Bijlage 2 Rapportage onderzoek samenwerking fusie LeerSaam Markant definitief 22 april 2022

Rapportage

Onderzoek naar samenwerking/ fusie Stichting Markant - Stichting LeerSaam.

Definitief: 22 april 2022 Opdrachtnemer

Relatienummer

VOS/ABB Postbus 162 3440 AD Woerden H. Teegelbeckers/ R. van der Raaij

514002 (Markant) 510644 (LeerSaam)

Project

Opdrachtgever

A05D.483

Stichting Markant Stichting LeerSaam Contactpersonen Dhr. J. van Knijff Dhr. T. van Oorschot 1

Inhoud Inhoud .................................................................................................................................................... 2 1. Inleiding .............................................................................................................................................4 1.1 Projectstructuur en leeswijzer.................................................................................................. 5 2. Onderzoek ......................................................................................................................................... 7 3. Motieven voor samenwerking/ fusie ............................................................................................. 8 3.1 Fusietoets ................................................................................................................................. 10 3.2 Verwachte voor- en nadelen.................................................................................................. 11 4. Kwaliteit en openbaar onderwijs ................................................................................................ 14 4.1 Missie en vise Markant: ..........................................................................................................

15 4.2 Missie en visie LeerSaam ....................................................................................................... 15 4.3 Oordeel Onderwijsinspectie .................................................................................................. 17 4.3.1 Stichting LeerSaam .......................................................................................................... 17 4.3.2 Stichting Markant ............................................................................................................. 19 4.3.3 Samenvattend................................................................................................................... 21 4.4 Vergelijking kwaliteitsaspecten Markant-LeerSaam .......................................................... 21 4.5. Conclusie ................................................................................................................................. 24 4.6 Adviezen werkgroep kwaliteit ............................................................................................... 25 5. Personeel........................................................................................................................................ 26 5.1 Bevindingen werkgroep personeel.......................................................................................

26 5.1.1 HRM: ................................................................................................................................... 27 5.1.2 De Scholingsacademie:.................................................................................................... 28 5.1.3 Mobiliteit:........................................................................................................................... 28 5.1.4 Cultuur ............................................................................................................................... 28 5.1.5 Arbobeleid ......................................................................................................................... 30 5.2 Gevolgen voor personeel bij fusie; van werk naar werk ................................................... 31 5.2 Personeelsopbouw ................................................................................................................. 33 5.2.1 Leeftijdsopbouw LeerSaam ............................................................................................ 33 5.2.2 Leeftijdsopbouw Markant ............................................................................................... 33 5.2.3 Jaartaak en werkverdelingsplan .....................................................................................

34 5.3 Functiegebouw Markant en LeerSaam ................................................................................ 34 5.4 Conclusie .................................................................................................................................. 35 5.5 Adviezen vanuit de werkgroep personeel ........................................................................... 36 6. Financiën ........................................................................................................................................ 37 6.1 Leerlingenaantallen en prognoses ...................................................................................... 38 2

6.1.1 Toetsdrempel bij bestuurlijke fusies ............................................................................. 38 6.2 Prognoses................................................................................................................................. 38 6.3 De gemiddelde schoolgrootte ............................................................................................... 40 6.4 Financiele uitwerking .............................................................................................................. 42 6.4.1 Financiele gegevens LeerSaam ...................................................................................... 42 6.4.2 Financiële gegevens Markant ......................................................................................... 44 6.4.3 Samenwerking? ............................................................................................................... 45 6.4.4 Ondersteuningsbureau...................................................................................................... 46 6.4.5 Gewenste omvang stafbureau ....................................................................................... 46 6.5.5 Overige (financiële) samenwerkingseffecten ............................................................... 47 6.5.6.

Conclusie .......................................................................................................................... 47 6.5.8 Geconsolideerde begroting ............................................................................................ 49 7. Huisvesting ..................................................................................................................................... 50 7.1 Huisvesting LeerSaam ............................................................................................................ 50 7.2 Huisvesting Markant ............................................................................................................... 50 7.3 BreedSaam ............................................................................................................................... 51 8. Bestuur, toezicht en medezeggenschap .................................................................................... 54 8.1. Huidige situatie....................................................................................................................... 54 8.2 Toekomstige situatie............................................................................................................... 54 8.3 Bestuur en toezicht bij fusie ..................................................................................................

55 8.4 Medezeggenschap bij fusie ................................................................................................... 57 8.4.1 Ouderraadpleging ............................................................................................................ 57 8.5 Management............................................................................................................................ 58 9. Samenvatting en conclusies ........................................................................................................ 61 9.1 Samenvatting ........................................................................................................................... 61 9.2 Conclusie en advies ................................................................................................................ 63 10. Besluitvorming ............................................................................................................................ 64 10.1 Actoren ................................................................................................................................... 64 10.2 Planning besluitvorming ...................................................................................................... 65 11.

Bijlagen ......................................................................................................................................... 67

3

1. Inleiding

Stichting Markant Onderwijs is een stichting voor openbaar onderwijs in de

gemeente: Breda, (Bavel, Prinsenbeek, Teteringen en Ulvenhout). De stichting vormt het bestuur van zeven openbare basisscholen (2102 ll. per 1 febr. 2022) en hanteert het raad van toezichtmodel. Vanuit haar missie om het beste basisonderwijs aan te bieden aan de kinderen in Breda wil de Stichting Markant Onderwijs haar leerlingen opleiden. Markant streeft daarbij niet alleen naar de hoogste cognitieve opbrengsten, maar hecht men ook veel waarde aan het welbevinden van het kind en een veilige omgeving waarin het kind zich kan ontwikkelen tot een volwaardige burger in de Nederlandse maatschappij.

Stichting LeerSaam is een stichting voor openbaar onderwijs in de gemeente EttenLeur. De stichting vormt het bevoegd gezag over drie scholen (twee brinnummers 710 lln. per 1 febr. 2022) hanteert het raad van toezicht model. Stichting LeerSaam staat voor uitdagend, toegankelijk basisonderwijs voor iedereen, dat verzorgd wordt door zelfbewuste, inspirerende professionals.

De bestuurders van beide stichtingen hebben vanuit verkennende gesprekken de conclusie getrokken dat een onderzoek naar samenwerking/ fusie gewenst is. Als ‘stip op de horizon’ is gekozen voor de realisatiedatum 1 september 2022. Het is de wens om na instemming op een intentiebesluit het onderzoek naar de gevolgen en de mogelijkheden van samenwerkingsvormen en een bestuurlijke fusie te starten. Dit onderzoek dient vóór de Meivakantie 2022 afgerond te zijn, zodat de besluitvormingsfase gestart kan worden. Naast eventuele goedkeuring op de statutenwijziging en benoeming van leden raad van toezicht door de gemeenteraden, hebben de colleges van B&W van de diverse gemeenten adviesrecht op de fusie-effectrapportage en heeft DUO een rol bij een fusie in verband met de wet op de fusietoets en de uiteindelijke daadwerkelijke uitvoering van het besluit na de door de notaris te verrichten bestuursoverdracht. Op basis van een getekende intentieverklaring is gedurende de maanden januari tot en met april onderzoek gedaan naar de voor- en nadelen en de gevolgen van de diverse samenwerkingsvormen en fusie. Deze rapportage vormt de basis voor het overleg met de beide RvT’s en GMR’s en de te nemen besluiten. Bijlage 1: Ondertekende intentieverklaring d.d. 2 december 2021

4

1.1 Projectstructuur en leeswijzer Na ondertekening van de intentieverklaring is de projectorganisatie ingericht. Het organogram hieronder laat hiervan de structuur zien.

Figuur 1: projectstructuur

De stuurgroep die sturing gaf aan het hele proces en de planning heeft bewaakt, heeft in haar eerste vergadering de werkgroepopdrachten gekaderd en het tijdpad vastgesteld. Afgesproken is dit als dynamische documenten te beschouwen die meebewegen met het proces. Uiteindelijk is afgesproken dat het onderzoeksrapport op 12 april aangeleverd dient te worden. De werkgroepen zijn op aanvraag van beide bestuurders bemenst door ouders, teamleden en directies. Gekozen is voor compacte werkgroepen van zes mensen waarin steeds de afvaardiging vanuit LeerSaam en Markant gelijk is gehouden vanuit het gelijkwaardigheidsprincipe. Bijlage 2: Opdrachtformulering stuurgroepen en werkgroepen Bijlage 3: Stappenplan onderzoek samenwerking/fusie Tijdens het proces zijn maandelijks Nieuwsbrieven gepubliceerd om alle betrokkenen op de hoogte te brengen van de ontwikkelingen. Daarnaast zijn bijpraatsessies georganiseerd voor afvaardigingen vanuit de GMR’s en de RvT’s en is een ontmoetingssessie georganiseerd voor de gezamenlijke directies. Op schoolniveau zijn de teams inhoudelijk geïnformeerd door beide bestuurders en er hebben kennismakingsgesprekken plaatsgevonden met de GMR’s. Gedurende het proces zijn vele vigerende documenten bestudeerd die als basis kunnen dienen voor een toekomstige samenwerking/fusie.

5

Deze rapportage geeft op hoofdlijnen inzicht in de volgende zaken:  mogelijke motieven voor samenwerking/ fusie; naast mogelijke voor- en nadelen; 

de missie en visie van beide stichtingen in relatie tot strategisch beleid;



leerlingenaantallen en prognoses;



de gemiddelde schoolgrootte (i.v.m. instandhouding van scholen);



te behalen voordelen op het gebied van onderwijs en kwaliteit;



financiën en huisvesting;



personele zaken;



gewenste omvang, taak- en rolverdeling van/binnen het stafbureau;



gewenste bestuur- en toezichtkolom (bij fusie);



inrichting medezeggenschap (bij fusie);



te nemen stappen t.a.v. de besluitvorming. Naast dit alles wordt op hoofdlijnen aangegeven wat de gevolgen voor ouders en personeel zijn bij een eventuele fusie. Na bespreking van deze uitkomsten nemen de bestuurders een voorgenomen besluit. De gemeenschappelijke medezeggenschapsraden hebben adviesrecht ten aanzien van het aangaan van een duurzame samenwerking met een andere instelling, dan wel vaststelling of wijziging van het beleid ter zake volgens artikel 11.1 d. van de Wet Medezeggenschap Scholen (WMS) en instemmingsrecht op de fusie-effectrapportage op basis van artikel 10.1 h. van de WMS.

Allen die hebben bijgedragen aan het tot stand komen van deze rapportage, willen wij danken voor hun inzet en betrokkenheid.

‘Als er sprake is van een verbinding, in welke vorm van samenwerking dan ook, gebeuren er dingen die anders nooit zouden gebeuren.’

6

2. Onderzoek Doel van deze rapportage is het in kaart brengen van de gevolgen en meerwaarde van samenwerking of fusie tussen Markant en LeerSaam voor de kwaliteit van het (openbaar) onderwijs aan haar leerlingen, de ouders en het personeel. Uiterlijk 1 mei 2022 dient de besluitvorming hieromtrent te starten. Tijdens het onderzoek naar samenwerking/fusie is binnen de diverse werkgroepen op de domeinen onderwijs kwaliteit, personeel en financiën gespiegeld op de diverse vormen van samenwerking en fusie. Bij de eindconclusies wordt aangegeven welke vorm het meeste voordelen biedt en de voorkeur heeft. De volgende vormen van samenwerking zijn hierbij bekeken:  Samenwerkingsovereenkomst ex artikel 157 lid 3 WPO  Samenwerkingsovereenkomst  Personele unie  Federatie  Holding  Samenvoeging tot één bestuur Bijlage 4: Notitie Formalisatie samenwerking - juridische mogelijkheden versie 19-1-2022

7

3. Motieven voor samenwerking/ fusie De organisatie en het bestuur van het onderwijs zijn voortdurend in beweging. Hieraan ligt in het algemeen een groot aantal, zeer diverse, externe en interne factoren ten grondslag. Deze variëren van wisselende politieke voorkeuren tot en met krimpende of juist sterk groeiende leerlingenaantallen, de coronacrisis en het NPO (externe factoren) en van de mogelijkheden voor efficiënter organiseren tot en met behoefte aan ruimte voor de professional (interne factoren). De waardering voor dit soort bewegingen kan bovendien door de tijd heen sterk variëren. In de ene periode wordt schaalvergroting gewaardeerd, bijvoorbeeld op de grond van de veronderstelling dat daarmee het beleidsvoerende vermogen van scholen en instellingen groter wordt of leerlingen makkelijker kunnen doorstromen van de ene naar de andere opleiding. In een volgende periode wordt schaalvergroting juist geassocieerd met bureaucratie, vervreemding, gebrek aan geborgenheid. Deze waardering - en de wisselingen erin – zijn niet zelden gebaseerd op een mix van feiten en beelden, die telkens worden gevoed door incidenten, aandacht in de media, verschillen in interpretatie van kengetallen, onderzoeksresultaten, enzovoort.

1 Soms heeft het woord schaalvergroting een negatieve lading, omdat het in het veld associaties oproept met grote organisaties waarin bestuurders op afstand van de organisatie staan, geneigd zijn om grote salarissen op te strijken (beeldvorming) en de onderwijsorganisatie opscheept met grote financiële risico’s en alle gevolgen van dien als het op dit vlak mis gaat. In het algemeen wordt hierbij gedacht aan organisaties waar gemiddeld zo’n 20.000 leerlingen en meer het onderwijs volgen. Hierbij gaat het ook vooral om het MBO en HBO. De roep om de ‘menselijke maat’ en ‘misstanden’ in deze onderwijssectoren hebben geresulteerd in de instelling van de Commissie Fusietoets Onderwijs en de Wet fusietoets die per januari 2011 van kracht is geworden. De stichtingen Markant en LeerSaam kennen samen met ongeveer 2720 leerlingen (teldatum 1 oktober 2021), in vergelijking met bovenstaande voorbeelden een beduidend kleinere schaal.

1 Onderwijsraad; de waarde van de bestuurlijke schaal, november 2010, pagina 10.

8

De karakteristieken van beide organisaties geeft de context en omvang weer. MARKANT

LEERSAAM

Gemeente

Breda, Bavel, Prinsenbeek, Teteringen en Ulvenhout.

Etten-Leur

Aantal scholen

7 openbare scholen + Personele Unie (bestuur en toezicht) Stg. Vrije School Breda

3 openbare scholen (2 brinnummers): Springplank, Toverlaars/De Leest

Aantal leerlingen

2042 (1 okt. 2021) 2102 (1 februari 2022)

668 (1 okt. 2021) 710 (1 februari 2022)

Personeelsleden (2020)

155 fte

50 fte

Bestuur en toezicht Stafbureau

CvB 1 fte/ RvT 5 personen Ongeveer 4 fte en Administratiekantoor + externe inhuur op HRM en financiën

Directeur-bestuurder 0,7 fte RvT 5 personen Managementassistent voor 28 u+ Administratiekantoor

Inkomsten Rijk

13,8 miljoen

4 miljoen

Figuur 2: Contextgegevens Markant en LeerSaam

Langzamerhand wordt duidelijk dat samenwerking of schaalvergroting in het onderwijs veel voordelen kent, maar ook eventuele nadelen, die nader onderzocht dienen te worden. Beide besturen hebben bij intentie uitgesproken dat het gewenst is via samenwerking of fusie te willen werken aan: 

het bieden van gevarieerd onderwijs van goede kwaliteit aan alle kinderen van 4-12 jaar in Breda, Bavel, Prinsenbeek, Teteringen, Ulvenhout en Etten-Leur;



versterking vanuit de kracht van beide organisaties;



de positie van het openbaar onderwijs in genoemde gemeenten verder te versterken;



middels schaalvoordelen de beschikbare onderwijsmiddelen nog optimaler te benutten;



de aansturing van beide organisaties verder te professionaliseren.

De besturen zijn tevens van mening dat: 

krachtenbundeling nodig is om antwoord te kunnen geven op allerlei maatschappelijke vraagstukken;



zij van elkaar kunnen leren en de kwaliteit en continuïteit beter kunnen waarborgen vanuit gezamenlijke kracht; 9



hierdoor elkaars expertise beter gedeeld en benut kan worden;



een versterking van positie te realiseren is o.a. richting de gemeenten;



hiermee de positie van het openbaar onderwijs versterkt kan worden;



het lerarentekort samen beter aangepakt kan worden;



er meer bestuurskracht te realiseren is en meer service tegen mogelijk lagere kosten;



in krimpsituaties door een gezamenlijke gemiddelde schoolgrootte kleine scholen langer in stand kunnen blijven.

Het belangrijkste motief voor samenwerking/fusie is vooral kwaliteitsverbetering en waarborging daarvan, naast het behalen van schaalvoordelen. Van schaalvoordeel is sprake wanneer een organisatie door schaalvergroting de kosten per leerling kan verlagen door een betere benutting van de productiemiddelen (bijvoorbeeld door de vaste kosten over meer leerlingen te verdelen).

3.1 Fusietoets Voor alle fusies is voorafgaande goedkeuring door de minister verplicht, behalve voor de categorieën die vallen onder de ‘toetsdrempel’. Bij fusies in het primair onderwijs is in de volgende gevallen geen toestemming van de

minister nodig en hoeft u ook geen fusieaanvraag in te dienen: 

een fusie tussen scholen, waarbij het totaal aantal betrokken leerlingen minder is dan 500;



een fusie tussen besturen, waar minder dan tien scholen bij betrokken zijn en waarbij geen sprake is van een samenwerkingsbestuur of een intersectorale fusie.

Stichting Markant en stichting LeerSaam houden samen op dit moment negen brinnummers in stand. Een eventuele fusie is daarom niet toetsplichtig.

10

3.2 Verwachte voor- en nadelen In de onderstaande tabel wordt aangegeven hoe de bestuurders denken dat de genoemde voor- en nadelen zich verhouden tot de huidige situatie binnen de beide stichtingen. In de kleuren groen (voordeel), oranje (neutraal) en rood (nadeel) is voor Markant en LeerSaam aangegeven hoe de stuurgroep dit inschat. Verwachte voordelen

Markant

LeerSaam Opmerkingen

1. Efficiëntie en financieel voordeel stafbureau

Voordeel

Voordeel

Kosten zullen afnemen doordat sprake zal zijn van een bestuurder en schaalvoordelen contractvorming administratiekantoor, echter de vrijkomende middelen kunnen voor kwaliteitsverbetering worden aangewend. Uiteindelijk kan meer ondersteuning worden aangeboden. Kosten voor allerlei ingekochte diensten worden lager.

2. Versterking kwaliteit (openbaar) onderwijs

Voordeel

Voordeel

Bij een fusie kan de organisatie meer als eenheid opereren en elkaar versterken.

3. Jaarrekening en Jaarverslag en strategisch beleid.

Voordeel

Voordeel

Nu is sprake van twee verantwoordingsplichten vanuit de twee stichtingen. Vooral bij fusie is hierop veel tijdwinst te boeken. De personele unie met de Stichting Vrije Scholen Breda blijft daarnaast in stand.

4. Omvang in relatie tot invloed en slagvaardigheid in beleid t.o.v. gemeenten en het samenwerkingsverband

Voordeel

Voordeel

Ook hier is bij samengaan veel tijdwinst te boeken.

11

5. Werkgeverschap en mobiliteit

Voordeel

Voordeel

-Het werkgebied wordt voor zowel de medewerkers van Markant als van LeerSaam groter. Dit biedt mogelijkheden voor meer carrière perspectief en mobiliteit als deze gewenst of nodig is. -Vooral bij fusie ontstaat een grotere aantrekkelijkere werkgever.

6. Scholing en expertise

Voordeel

Voordeel

De scholingsacademie van Markant kan benut en verbreed worden. Daarnaast komen de talenten van LeerSaam beschikbaar. Ook aangaande onderlinge kennisdeling en inzet van expertise kan men elkaar versterken.

7. Kwaliteit van onderwijs

Voordeel

Voordeel

Verwacht wordt dat beide organisaties veel van elkaar kunnen leren en elkaars kwaliteiten beter kunnen benutten en inzetten. Door samen op te trekken binnen een strategisch beleidsplan kan betere synergie ontstaan, echter achteraf kun je pas bepalen of de kwaliteit echt is toegenomen.

Mogelijke nadelen

Markant

LeerSaam Opmerkingen

1. Doelmatigheidsverlies bij doorgeschoten schaalvergroting.

Niet relevant

Niet relevant

12

Is niet van toepassing. Er ontstaat bij fusie een stichting met 9 scholen (in 2023 zijn dit er 10), 320 personeelsleden en 2700 leerlingen. Dat is nog zeer overzichtelijk.

2. Beperking bestuurlijke Niet relevant keuzevrijheid voor ouders.

Niet relevant

-Overwegend kiezen ouders voor een school en niet voor een bestuur. Dus is dit feitelijk ook minder relevant.

3. Risico anonimiteit en verminderde zichtbaarheid van de bestuurder

Klein nadeel

Dit is een aandachtspunt. Hierin dient geïnvesteerd te worden.

Is beperkt sprake van.

De complexiteit neemt bij fusie iets toe, omdat de stichting dan te maken heeft met twee gemeenten inzake de verantwoordingsplicht en afstemming over bijvoorbeeld huisvestingszaken en de benoeming van de leden van de raad van toezicht.

Verandert nauwelijks

4. Toenemende complexiteit Is beperkt van afstemming en managen sprake van. processen door de bestuurder.

13

4. Kwaliteit en openbaar onderwijs Bij het woord onderwijskwaliteit gaat het niet alleen om het effectief aanleren van kennis en vaardigheden, maar ook om het vormen van kinderen tot zelfstandige, zelfverantwoordelijke personen (wereldburgers). En dat is niet in cijfers uit te drukken. Het is belangrijk dat de school de onderwijskwaliteit goed bewaakt en probeert te verbeteren. Uiteindelijk gaat het erom dat onderwijsorganisaties de hoogst haalbare kwaliteit realiseren voor alle kinderen. Samenwerking/fusie tussen LeerSaam en Markant dient dus ook primair gericht te zijn op verdere verbetering van de kwaliteit van onderwijs. Onze leerlingen hebben recht op het beste onderwijs. In dit hoofdstuk leest u de bevindingen en het advies van de werkgroep kwaliteit. De werkgroep bestaande uit een afvaardiging vanuit Markant en LeerSaam heeft gewerkt vanuit onderstaande opdracht formulering: Kwaliteit van onderwijs: Deze werkgroep zal een (deel) antwoord dienen te geven op de vraag wat de invloed van een mogelijke fusie is op de kwaliteit van onderwijs bij beide stichtingen. Kunnen we samen een meerwaarde creëren op onze kwaliteit bij alle scholen? Wat kunnen we van elkaar leren en waar gaan we van elkaar leren? De inrichting en organisatie van de kwaliteitszorg op de scholen, monitoring vanuit het bestuur, opzet van audits, etc. vormen allemaal onderdeel van het onderzoek.

Waarbij het nu niet gaat om het oordeel, maar wat we van elkaar kunnen leren. Op hoofdlijnen wordt gekeken naar eindtoetsgegevens (CITO en IEP of andere) en het meest recente kwaliteitsoordeel van de Inspectie. De werkgroep vergelijkt ook welke systemen van kwaliteitszorg gebruikt worden en formuleert een visie t.b.v. de toekomstige organisatie. M.a.w. welke keuzes zouden gemaakt moeten worden, wat kan beter. Verder vergelijkt de werkgroep hoe beide stichtingen omgaan met de opdracht van het openbaar onderwijs vanuit artikel 46 WPO (Karakter Openbaar Onderwijs) en artikel 50 (aanbod Godsdienst en humanistisch vormingsonderwijs) en de Burgerschapswet zoals vertaald in artikel 17 van de WPO. De mate van aanbod actief pluriform openbaar onderwijs wordt beschreven. (hiertoe vindt documentenonderzoek plaats op hoofdlijnen: schoolgidsen en websites). Daarnaast wordt gekeken naar de mate waarin het aanbod voor passend onderwijs gerealiseerd en georganiseerd wordt. Uit dit alles volgt een advies voor de toekomstige organisatie. Missie en visie: De missie en visie van beide stichtingen worden vergeleken. Tevens worden de strategische beleidsplannen naast elkaar gelegd en volgt een advies om te komen tot samenhang. Een overzicht van aanwezige onderwijsconcepten wordt opgesteld. 14

4.1 Missie en vise Markant: (Bron: strategisch beleidsplan Markant 2020-2024) Vanuit de gezamenlijke missie om het beste basisonderwijs aan te bieden aan de kinderen in Breda, wil de organisatie vooral kritisch naar zichzelf kijken waar verbetering mogelijk is. Het beste onderwijs is onderwijs van goede kwaliteit. Markant streeft niet alleen naar de hoogste cognitieve opbrengsten, want men hecht ook veel waarde aan het welbevinden van het kind. Markant wil een veilige omgeving creëren, waarin het kind zich kan ontwikkelen tot een volwaardige burger in de Nederlandse maatschappij. Daarnaast is er aandacht voor kunst en cultuur én bewegen. Markant bereidt de leerlingen niet alleen voor op de arbeidsmarkt van morgen, maar ook op het leven in de wereld van morgen met aandacht voor de omgeving en gemeenschapszin. Markant werkt vanuit de volgende visie: Plezier, veiligheid, en vertrouwen zijn nodig om tot leren en ontwikkelen te komen. In saamhorigheid werken, leren en leven ter voorbereiding op de toekomst van morgen. Dat geldt niet alleen voor de kinderen, dat geldt voor iedereen binnen Stichting Markant. We doen het samen, waarbij samen staat voor ‘in betrokkenheid samen zijn, samen werken, samen leren en samen leven, waarbij het kind centraal staat’.

Betrokkenheid heeft een directe relatie met je verantwoordelijk voelen voor je eigen leer- en ontwikkelproces en je daarop laten aanspreken. Medewerkers zijn trots om te werken op een van onze scholen. Stichting Markant Onderwijs is ook trots op zijn medewerkers, die zich telkens verder ontwikkelen tot de best mogelijke onderwijsprofessionals.

4.2 Missie en visie LeerSaam (Bron: Strategisch Beleidsplan LeerSaam 2020-2024) Stichting LeerSaam staat voor uitdagend, toegankelijk basisonderwijs voor iedereen, dat verzorgd wordt door zelfbewuste, inspirerende professionals. Stichting LeerSaam wil haar leerlingen met vernieuwend, kwalitatief goed openbaar onderwijs een veilige en stimulerende leeromgeving bieden, die een goede basis vormt voor verdere ontwikkeling. Van uit een betrouwbare en solide organisatie wil men oog hebben voor de talenten van ieder kind. De volgende visie-elementen zijn van belang2:  

 

Leerkrachten hebben zicht op ontwikkelingsfasen van kinderen en de doorgaande leerlijnen binnen de school. Ons beleid is er op gericht om alle leerlingen een passend onderwijsarrangement te kunnen bieden, voor zover dit niet belemmerend werkt voor de ontwikkeling van de leerling zelf of voor andere leerlingen. Onze scholen zijn herkenbaar aan onderscheidend eigentijds onderwijs waarin zelfverantwoordelijk leren centraal staat. Op school overstijgend niveau is er sprake van continu ‘leren van elkaar’ door het delen van kennis en ervaring. 2

Bron website LeerSaam d.d. 28 maart 2022

15

 

Alle leerlingen op onze scholen maken actief gebruik van moderne (technische) leer- en hulpmiddelen. Dit is opgenomen in de leeromgeving. Onze scholen zijn in staat om belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen een plaats te geven binnen het aanbod. Een vergelijking op hoofdlijnen geeft het volgende beeld:

Slogan

Waarden

Markant

LeerSaam

Markant gewoon goed onderwijs “Samen werken, samen leven, samen leren”

Oog voor talent

     

Plezier Veiligheid Vertrouwen Saamhorigheid Trots Betrokkenheid

    

Veiligheid Verantwoordelijkheid Vertrouwen Respect Burgerschap

De openbare scholen van Markant staan voor algemene toegankelijkheid en ontmoeting. In scholen leren kinderen van elkaar door het actief verkennen van hun culturele, levensbeschouwelijke en economische achtergronden.

De openbare scholen van LeerSaam gaan uit van ontmoetingsonderwijs, diversiteit en gelijkwaardigheid en wederzijds respect. Ouders zijn voor ons gelijkwaardige gesprekspartners. Het gaat daarbij om wederzijds respect en ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid.

Beleidsthema’s: 1. Onderwijs en kwaliteit: -Monitoring via Succes!Spiegel -Onderzoekend en ontwerpend leren - Alle scholen gaan zich ontwikkelen als Kindcentrum 2. HRM-HRD en ontwikkeling medewerkers: -Leren voor de toekomst -Goed werkgeverschap -Beleid: het gaat hierbij o.a. om ziekteverzuimbeleid, begeleiding en coaching (in het bijzonder van startende leerkrachten, ib’ers en directeuren), gesprekkencyclus met o.a. functionerings- en beoordelingsgesprekken.

1. Kwalitatief hoogwaardig onderwijs 2. Onze scholen hebben een duidelijk profiel. 3. Onze scholen hebben zicht op hun imago en de balans tussen profiel en imago. 4. Klanttevredenheid staat bij ons hoog in het vaandel. 5. Onze scholen hebben een duidelijke plaats in de wijk. 6. We geven vanuit de ontmoetingsgedachte en onze maatschappelijke functie vorm aan het brede school concept.

Identiteit:

16

3. Profilering en marketing: Inzet op verbetering van de communicatiemiddelen 4. Passend onderwijs: - Iedere school heeft een ambitieus ondersteuningsprofiel - Iedere school heeft een aanbod in de groep m.b.t. compacten en verrijken -Iedere school heeft een coördinator Hoogbegaafde leerlingen 5. Financiën en beheer: -Zoveel mogelijk het geld naar het primaire proces

LeerSaam doet drie richtinggevende uitspraken: 1. Strategische samenwerking: Actief wordt gezocht naar strategische samenwerking met andere partners op het gebied van onderwijs en opvoeding. 2. Openbare identiteit: Stichting LeerSaam wil zijn openbare identiteit meer gaan gebruiken als zijn kracht. 3. Kwaliteit van onderwijs optimaliseren: Stichting LeerSaam wil zich onderscheiden in het onderwijsaanbod.

De speerpunten en ambities rond kwaliteit onderwijs, profilering en positionering komen deels overeen. Bovendien geven beide stichtingen aan voor openbaar onderwijs te staan. Ook de waarden van beide stichtingen zijn goed aan elkaar te verbinden.

4.3 Oordeel Onderwijsinspectie Hoewel de laatste inspectiebezoeken dateren van 2019 (LeerSaam) en 2017 (Markant) achten wij het relevant hiervan op hoofdlijnen kennis te nemen. 4.3.1 Stichting LeerSaam Stichting LeerSaam is in 2019 voor de laatste keer door de OnderwijsInspectie bezocht in het kader van een vierjaarlijks onderzoek. Toen is ook verificatieonderzoek gedaan op De Toverlaars en De Leest. Daarbij is door het schoolbestuur onderzoek naar Goed aangevraagd. De bevindingen van de inspectie zijn hieronder weergegeven.

17

Samenvattend oordeelt de Inspectie als volgt: ‘We beantwoorden deze vragen positief. Het bestuur heeft voldoende zicht op de onderwijskwaliteit van zijn scholen en stuurt op verbetering. Daarbij heeft het bestuur zicht op de aspecten binnen de kwaliteitszorg die om verdere ontwikkeling vragen. Bovendien zien we een voldoende professionele kwaliteitscultuur, en ambities om deze door te ontwikkelen. Er zijn heldere afspraken over taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden en betrokkenen zetten zich gezamenlijk, en ieder vanuit de eigen rol, in voor goed onderwijs voor alle kinderen binnen de stichting. Kenmerkend zijn de inzet en gezamenlijkheid waarmee betrokkenen werken aan duurzame kwaliteitsverbetering binnen de organisatie. Het bestuur communiceert bovendien voldoende over de eigen prestaties en ontwikkelingen en die van zijn scholen. Wij zien op dit moment geen financiële risico’s die het voortbestaan van het bestuur binnen nu en twee jaar in gevaar kunnen brengen. Ook het financieel beheer is in orde. Hiermee voldoet het bestuur aan de eisen van het kwaliteitsgebied financieel beheer.’ Voor de Toverlaars zijn de volgende scores van toepassing:

In haar conclusie zegt de Inspectie: ‘De school kenmerkt zich door een ondersteunend en uitdagend pedagogisch klimaat. De uitvoering van de Kanjermethode is geborgd. Het didactisch handelen is op orde. Kansen liggen er op het verder verfijnen van de afstemming van de instructie op de onderwijsbehoeften van leerlingen.’

18

De Leest is onderzocht op het onderwijsproces.

In haar conclusie zegt de Inspectie: ‘Wij waarderen de kwaliteit op Openbare Basisschool De Leest als goed. De Leest is een school waar een betrokken en onderzoekend team werkt dat passende ondersteuning wil bieden aan alle kinderen en daar in de praktijk succesvol in is. Er is veel aandacht voor kinderen die extra ondersteuning en begeleiding nodig hebben, of juist extra uitdaging. Binnen de kwaliteitsgebieden Onderwijsproces en Schoolklimaat zijn verschillende standaarden met Goed gewaardeerd.’ 4.3.2 Stichting Markant Stichting Markant is in 2017 (rapport febr. 2018) voor het laatst bezocht door de Inspectie. Nadien zijn op basis van de rapportage verbeteringen ingezet ten aanzien van de kwaliteitscultuur (delen van deskundigheid) en informatievoorziening naar ouders over de kwaliteit van de scholen. Het verificatieonderzoek heeft plaatsgevonden op basisschool De Tweesprong en basisschool De Wildert. 19

Hieronder op hoofdlijnen de bevindingen.

Samenvattend geeft de Inspectie het volgende aan: ‘Op de eerste plaats heeft het bestuur aan de hand van eigen doelen goed zicht op de kwaliteit van de scholen en laat het zien dat het indirect en zo nodig direct stuurt op kwaliteitsverbetering. Op de tweede plaats is de kwaliteitscultuur binnen Markant voldoende ontwikkeld. De Code Goed Bestuur wordt nageleefd en ieder werkt vanuit zijn of haar eigen rol aan voortdurende verbetering van het onderwijs. Op de derde plaats legt het bestuur zowel intern als extern toegankelijk en betrouwbaar verantwoording af over de strategische doelen, de resultaten en de ontwikkeling van de scholen. Het bestuur voert daarover actief de dialoog, zowel met de GMR, de RvT als met de directeuren. Tot slot is ook de financiële positie van het bestuur in orde. We zien op de korte of middellange termijn geen risico's voor de financiële continuïteit bij Markant.’

De bevindingen over de Tweesprong zijn als volgt:

Samenvattend zegt de Inspectie o.a.: ‘We vinden dat de leraren goed zicht hebben op de ontwikkeling van hun leerlingen (OP2) met behulp van observaties, methodeonafhankelijke- en methodegebonden toetsen. Elke leerling is goed in beeld. De leraren gebruiken deze informatie vervolgens om in hun onderwijs nauw aan te sluiten bij de ontwikkeling van de leerlingen. Het team van De Tweesprong hecht veel waarde aan de cognitieve ontwikkeling van leerlingen. Hoge resultaten, op zowel de tussentijdse toetsen als de eindtoets, vormen een wezenlijk onderdeel van de ambitie van de school. De school slaagt er al jaren in om deze ambitie te realiseren. Dit lukt onder andere doordat de leraren de ontwikkeling van de leerlingen nauwgezet volgen, en vlot en flexibel effectieve aanpassingen maken in het 20

lesprogramma. Niet alleen door periodieke toetsen, maar ook door goede observaties tijdens de lessen.’ Voor wat De Wildert betreft gelden de volgende scores:

Over de kwaliteitscultuur schrijft de Inspectie: ‘In de afgelopen periode is er geïnvesteerd in het inhoudelijke, onderlinge overleg, binnen het team. Dit is een mooie basis voor verdere ontwikkeling naar een meer professionele kwaliteitscultuur. Dit is ook nodig, want de ambitie is om van een familiaire cultuur te ontwikkelen naar een professionele cultuur, waarin ieder elkaar 'scherp' houdt, vanuit de inhoud. Het concretiseren van de visie zal hierbij een belangrijk uitgangspunt zijn en handvatten kunnen geven voor dit inhoudelijke, kritische gesprek.’ 4.3.3 Samenvattend Gesteld kan worden dat de kwaliteit van beide stichtingen op basis van de liggende Inspectierapporten over het algemeen gezien op orde is. LeerSaam kent zelfs goed beoordeelde scholen. Op bestuursniveau zijn de scores voldoende en op kwaliteitszorg scoort Markant op bestuursniveau zelfs goed. Inmiddels hebben de beide stichtingen zich ook weer verder ontwikkeld.

4.4 Vergelijking kwaliteitsaspecten Markant-LeerSaam In de matrix hieronder zijn door de werkgroep de uitwerkingen per bestuur samengebracht om te komen tot speerpunten die vanuit gezamenlijk beleid (middels samenwerking/fusie) versterkt zouden kunnen worden. De matrix is dus toekomst gericht. Onderdeel A. Missie en visie

Wat boeit en bindt? Zowel LeerSaam als Markant stellen het kind en zijn talenten centraal vanuit de missie en visie. Er is verbinding tussen het HB onderwijs en de talentbegeleiding binnen LeerSaam. Deze is wel vooral cognitief gericht. Naast fulltime HB-klassen en parttime plusklassen ziet Markant ook graag een TOP-Klas voor de 21

Speerpunten en advies LeerSaam en Markant kunnen elkaar versterken in de ontwikkeling van zowel cognitieve talenten als meer creatieve en sportieve talenten. Dit zou een mooie toevoeging zijn voor de toekomstige scholingsacademie. Gezamenlijk richtpunt is daarnaast het werken in de cloud

B Strategische doelen: 1. Samenwerking

2. Openbare identiteit en burgerschap

ontwikkeling van andere dan cognitieve talenten. In de kindgesprekken van LeerSaam en Markant zijn talenten gespreksonderwerp.

en aandacht voor het leren leren (waaronder de executieve functies).

Etten-Leur werkt samen met de gemeente op het gebied van VVE voor alle scholen en de verschillende kinderopvangorganisaties. Signalering en communicatie worden als verbeterpunten genoemd. Ook binnen Markant heeft men met verschillende opvangorganisaties te maken. LeerSaam werkt samen met Avans als aspirant Leerschool (opleiden in de school). Markant wil met minimaal 3 scholen starten.

In samenwerking met de gemeenten en de diverse opvangorganisaties en het bedrijfsleven zouden stevige allianties gesloten kunnen worden om tot volwaardige Kindcentra te komen die vooral op inhoud samenwerken. Het van elkaar leren en versterken staat hierbij centraal.

Markant en LeerSaam zijn het erover eens dat burgerschapsonderwijs vanuit de kernwaarden van het openbaar onderwijs (vrijheid, gelijkwaardigheid en ontmoeting) versterkt dient te worden, echter niet vanuit één methode. Dit vraagt om scholing die in de scholingsacademie een plek moet krijgen. Het profiel van de openbare scholen kan hiermee verrijkt worden en werkt profilerend.

(Wereld)burgerschap wordt als nadrukkelijk punt genoemd waarin samen opgetrokken kan worden. Niet methode gestuurd, maar vanuit de kernwaarden en doorweven in het gehele beleid en curriculum van de scholen. Positioneren vanuit eigen kracht. Een aanbod voor nieuwe vormen van (G)HVO kan overwogen worden. LeerSaam kent al de Riskfactory (een specifiek aanbod gericht op veiligheid, gezondheid en duurzaamheid).

Diverse scholen hebben leerlingenraden (democratisch burgerschap).

De scholing dient nadrukkelijk in de academie opgenomen te worden. 3. Kwaliteit van onderwijs

Het streven naar eigenaarschap bij leerlingen en leerkrachten wordt nadrukkelijk herkend bij zowel LeerSaam als Markant. Onderwijs 22

De kwaliteit van onderwijs wordt door de inspectie positief beoordeeld. LeerSaam en

gericht op het kind door het kind ‘echt te zien’ en daarbij doelgericht werken vanuit data rond toetsen, metingen en groepsbezoeken, observaties en kindgesprekken. Digitale systemen en vaardigheden van leerkrachten zijn hierbij ondersteunend, maar dienen verder ontwikkeld te worden. De IB-ers spelen hierbij een cruciale rol.

Markant kunnen elkaar versterken bij de kwaliteitscultuur en door meer gebruik te maken van elkaars deskundigheid en inzichten. Dit vraagt om intervisie en leergemeenschappen. Digitale vaardigheden zijn een gezamenlijk verbeterpunt. Vanuit de diverse referentieniveaus moet de lat hoog gelegd worden en dienen de eigen ambities van de school duidelijk verwoord te worden.

4. Kwaliteitszorg

Er zijn verschillende systemen in gebruik t.b.v. de kwaliteitszorg. WMK bij LeerSaam en Succes!Spiegel bij Markant. Deze lijken op elkaar, echter WMK is meer uitgewerkt. Daarnaast gebruikt men FOCUSPO en ParnasSys. Verder zijn er allerlei instrumenten in gebruik (toetskalenders, Kanjervragenlijsten, etc. etc.) en kennen beide stichtingen een interne audit. Verder hebben diverse scholen al een aanbod voor de sociaal-emotionele ontwikkeling (denk aan Kanjer aanpak, waaronder ZIEN, PBS, Kiva, Vreedzame school, The Leader In Me)

5. Passend onderwijs/ inclusiever onderwijs

LeerSaam kent een talentbegeleider (vooral op cognitie). Bij zowel Markant als LeerSaam is er een breed aanbod op allerlei gebieden voor kinderen met extra ondersteuningsbehoeften (ook HB en verstandelijk beperkte leerlingen (Parelklas) en taalachterstanden).

23

De werkgroep is van mening dat kwaliteitssystemen per school mogen verschillen, echter er is nog winst te behalen door te werken vanuit de referentiekaders. Daarnaast is het onderzoekswaardig om te kijken welk programma, FocusPO of ParnasSyS het beste inzicht geeft. Het uitwisselen van programma’s en onderzoeken hiervan is belangrijk, maar kost ook tijd. Vergroting van het interne IBnetwerk wordt als kans gezien bij samenwerking/fusie. Door samenwerking/fusie kan passend onderwijs soms beter geboden worden, maar dan wel soms buiten de eigen woonplaats Etten-Leur of Breda. Markant en LeerSaam zitten in hetzelfde samenwerkingsverband.

6. LeerSaam kent reguliere openbare Onderwijsconcepten basisscholen met brede kennis op het gebied van thematisch onderwijs, kanjer, PBS, talentbegeleiding, Tael. Markant kent Montessori, Jenaplan Naast regulier.

Via kennisdeling (lerend netwerk) kunnen Markant en LeerSaam elkaar versterken. Ook hier geldt dat kennismaking met elkaar concepten versterkend kunnen werken.

In de bijlagen vindt u een volledig uitgewerkte vergelijking. Bijlage 5: Uitwerking domein kwaliteit

4.5. Conclusie De werkgroep ziet na analyse drie belangrijke speerpunten voor samenwerking/fusie die echt meerwaarde kunnen genereren voor de scholen: 1. (Wereld)burgerschapsvorming vanuit de kernwaarden van het openbaar onderwijs en de actief pluriforme opdracht (karakterartikel 46 vanuit de WPO); 2. Het delen van kennis wordt als meerwaarde gezien; d.w.z. verdere vergroting vergroten van het eigenaarschap bij leerlingen en de leraar (in professionele leergemeenschappen); uitwisseling en deling van kennis (IB-ers, ICT-systemen, vakinhoudelijk, conceptueel etc.) 3. Allerlei (kwaliteitszorg)systemen zouden kritisch getoetst moeten worden op wat zij daadwerkelijk opleveren afgezet tegen de tijd en menskracht die het vullen hiervan kosten. Het systeem ten dienste van de kwaliteit en niet als doel op zich. De werkgroep onderkent dat dit alles tijd zal kosten en dat niet alles tegelijkertijd kan, maar ziet zeker kansen om elkaar te versterken. Afgezet tegen de diverse samenwerkingsvormen en fusie geeft dit het volgende beeld. De werkgroep acht de samenwerkingsovereenkomst artikel 157, de personele unie, de federatie en de Holding als niet relevant binnen de situatie LeerSaam-Markant.

1. (Wereld) Burgerschaps-vorming En versterking openbaar onderwijs 2. Kennisdeling

3. Toetsing kwaliteitssystemen

Samenwerkingsovereenkomst Artikel 157 n.v.t.

Samenwerkingsovereenkomst

Personele unie

Biedt voordelen, maar is vrijblijvend.

Eenheid van beleid geeft meer sturingsmogelijkheden

n.v.t.

Biedt voordelen, maar is vrijblijvend.

n.v.t.

Biedt voordelen, maar is vrijblijvend.

Geeft meer kansen voor het gevoel van ‘samen’ en gezamenlijk belang. Geeft kansen tot verdere ontwikkeling vanuit eenheid beleid. Niet van toepassing

24

Federatie

Niet relevant

Holding

Niet relevant

Fusie

4.6 Adviezen werkgroep kwaliteit De werkgroep geeft aan dat verheldering van de gezamenlijke visie van groot belang is en duidt dit specifieker binnen de volgende adviezen: 1. Formuleer vanuit visie en beleid doelen op (wereld)burgerschap vanuit de kernwaarden van het openbaar onderwijs (vrijheid, gelijkwaardigheid en ontmoeting). Maak daartoe eerst een inventarisatie, neem hierin ook scholingsbehoeften mee. Kijk welke aanvullende activiteiten, werkwijzen, methodes nodig zijn. Zorg dat de kennis, kunde en vaardigheden rond referentieniveaus vanuit directie en IBers (los van de groepsbesprekingen) voortdurend aandachtspunt is (of wordt) in de teams. 2. Organiseer eigenaarschap bij de leraar; op schoolniveau en bovenschools. Onderzoek welke professionele leergemeenschappen een quick win kunnen bieden (denk aan taal coördinatoren, IB-ers, coaches, HB-ers etc.) De School Ondersteuningsprofielen kunnen hiertoe naast elkaar gelegd worden. 3. Investeer in versterking van het HB-onderwijs in de klassen en in de peergroepen. Maak hiertoe duidelijke afspraken die in beleid worden vastgelegd. Investeer ook in kennis vanuit nut en noodzaak. 4. Inventariseer de stand van zaken rond eigenaarschap bij leerlingen (zelfstandig werken bijv.) en stel van daaruit eventueel de gezamenlijke visie bij (of op). Neem bevindingen mee bij de vorming van het nieuwe strategische beleidsplan. 5.

Ten aanzien de (kwaliteitszorg)systemen zou kritisch getoetst moeten worden of deze daadwerkelijk opleveren wat nodig is om tot kwaliteitsverbetering te komen. Een overwogen cyclus van in te zetten meetinstrumenten is van belang om niet te ‘overbelasten’. Zet het systeem in ten dienste van de kwaliteit en niet als doel op zich. 6. Hanteer inzake communicatie en marketing het principe do it, show it, tell it.

25

5. Personeel In dit hoofdstuk leest u de bevindingen en het advies van de werkgroep personeel. De werkgroep bestaande uit een afvaardiging vanuit de ouders, leerkrachten (waaronder (G)MR-leden) en directies van Markant en LeerSaam heeft gewerkt vanuit onderstaande opdracht formulering: Binnen het personele domein wordt op basis van de formatieplannen gekeken naar o.a. verhoudingen OP en OOP, scholingsplannen (vooruitlopend op een evt. fusie), het werk naar werkbeleid (voormalig werkgelegenheidsbeleid) en eventuele personele (conflict) dossiers (via de lijn projectleider-bestuurders). Hiertoe worden o.a. de afvloeiingslijsten in kaart gebracht. Ook speciale expertises binnen het personeel worden op hoofdlijnen in kaart gebracht (naast mogelijke wensen). Verder wordt kritisch gekeken naar: - vigerende beleidsstukken (Personeels Handboek Markant en documenten Leersaam) - ziekteverzuim en verzuimfrequentie en mogelijke risico’s in deze - arbo-contracten - mobiliteitsbeleid - arbeidsvoorwaarden - mogelijkheden tot kennisdeling en samenwerking - juridische gevolgen samenvoeging - het is zinvol om ook te kijken naar de acties die wenselijk zijn om het gevoel van samen te creëren binnen de nieuwe stichting. Bijvoorbeeld om te kijken naar overlegvormen, studiedagen, etc.

5.1 Bevindingen werkgroep personeel De werkgroep heeft in een matrix allerlei zaken binnen het personele domein naast elkaar gezet en deze van advies voorzien. Deze matrix vindt u in de bijlagen. Bijlage 6: Vergelijking documenten personeelsbeleid De belangrijkste bevindingen leest u hieronder: 1. Beide stichtingen volgen de cao-PO. 2. Beide stichtingen hebben een arbo-contract met de Arbo-unie; deze dienen geintegreerd te worden. 3. Het beleid voor verzuim en reintegratie dient geharmoniseerd te worden (actie na besluit). 4. De gesprekkencyclussen dienen geharmoniseerd te worden na de besluitvorming; 5. Markant een duidelijk beleid op mobiliteit. De werkgroep adviseert dit te gebruiken bij fusie. 6. Scholing: Markant kent de Markant Academy en werkt met E-Wise. LeerSaam kent veel interne kennisdeling en maakt ook gebruik van E-Wise. Beide kunnen geintegreerd worden en een nieuwe organisatie versterken. 7. Cao: Markant kent aanvullend beloningsbeleid (zie matrix bijlage 5) en LeerSaam 26

volgt de cao. Beide stichtingen kennen extra vergoedingen en verstrekkingen. Bij een fusie dienen deze geharmoniseerd te worden waarbij uitgangspunt is dat de meest gunstige regeling voor het personeel leidend wordt. De werkgroep heeft naar aanleiding van de gesprekken en de documentenanalyse 5 thema’s bepaald waarop de werkgroepleden meerwaarde zien voor samenwerking/fusie. Dit zijn: 1. Behoefte HRM medewerker. 2. Scholings academie en Talentscout3 (Talentontwikkeling). 3. Mobiliteit (zie bijlage 6 uit personeelshandboek Markant). 4. Cultuur (tevredenheidspeilingen Markant lopen nog, dus vergelijking nog niet mogelijk met LeerSaam. (ppt over peilingen LeerSaam ter vergadering). 5. Arbobeleid. Daarnaast is een eenvoudige SWOT-analyse4 opgesteld met oog op de toekomst. Hieronder worden de bevindingen kort beschouwd. 5.1.1 HRM: Van een toekomstige HRM-er verwacht de werkgroep vooral:

Mens gerelateerd: 1. Vooral tijd en aandacht voor het personeel t.a.v. wendbaarheid en weerbaarheid. Wendbaarheid; altijd gericht op resultaten voor de leerlingen. M.a.w. wat heeft de leraar daartoe nodig: Human Relations. 2. Het in kaart brengen van talenten bij leraren zou ook integraal bij de werkzaamheden van de HRM-er moeten horen. Ook in relatie tot de nodige scholingsbehoeften; 3. Zo kan ook een kweekvijver voor directies en IB-ers ingericht worden, als onderdeel van de Talentscout. Systeem gerelateerd: 1. Goede en actuele kennis van de wet- en regelgeving (o.a.. Cao); deze kennis dient voortdurend actueel beschikbaar te zijn; -bewaking en tijdbewaking van de Wet Poortwachter (dossiers zieke medewerkers en allerlei termijnen die vanuit het UWV worden gesteld); -en daarmee ook risicomanagement; -vraagbaakfunctie voor het bestuur en personeel (via de lijn van de bestuurder); -kennisdeling en scholing aan directies. 2. Een systeem dat werk uit handen neemt (denk aan: applicaties en software dat bijv. de workflow rond de Wet Verbetering Poortwachter in kaart brengt). De werkgroep denkt aan de inzet van een HRM-er voor 0,5 of 0,6 fte

3 4

Via Talentscout worden jaarlijks de talenten binnen Markant in kaart gebracht. SWOT-analyse=sterkte-zwakteanalyse

27

Advies is dat de HRM-er jaarlijks een keer mee gaat met het Marapbezoek5 aan de scholen. HRM zou ook een vast agendapunt moeten worden van het managementoverleg. Bij VOS/ABB is een mogelijk profiel opgevraagd voor de HRM-functie. Bijlage 7 en 8: Voorbeelden HRM-functies 5.1.2 De Scholingsacademie: De Markantacademie biedt scholing aan vanuit de diverse organisatie brede

Jaarplannen. Denk aan scholing begrijpend lezen of ICT. Individuele scholingsvragen komen voort uit de functioneringsbeoordelingsgesprekken. Stroomlijning tussen organisatie breed en individueel is wel gewenst volgens de werkgroep. 5.1.3 Mobiliteit: Geconstateerd wordt dat het woord mobiliteit vaak een negatieve lading meekrijgt.

Geopperd wordt daarom het document de titel ‘werkgelegenheidsbeleid’ te geven met evt. als ondertitel ‘kansen of voordelen van mobiliteitsbeleid’ Markant stuurt in december een formulier uit voor mobiliteitswensen (Mobiliteitsregistratie). Twee directeuren werken dit uit. Uiteindelijk moet dit leiden tot matching bij vacatures. Talenten, competenties en vaardigheden binnen vraag en aanbod komen zo samen. LeerSaam deed dit in het verleden ook zo. Markant wordt gevraagd ook nu al het formulier te delen met LeerSaam. Over het mobiliteitsdocument is de werkgroep het eens met de opvatting dat dit iets korter kan, maar ook voldoet aan wat een dergelijk beleid zou moeten omvatten. Het document geeft goed richting en de toekomstige HRM-er zou dit kunnen comprimeren. In de kern moet mobiliteitsbeleid gaan om: - ‘Blije mobiliteit’. - Denkende vanuit het gegeven van de bestuursaanstelling. Voordelen van een grotere stichting of verregaande samenwerking is de vergroting van mogelijkheden als het even niet gaat met een personeelslid, of als er een conflict is. Buiten Etten-Leur of Breda werken kan dan even wat ‘lucht’ geven. 5.1.4 Cultuur De werkgroepleden heeft op hoofdlijnen gekeken naar de tevredenheidspeilingen van beide stichtingen. LeerSaam maakt hierbij gebruik van WMK-PO. Afnamemoment was mei-juni 2021 en Markant maakt gebruik van het instrument Succes!Spiegel. Dit geeft een 360

Marapbezoek=het bezoek en gesprek tussen bestuur en directie over de rapportage van de directie over behaalde resultaten. 5

28

graden perspectief op kwaliteit en tevredenheid. Voor het bestuur is een dashboardfunctie beschikbaar. Afnamemoment was maart-april 2022. De beide uitwerkingen zijn niet vergelijkbaar en geven een momentopname weer. Op hoofdlijnen vindt u een uitwerking in de bijlagen. Bijlage 9: Tevredenheidspeilingen LeerSaam en Markant. De werkgroep is van mening dat bij het ontstaan van een nieuwe organisatie en samenwerking aandacht voor de cultuur van groot belang is en dat het te overwegen is een instrument te gebruiken dat minder moment gevoelig is. Hiertoe is het cultuurinstrument Trindle6 ingebracht, dat door de projectleider ook is

ingebracht bij de stuurgroep. Met het instrument Trindle worden met grotere regelmaat cultuurgerichte vragen gesteld aan het personeel. Cultuuraspecten spelen op elk niveau binnen de organisatie; op schoolniveau, tussen personeel onderling, tussen ouders en personeel, tussen MR en directie, tussen GMR en bestuur, tussen bestuur en raad van toezicht etc. Het is daarom van belang in de toekomst richtinggevende uitspraken te doen. Wat verwachten we van ouders, personeel, bestuur en toezicht. Cultuuraspecten7 zijn:    

waarden (opvattingen over juistheid en onjuistheid – de centrale maatstaven); normen (opvattingen over hetgeen wel of niet hoort – geboden en verboden); verwachtingen (opvattingen over wat er zal/moet gebeuren); doeleinden (opvattingen over hetgeen wenselijk is – zij geven richting aan het streven).

De organisatiecultuur bestaat in de eerste plaats uit een samenhangend systeem van waarden en normen bestaat die door de organisatieleden min of meer (moeten ) worden gedeeld en die zich in een cyclisch en interactief proces tussen leidinggevenden en medewerkers kunnen stabiliseren of vernieuwen. Zoals in paragraaf 4.2 is geduid, werken Markant en LeerSaam vanuit de volgende waarden:

     

6 7

Markant Plezier Veiligheid Vertrouwen Saamhorigheid Trots Betrokkenheid

    

https://payper.nl/dienst/trindle/ Van Doorn en Lammers (1975)

29

LeerSaam Veiligheid Verantwoordelijkheid Vertrouwen Respect Burgerschap

Vraag hierbij is wat de professionele norm is en wat we hierbij precies van het personeel verwachten en welk ambitieniveau bepaald is. Daarnaast kunnen waarden en normen zich ook manifesteren als tradities en gewoonten8 en daarbij passende procedures (bijvoorbeeld benoemingscommissies of jaarlijkse beoordelingsgesprekken). Zij zullen uiteindelijk tot uiting moeten komen in bijvoorbeeld de inrichting en vormgeving van de huisvesting van de organisatie en de door de leden van de organisatie aangehangen rituelen. Het is van belang in de nieuwe organisatie zoveel als mogelijk te komen tot gedeelde waarden en normen en dit te vertalen naar gewenst gedrag. Op het moment dat het strategisch beleidsplan herschreven moet worden, verdient dit de nodige aandacht aangezien een missie en visie vertrekken vanuit waarden. De werkgroep wil het belang van een goede en gedeelde cultuur benadrukken en spreekt de wens uit dat het toekomstige bestuur richting zal geven aan het gewenste ambitieniveau en een transitieagenda zal opstellen waarin o.a. samenwerkingsvormen worden vastgelegd en doelen geformuleerd. 5.1.5 Arbobeleid De werkgroep heeft de stukken rond het Arbobeleid bestudeerd en komt tot de conclusie dat het huidige handboek Arbobeleid 2020-2024 van LeerSaam het meest praktisch is.

Hier kunnen eventuele aanvullingen aan gedaan worden vanuit het personeelshandboek van Markant (hoofdstuk 7.3 en bijlage 12. DE werkgroep is van mening dat met het aantreden van een HRM-medewerker de opdracht belegd kan worden om het liggende beleid te synchroniseren en updaten tot een nieuw document. De huidige HRM-werkgroep binnen Markant kan uitgebreid worden met mensen vanuit LeerSaam ter advies. Actie is gewenst na besluitvorming. 5.1.6 Sterkte-zwakte analyse personeel

Op basis van de gesprekken komt de werkgroep personeel tot de volgende analyse met oog op de toekomst.

8

Schein (1992)

30

5.2 Gevolgen voor personeel bij fusie; van werk naar werk De PO-Raad en de vakbonden hebben op 2 november 2021 het cao-akkoord voor het primair onderwijs voor 2021 ondertekend. Deze cao is bindend voor leden van de POraad. Deze cao is momenteel nog van kracht. Van ontslagbeleid naar werkgelegenheidsbeleid is in de nieuwe cao geen sprake meer, behoudens als dit vóór 1 februari 2020 van toepassing was. Dit was bij noch bij Markant, noch bij LeerSaam van toepassing. De nieuwe cao spreekt over ‘van werk naar werk-beleid9’. Bij het voorzien van formatieve problemen zullen werkgevers voortaan een van-werknaar-werkregeling moeten afspreken. Met inwerkingtreding van de nieuwe cao rust op iedere werkgever de verplichting om instroom in een uitkering zoveel mogelijk te voorkomen door tijdig afspraken te maken over het begeleiden van boventallige werknemers naar een andere baan, bij voorkeur binnen de sector (van-werk-naarwerkregeling). Daarom zullen werkgevers, wanneer zij formatieve problemen voorzien, altijd in overleg moeten treden met de vakbonden. De vakbonden zullen onderling afstemmen wie namens hen overleg voert. Op partijen rust vervolgens de inspanningsverplichting afspraken te maken over onder andere de invulling van de werk-naar werkbegeleiding of een eventuele vrijwillige vertrekregeling.

De werk-naar-werkbegeleiding is maatwerk, maar dient zo kort mogelijk te zijn met een maximum van twee jaar. Door de intrede van de werk-naar-werkbegeleiding zal het recht op transitievergoeding van de werknemer bij bedrijfseconomisch ontslag komen te vervallen. De begeleiding is aan te merken als een vervangende voorziening. 9

Artikel 10 cao PO

31

Mocht in de toekomst sprake zijn van krimp en mensen van werk naar werk begeleid moeten worden, zal het afspiegelingsbeginsel van toepassing zijn. Bij fusie (in juridische zin) krijgen alle personeelsleden een arbeidsovereenkomst bij dezelfde stichting. Voor alle medewerkers geldt dat zij middels deze benoeming beschikken over een groter geografisch werkgebied. Binnen het mobiliteitsbeleid, waarin ‘blije’ mobiliteit de norm zal zijn zijn er bredere kansen voor ontplooiing en carriereperspectief. Bij eventuele fusie tussen Markant en LeerSaam zal iedere medewerker in gelijke betrekking en betrekkingsomvang overgaan naar de nieuwe organisatie. De cao-PO zal ook gewoon van toepassing blijven. Aangezien bij beide stichtingen sprake is van lichte groei van het aantal leerlingen en er een lerarentekort is in Nederland, zal de spanning op de arbeidsmarkt verder toenemen. Goed werkgeverschap is daarom van cruciaal belang en speerpunt voor de toekomst. Vanuit het perspectief van LeerSaam is van 3 scholen naar 10 scholen in samenwerking/fusie natuurlijk spannender dan voor Markant, echter dit hoeft geen belemmering te zijn als goed aandacht wordt besteed aan gezamenlijke activiteiten en cultuurontwikkeling.