Bijlage 26 Verkennend bodem- en asbestonderzoek Lage Vaartkant 25
Tekst van het document
TC Toetsoordeel toetsingsmodule BI SGS berekende BodemIndex waarde: =(BT - (L/N) ) / (I - (L/N) ) Verklaring toetsingsoordelen - Geen toetsoordeel mogelijk -- Heeft geen normwaarde, zorgplicht van toepassing # Verhoogde rapportagegrens, voor meer informatie zie analysecertificaat + De normen voor barium zijn ingetrokken. Indien er sprake is van verhoogde bariumgehalten ten opzichte van de natuurlijke ach tergrond als gevolg van een antropogene bron, kan dit gehalte bij invulling van de zorgplicht worden beoordeeld op basis van de voorma lige interventiewaarde voor barium van 625 mg/kg d.s (waterbodem) en de interventiewaarde voor landbodem van 920 mg/kg (landbodem) . ° Er staan twee interventie waardes beschreven voor kwik in grond in de circulaire bodemsanering (per 1 juli 2013); 4 mg/kg d.s . voor organisch kwik en 36 mg/kg d.s. voor anorganisch kwik. Het analyse resultaat is het gehalte aan kwik. Er kan daarin geen verd er onderscheid worden gemaakt tussen de twee soorten. Voor deze toetsing wordt de eis van 36 mg/kg d.s. gehanteerd.
<=L/N Kleiner dan of gelijk aan de Kwaliteitseis landbouw / natuur WO Kwaliteitseis wonen IN Kwaliteitseis industrie MV Kwaliteitseis matig verontreinigd SV Kwaliteitseis sterk verontreinigd NT (Pfas) Niet toepasbaar ¤ Indien de gebiedskwaliteit niet bekend is blijft de bepalingsgrens de toepassingsnorm voor het toepassen van grond en baggers pecie in grondwaterbeschermingsgebieden. >I Groter dan interventiewaarde >(ind)I INEV (Indicatieve interventiewaarde) wordt overschreden somIW>1 Interventiewaarde wordt overschreden door som fractie interventiewaarde > 1 (interventie factor) ^ Enkele parameters ontbreken in de som Kleur informatie Geel Wonen of Licht verontreinigd Oranje Industrie Rood Matig verontreinigd Paars Sterk verontreinigd of Interventiewaarde BodemIndex waarde SGS 1 BI ligt tussen 0 en 0.5 SGS 2 BI ligt tussen 0.5 en 1 SGS 3 BI > 1 Normenblad Toetskeuze: T.102: Beoordeling kwaliteitsklassen ontvangende landbodem Analyse | Eenheid | L/N | WO | IND | MV | SV METALEN cadmium | mg/kg | 0.6 | 1.2 | 4.3 | 13 | >13 kobalt | mg/kg | 15 | 35 | 190 | 190 | >190 koper | mg/kg | 40 | 54 | 190 | 190 | >190 kwik° | mg/kg | 0.15 | 0.83 | 4.8 | 36 | >36 lood | mg/kg | 50 | 210 | 530 | 530 | >530 molybdeen | mg/kg | 1.5 | 88 | 190 | 190 | >190 nikkel | mg/kg | 35 | 39 | 100 | 100 | >100 zink | mg/kg | 140 | 200 | 720 | 720 | >720 POLYCYCLISCHE AROMATISCHE KOOLWATERSTOFFEN
pak-totaal (10 van VROM) (0.7 factor) | mg/kg | 1.5 | 6.8 | 40 | 40 | >40 POLYCHLOORBIFENYLEN (PCB) som PCB (7) (0.7 factor) | ug/kg | 20 | 40 | 500 | 1000 >1000 MINERALE OLIE totaal olie C10 - C40 | mg/kg | 190 | 190 | 500 | 5000 >5000 PER- EN POLYFLUORALKYLSTOFFEN-toetsing uitgevoerd door SGS PFBA (perfluorbutaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFPeA (perfluorpentaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFHxA (perfluorhexaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFHpA (perfluorheptaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFOA lineair (perfluoroctaanzuur) | ug/kg | -- | -- | -- | -- PFOA vertakt (perfluoroctaanzuur) | ug/kg | -- | -- | -- | -- som PFOA (perfluoroctaanzuur) (0.7 | ug/kg | 1.9 | 7 | 7 | 60 | >60 factor) PFNA (perfluornonaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFDA (perfluordecaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFUnDA (perfluorundecaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFDoDA (perfluordodecaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFTrDA (perfluortridecaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFTeDA (perfluortetradecaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFHxDA (perfluorhexadecaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFODA (perfluoroctadecaanzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFBS (perfluorbutaansulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFPeS (perfluorpentaansulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFHxS (perfluorhexaansulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- PFHpS (perfluorheptaansulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3
| 3 | -- PFOS lineair (perfluoroctaansulfonzuur) | ug/kg | -- | -- | -- | -- PFOS vertakt (perfluoroctaansulfonzuur) | ug/kg | -- | -- | -- | -- som PFOS (perfluoroctaansulfonzuur) (0.7 ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | 59 | >59 factor) PFDS (perfluordecaansulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- 4:2 FTS (4:2 fluortelomeer sulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- 6:2 FTS (6:2 fluortelomeer sulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- 8:2 FTS (8:2 fluortelomeer sulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- 10:2 FTS (10:2 fluortelomeer sulfonzuur) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- MePFOSAA (n-methyl | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- perfluoroctaansulfonamide acetaat) EtPFOSAA (n-ethyl | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- perfluoroctaansulfonamide acetaat) PFOSA (perfluoroctaansulfonamide) | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- MePFOSA (n-methyl | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- perfluoroctaansulfonamide) 8:2 DiPAP (8:2 fluortelomeer fosfaat | ug/kg | 1.4 | 3 | 3 | -- diester) * | Indicatief niveau voor ernstige verontreiniging Legenda normenblad L/N | = Kwaliteitseis voor kwaliteitsklasse landbouw / natuur WO | = Kwaliteitseis voor kwaliteitsklasse wonen IN | = Kwaliteitseis voor kwaliteitsklasse industrie MV | = Kwaliteitseis voor kwaliteitsklasse matig verontreinigd SV | = Kwaliteitseis voor kwaliteitsklasse sterk verontreinigd Bijlage Vd.
bij artikel 4.12a van dit besluit (signaleringsparameter beoordeling grondwatersanering) Stofnaam Signaleringsparameter beoordeling grondwatersanering (μg/l)1 1. Metalen Antimoon 20 Arseen 60 Barium 625 Cadmium 6 Chroom 30 Kobalt 100 Koper 75 Kwik 0,3 Lood 75 Molybdeen 300 Nikkel 75 Zink 800 2. Overige anorganische stoffen Cyanide (vrij) 1.500 Cyanide (complex) 1.500 Thiocyanaat 1.500 3. Aromatische verbindingen Benzeen 30 Ethylbenzeen 150 Tolueen 1.000 Xylenen (som)2 70 Styreen (vinylbenzeen) 300 Fenol 2.000 Cresolen (som)2 200 4. Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s)3 Naftaleen 70 Fenantreen 5 Antraceen 5 Fluorantheen 1 Chryseen 0,2 Benzo(a)antraceen 0,5 Benzo(a)pyreen | 0,05 Benzo(k)fluorantheen | 0,05 Indeno(1,2,3cd)pyreen | 0,05 Benzo(ghi)peryleen | 0,05 5. Gechloreerde koolwaterstoffen a. (Vluchtige) koolwaterstoffen Monochlooretheen (vinylchloride) | 5 Dichloormethaan | 1.000 1,1-dichloorethaan | 900 1,2-dichloorethaan | 400 1,1-dichlooretheen | 10 1,2-dichlooretheen (som)2 | 20 Dichloorpropanen (som)2 | 80 Trichloormethaan (Chloroform) | 400 1,1,1-trichloorethaan | 300 1,1,2-trichloorethaan | 130 Trichlooretheen (Tri) | 500 Tetrachloormethaan (Tetra) | 10 Tetrachlooretheen (Per) | 40 b.
Chloorbenzenen4 Monochloorbenzeen | 180 Dichloorbenzenen (som)2 | 50 Trichloorbenzenen (som)2 | 10 Tetrachloorbenzenen (som)2 | 2,5 Pentachloorbenzenen | 1 Hexachloorbenzeen | 0,5 c. Chloorfenolen4 Monochloorfenolen(som)2 | 100 Dichloorfenolen(som)2 | 30 Trichloorfenolen(som)2 | 10 Tetrachloorfenolen(som)2 | 10 Pentachloorfenol | 3 d. Polychloorbifenylen (PCB’s) PCB’s (som 7)2 | 0,01 e. Overige gechloreerde koolwaterstoffen Monochlooranilinen (som)2 | 30 Chloornaftaleen (som)2 | 6 6. Bestrijdingsmiddelen a. Organochloor-bestrijdingsmiddelen Chloordaan (som)2 | 0,2 DDT/DDE/DDD (som)2 0,01 Drins (som)2 0,1 α-endosulfan 5 HCH-verbindingen (som)2 1 Heptachloor 0,3 Heptachloorepoxide (som)2 3 b. Organofosforpesticiden c. Organotinbestrijdingsmiddelen Organotinverbindingen (som)2 0,7 d. Chloorfenoxy-azijnzuur herbiciden MCPA 50 e. Overige bestrijdingsmiddelen Atrazine 150 Carbaryl 60 Carbofuran 100 7. Overige organische stoffen Cyclohexanon 15.000 Ftalaten (som)2 5 Minerale olie4 600 Pyridine 30 Tetrahydrofuran 300 Tetrahydrothiofeen 5.000 Tribroommethaan (bromoform) 630 1 Op het omgaan met meetwaarden beneden de bepalingsgrens van het laboratorium zijn de regels krachtens artikel 25g, negende lid, onder i en j, van het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. 2 Deze stoffen maken onderdeel uit van een somparameter.
Op de samenstelling van de somparameters zijn de regels krachtens artikel 25g, negende lid, onder j, van het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. 3 Voor grondwater zijn effecten van PAK’s, chloorbenzenen en chloorfenolen indirect, als fractie van de individuele parameters, optelbaar (dat wil zeggen 0,5 x parameter stof A heeft evenveel effect als 0,5 x parameter stof B). Dit betekent dat een somformule moet worden gebruikt om te beoordelen of van overschrijding van de parameter sprake is. Er is sprake van overschrijding van de parameter voor de som van een groep stoffen indien Σ(Ci/Ii) >1, waarbij Ci = gemeten concentratie van een stof uit de betref fende groep en Ii = parameter voor de betreffende stof uit de betreffende groep. 4 De definitie van minerale olie wordt beschreven bij de analysenorm. Als sprake is van verontreiniging met mengsels (bijvoorbeeld benzine of huisbrandolie) dan dient naast het alkaangehalte ook het gehalte aan aromatische en/of polycyclische aromatische koolwaterstoffen te worden bepaald. Met deze somparameter is om praktische redenen volstaan. Nadere toxicologische en chemische differentiatie wordt bestudeerd. BIJLAGE 7 Foto’s onderzoekslocatie (aantal pagina’s: 5) Foto 1. Foto 2. Foto 3.
Foto 4. Foto 5. Foto 6.
Foto 7. Foto 8. Foto 9.
Foto 10. Foto 11. Foto 12.
Foto 13.
BIJLAGE 8 Handelingskader PFAS-houdende grond (aantal pagina’s: 4) Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) zijn chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen. Deze stofgroep bestaat uit ruim 6000 stoffen. Hiertoe behoren onder meer de stoffen perfluoroctaanzuur (PFOA), perfluoroctaansulfonaat (PFOS) en HFPO -DA (GenX). PFAS zijn stoffen die door mensen zijn gemaakt vanwege hun specifieke eigenschappen, zoals brandwerendheid en vuil- en waterafstotendheid. Zij worden al decennia gebruikt in industriële en andere processen en in vele producten. Ze worden toegepast in allerlei alledaagse toepassingen, zoals verf, blusschuim, pannen, kleding en cosmetica. Kenmerkend voor deze stoffen is dat ze persistent, mobiel en nauwelijks biologisch afbreekbaar zijn. Van sommige PFAS is al aangetoond dat ze toxisch zijn. De stoffen PFOS en PFOA behoren tot de zogenaamde Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Een aantal andere stoffen uit de PFAS groep, zoals GenX, staan op de lijst van potentiële ZZS (PZZS). Door het wijdverbreide gebruik en door emissies en incidenten worden PFAS inmiddels in Nederland, en breder in Europa, niet alleen bij puntbronnen, maar ook als diffuse verontreiniging in bodem, grondwater en oppervlaktewater aangetroffen. Het overheidsbeleid is er op gericht om deze stoffen zoveel mogelijk uit de leefomgeving te weren.
De aanwezigheid van ZZS dient zowel aan de “voorkant” (preventie) als aan de “achterkant” (beheer) aangepakt te worden. Als voor een verontreinigende, niet -genormeerde stof nog geen toepassingsnormen zijn vastgesteld, wordt vooralsnog van de bepalingsgrens uitgegaan en geldt de zorgplicht . Omdat er nog geen duidelijkheid is over de vragen die op Europees niveau besproken worden over het hergebruik van grond en baggerspecie dat aan het Handelingskader PFAS voldoet, wordt (voorlopig) afgezien van verankering in de regelgeving. Het Handelingskader PFAS, versie december 2023, is thans leidend voor beoordeling van hergebruik van grond en baggerspecie. Tabel. Handelingskader voor hergebruik PFAS-houdende grond en baggerspecie 2023 Categorie Toepassingssituatie Toepassingswaarde (µg/kg ds(2) (3) (4) (5) (7)) Op de landbodem 4.1 Grond en baggerspecie toepassen Bodemkwaliteitsklasse Bodemfunctieklasse Wonen of industrie Wonen of industrie PFOS = 3 PFOA = 7 Overige PFAS = 3 Landbouw/natuur Wonen of industrie PFOS = 1,4 PFOA = 1,9 Overige PFAS = 1,4 Landbouw/natuur, wonen of industrie Landbouw/natuur PFOS = 1,4 PFOA = 1,9 Overige PFAS = 1,4 4.2 Baggerspecie verspreiden als bedoeld in art.
35, onder f Bbk (verspreiden van baggerspecie op aangrenzend perceel of weilanddepot) PFOS = 3 PFOA = 7 Overige PFAS = 3 4.3 Grond en baggerspecie grootschalig toepassen PFOS = 3 PFOA = 7 Overige PFAS = 3 4.4 Grond en baggerspecie toepassen in grondwaterbeschermingsgebieden Gebiedskwaliteit, indien niet bekend 0,1 4.5 vervallen Grond en baggerspecie toepassen onder grondwaterniveau, met inbegrip van grootschalige toepassing Vervalt, zie categorie 4.1, 4.2 en 4.3 In oppervlaktewaterlichaam (9) 4.6 vervallen Grond toepassen Vervalt, zie categorie 4.8.2, 4.9.1 en 4.9.2 4.7 Baggerspecie verspreiden in hetzelfde oppervlaktewaterlichaam of aansluitende (sedimentdelende) (10) stroomafwaarts gelegen oppervlaktewaterlichamen als bedoeld in artikel 35, onder g, Bbk Toepasbaar, wel meten en toetsen op uitschieters (8) 4.8.1 Baggerspecie toepassen in hetzelfde oppervlaktewaterlichaam in ophoging in waterbouwkundige constructies, uitgezonderd de diepe plas, als bedoeld in artikel 35, onder d, Bbk Toepasbaar, wel meten en toetsen op uitschieters (8) 4.8.2 Het in een ander oppervlaktewaterlichaam uitgezonderd een diepe plas(1): • verspreiden van baggerspecie (bij niet- sedimentdelende oppervlaktewaterlichamen) als bedoeld in artikel 35, onder g, Bbk en • het toepassen van baggerspecie en grond in ophogingen in waterbouwkundige constructies als bedoeld in artikel 35, onder d, Bbk.
Rijkswater: PFOS = 3,7 PFOA = 0,8 Overige PFAS = 0,8 Anders: PFOS = 1,1 PFOA = 0,8 Overige PFAS = 0,8 4.9.1 Baggerspecie en grond toepassen in niet-vrijliggende diepe plassen die in open verbinding staan met een rijkswater (1) (6) PFOS = 3,7 PFOA = 0,8 Overige PFAS = 0,8 4.9.2 Baggerspecie en grond toepassen in andere diepe plassen dan bedoeld onder 4.9.1 (5) (6) PFOS = 1,1 PFOA = 0,8 Overige PFAS = 0,8 Voetnoten bij tabel: (1) Onder ‘diepe plas’ wordt verstaan: diepe plas als bedoeld in bijlage I, deel A van het Bal. Onder ‘vrijliggende diepe plas’ wordt verstaan: diepe plas, die niet is gelegen in een oppervlaktewaterlichaam in beheer bij het Rijk en die bovendien boven de spronglaag nauwelijks wordt gevoed door oppervlaktewater van elders (de verblijftijd van het water is voor 90% van het jaar langer dan een maand). Als de diepe plas is gelegen in een groter oppervlaktewaterlichaam wordt de rest van het oppervlaktewaterlichaam beschouwd als oppervlaktewater van elders. Onder ‘niet -vrijliggende diepe plas’ wordt versta an: diepe plas, gelegen in een oppervlaktewaterlichaam in beheer bij het Rijk, of diepe plas die niet aan de definitie van vrijliggende plas voldoet. De definities van vrijliggende en nietvrijliggende diepe plas komen overeen met hetgeen is opgenomen in bijlage B van de Rbk2022.
(2) Op de waarden uit deze tabel hoeft geen bodemtypecorrectie te worden toegepast als het gehalte van organische stof minder dan 10% bedraagt. Als het gehalte organisch stof ligt tussen 10 -30% dient wel een bodemtypecorrectie uitgevoerd te worden. Als het gehalte organisch stof boven de 30% is aangetoond dient het gehalte organisch stof van 30% gebruikt te worden bij de bodemtypecorrectie. (3) Tenzij een lokale toepassingswaarde is vastgesteld (zie paragraaf 5). (4) PFOS en PFOA worden getoetst aan de hand van de sommatie van de concentraties lineair en vertakt. Overige PFAS worden getoetst per stof (dus niet gesommeerd). (5) Deze toepassingswaarde is alleen van toepassing op plassen waarin voor 3 juli 2020 een verondieping heeft plaatsgevonden. Voor andere gevallen geldt dat de waterbeheerder als bevoegd gezag in overleg met gemeente en provincie een uitvoerige afweging moeten maken of deze verondieping gewenst is (bijvoorbeeld vanuit het oogpunt van het bevorderen van de natuurwaarde) en welke voorwaarden hieraan moeten worden gesteld. Hierbij moet op basis van de zorgplicht zelf worden bepaald welke kwaliteit grond en baggerspecie verantwoord kan worden toegepast. (6) Alleen indien in de nabijheid van de diepe plas geen kwetsbaar object is gelegen.
(7) Indien meetgehalten onder de bepalingsgrens liggen, mag de beoordelaar naar analogie van bijlage G, onderdeel I van de Rbk2022, ervan uitgaan dat de kwaliteit van de grond, grondwater, baggerspecie, bodem, bodem of oever van een oppervlaktewaterlichaam voldoet aan de toepassingswaarden. (8) Metingen om uitschieters te identificeren zijn bedoeld om te bepalen of er in partijen mogelijk sprake kan zijn van puntbronvervuilingen. Als vuistregel kan hiervoor de P95-waarde van een bepaalde PFAS worden gehanteerd. Bagger uit rijkswateren: In 2007 is voor een aantal metalen het onderscheid tussen matig verontreinigde locaties en hot spots gemaakt op basis van bagger uit het rivierengebied (Maas en Rijn). Per stof zijn uit deze gegevens P95-waarden afgeleid. Destijds zijn geen PFAS gemeten, maar aangevuld met recente projecten van RWS is hieruit een P95-percentiel af te leiden: PFOS = 8,2 μg/kg d.s., PFOA = 0,8 μg/kg d.s., EtFOSAA = 5,5 μg/kg d.s., MeFOSAA = 1,0 μg/kg d.s.. Op basis hiervan kan voor overige PFAS de laagste van de genoemde waarden, 0,8 μg/kg d.s., worden aangehouden. Bagger uit regionale wateren: In 2019 is in het kader van het herverontreinigingsniveau (HVN) een inventarisatie uitgevoerd van de gehalten PFAS in bagger uit regionale watergangen. Hiervoor zijn PFAS - gehalten verzameld en verwerkt in een database.
Uitsluitend voor de stoffen die voldoende vaak zijn gemeten, zijn uit deze gegevens P95-waarden afgeleid: PFOS = 2,2 μg/kg d.s., PFOA = 0,9 μg/kg d.s., EtFOSAA = 1,8 μg/kg d.s. Voor overige PFAS kan de waarde 0,8 μg/kg d.s., worden aangehouden. Hogere dan voornoemde waarden in respectievelijk bagger uit rijkswateren en regionale wateren kunnen een aanwijzing zijn voor de aanwezigheid van een puntbronvervuiling in de partij. Wat vervolgens de mogelijkheden zijn voor de betreffende partij, hangt onder meer af van de aantallen gemeten uitschieters, de hoogte van de gemeten waarden en de lokale situatie. Dit is aan het bevoegd gezag om te beoordelen. (9) Onder oppervlaktewaterlichaam wordt verstaan: oppervlaktewaterlichaam als bedoeld in bijlage I, deel A, bij de Omgevingswet. (10) Oppervlaktewaterlichamen zijn ‘sedimentdelend’ als sediment vrij uitgewisseld kan worden tussen de oppervlaktewaterlichamen door stroming, wind of getij. Deze toepassingswaarden kunnen binnen de randvoorwaarden die daarvoor in de Regeling bodemkwaliteit zijn gegeven, op lokaal niveau in een aangewezen bodembeheergebied worden gespecificeerd als er lokaal aanleiding is om een andere waarde vast te stellen.
Aangeraden wordt om de dubbele toets die in het kader van het Bal, als milieubelastende activiteit toepassen van grond en baggerspecie, voor genormeerde stoffen bij toepassen op de landbodem moet worden uitgevoerd, in het kader van de invulling van de wettelijke zorglichten ook voor PFAS te hanteren. Deze dubbele toets houdt in dat de strengste van de twee toepassingswaarden voor de bodemkwaliteitsklasse, onderscheidenlijk bodemfunctieklasse, geldt.