdracht om te komen een lijst van mogelijke maatregelen die in Eten-Leur
nemen in het sociaal domein.
kunnen bijdragen aan beter zicht en meer grip op de ontwikkelingen en de uitgaven in het sociaal domein. De kern van ons beeld is dat de beleidsuitgangspunten, de (regionale) visie en de (strategische) doelen op het sociaal domein zeer herkenbaar zijn. De beweging naar de ‘voorkant’ en de aansluiting op de leefwereld van inwoners, de ambitie om minder professionele ondersteuning (zorg) nodig te hebben door dat meer inwoners met hun sociale netwerk eigen oplossingen kunnen creëren, is een logische denklijn in Nederland. Het is ons opgevallen dat er in Etten-Leur veel is ingezet op verschillende activiteiten; zowel gericht op verbetering van de dienstverlening aan inwoners, als op het realiseren van besparingen in de uitgaven. Tegelijk valt op dat er weinig wordt geëvalueerd en onderzocht in hoeverre gestelde doelen worden gerealiseerd. Over het algemeen is het ons beeld dat de PDCA-cyclus op basis van gelezen bronnen niet altijd herkenbaar is in de dagelijkse praktijk. Het is op basis van de aangeleverde documenten lastig om te reconstrueren welke concrete aanpassingen in de uitvoering van welzijn, ondersteuning en (jeugd)zorg in Etten-Leur zijn doorgevoerd. En nog minder of die aanpassingen zijn geëvalueerd/gemonitord en wat deze hebben opgeleverd. Daarmee is bij veel voorstellen niet duidelijk of deze daadwerkelijk hebben bijgedragen aan de gestelde doelen.
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 14
1 2
3 4
4.2
Conclusie voor de mogelijke toekomstige maatregelen
Op basis van de documentstudie komen wij tot twee uitgangspunten voor het verdere proces waarvan deze studie onderdeel is en dat moet leiden tot mogelijke maatregelen voor het sociaal domein in Etten-Leur: A.
Omdat we niet scherp kunnen achterhalen welke plannen daadwerkelijk zijn ingevoerd, komen in dit proces mogelijk plannen terug op tafel die ook eerder zijn benoemd. In de dialoogfase gaan we bespreken waar mogelijk ruimte zit voor heroverweging van bepaalde eerdere voorgestelde inhoudelijke maatregelen. Uiteraard kan dat leiden tot de conclusie dat uitvoering inmiddels heeft plaatsgevonden en er dus geen nieuwe opbrengsten van zijn te verwachten.
B. Op grond van de constatering dat de effecten van voorstellen niet goed in beeld lijken te worden gebracht, zien wij dat er aandacht zou moeten komen voor interne maatregelen gericht op strakkere sturing, scherpere monitoring en kritische evaluatie van gemaakte afspraken in het licht van gestelde doelen.
1 2
3 4
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 15
Bijlage 1.
Bronnenlijst
In deze bijlage geven we een overzicht van de gebruikte bronnen. Bij elk document is in een klein tabelletje aangeven welke van de vier aspecten van de beleidscyclus aan de orde komen (met de aanduiding ‘Ja’). Indien wij een bepaalde aspect wel verwacht hadden maar niet aangetroffen, dan is dit met een ‘Nee’ aangegeven. Wanneer er ‘Niet van toepassing’ staat, duidt dit er op dat wij het betreffende aspect in het document ook niet verwachtten. 1. Documenten Wmo Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning Etten-Leur 2025
BBV Collegevoorstel verlening VEP 2024 – 2025
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Etten-Leur 2025
Beschikking Mentaal Gezondheidscentrum (ondertekend) (1)
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Convenant woonvoorzieningen Alwel Gemeente_03-03-2021
010724 Koerswijzer Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Gemeente Etten-Leur23049_20230843_Vraagwijzer_Flyer
BBV Collegevoorstel huiskamer Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 16
1 2 3 4
Lijst verantwoordelijkheidsverdeling woonvoorzieningen_03-03-2021
Inhoudelijk document Wmo HO De5 15-11-2021
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Uitgangspunten - Samen verder bouwen aan een sociaal Etten-Leur
Raamovereenkomst Medipoint - Etten-Leur
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Nee
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Uitvoeringsplan 2022 - Huiskamer de Linde versie 15-2-2022 def
Raamovereenkomst Welzorg - Etten Leur
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
DEF 8-9-2020 Strategiebepaling maatwerkvoorziening Begeleiding en HO
2024 Halfjaarrapportage data Wmo BG De6 20241007
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Nee
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Nee
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Inhoudelijk document inkoop Wmo BG De6 gemeenten
Data HO uit rapportage contractmanagement
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Nee
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Nee
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 17
1 2 3 4
Data hulpmiddelen uit rapportage contractmanagent
2025 Aanvraag subsidie Stekkie 2025 GGzB Amarant (def versie 27 09)
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Nee
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Nee
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Nee
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Ondertekende overeenkomst trapliften E-L
Controleplan 2024
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Tussentijdse analyse Etten-Leur Wmo
Rapportage halfjaarlijkse controle Wmo Q1 en Q2 2024
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Nee
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Nee
Uitvoering (plannen of acties)
Nee
Monitoring en sturing
Nee
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
20240706 - Gemeente Etten-Leur WMO (364140) Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Nee
Uitvoering (plannen of acties)
Nee
Monitoring en sturing
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
1 2 3
2025 Subsidie aanvraag Aanloop Etten-Leur (def versie 27-09) Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
LO/25/1063/sdelz
4
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 18
2. Documenten Jeugd Visie Zorg voor Jeugd WBW 2013
Jeugdvisie op wonen WBW
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Beleidsplan Zorg voor Jeugd in WBW 2015-2017
Jeugdhulpcatalogus laagcomplex
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Beleidskader Zorg voor jeugd 2018-2021
Jeugdhulpcatalogus hoogcomplex
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Regiovisie jeugdhulp WBW 2022-2025
1
Regionaal administratieprotocol
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Inkoopstrategie niet vrij toegankelijke zorg Jeugdhulpregio WBW
Verordening jeugdhulp gemeente Etten-Leur
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 19
2 3 4
Beleidsregels persoonsgebonden budget voor jeugdhulp
Rapportage Jeugd 1e half jaar 2024
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Handelingskader grenzen aan de jeugdzorg
Notitie Jeugdzorg t.a.v. de bezuinigingsopgave Sociaal Domein Etten-Leur
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Handelingskader doorlooptijden en goed genoeg ouderschap
Formats bezuinigingen Jeugd Planning & Acties
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Handelingskader casusregie
Sociaal Domein - maatregelen + financieel overzicht
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
def versie lokale-Paragraaf 2
Memo IA overleg (februari 2021)
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Nee
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 20
1 2 3 4
Aanvulling Kwaliteitshandboek & Controleplan Jeugd voor 2024
241203 Lijst van experimenten obv HKW vragen
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Controleplan Jeugd 2022
241203 Normaliseren projectsamenvatting
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Kwaliteitshandboek Jeugd 2022
Normaliseren experimentenfase - projectleider omschrijving
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Rapport Q1-2 2024
Rapport besparingen handelingskader 2022
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
2.7.1 Programmaplan verdragen en vertragen_
Resultaat grenzen aan de Jeugdzorg Q1 & Q2 2021
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Nee
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 21
1 2 3 4
Resultaat grenzen aan de Jeugdzorg Q3 & Q4 2021
BVV Collegevoorstel
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Ja
Update maart 2022 - handelingskader doorlooptijden
Raadsinformatiebrief Steunouders en ervaringsdeskundigen scheidingen
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Plan van aanpak ES definitief
Bijlage I. Overzicht besparingen door inzet Steunouders
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Ja
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
Plan van aanpak SO
Bijlage II. Overzicht jaarkosten beide projecten
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Ambitie/ doelstellingen/ Visie
Niet van toepassing
Uitvoering (plannen of acties)
Ja
Uitvoering (plannen of acties)
Niet van toepassing
Monitoring en sturing
Ja
Monitoring en sturing
Niet van toepassing
Contractmanagement (KPI’s)
Ja
Contractmanagement (KPI’s)
Niet van toepassing
1 2 3 4
LO/25/1063/sdelz
Definitieve documentstudie Etten-Leur (21 februari 2025) | © bureau HHM 2025 | 22