Bijlage 3 - Eindrapport Valuecase CA Etten-Leur 20250429
Tekst van het document
Brede waarde circulair ambachtscentrum Etten-Leur Value cases & scenario verkenning
RAPPORT FINANCIERING VAN DE CIRCULAIRE ECONOMIE 0
Inhoudsopgave 1. Aanleiding. Circulair Ambachtscentrum Etten-Leur .......................................... 2 2. Aanpak value case. Voorbij de financiële business case ................................. 4 3. Resultaten. Lange termijn kosten & opbrengsten CA ........................................ 9 4. Conclusie. Belangrijkste inzichten uit de value case ........................................ 16
Bijlage A. Gedetailleerde inschatting scenario’s ................................................... 19 Bijlage B. Inschatting potentie afvalstromen Etten-Leur..................................... 22 Bijlage C. Toegepaste aannames............................................................................. 23
Dit rapport is opgesteld in opdracht van Gemeente Etten-Leur Auteurs Marijn Polet Eline van Terwisga Datum April 2025
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
1
1. Aanleiding. Circulair Ambachtscentrum Etten-Leur Gemeente Etten-Leur wil een bijdrage leveren aan de
circulariteit (zie de R-ladder in Figuur 1) als het sociale
circulaire economie in Nederland en overweegt
domein. Wat deze meerwaarde is brengen we in deze
daarom een Circulair Ambachtscentrum (CA) te
rapportage in kaart o.b.v. de volgende vraag:
ontwikkelen. De raad heeft ter besluitvorming de wens uitgesproken om inzichtelijk te maken welke
“Maak de lange termijn kosten én opbrengsten van het
kosten en opbrengsten een Circulair
Circulair Ambachtscentrum in Etten-Leur inzichtelijk en
Ambachtscentrum met zich meebrengt in de
neem hierin – naast enkel financiële waarde – ook de
komende 10 jaar. Hierbij is nadrukkelijk gevraagd om
ecologische en sociale kosten en baten mee.”
breder te kijken, en – naast de financiële – ook de maatschappelijke (ecologische & sociale) kosten en
Varianten Circulair Ambachtscentrum
baten inzichtelijk te maken. Dit onderhavig rapport
Voor het CA is op dit moment grond gereserveerd op
dient ter beantwoording op deze vraag.
het voormalige Fri-Jado terrein naast de huidige milieustraat (MS). Als het CA gebouwd wordt, komt op
Een Circulair Ambachtscentrum Een CA heeft als doel spullen en materialen langer in gebruik te houden en het voorkomen van onnodig storten en verbranden van afval. Dit wordt bereikt door op een CA elementen als een milieustraat, demontageen reparatiewerkplaats, kringloopwinkel, onderwijs en het sociaal domein samen te brengen. Een CA sluit daarmee aan bij de gemeentelijke duurzaamheidsambitie om toe te groeien naar een 50% circulaire economie in 2030 en een volledig circulaire economie in 2050. Het draagt ook bij aan het inrichten van circulaire bedrijfsprocessen omdat circulaire grondstoffen beschikbaar worden. Het combineren van deze elementen levert
deze locatie ook een nieuwe gemeentewerf (GW).
Verwerking hoger op de R-ladder met een CA
Een CA onderscheidt zich van een ‘gewone’ milieustraat door een combinatie van meerdere functies waarmee verwerking van afvalstoffen hoger op de R-ladder kan plaatsvinden. De R-ladder geeft de mate van circulariteit aan waarbij de trede verschillende strategieën van circulariteit weergeven. Met een CA worden (afval)stoffen op een hoger Rniveau toegepast: in plaats van recycling (R8) wordt
er bijvoorbeeld hergebruikt (R3). Wat uiteindelijk leidt tot minder milieu-impact.
Begin 2024 heeft Stantec1 een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd waarin drie varianten voor het ontwikkelen van het CA zijn onderzocht: 1.
Huidige situatie MS handhaven en renovatie GW;
2.
Nieuwbouw CA en renovatie GW;
3.
Nieuwbouw CA en GW op terrein.
De raad heeft de voorkeur uitgesproken voor de laatste variant (nieuwbouw CA en GW op terrein). In dit rapport nemen we van deze voorkeursvariant, twee sub-varianten (3A en 3B) mee die worden vergeleken t.o.v. variant 1 – de huidige situatie handhaven. Hieronder worden deze varianten verder toegelicht (zie figuur 2).
Figuur 1 | De R-ladder als basis voor circulair denken
maatschappelijke meerwaarde op, zowel voor Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
2
Variant 1: huidige situatie handhaven + renovatie GW Dit betreft het handhaven van de huidige situatie, met uitsluitend renovatie en verduurzaming van de GW. De GW blijft gevestigd op de huidige locatie. Deze variant bevat géén CA, bezoekers kunnen dus enkel terecht bij de MS. Omdat in deze variant géén CA wordt gerealiseerd noemen we deze variant ‘niets doen’ en geldt als vergelijkingsbasis voor de overige varianten. Variant 3A en 3B: nieuwbouw CA en GW op terrein In deze variant wordt een nieuw CA gerealiseerd met op diezelfde locatie de GW. Hier zullen bezoekers – voordat zij de MS bezoeken – langs de innamestraat gaan, waar bepaald wordt of hun goederen geschikt zijn voor hergebruik. Zo nee, dan leveren ze hun materiaal af bij de MS. Zo ja, dan geven ze materiaal af bij de innamestraat. Vervolgens sorteren medewerkers van het CA dit materiaal in verschillende materiaalstromen (zoals metaal, hout A/B etc.). Samengestelde producten die niet direct hergebruikt kunnen worden, worden in de demontagehal in losse onderdelen/materiaalstromen gedemonteerd. Op het CA zijn bovendien twee standaard werkplaatsen waar houten en metalen producten/onderdelen worden gerepareerd, opgeknapt of hermaakt tot nieuwe producten.
Daarnaast bevat het huidige ontwerp een circulaire hal, waarbij in dit onderzoek onderscheid wordt gemaakt tussen twee soorten invullingen van de circulaire hal: met extra werkplaatsen (variant 3A) of kringloop (variant 3B).
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
Figuur 2 | Visueel overzicht van verschillende verwerkingsroutes in de varianten 1, 3A & 3B
3
2. Aanpak value case. Voorbij de financiële business case Investeringen in de circulaire economie worden nog
grondstoffen kunnen veel hoogwaardiger ingezet
waardevolle producten (downcycling) te
te vaak getoetst aan een conventioneel financieel
worden en het kan werk opleveren voor mensen met
voorkomen worden milieukosten in de toekomst
kader: de business case moet op korte termijn
een afstand tot de arbeidsmarkt.
bespaard.
financieel rendabel zijn. Dit zorgt ervoor dat veel
•
Een verbreding naar sociale aspecten. Hier gaat
circulaire oplossingen niet uitgevoerd worden, terwijl
Om dit soort investeringen mogelijk te maken is een
het om het meenemen van sociale impacts zoals
ze uiteindelijk meer waarde opleveren dan
verandering in financiële besluitvorming vereist: van
werkgelegenheid en maatschappelijke participatie.
conventionele oplossingen. Daarom vraagt de
business case naar value case denken. Figuur 3 laat
Werklozen aan werk helpen leidt tot een positieve
business case van een Circulair Ambachtscentrum
zien welke drie veranderingen dit betreft:
om een andere kijk op waarden én een langere
•
sociale business case.
Een verbreding naar ecologische aspecten. Hier
•
Een verbreding van financiële aspecten. Hier gaat
termijn – de value case. Dit hoofdstuk licht toe wat
gaat het om het meenemen van milieu-impacts
het enerzijds om verder kijken dan de gebruikelijke
een value case is, welke onderdelen hierin worden
zoals grondstoffengebruik en waterschaarste.
terugverdientermijn. Anderzijds betreft dit het
meegenomen en wat de uitgangspunten zijn voor de
Hergebruik van in het verleden geproduceerde
meenemen van de financiële impact op meerdere
lange termijn scenario’s.
producten is positief voor de ecologische business
stakeholders (bv. lagere maatschappelijke kosten
case. Door verbranding en omzetting naar minder
als meer mensen een baan hebben).
Brede waarde (de value case) Bij gangbare investeringen wordt de business case van verschillende opties met elkaar vergeleken. Vervolgens
e ensc cl s
het erleden
e ensc cl s
het heden
e ensc cl s
de toe o st
wordt geïnvesteerd in de optie met de beste business case. Hierbij wordt enkel naar directe financiële kosten
osten in rengsten in
en baten gekeken. Bovendien wordt een korte terugverdientermijn gehanteerd. Het probleem van deze financiële en korte termijn blik is dat circulaire opties vaak afvallen. Zo ook in het geval
er eden er er ings osten
inanci le business case erre ening
ilie i
act Ecologische business case
chad osten in chad osten in ilie osten
van circulaire ambachtscentra. Een demontagevoorziening of een circulaire werkplaats leveren financieel vaak te weinig op voor een sluitende business case. Ze hebben echter ook enorme voordelen:
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
er loosheid
Gecre erde anen in ociale business case
Figuur 3 | Verbreding van de reguliere businesscase met ecologische & sociale waarden.
4
In dit onderzoek wordt vanuit de value case naar een ver icht van variabelen en hun mogelijke invloed o de lange termijn
CA gekeken, waardoor alle mogelijke voor- en nadelen op de lange termijn goed tegen elkaar afgewogen
raditionele
kunnen worden.
sinesscase
cenario’s voor de lange termijn De mogelijke kosten en baten van het CA worden
irculair ambachtscentrum
bepaald door de functies die aanwezig zijn (Figuur 2 in hoofdstuk 1), omdat deze invloed hebben op hoe de materiaalstromen verwerkt kunnen worden.
-
-
valstromen
Daarnaast is het onzeker hoe wetgeving en fiscale ontwikkelingen circulaire maatregelen op lange termijn zullen stimuleren – dan wel tegenwerken. Om de Brede waarde value case
invloed van deze mogelijke veranderingen te laten zien, passen we in dit onderzoek vier variabelen toe. Met deze variabelen variëren we vervolgens om drie
cenario
scenario’s op te stellen: •
Conservatief: minimaal klimaatbeleid
•
Verwacht: verwacht klimaatbeleid
•
Progressief: versnelling klimaatbeleid
Hiermee krijgen we inzicht in de toekomstbestendigheid van het CA in verschillende scenario’s. Zie Figuur 4 voor een overzicht. Op de volgende pagina worden de vier variabelen en hun effect in de drie scenario’s nader toegelicht.
Variabele
onservatie
Vraag a et grondsto en
an a i ale otentie ordt en t
Belasting o verbranden van resta val
er achte sti ging onder o
Verwacht
eling
rogressie
an a i ale otentie ordt en t
an a i ale otentie ordt en t
er achte sti ging et o eling
er achte sti ging et o eling
Belasting o andere racties
Geen e ect
Geen e ect
aarli se erhoging o and oe ilie ri en
Belasting o arbeid
Geen erandering
Geen erandering
ineaire erlaging er ge erslasten an in naar in
Figuur 4 | Variabelen die van invloed zijn op verschillende onderdelen van het Circulair Ambachtscentrum.
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
5
Variabele 1. Vraag / afzet grondstoffen
Variabele 2. Belasting op verbranden restafval
scenario met een lineaire stijging toe voor de jaren na
Op basis van de sorteeranalyse van Etten-Leur2 kan
Sinds de invoering van de nationale CO2-heffing in
2023.
een inschatting worden gemaakt van de potentiële
2021 zijn de kosten voor afvalverbranding in Nederland
omvang en hergebruikwaarde3 van de binnenkomende
al fors gestegen. De verwachting is dat
Variabele 4. Belasten van arbeid
afvalstromen bij het CA. De mate waarin deze potentie
afvalverbranders op korte termijn (vanaf 2028) onder
De hoogwaardige verwerking van afvalstoffen in een
ook daadwerkelijk wordt benut verschilt per scenario en
het EU Emissions Trading System (EU-ETS) gaan vallen,
CA is niet mogelijk zonder extra arbeid. Deze arbeid is
is voornamelijk afhankelijk van de vraag naar
waardoor deze kosten nog sterker gaan stijgen. Als
nodig om de maximale potentie voor grondstoffen –
grondstoffen.
gevolg van deze belasting neemt de prijs voor het
variabele 1 – mogelijk te maken door bijvoorbeeld beter
verwerken van grof restafval van de milieustraat toe . 4
Worden nieuwe grondstoffen bijvoorbeeld sneller
te sorteren en demonteren van samengestelde producten. Arbeid in Nederland is echter duur,
duurder, dan kan de vraag naar hergebruikte
In het verwachte scenario zullen de kosten voor
waardoor circulair werken nogal eens duurder uitvalt
grondstoffen snel toenemen. Het opkomen van
verbranden van restafval met €42/ton stijgen in 20304.
dan traditioneel werken.
systemen van uitgebreide producenten-
In onze analyse wordt deze stijging lineair doorgezet tot
verantwoordelijkheid (UPVs) kan ook zorgen voor een
€108/ton in 2035. In het progressieve scenario gaan
Het Ex’Tax project6 onderzoekt al jaren wat het effect is
grotere vraag naar (capaciteit voor) hergebruikte
we uit van een tweemaal sterkere stijging. In het
van goedkopere arbeid op circulair werken. Wij hebben
grondstoffen. Dit is echter lastig in te schatten. Daarom
conservatieve scenario blijft de stijging beperkt tot de
dit in eerder onderzoek toegepast op de bouwsector.
hanteren we voor de drie scenario’s een verschillende
al geldende nationale CO2-heffing. Deze zorgt in 2030
Een lastenverschuiving van arbeid naar grondstoffen
benutting van potentie. In het conservatieve scenario
voor een stijging van €10/ton.
(door werkgeverslasten te verlagen naar 0 en milieu-
wordt 25% benut. In het verwachte scenario wordt
impact van grondstofgebruik zwaarder te belasten)
50% benut. In het progressieve scenario wordt 100%
Variabele 3. Belasting op CO2 (andere fracties)
resulteert vaak in een concurrerende business case voor
benut.
Naast restafval kan er in de toekomst ook voor de
circulair7.
andere fracties een CO2-heffing gaan gelden. Bij het Deze benutting heeft ook effect op ingezette arbeid.
recyclen van deze fracties komt namelijk ook CO2 vrij.
De ervaring leert echter ook dat het doorvoeren van een
Des te hoger de benutting, des te méér arbeid nodig is
De prijs van CO2-uitstoot is in het ‘Handboek
dergelijke verschuiving lastig is6. Daarom verlagen we
om grondstoffen beschikbaar te maken.
Milieuprijzen 2023’ vastgesteld op €130/ton CO2 5. Deze
alleen in het progressieve scenario de arbeidsbelasting.
prijs is gebaseerd op de schade die CO2 veroorzaakt.
Dit doen we door het deel werkgeverslasten lineair te
Dit was al een stijging ten opzichte van de prijs van
verlagen naar 0% in 2035. Voor de gemeente Etten-
€60/ton CO2 in het ‘Handboek Milieuprijzen 2017’.
Leur zijn deze lasten in 2025 gemiddeld 33% van alle loonkosten.
De verhoging van deze CO2-prijs in de periode tussen de twee handboeken passen we in het progressieve
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
6
Waarden Circulair Ambachtscentrum
Verlaging ecokosten
factor 2,13 is toegenomen. Deze stijging passen we in
De brede waarde die het CA toevoegt ten opzichte van
Met een CA worden materiaalstromen op een hoger R-
2029 en 2035 ook toe. De ecokosten zullen vanaf deze
een situatie zonder CA zal per scenario verschillen. Om
niveau verwerkt. Dit leidt tot een vermindering van CO2-
jaren in één keer stijgen met een factor 2,13. Dit hebben
de uitkomsten per variant en per scenario met elkaar te
uitstoot ten opzichte van de situatie zonder CA. Het
we eerder zo toegepast in ander onderzoek7.
kunnen vergelijken, toetsen we op de drie indicatoren
leidt ook tot een vermindering van andere
(zie Figuur 5):
milieueffecten, zoals toxiciteit, verzuring en
De ecokosten staan voor de totale milieu-impact van de
1.
Verlaging ecokosten;
smogvorming . Het niveau op de R-ladder bepaalt de
verwerking van grondstofstromen voor dit onderzoek.
2.
Sociale baten;
grootte van de milieueffecten.
Naast deze hoofdindicator lichten we twee
3.
Effect op afvalstoffenheffing.
Deze indicatoren worden hierna verder toegelicht.
5
subindicatoren uit die nog beter inzicht geven in de De impact van deze milieueffecten kan uitgedrukt
ecologische waarde van het CA. Deze indicatoren zijn:
worden in euro’s. Dit staat voor de maatschappelijke
1.
CO2-uitstoot. Dit is de totale CO2-uitstoot van het
schade die deze milieueffecten veroorzaken, ook wel
transporteren en verwerken van de ingezamelde
ecokosten genoemd .
grondstofstromen. Dit baseren we op eerder
5
onderzoeken11, 12. Doordat de ecokosten de milieueffecten in euro’s
2.
Hoeveelheid restafval verbrand. Dit is het totale
uitdrukken kunnen we deze direct vergelijken met de
tonnage aan restafval dat tussen 2025 en 2035 in
sociale baten en de financiële impact. Deze ecokosten
de verschillende varianten en scenario’s verbrand
hebben echter geen direct financieel effect voor de
wordt. Reductie hiervan draagt bij aan
gemeente Etten-Leur en worden daarom niet
gemeentelijke doelstellingen.
meegenomen in de directe financiële resultaten. Voor elke variant in elk scenario zullen we de ecokosten
Sociale baten
inzichtelijk maken.
De activiteiten op het CA leveren werkgelegenheid en maatschappelijke participatie op. Hierdoor kunnen
Er zijn de afgelopen jaren verschillende onderzoeken
mensen vanuit een werkloze situatie aan het werk gaan
uitgevoerd om de ecokosten per grondstofstroom en
en nemen andere maatschappelijke kosten af. Denk
type verwerking inzichtelijk te maken8,9 Daarbij is de
hierbij bijvoorbeeld aan zorgkosten – zie het onderzoek
verwachting dat deze ecokosten zullen stijgen, zoals
‘MKBA Loonkostensubsidie’ van Berenschot13 voor
ook is gebeurd in de afgelopen jaren. In 2017 werd het
meer informatie. Op basis van het onderzoek van
Figuur 5 | Vergelijking varianten 3A en 3B ten
eerste Handboek Milieuprijzen uitgebracht door CE
Berenschot schatten we deze sociale baten in. Omdat
opzichte van de uitgangssituatie
Delft10. In 2023 volgde de tweede versie, waarbij de
deze sociale baten bekostigd worden vanuit een ander
ecokosten van de verschillende milieueffecten met een
domein nemen we deze niet mee in het effect op de
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
7
afvalstoffenheffing. De sociale baten leiden dus niet
Als subindicator geven we inzicht in de vermeden
direct tot een verlaging van de afvalstoffenheffing.
verwerkingskosten per variant. Dit geeft inzicht in de kosten besparing die het oplevert om grondstoffen op
Middels een subindicator verschaffen we ook inzicht in
een hoger R-niveau te verwerken. Deze vermeden
het aantal sociale FTE dat kan worden ingezet binnen
verwerkingskosten (door lagere verwerkingskosten)
het CA. Het aantal FTE’s van de kringloop en
worden verwerkt in de afvalstoffenheffing.
werkplaatsen worden niet meegenomen. De focus ligt op de onderdelen die bij de gemeente hoort, dat wil zeggen: de innamestraat & demontagehal. Effect op afvalstoffenheffing De investering in het CA zal bekostigd worden via de afvalstoffenheffing. Dit leidt tot een verhoging van de afvalstoffenheffing. De verwachting is echter dat met het CA de afvalstoffenheffing minder stijgt dan in variant 1 (geen CA). Naar verwachting wordt het recyclen en verbranden van afvalstromen steeds duurder. Met een CA worden steeds meer afvalstromen verwerkt op een hoger R-niveau, waardoor de verwerkingskosten afnemen. In de value case wordt daarom inzichtelijk gemaakt wat het effect van het CA is op de afvalstoffenheffing voor de inwoners, in elk van de verschillende scenario’s. De hoogte van de heffing is bepaald op basis van de directe financiële stromen: (1) verwerkingskosten (inclusief opslag en transport); (2) kapitaallasten; (3) gebouwgebonden lasten; (4) loonkosten; (5) poorttarieven; en (6) huurinkomsten.
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
8
3. Resultaten. Lange termijn kosten & opbrengsten CA Om de toegevoegde (brede) waarde van een CA
Uit het progressieve scenario wordt de maximale afzet
inzichtelijk te maken worden haar varianten (3A en
toegepast (variabele 1). Dit is een variabele waarop de
3B) – aan de hand van de eerder genoemde
gemeente zelf invloed heeft om zoveel mogelijk bij te
indicatoren – vergeleken met de huidige situatie
dragen aan de value case.
(variant 1). Een keuze maken op basis van drie varianten met meerdere indicatoren is ingewikkeld.
Bijlage B geeft ter illustratie een overzicht van de
Daarom kiezen we er in dit hoofdstuk voor om de
tonnages dat het voorkeursscenario vraagt – in variant
vergelijking in één scenario te laten zien: het
3A – op het gebied van verwerking per stroom. De
voorkeursscenario. De resultaten en vergelijking per
resultaten in dit hoofdstuk zijn gebaseerd op dit
scenario is terug te vinden in bijlage A.
voorkeursscenario.
Toelichting op het voorkeursscenario
Algemeen inzicht
De beschreven scenario’s bevatten lange termijn
Het resultaat van dit gekozen scenario voor de drie
ontwikkelingen waar de gemeente zelf weinig tot geen
verschillende varianten is te zien in Figuur 6. De
invloed op heeft. Daarom hebben we ervoor gekozen
uitkomsten voor variant 3a en 3b zijn ten opzichte van
om vanuit de drie basis scenario’s een nieuw scenario
variant 1. Een negatief getal betekent in dit geval dus
te maken waarin gemeente zelf invloed heeft om zoveel
een vermindering t.o.v. variant 1. De getallen zijn - met
mogelijk bij te dragen aan de value case: dit noemen we
uitzondering van het aantal FTE sociaal en de
het voorkeursscenario.
verwachte afvalstoffenheffing – een optelling van 2025 tot en met 2035.
Het voorkeursscenario scenario is een mix tussen het verwachte en progressieve scenario. Uit het verwachte
In beide varianten mét een CA zien we dat de
scenario pakken we de beleidsmaatregelen die
ecokosten, CO2-uitstoot en hoeveelheid verbrand
verwacht worden. Dit betreft:
restafval afnemen. Daarnaast zijn ook de sociale baten
•
Een stijging van de belasting op verbranden
hoger, omdat er meer werknemers met een afstand tot
(variabele 2) volgens de nationale CO2-heffing mét
de arbeidsmarkt worden ingezet (zie het kopje ‘Sociale
koppeling met het EU-ETS.
baten’ op pagina 13 voor meer toelichting).
•
Geen verandering in loonbelasting (variabele 3).
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
Vervolg op volgende pagina
9
Daartegenover staat een stijging van de financiële lasten. Dit is terug te zien in de verwachte afvalstoffenheffing. Er zijn ook financiële kosten die
Basis
dalen, bijvoorbeeld door vermeden verwerkingskosten. Deze zijn opgebouwd uit de volgende drie onderdelen: •
Verlaagde verbrandingskosten, omdat er minder
andhaven uitgangssituatie ariant
Ecokosten
met e tra werk laatsen ariant
mln
-
met kringloo winkel ariant
mln
-
mln
Verlaagde verwerkingskosten voor recyclestromen,
-uitstoot
omdat er meer op R7 of hoger verwerkt wordt; Hogere opbrengsten voor de metaalstroom, omdat deze uitgesorteerd wordt in aparte metaalstromen.
ro resta val
ton
-
ton
-
ton
ij
•
-
aatscha
restafval afgevoerd wordt; •
tov Variant
ton
-
ton
-
ton
Uiteindelijk wegen de vermeden verwerkingskosten niet op tegen de meerkosten van het CA en hogere
ociale baten
mln
mln
mln
E sociaal
E sociaal
E sociaal
mln
mln
vermeden verwerkingskosten voor variant 3a en 3b gelijk zijn, omdat in beide varianten dezelfde hoeveelheid materialen op een hoger R-niveau
ociale werkgelegenheid
ociaal domein
loonkosten. Daarnaast is goed te benoemen dat de
verwerkt wordt. De locatie van verwerking verschilt echter tussen de varianten.
indicatoren: milieu-impact, sociale baten en financiële
Verwachting a valsto enhe ng
deling lee omgeving
Hierna wordt afzonderlijk ingegaan op de drie effecten. Omdat de resultaten voor milieu-impact en sociale baten niet verschillen tussen variant 3a en 3b laten we die samen zien
Vermeden verwerkingskosten
Figuur 6 | Ecokosten, sociale baten & directe financiële stromen in voorkeursscenario (variant 3A & 3B t.o.v. variant 1)
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
10
Ecokosten Figuur 7 laat de opbouw van ecokosten per grondstofstroom per variant zien van 2025 tot 2035. Belangrijk om te vermelden is dat niet voor alle Rniveaus voor alle materialen ecokosten beschikbaar zijn. Vooral voor R8 (Recycle) en R9 (Recover) en in sommige gevallen is de data beschikbaar voor R3-R7. In beide grafieken is een toename in de ecokosten te zien op twee momenten: in 2029 en 2035. Gebaseerd op de Handboeken Milieuprijzen die in 201710 en 20235 uitkwamen, hebben we de prijzen eenzelfde update gegeven na elke 6 jaar.
De stromen met de grootste ecokosten in 2025 zijn: •
Metaal (beige) - €125.000
•
Harde kunststoffen (eerste groene lijn) - €130.000
•
Grof restafval (grijs) - €675.000
In variant 1 blijven de ecokosten gelijk, afgezien van de verhoging van ecokosten in 2029 en 2035. In variant 3a/b zien we een forse afname van ecokosten, vooral omdat veel minder restafval verbrand wordt.
Vervolg op volgende pagina
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
Figuur 7 | Ecokosten in het voorkeursscenario per variant.
11
Dit wordt ondersteund door Figuur 8. Daarin is te zien dat de hoeveelheid verbrand restafval afneemt van ca. 1000 ton in 2025 tot ca. 250 ton in 2035. Ook laat de figuur zien dat er tientallen tonnen materiaal op R3-R7 bijkomen. De hoeveelheid op R8 fluctueert, omdat er wat verschuift naar hogere Rniveaus en er materiaal vanaf grof restafval bijkomt.
ateriaalstromen verwerkt er -niveau
oeveelheid ton
e se e air e r ish
e an act re e
r ose
ec cle
Gro
a al
Figuur 8 | Materiaalstromen die in variant 3a/b per R-niveau verwerkt worden in het voorkeursscenario. De hoeveelheid grof restafval neemt sterk af naar 2035
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
12
Sociale baten Figuur 9 laat de opbouw van de sociale baten per
Variant
variant zien. Deze sociale baten zijn gebaseerd op het
-
iets doen
aantal FTE dat aan het werk is en een afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Belangrijk is dat deze sociale baten een optelling zijn van baten en kosten. Voorbeeld: als een werknemer vanuit een uitkering aan het werk gaat, dan wordt de uitkering gekort. Daartegenover staat echter een toename in inkomen vanuit werk. Ook belangrijk is dat het sociale baten betreft voor werknemers die in dienst zijn bij de gemeente. Dit gaat over de werknemers die werkzaam zijn bij de
ociale aten
er ne er
ociale aten ge eente
ociale aten i so erheid
ociale aten
aatscha
i
aatscha
i
innamestraat, milieustraat en demontagehal. Werknemers bij de werkplaatsen of bij de kringloop zijn hierin niet meegenomen. Deze baten vallen bij externe
Variant a b - irculair ambachtscentrum
partijen. In variant 1 is er ook al sprake van sociale baten, omdat er op de milieustraat al een aantal jaar 2,3 FTE vanuit WVS aan het werk zijn. De sociale baten zijn opgedeeld in vier categorieën: 1.
Sociale baten voor de werknemer. Dit betreffen opbrengsten en kosten voor de werknemer voor het al dan niet aan het werk zijn. Belangrijke opbrengsten zijn salaris of een uitkering en een toename in de algemene kwaliteit van leven door
ociale aten
er ne er
ociale aten ge eente
ociale aten i so erheid
ociale aten
het hebben van een baan. Belangrijke kosten zijn inkomstenbelasting, werk gerelateerde kosten zoals kleding en reiskosten en verloren uitkeringen.
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
Figuur 9 | Sociale baten in het voorkeursscenario per variant
13
2.
Sociale baten voor de gemeente. Belangrijke
Voor variant 3a en 3b zien we de sociale baten sterk
Bij variant 3b nemen de huurinkomsten overigens iets
opbrengsten voor de gemeente zijn bespaarde
stijgen vanaf 2028. De mensen met een afstand tot de
sneller toe, omdat de volledige circulaire hal in één keer
uitkeringen, loonkostensubsidies die zij aan zichzelf
arbeidsmarkt die voorheen actief waren op de
verhuurd wordt aan de kringloop. Bij variant 3a
kan toekennen als mensen met een afstand tot de
milieustraat worden in variant 3a/b verdeeld over de
gebeurt dit stapsgewijs, als er genoeg grondstoffen
arbeidsmarkt in dienst worden genomen en
milieustraat en innamestraat. Daarnaast worden er
voor een nieuwe werkplaats beschikbaar zijn.
bespaarde aanvullende maatschappelijke
steeds meer mensen ingezet in demontagehal. Hiervan
ondersteuning. Belangrijke kosten voor de
wordt aangenomen dat een deel vanuit de uitkering
Bij variant 1 zie je dat de kosten voor restafval
gemeente zijn ontwikkel- en begeleidingskosten
aan het werk gaat en deel niet uitkeringsgerechtigd is.
verbranding en verwerking van materiaalstromen meer
om mensen in hun loopbaan te begeleiden. Bij de
toenemen.
gemeente Etten-Leur is deze begeleiding
Algemeen financieel beeld
uitbesteed aan het Werkplein Hart van West-
Om een wat beter beeld te krijgen waar de kosten van
Brabant. Naast het zelf in dienst nemen van
de verschillende varianten precies in zitten, hebben we
werknemers kan de gemeente ook werknemers
voor het gekozen scenario per variant een overzicht van
inhuren via het sociale werkbedrijf WVS.
de gemaakte kosten en opbrengsten. Dit is te zien in Figuur 10 – op de volgende pagina.
3.
4.
Sociale baten voor de Rijksoverheid. Belangrijke opbrengsten voor de Rijksoverheid zijn
Hierin is te zien dat de kosten voor verbranding van
inkomstenbelasting en verbeteringen van het
restafval en verwerken van materiaalstromen bij
BUIG-budget. Het BUIG-budget kan echter ook
varianten 3a/b afnemen. Dit komt met name door drie
verminderen, afhankelijk van of een werknemer
stromen:
vanuit een uitkeringssituatie aan het werk ging.
1.
Minder grof restafval wordt verbrand;
2.
Meer hout A/B wordt hergebruikt en hoeft daardoor
Sociale baten voor de maatschappij. Dit zijn opbrengsten die een baan opleveren. Brede
niet gerecycled te worden; 3.
De metaalstroom wordt bij de sorteereenheid
zorgkosten en veiligheidskosten nemen af ten
volledig in aparte stromen gescheiden. Dit leidt tot
opzichte van een uitkeringssituatie.
een hogere opbrengst.
Voor meer informatie zie het onderzoek ‘‘MKBA
Ook is er een extra inkomstenstroom vanuit de verhuur
Loonkostensubsidie’ van Berenschot .
van werkplekken. Deze wegen echter niet op tegen de
13
extra kapitaallasten en loonkosten van het CA.
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
14
Variant b -
met kringloo
Variant
-
iets doen
tra osten er randing resta al oon osten
-
Ge o
irecte nanci le osten
rin o sten
ge onden lasten
tra osten er randing resta al
a itaallasten
oon osten
-
Ge o
ge onden lasten
ateriaalstro en
a itaallasten
ateriaalstro en
rin o sten
n o sten oorttarie en
-
n o sten oorttarie en
-
Variant a -
Variant b -
met werk laatsen
-
tra osten er randing resta al
tra osten er randi
oon osten
oon osten
Ge o
Ge o
irecte nanci le osten
irecte nanci le osten
-
met kringloo
ge onden lasten
a itaallasten
ateriaalstro en
ateriaalstro en
rin o sten
n o sten oorttarie en
rin o sten
n o sten oorttarie e
-
-
Figuur 10 | Algemeen financieel beeld in het voorkeursscenario per variant.
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
ge onden laste
a itaallasten
15
4. Conclusie. Belangrijkste inzichten uit de value case Het inzichtelijk maken van de ecologische en sociale
Value case voorkeursscenario
kosten en baten van het circulair ambachtcentrum maakt duidelijk wat het CA oplevert – naast het directe financiële plaatje. Om deze (potentiële)
o
impact te bewerkstelligen, kan de gemeente Etten-
tra sociale aten
tra nanci le rengsten ln
ln
Leur aan een aantal belangrijke knoppen draaien. Daarnaast zijn er verschillende randvoorwaarden die kunnen bijdragen aan het realiseren van de maximale potentie van het CA.
irecte nanci le kosten
irecte nanci le o brengsten
Ecokosten
ociale baten
irecte nanci le kosten
Variant
irecte nanci le o brengsten
Ecokosten
ociale baten
irecte nanci le kosten
irecte nanci le o brengsten
Variant a
Ecokosten
ociale baten
Variant b
Een CA met maatschappelijke impact Uit deze resultaten komt duidelijk naar voren dat het
tra nanci le lasten ln
bouwen van een CA direct financieel meer kost, maar dat het zowel op ecologisch als sociaal vlak meer oplevert dan het behouden van de huidige situatie. Figuur 11 geeft een samenvatting van de value case in het voorkeursscenario. Hierbij gaat het om: •
Een extra financiële investering tussen 2025-
er inderde ilie i act
2035 van ca. €5,6 miljoen; •
Financiële opbrengsten van ca. €0,6 miljoen;
•
Verminderde milieu-impact van ca. €6,4 miljoen aan ecokosten;
•
Sociale baten van ca. €1,1 miljoen.
ociale aten co osten oon osten
aatscha
i
ociale aten i so erheid rin o sten Ge o
ge onden lasten
ln
ociale aten ge eente
ociale aten
n o sten oorttarie en
tra osten er randing resta al
er ne er
a itaallasten
ateriaalstro en
In dit onderzoek is de focus gelegd op het optimaal benutten van de vier grondstofstromen A/B hout, harde kunststoffen, metalen & grof restafval. Dit leidt al tot
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
Figuur 11 | De value case in het voorkeursscenario maakt inzichtelijk wat variant 3a (en 3b) opleveren t.o.v. variant 1.
16
een significante besparing in ecokosten, wat in de
Handelingsperspectief
het verwerken van grondstoffen hoger op de R-ladder.
toekomst – wanneer er meer verschillende
Deze studie laat zien dat het hebben van een CA
Het is mogelijk om deze post te dempen door inzet van
grondstofstromen hoger op de R-ladder verwerkt zullen
ecologisch en sociaal veel kan opleveren. Tegelijkertijd
goedkopere arbeid of verhogen van de inzet van sociale
worden – kan leiden tot een nog grotere besparing in
vraagt de bouw ervan een grote financiële investering
arbeid.
ecokosten.
vanuit de gemeente. In het progressieve scenario zagen we dat het financiële resultaat van varianten 3a
Voorwaarden
Deze maatschappelijke impact wordt op dit moment
en 3b het resultaat van variant 1 het beste benaderd.
Het scenario waarbinnen de gemeente Etten-Leur de
nog niet meegenomen in het financiële plaatje, maar
Dit gat nog verder verkleinen is mogelijk door o.a.:
grootste invloed heeft om zoveel mogelijk bij te dragen
zijn wel degelijk kosten die vallen bij stakeholders binnen of buiten Etten-Leur. Daarnaast zijn er ook sociale baten door bespaarde uitkeringen en de positieve impact van een baan op de algemene kwaliteit van leven.
Invulling circulaire hal Het huidige ontwerp voor het CA bevat een circulaire hal, waarbij in dit onderzoek twee varianten voor de invulling van deze hal zijn onderzocht. De keuze voor extra werkplaatsen (variant 3A) of een kringloop (variant 3B) heeft met name invloed op de mate waarin het volledige potentieel van de binnenkomende afvalstoffen wordt benut. Hergebruik en recycling van grondstoffen zal in beide gevallen gebeuren (producten gaan naar de kringloopwinkel elders in de stad en het overgebleven restafval wordt afgevoerd). Echter de middelste R-niveaus zullen gemakkelijker in te vullen zijn met extra werkplaatsen. Daarnaast is het de verwachting dat de variant met een kringloop op het terrein juridisch moeilijker is, met betrekking tot het aanpassen van het bestemmingsplan. Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
Meer afzet Door het verwerken van zoveel mogelijk stromen met een efficiënt proces kunnen verwerkingskosten zo laag mogelijk gehouden worden. Vervolgens is het van belang dat de hoeveelheid grondstoffen die hieruit vrijkomt ook ergens naar toe kan. Het organiseren van voldoende afzet is daarom een cruciale factor in het verlagen van de kosten.
aan de value case is besproken in hoofdstuk 3. Dit scenario benut volle potentie, wat betekent dat het CA in 2035 bijna 2.000 ton moet verwerken (zie Bijlage B). Om deze potentie waar te maken is het van belang om de volgende voorwaarden te creëren binnen het CA, de gemeente en / of de regio: •
Vrijmaken van grondstoffen. Dit onderzoek gaat uit van het verwaarden van A/B hout, metalen,
Aanvullende inkomstenbronnen
harde kunststoffen en grof restafval. Om
Een van de manieren om dit te doen is door hogere
uiteindelijk de volle potentie van het CA te benutten
verhuurprijzen te vragen aan de ondernemers en/of
zal er ook gekeken moeten worden naar het
kringloopwinkel in de circulaire hal. De vraag is
verwaarden van zoveel mogelijk andere soorten
uiteraard of deze sociale(re) ondernemers in staat zijn
grondstofstromen.
om mee te gaan in een hogere huurprijs. Daarnaast is
•
Afzet. De volumes die verwerkt worden op het CA
het mogelijk om een verkoopprijs te rekenen voor het
kunnen niet allemaal (voor lange tijd) opgeslagen
afnemen van de grondstofstromen die uit het CA
worden op het terrein van het CA. Het is dus van
komen. Op dit moment wordt dit alleen voor enkele
belang dat er ook een netwerk van ondernemers en
grondstofstromen gedaan, en zou kunnen worden
producenten rond het CA zich vormt die de
uitgebreid naar andere onderdelen/producten.
producten, onderdelen en grondstofstromen die
Goedkopere arbeid
vrijkomen op het CA kunnen afnemen.
Loonkosten is op dit moment een van de grootste kostenposten voor het draaiend houden van het CA en
17
Totstandkoming Literatuur
Met dank aan experts en interne medewerkers
Voor dit rapport zijn inzichten uit de volgende
Voor dit rapport zijn de volgende (interne en externe)
publicaties gebruikt:
mensen geraadpleegd:
1.
Haalbaarheidsonderzoek CA en/of verplaatsing gemeentewerf Etten-Leur (Stantec, 2024)
•
Leo Janssen (Duurzaamheidsplein gemeente Oss)
Sorteeranalyses diverse grof afvalstromen i.o.v.
•
Christan Swager (PWC)
gemeente Etten-Leur (De Afvalspiegel, 2025)
•
Michiel van Wickeren (Sharelutions)
Potentieanalyse. Herbruikbare materialen en
•
Judith Beltman (Stantec)
producten op de milieustraat (The Bin, 2024)
•
Mirjam Kapitein (Gemeente Etten-Leur)
4.
CO2-beprijzing in de afvalsector (Strategy&, 2024)
•
Michiel Puts (Gemeente Etten-Leur)
5.
Handboek Milieuprijzen 2023 (CE Delft, 2023)
•
Maxime Veraart - Van Goozen (WVS)
6.
Deltaplan Belastingen voor een Circulaire en
•
Angela Mous (WVS)
2. 3.
Sociale-Economie (Ex’tax, 2024) 7.
Bouwen aan eerlijke belastingen. Hoe een taxshift de transitie naar een circulaire bouweconomie kan
Projectteam
versnellen (Copper8 et al., 2023) 8.
Milieuprijzen afval: Een eerste verkenning, p.5 (CE Delft, 2022)
9.
Impact checker (PreZero, 2025)
10. Handboek Milieuprijzen 2017 (CE Delft, 2017)
Copper8 Marijn Polet Eline van Terwisga Jeroen van Muiswinkel
11. Klimaatimpact van afvalverwerkingsroutes in Nederland, p.65 (CE Delft, 2021) 12. Decarbonisation options for the Dutch waste incineration industry (PBL, 2022) 13. MKBA Loonkostensubsidie. Onderzoek uitgevoerd
Gemeente Etten-Leur Peter van der Wegen Evelien de Neve Theo Janssen
in opdracht van Cedris en Divosa (Berenschot,
Sebastiaan Gums
2024).
Jeroen Pimmelaar Ruby van Diepen
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
18
Bijlage A. Gedetailleerde inschatting scenario’s Conservatief scenario Figuur 12 geeft een overzicht van de ecokosten, sociale baten & directe financiële stromen van de drie varianten in het conservatieve scenario.
Basis
andhaven uitgangssituatie ariant
Ecokosten
ociale baten
ton
-
mln
ton
-
-
mln
ton
ton
-
ton
-
ton
mln
mln
mln
E sociaal
E sociaal
E sociaal
mln
mln
Vermeden verwerkingskosten
deling lee omgeving
Verwachting a valsto enhe ng
ociaal domein
ociale werkgelegenheid
-
-
tov Variant
ij
ro resta val
mln
met kringloo winkel ariant
aatscha
-uitstoot
met e tra werk laatsen ariant
Figuur 12 | Overzicht ecokosten, sociale baten & directe financiële stromen in conservatief scenario
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
19
Verwacht scenario Figuur 13 geeft een overzicht van de ecokosten, sociale baten & directe financiële stromen van de drie varianten in het verwachte scenario.
Basis
andhaven uitgangssituatie ariant
Ecokosten
ociale baten
ton
-
mln
ton
-
-
mln
ton
ton
-
ton
-
ton
mln
mln
mln
E sociaal
E sociaal
E sociaal
mln
mln
Vermeden verwerkingskosten
deling lee omgeving
Verwachting a valsto enhe ng
ociaal domein
ociale werkgelegenheid
-
-
tov Variant
ij
ro resta val
mln
met kringloo winkel ariant
aatscha
-uitstoot
met e tra werk laatsen ariant
Figuur 13 | Overzicht ecokosten, sociale baten & directe financiële stromen in verwacht scenario
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
20
Progressief scenario Figuur 14 geeft een overzicht van de ecokosten, sociale baten & directe financiële stromen van de drie varianten in het progressieve scenario.
Basis
andhaven uitgangssituatie ariant
Ecokosten
ociale baten
ton
-
mln
ton
-
-
mln
ton
ton
-
ton
-
ton
mln
mln
E sociaal
E sociaal
E sociaal
-
-
mln
mln
Verwachting a valsto enhe ng
Vermeden verwerkingskosten
deling lee omgeving
mln
ociaal domein
ociale werkgelegenheid
-
-
tov Variant
ij
ro resta val
mln
met kringloo winkel ariant
aatscha
-uitstoot
met e tra werk laatsen ariant
Figuur 14 | Overzicht ecokosten, sociale baten & directe financiële stromen in het progressieve scenario
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
21
Bijlage B. Inschatting potentie afvalstromen Etten-Leur Onderstaande tabel laat zien hoeveel ton er in het voorkeursscenario per jaar verwerkt moet worden in variant 3a. In dit scenario is ervan uitgegaan dat in 2035 alle mogelijke potentie (o.b.v. onderzoek van The Bin3) in het afval van Etten-Leur wordt verwerkt. Vanaf 2028 wordt hier met een lineaire stijging per jaar naartoe gewerkt. Voor de stromen hout A/B, harde kunststoffen en metaal is bovendien meegenomen dat er vanuit het sorteren van het grof restafval een aantal ton bijkomt.
troom
at
ro resta val
out
B
arde kunststo en
etaal
etaal
Tabel 1 | Overzicht van het tonnage dat het voorkeursscenario vraagt op het gebied van verwerking (in variant 3a)
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
22
Bijlage C. Toegepaste aannames Om tot de resultaten te komen zijn verschillende
innamestraat, de opzichter van de gehele locatie,
Financiële kosten
aannames gedaan, en worden hieronder toegelicht.
de locatiebeheerder en de werknemer die het
7.
Momenteel is 2,3 FTE met een afstand tot de
culturele gedeelte aanpakt. 2) Bouwstenen waarbij
arbeidsmarkt werkzaam op de milieustraat. Voor
Materiaalstromen
het aantal FTE afhangt van de hoeveelheid
deze loonkosten zijn we niet uitgegaan van de
1.
grondstoffen die behandeld worden. Dit geldt voor
loonkosten van de gemeente Etten-Leur, maar van
de milieustraat en de demontagehal.
de gemiddelde loonkosten vanuit het rapport van
Voor de bouwsteen milieustraat passen we de
Berenschot 13. Dit maakte het makkelijker om
Enkele materiaalstromen zijn niet meegenomen in de analyse. Dit gaat over gasflessen, omdat niet precies duidelijk is om welke hoeveelheid in tonnen
2.
5.
dit gaat. Ook zijn aan huis opgehaalde huisraad en
volgende data toe: voor het verwerken van bijna
bruin- en witgoed niet meegenomen. Dit wordt
8.000 ton materiaal werkt 3,0 FTE op schaal 6. Ook
door Stichting de Kringloper gedaan, waarbij een
werkt 2,3 FTE met een afstand tot de arbeidsmarkt.
opbrengstenstroom (ca. €367 per ton). Dit is een
deel bij de kringloop terechtkomt en een deel bij de
Indien de hoeveelheid verwerkt materiaal
uitschieter in de markt. Voor de prijzen vanaf 2026
milieustraat.
terugloopt (in variant 3a en 3b), dan loopt het
is uitgegaan van een lagere prijs van ca. €80/ton
In het afval eigen dienst zitten mogelijk bruikbare
aantal FTE ook terug. Als factor hiervoor hebben
voor ongescheiden metaalafval. Voor gescheiden
materialen voor het CA. Deze stroom wordt echter
we het totaal aantal FTE gedeeld door het totale
metaalafval in afzonderlijke substromen (in
ingezameld als bedrijfsafval. Deze blijft daarom
starttonnage aan materiaal.
varianten 3a en 3b geldt dit voor de al het
Voor de bouwsteen demontagehal zijn we
metaalafval) gaan we uit van een prijs van ca.
uitgegaan van cijfers voor de demontagehal bij het
€280 /ton. Dit is gebaseerd op een eerdere
buiten beschouwing in onze analyse, evenals de kosten hiervoor.
6.
sociale kosten en baten door te rekenen. 8.
De metaalstroom is momenteel een enorme
Duurzaamheidsplein in Oss. Daar wordt jaarlijks
inschatting van Team Buitendienst, recycling &
Ecologische kosten
1500 ton materiaal gedemonteerd. Daarvoor zijn
grondstoffen(afval).
3.
Mogelijke verlaging van CO2-uitstoot door nieuwe
we uitgegaan van 5 FTE en 8 FTE met een afstand
technieken voor verbranding of recycling zijn buiten
tot de arbeidsmarkt. Deze verhouding (1500 ton
opbrengstenstroom (ca. €26 per ton). Vanaf 2027
beschouwing gelaten.
met 13 FTE) hebben we toegepast op de
start een nieuw contract voor verwerken van deze
hoeveelheid die in 2035 verwerkt wordt. Vanaf de
stroom. De verwachte opbrengst zal hiermee van
9.
De papier en kartonstroom is momenteel een lichte
Sociale data
start van het ambachtscentrum in 2028 zijn we
4.
De bouwstenen van het CA hebben we verdeeld in
vervolgens uitgegaan van 60% van het aantal FTE
10. Voor materiaalstromen die op R7 of hoger verwerkt
twee categorieën: 1) Bouwstenen waarbij het
dat in 2035 aan het werk is. Tussen 2028 en 2035
worden, worden geen opslag-, transport- en
aantal FTE constant is, omdat constante
neemt de hoeveelheid verwerkt afval lineair toe en
verwerkingskosten gerekend.
bemensing noodzakelijk is. Dit betreft de
daarmee het aantal FTE.
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
2027 t/m 2035 vaststaan op ca. €85 per ton.
23
11. De poorttarieven blijven t/m 2035 constant op €12,50 per (extra) tik van 0,5 m3. Hierin is rekening gehouden met vermindering in afval dat op de
lineair stijgende lijn naar dit percentage toegewerkt. 17. De monostromen uit restafval kunnen hooguit
milieustraat wordt ingeleverd via de betaalroute.
gerecycled worden. We gaan ervan uit dat deze al
Samengestelde producten die gedemonteerd
een dermate slechte kwaliteit hebben, waardoor ze
worden en vervolgens in gescheiden stromen op de
bij het restafval zijn beland. Samengestelde
milieustraat terechtkomen, zijn uitgesloten van poorttarieven. 12. De huurinkomsten per vierkante meter zijn gebaseerd op het onderzoek van NVM Business naar de Bedrijfsruimtemarkt in 2023. Voor de provincie Noord-Brabant was de gemiddelde
producten kunnen wel hergebruikt worden. 18. Bij het sorteren van het grof restafval (op dit moment) is ervanuit gegaan dat alle onderdelen uit de sorteeranalyse die uitgesorteerd kunnen worden, ook uitgesorteerd worden. 19. Voor de harde kunststoffen is ervanuit gegaan dat
huurprijs ca. €70/m2. Deze hebben we vanaf 2023
enkel het meubilair in deze stroom hergebruikt kan
jaarlijks verhoogd met 2,2% (volgens de Kadernota
worden. Hiervoor passen we de cijfers toe die in de
2025-2028) om de huurprijs te bepalen voor de
potentieanalyse van de The Bin3 van toepassing
werkplaatsen en kringloopwinkel op het CA.
zijn op hout.
Variabele 1: Vraag/afzet grondstoffen 13. Bezoekers van het CA gaan altijd eerst langs de innamestraat. Daar wordt bepaald of ze goederen hebben die geschikt zijn voor hergebruik. Indien nee, dan leveren ze hun materiaal af bij de milieustraat. Indien ja, dan geven ze materiaal af. 14. Voor de instroom is uitgegaan van een gelijke hoeveelheid afvalstromen dat jaarlijks op het CA terechtkomt. 15. Het aantal huishoudens is voor de periode 20252035 gelijk gehouden op 20.500. 16. Het percentage voor de benutte potentie (vb: in het conservatieve scenario is dit 25%) geldt voor 2035. Tussen 2028 en 2035 wordt er met een
Brede waarde circulair Ambachtscentrum Etten-Leur
24