CConstaterende datEtten-Leur
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 17 Quickscan soortenbescherming

Raad debatteert 30 november 2026, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: . Vaststelling wijziging omgevingsplan gemeente Etten-Leur Lage Vaartkant (1649334)12.310 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau Lage vaartkant te Etten-Leur G&G-advies QS2024-179 Toetsing in het kader van de natuurwetgeving

G&G-advies QS2024-179 Lage vaartkant te Etten-Leur 2024 C.A.M. van der Heijde F.N.M. van der Knaap Opdrachtgever Van Agtmaal/ Maas-Jacobs Toetsing in het kader van de natuurwetgeving Bovendijk 35-G Hazenkoog 35-A 2295 RV Kwintsheul 1822 BS Alkmaar www.vandergoesengroot.nl Gecontroleerd door: F.N.M. van der Knaap De onderstaande toetsing is gebaseerd op de plannen zoals aangegeven door de opdracht- gever. Bij wijziging van plannen, werkperioden, of werkwijzen kunnen andere conclusies en aanbevelingen met betrekking tot de effecten op beschermde soorten van toepassing zijn. De bevindingen die zijn beschreven in onderliggende ecologische beoordeling worden over het algemeen gedurende een periode van drie jaar na de verschijningsdatum van dit rapport als geldend gezien, mits omstandigheden in het beschreven gebied niet te sterk zijn gewijzigd. Datum 8 juli 2024 Versie V2 Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 3 Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 1.1 Aanleiding voor het onderzoek ............................................................................... 5 1.2 Doel van het onderzoek ........................................................................................... 5 1.3 Ligging van het plangebied ......................................................................................

6 1.4 Werkzaamheden ...................................................................................................... 7 1.5 Leeswijzer ................................................................................................................ 7 2 Methode 8 2.1 Soorten .................................................................................................................... 8 2.2 Gebieden .................................................................................................................. 9 3 Aanwezige biotopen 11 4 Aanwezige beschermde soorten 14 4.1 Planten ................................................................................................................... 14 4.2 Vissen ..................................................................................................................... 14 4.3 Amfibieën............................................................................................................... 14 4.4 Vogels ..................................................................................................................... 15 4.5 Grondgebonden zoogdieren .................................................................................. 18 4.6 Vleermuizen ...........................................................................................................

18 4.7 Overige fauna ........................................................................................................ 21 4.8 Conclusie beschermde soorten ............................................................................. 22 5 Effectbeoordeling en maatregelen 23 5.1 Vogels ..................................................................................................................... 23 5.2 Grondgebonden zoogdieren .................................................................................. 24 5.3 Vleermuizen ........................................................................................................... 25 5.4 Conclusie effectbeoordeling .................................................................................. 26 6 Gebiedsbescherming en overige natuurwetgeving 27 6.1 Natura 2000 ........................................................................................................... 27 6.2 Natuurnetwerk Nederland (NNN) ......................................................................... 28 6.3 Weidevogelgebieden ............................................................................................. 28 6.4 Houtopstanden ......................................................................................................

28 6.5 Overige relevante wetgeving ................................................................................. 28 6.6 Conclusie gebiedsbeschermende en overige natuurwetgeving ........................... 29 Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 4 7 Zorgplicht 30 7.1 Passende preventieve maatregelen ....................................................................... 30 7.2 Passende herstelmaatregelen ................................................................................ 31 8 Conclusies 33 8.1 Beschermde soorten .............................................................................................. 33 8.2 Gebiedsbescherming en overige natuurwetgeving ............................................... 34 8.3 Zorgplicht ............................................................................................................... 34 9 Aanbevolen en geraadpleegde literatuur 35 10 Bijlagen 37 Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 5 1 Inleiding 1.1 Aanleiding voor het onderzoek Er bestaan plannen een locatie aan de lage vaartkant te Etten-leur her in te richten. Etten-Leur ligt in de gelijknamige gemeente Etten- leur in de provincie Noord-Brabant.

De bebouwing in het plangebied wordt gesloopt en er komt nieuwbouw voor in de plaats, samen met ruimte voor landschapsontwikkeling. Het is mogelijk dat binnen het plangebied soorten voorkomen die beschermd zijn onder de Omgevingswet (hierna Ow) of dat het plan gevolgen heeft voor nabijgelegen beschermde gebieden. Onder de Ow geldt een algemeen verbod om zonder omgevingsvergunning bepaalde activiteiten te mogen verrichten (zie Bijlage 1), waaronder een ‘flora- en fauna-activiteit’ (zie Bijlage 1.2.7). In opdracht van Van Agtmaal/Maas-Jacobs heeft Ecologisch Onderzoeks- en Adviesbureau Van der Goes en Groot in het kader van de huidige natuurwetgeving een quickscan uitgevoerd om dit nader te onderzoeken. Het onderzoek heeft bestaan uit een bronnenstudie en een veldbezoek. Een quickscan is een momentopname die soms slechts in beperkte mate uitsluitsel geeft over de afwezigheid van soorten. Dit onderzoek betreft geen volledige veldinventarisatie. Mochten er door de plannen effecten te verwachten zijn op beschermde soorten die mogelijk aanwezig zijn en niet zijn uit te sluiten vanwege tijdstip van het veldbezoek of niet inspecteerbare delen van het plangebied, dan wordt een nader onderzoek geadviseerd. 1.2 Doel van het onderzoek Doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in het (mogelijke) voorkomen van beschermde soorten in het kader van de Ow.

Tevens wordt onderzocht of de plannen negatieve effecten op dergelijke soorten en/of op beschermde gebieden kunnen veroorzaken en wordt de specifieke zorgplicht (zie Bijlage 1.1.1) gerelateerd tot de plannen besproken. Op grond van het onderzoek wordt geadviseerd omtrent te nemen maatregelen om negatieve effecten te voorkomen of te beperken en de noodzaak een omgevingsvergunning beschermde soorten aan te vragen. Een uitgebreide beschrijving van de getoetste wetgeving is te vinden in Bijlage 1. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 6 1.3 Ligging van het plangebied In Figuur 1 is de ligging van het plangebied aangegeven. Het plangebied betreft meerdere kavels bezet door een woning, akkerbouw en een bedrijfserf. Het plangebied bevindt zich aan de rand van Etten-leur. Het plangebied wordt omsloten door woonwijken en landbouwgebied. Het plangebied is onderverdeeld in drie deelgebieden. Het blauw omlijnde gebied is reeds onderzocht in een eerder verschenen ecologische ‘quickscan’ door Econsultancy (LAUWERS, 2023). Het rood omlijnde gebied (met deelgebied 1, 2 en 3) is tijdens deze quickscan onderzocht. In deelgebied 1 is een bedrijfserf. Deelgebied 2 is een vrijstaande woning met bijbehorende tuin. Deelgebied 3 bestaat uit gras- en akkerland.

Op 140 meter afstand ten zuiden van het plangebied loopt de A58, een drukke verkeersader. Op 10 kilometer afstand ten zuidoosten van het plangebied ligt Natura 2000-gebied Ulvenhoutse Bos. Figuur 1. De ligging van het plangebied met rood omlijnd, de nummers geven de deelgebieden aan. (met de blauwe omlijning het gebied waar eerder een quickscan is uitgevoerd). 1 3 2 Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 7 1.4 Werkzaamheden Deelgebied1 zal opnieuw worden ingericht. In de nieuwe situatie worden nieuwbouwwoningen gerealiseerd. Het woonhuis in deelgebied 2 zal worden gesloopt en het terrein zal opnieuw worden ingericht. Op de locatie waar de huidige bebouwing staat worden nieuwbouwwoningen gerealiseerd. Deelgebied 3 zoal opnieuw worden ingericht met groen. Het gebied krijgt bestemming natuur. De ecologisch gevoelige werkzaamheden zullen bestaan uit sloop van bebouwing met benodigd hak-, breek- en zaagwerk, het verwijderen van de vegetatieve toplaag, het vergraven van de bodem en/of oevers, het mogelijk opbrengen van grond en het kappen en rooien van bomen en/of struiken. Daarbij kunnen dieren en planten beschadigd, verwond, verdrukt of gedood worden. Ook kunnen verblijfplaatsen van dieren of groeiplekken van planten beschadigd of vernield worden.

1.5 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt de methode van het onderzoek beschreven. In hoofdstuk 3 worden de biotopen die aanwezig zijn in het plangebied beschreven. In hoofdstuk 4 wordt aangegeven welke soorten aanwezig (kunnen) zijn binnen en nabij het plangebied. In hoofdstuk 5 wordt ingeschat in hoeverre deze soorten negatieve effecten kunnen ondervinden van het werk en welke specifieke maatregelen eventueel noodzakelijk zijn. Hoofdstuk 6 beschrijft of- en welke gebiedsbeschermende wetgeving van toepassing is op het plangebied. In hoofdstuk 7 wordt aangegeven of soorten, waarvoor de specifieke zorgplicht van toepassing is, in het plangebied verwacht worden en wordt beoordeeld of passende maatregelen genomen moeten worden. Ten slotte bevat hoofdstuk 8 de conclusies. Hoofdstuk 9 geeft een overzicht van de gebruikte en aanbevolen literatuur. In de bijlage is aanvullende informatie opgenomen over de geldende wetgeving en de gebruikelijke procedures bij een vergunningsaanvraag. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 8 2 Methode Hieronder wordt aangegeven hoe is onderzocht welke soorten te verwachten zijn binnen het plangebied.

Speciale aandacht is uit- gegaan naar díe beschermde soorten waarvoor, indien aanwezig, specifieke maatregelen moeten worden getroffen of een vergunning moet worden aangevraagd bij werkzaamheden in het kader van dit plan. Daarnaast is gekeken of het plangebied tot een beschermd natuurgebied behoort of dat dergelijke gebieden aanwezig zijn in de nabijheid van het plangebied. 2.1 Soorten Bronnenstudie Op basis van literatuurgegevens en informatie, samengebracht in bijvoorbeeld de Nationale Databank Flora- en Fauna (NDFF) is onderzocht in hoeverre (beschermde) soorten in het verleden zijn aangetroffen in en rond het plangebied. Voor het onderzoek van de NDFF is het kilometerhok onderzocht waarbinnen het plangebied ligt en de acht daaromheen gelegen kilometerhokken, rekening houdend met relevante, overeenkomstige biotopen tussen plangebied en omgeving. In de database is gericht gezocht naar gegevens van beschermde (vogel-) soorten met jaarrond beschermde verblijfplaatsen of naar soorten die niet provinciaal zijn vrijgesteld. Hierbij is gekeken naar waarnemingen in de afgelopen 10 jaar (2014-2024). Vervolgens is een interpretatie gedaan met betrekking tot de aard, de waarde en de relevantie van de waarnemingen (bijvoorbeeld foeragerend, overwinterend, trekkend, overvliegend of verblijvend).

Ook is gekeken naar de onderzoeksinspanning, de (verwachte) volledigheid van de waarnemingen en de kans dat de situatie ter plaatse veranderd is. Er is in de NDFF niet gericht gezocht naar vogelsoorten met niet- jaarrond beschermde nesten, provinciaal vrijgestelde soorten en in het geheel niet te verwachten soorten zoals zeezoogdieren of zoutwatervissen. Met andere vogels moet, in algemene zin, wél rekening gehouden worden (zie ook Bijlage 1.2.5). Potenties voor vrijgestelde soorten amfibieën en grondgebonden zoogdieren die mogelijk voorkomen in het plangebied, worden kort genoemd. Naar soorten flora en fauna van de Rode Lijst (waarvoor de specifieke zorgplicht geldt) is gericht gezocht binnen het volledige plangebied en een straal van 100 meter rondom het plangebied. Op basis van de aanwezige biotopen wordt in hoofdstuk 7 een inschatting gemaakt of dergelijke soorten voor kunnen komen in het plangebied. Voor deze soorten worden afhankelijk van de situatie passende herstelmaatregelen genoemd waarmee het plangebied geschikt blijft Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 9 voor deze soorten. Voor alle hierboven genoemde soortgroepen geldt, net als voor alle andere soorten, onverminderd de algemene zorgplicht welke wordt besproken in hoofdstuk 7 en Bijlage 1.1.1.

Naast het onderzoek van de NDFF zijn relevante verspreidings- atlassen en eventueel andere literatuur en websites geraadpleegd om de ecologische vereisten van soorten in samenhang met de verspreiding te bekijken. Potentiebeoordeling Het plangebied is op 30 april 2024 bezocht om de aanwezige biotopen binnen het plangebied en de directe omgeving daarvan te beschrijven en eventuele incidentele waarnemingen te doen van beschermde flora en fauna (voor zover waarneembaar). Bij het veldbezoek is voor de potentiebeoordeling tevens gericht gezocht naar verblijfsporen zoals keutels, plukresten en braakballen. Daarnaast zijn bijvoorbeeld eventueel aanwezige materialen gekeerd en zijn eventueel aanwezige spleten en holtes, zover mogelijk, oppervlakkig geïnspecteerd. Naast de aandacht voor beschermde waarden, is ook gelet op inva- sieve soorten die voorkomen op de ‘Unielijst’ van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (←NVWA). Deze invasieve exoten zijn op de Unielijst geplaatst omdat ze in delen van de EU schade toebren- gen (of dat in de toekomst waarschijnlijk zullen gaan doen) aan de biodiversiteit en/of ecosysteemdiensten. De waargenomen soorten worden genoemd (Hoofdstuk 4) maar er worden geen nadere aanbevelingen gedaan of beleid uitgezet ten aanzien van deze soorten.

Verwerking Met behulp van analyses en expertkennis is op basis van de verzamelde gegevens en de aangetroffen biotopen, een inschatting gemaakt van het mogelijk voorkomen van beschermde soorten in en nabij het plangebied. De aangetroffen biotopen binnen het plangebied worden onderverdeeld in typeringen. Op grond van de plannen is een korte effectbeoordeling gemaakt van de plannen op de te verwachten soorten. Als negatieve gevolgen niet op voorhand uit te sluiten zijn, wordt aangegeven of specifieke of passende maatregelen moeten en kunnen worden genomen en/of een vergunning dient te worden aangevraagd.

2.2 Gebieden Op de ‘InformatieKaart Natuur’ van BIJ12 is gekeken in hoeverre het plangebied is gelegen binnen of nabij de begrenzing van beschermde gebieden die horen bij Natura 2000 of het Natuurnetwerk Nederland (NNN), zie: https://atlas.bij12.nl/WebViewer/index.html?viewer=ikn_pub →https://www.nvwa.nl/ onderwerpen/invasieve- exoten/unielijst- invasieve-exoten Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 10 Aan de hand van Provinciale of gemeentelijke informatie, toeganke- lijk via internet, is bekeken of het plangebied gelegen is in andere relevante beschermde gebieden, zie bijvoorbeeld: Noord-Brabant: https://noord- brabant.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=aadee d0954ee4cebaa058ed0ae6a4c40 Als dit het geval is, wordt bekeken of negatieve effecten te verwachten zijn en of nadere toetsing noodzakelijk is. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 11 3 Aanwezige biotopen In dit hoofdstuk worden de aanwezige biotopen binnen het plangebied beschreven. Deze biotopen worden onderverdeeld in verschillende typeringen: bebouwing, ruderaal terrein, grasland, groenstructuren en wateren en oevers. Bebouwing In deelgebied 2 staat een vrijstaande woning, die momenteel onbewoond is.

De woning bestaat uit twee bouwlagen en is opgebouwd uit bakstenen muren en een zadeldak, bedekt met dakpannen. De randpannen aan de kopse kanten laten ruimte over voor mogelijke achterliggende ruimtes. Groenstructuren Deelgebied 1: Het erf in deelgebied 1 zijn gedeeltelijk verhard. In het oosten van het plangebied bevindt zich een dichte bosschage met opslag van Zomereik, Zwarte els, Berk en Populier. De ondergroei van de bosschade bestaat uit soorten als Klimop, Brandnetel en Bramen. In de hoek van het deelgebied is in een berk een Steenuilnestkast aanwezig. Leegstaand huis in het zuiden van het plangebied (deelgebied 3). Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 12 Deelgebied 2: Naast het leegstaande huis is veel opslag van ruige vegetatie aanwezig als bramen en brandnetels. In één van de Berken aan de zuidkant van het plangebied is een eksternest aangetroffen. Ruderaal terrein Het terrein in deelgebied 1 is vrij open met veel rommelige plekjes (pallets, boomstammen, werktuigen en hopen aarde/zand). Er is sprake van een voedselrijke bodem met veel brandnetels en bramen. Graslanden en akker Aan de oostkant van het plangebied (deelgebied 3) loopt een lange strook landbouwgrond. De bodem bestaat uit klei. Op deze grond worden deels gewassen verbouwd (akker), de rest bestaat uit grasland.

Aan de randen van het grasland groeien algemene kruiden zoals Fluitenkruid. Ruderaal terrein in het noorden van het plangebied (deelgebied 1). Ruige vegetatie naast leegstaande huis (deelgebied 2). Watergang in deelgebied 3. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 13 Wateren en oevers Door het plangebied (deelgebied 1 en 3) lopen enkele smalle voedselrijke slootjes met steile randen zonder waterplanten. De oevers zijn begroeid met soorten als Riet en Waterzuring. De bodem is bedekt met een dikke sliblaag. Open grasland in het oosten van het plangebied (deelgebied 3). De sloot aan de oostzijde van het plangebied (deelgebied 3) Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 14 4 Aanwezige beschermde soorten In dit hoofdstuk worden de beschermde soorten beschreven per soortgroep. In de beschrijving wordt per soortgroep eerst aangegeven welke soorten (volgens opgave van de NDFF en literatuur) in het verleden of tijdens het afgelegde veld-bezoek zijn aangetroffen. Vervolgens wordt vermeld welke soorten op grond van aanwezige biotopen te verwachten zijn en welke gebruiksfuncties het plangebied kan hebben voor deze soorten. 4.1 Planten Aangetroffen soorten In het verleden zijn Knolspirea en Kruiptijm waargenomen in de omgeving van het plangebied (NDFF 2014-2024).

De soorten zijn niet in het plangebied zelf waargenomen. De waarneming van Knolspirea en Kruiptijm, in de omgeving van het plangebied, betreffen niet wilde exemplaren die ver buiten hun normale verspreidingsgebied groeien←. Potentie plangebied In het plangebied wordt geen beschermde flora verwacht vanwege het ontbreken van geschikt biotoop voor de genoemde soorten. Tevens wordt het plangebied te intensief beheerd en is het te voedselrijk om geschikt te zijn voor beschermde plantensoorten. Ook is de bodem te veel gestoord en gewoeld. 4.2 Vissen Aangetroffen soorten In en rond het plangebied zijn in het verleden en tijdens het veld- bezoek geen beschermde vissoorten waargenomen (NDFF 2014- 2024). Potentie plangebied In en rond het plangebied is geen potentie voor beschermde vissen aanwezig vanwege het ontbreken van geschikt biotoop. Het plangebied is niet geschikt voor Grote modderkruiper. De aanwezige wateren binnen het plangebied beschikken niet over een goed ontwikkelde submerse vegetatie in combinatie met een dikke slib laag, waar de soort kan schuilen of zich kan voortplanten. 4.3 Amfibieën Aangetroffen soorten In de omgeving van het plangebied is in het verleden Alpenwatersalamander aangetroffen (NDFF 2014-2024).

→https://www.verspreidings atlas.nl/vaatplanten Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 15 In de omgeving van het plangebied is in het verleden ook Kamsalamander aangetroffen (NDFF 2014-2024). Kamsalamander is beschermd onder de habitatrichtlijn (zie Bijlage 1.2.1). In het plangebied zelf zijn geen waarnemingen bekend van deze soorten. Potentie plangebied Het plangebied levert geschikt voortplantingswater voor enkele algemene soorten amfibieën zoals Kleine watersalamander, Gewone pad, Groene kikker (Bastaardkikker en/of Meerkikker) en Bruine kikker Al deze soorten zijn beschermd onder de Ow maar ze zijn in Noord-Brabant ‘vrijgesteld’ bij de uitvoering van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting, zie verder Bijlage 1.2.1. In het plangebied is tevens geschikt landbiotoop aanwezig dat buiten de voortplantingsperiode kan worden benut door deze amfibieën. Het plangebied is niet geschikt voor Kamsalamander en Alpenwatersalamander. Binnen het plangebied ontbreken permanente, onbeschaduwde, stilstaande wateren met goed ontwikkelde submerse vegetatie welke kunnen dienen als voortplantingsbiotoop. Het plangebied is niet geschikt voor Poelkikker. Er zijn geen voedselarme, zwak zure, schone stilstaande wateren in het plangebied aanwezig.

-Rugstreeppad Het plangebied is niet geschikt voor de Rugstreeppad, de soort is nooit in de nabijheid van het plangebied waargenomen. Als in het plangebied graafwerkzaamheden plaatsvinden of zand wordt opgebracht, is het niet te verwachten dat Rugstreeppadden het gebied kunnen intrekken. Het plangebied is te ver weg van bekende bestaande populaties. 4.4 Vogels Alle inheemse vogelsoorten zijn beschermd. Het bevoegd gezag maakt onderscheid tussen soorten met niet-jaarrond beschermde nesten, soorten met jaarrond beschermde nesten (ingedeeld in vier categorieën) en de zogenaamde ‘categorie 5-soorten’ (zie verder Bijlage 1.2.5). Aangetroffen soorten met niet-jaarrond beschermde nesten Tijdens het veldbezoek werden diverse vogelsoorten waargenomen: Turkse Tortel, Ekster (cat.5), Merel, Winterkoning, Spreeuw (cat. 5), Witte kwikstaart, Tjiftjaf, Zwartkop, Zwarte kraai (cat. 5), Koolmees (cat. 5) en Boerenzwaluw (cat.5). In de slootjes van en langs het plangebied zijn Wilde eenden en een Knobbelzwaan waargenomen. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 16 Het eksternest in de berk in het plangebied (deelgebied 2) was ten tijde van het veldbezoek in gebruik door een paartje Eksters (cat. 5). De dieren waren continu rondom en in het nest aanwezig.

Potentie plangebied soorten met niet-jaarrond beschermde nesten In het plangebied kunnen enkele algemene bos- en struweelvogels tot broeden komen zoals bijvoorbeeld Houtduif, Merel, Roodborst, Winterkoning en Heggenmus. In het water en de oevers langs het plangebied kunnen water- en moerasvogels broeden als Wilde eend en Meerkoet. Het is mogelijk dat in de bomen of bebouwing categorie 5-soorten broeden als Ekster en/of Spreeuw. Potentie soorten met jaarrond beschermde nesten Het is mogelijk dat in de bebouwing in het plangebied Huismus broedt. De waargenomen gaten, kieren en spleten geven mogelijk toegang tot voor deze soorten geschikte achterliggende ruimtes. De potentiële nestplaatsen voor de Huismus bevinden zich met name Figuur 2. Potenties voor jaarrond beschermde vogelsoorten: Twee kerkuilnestkasten (oranje cirkel) en een leegstaand woonhuis met potentie voor Huismus. De locaties van de Steenuilnestkast en een eksternest (groene cirkels). 1 3 2 Potentie Huismus 2 Kerkuilnestkasten Eksternest (bezet door Eksters) Steenuilnestkast Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 17 onder de dakpannen/gevelpannen/loodslabben aan de kopse kanten van de bebouwing. Net buiten het plangebied (nabij deelgebied 1) zijn twee Kerkuilnestkasten waargenomen. De kasten hangen op circa 45 meter afstand van het plangebied.

De twee kasten kunnen in gebruik zijn door Kerkuilen. Er werden echter geen sporen van uilen of roofvogels aangetroffen zoals braakballen, prooiresten en krijtsporen onder de nestkasten. De kasten zijn tijdens het veldbezoek niet aan de binnenzijde bekeken. De steenuilenkast is tijdens het veldbezoek open gemaakt en binnen in de kast is een leeg zangvogelnestje aangetroffen. Kerkuilnestkasten aan buitenzijde. Kerkuilnestkast in de loods. Openingen tussen dakpannen de dakgoot bieden potentie voor Huismus. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 18 4.5 Grondgebonden zoogdieren Aangetroffen soorten Tijdens het veldbezoek werd een Huisspitsmuis waargenomen. Deze soort is in Noord-Brabant ‘vrijgesteld’ bij de uitvoering van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting (zie verder Bijlage 1.2.1). In de omgeving van het plangebied zijn in het verleden Eekhoorn Steenmarter en Bunzing waargenomen (NDFF 2014-2024). De Steenmarter, Eekhoorn en Bunzing zijn beschermde soorten die worden genoemd als ‘andere soort’ (zie Bijlage 1.2.1). Van Boommarter en Bunzing zijn meerdere waarnemingen bekend op minstens 500 meter afstand van het plangebied. Het betroffen voornamelijk verkeersslachtoffers langs de A58 (NDFF 2014-2024). In het plangebied zelf zijn geen waarnemingen bekend van deze soorten.

Potentie plangebied Het is mogelijk dat in het gebied enkele (kleine) zoogdieren voorkomen zoals Ree, Haas, Egel en verschillende algemene soorten (spits)muizen. Deze soorten zijn beschermd onder de Ow maar ze zijn in Noord-Brabant ‘vrijgesteld’ bij de uitvoering van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting, zie verder Bijlage 1.2.1. Het plangebied biedt veel schuilmogelijkheden in de vorm van dichte vegetatie, opgeslagen materialen, stronken en takken waar (kleine) marterachtigen (Steenmarter, Bunzing, Hermelijn en Wezel). Deze soorten kunnen verblijvend aanwezig zijn in het plangebied. Het plangebied is niet geschikt voor de Eekhoorn en Boommarter vanwege het ontbreken van dichte bosschages en omvangrijke dekking biedende vegetatie in de omgeving en grote oude bomen met holtes of nesten. 4.6 Vleermuizen Vleermuizen kunnen op zeer duidelijk te onderscheiden manieren van een leefgebied gebruik maken. Belangrijke gebruiksfuncties zijn verblijfplaats, foerageergebied of (deel van) een vliegroute. De manier waarop vleermuizen een gebied gebruiken kan door het jaar verschillen, een gebouw of een boom kan bijvoorbeeld tijdelijk gebruikt worden als verblijfplaats maar in andere delen van het jaar ongebruikt blijven. Alle soorten vleermuizen, evenals verblijfplaatsen en essentiële foerageergebieden en vliegroutes zijn beschermd onder de Habitatrichtlijn (zie Bijlage 1.2.1).

Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 19 Aangetroffen vleermuizen In de omgeving van het plangebied zijn vier soorten vleermuizen vastgesteld (NDFF 2014-2024). Het betreft Gewone dwergvleermuis, Ruige dwergvleermuis, Laatvlieger en Rosse vleermuis. De meeste waarnemingen betroffen foeragerende en langsvliegende exemplaren. Van de Gewone dwergvleermuis is een kraamverblijf bekend op ongeveer 200 meter afstand van het plangebied (NDFF 2014-2024). Potentie verblijfplaatsen Als potentie voor verblijfplaatsen niet is uit te sluiten dan dient gericht nachtelijk onderzoek plaats te vinden om eventuele precieze verblijflocaties vast te stellen. De bekende waarnemingen (bijvoor- beeld uit de NDFF) zijn niet volledig en geven daarom geen uitsluitsel en tijdens de quickscan zijn achterliggende holtes die kunnen dienen als verblijfplaats, niet verder te inspecteren of te onderzoeken. Tevens is gebruik door vleermuizen in het verleden hiermee niet uit te sluiten. De waargenomen gaten, kieren en spleten in de muren en daken geven mogelijk toegang tot voor vleermuizen geschikte holtes. Te denken valt aan gebouwbewonende soorten zoals Gewone dwergvleermuis, Ruige dwergvleermuis en Laatvlieger.

Andere gebouw bewonende soorten zoals bijvoorbeeld Meervleermuis, (Gewone) grootoorvleermuis, Kleine dwergvleermuis en Tweekleurige vleermuis zijn zeldzaam of worden op voorhand niet verwacht in de onderzochte bebouwing. Deze soorten dienen tijdens vervolgonderzoek (zie §5.4) wel te worden meegenomen. Als tijdens het vleermuisonderzoek indicatieve waarnemingen worden gedaan van deze soorten, moeten bezoekrondes en bezoektijden worden Openingen tussen dakpannen en dakrand bieden potentie voor vleermuizen. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 20 aangepast conform het geldende onderzoeksprotocol. Indien er indicaties zijn dat een van deze soorten (verblijvend) aanwezig is, kan door het onderzoek hier op af te stemmen, het eventuele voorkomen van deze soorten volledig in beeld worden gebracht. Gezien de aard van de bebouwing is tijdelijk verblijf in de zomer en in de paarperiode het meest waarschijnlijk. Er worden gezien de beperkte buffering van de aanwezige holtes geen (massa) winter- verblijven verwacht. Laat in het najaar aanwezige vleermuisverblijven zouden gedurende warme periodes in de winter wél gebruikt kunnen worden door actieve vleermuizen die nog niet in diepe winterrust verkeren.

De gaten, kieren en spleten met potentie voor verblijvende vleermuizen bevinden zich in de spouwmuur, onder de dakpannen, tussen de randpannen en gevelmuren, achter dakgoten/boeidelen/ loszittende gevelbetimmering, etc. De potentie bevindt zich verspreid over meerdere gebouwen. In het plangebied zijn ook meerdere vleermuiskasten aangetroffen. Potentie foerageergebied Het plangebied is geschikt voor foeragerende vleermuizen. De aanwezige luwe plekken kunnen zorgen voor concentraties van insecten waardoor vleermuizen worden aangetrokken, zoals de poel in het noorden van het plangebied. Potentie vliegroute Gezien de ligging, de vorm en de grootte van het plangebied en het ontbreken van lijnvormige elementen zoals bomenrijen, doorlopende Potentiekaartje van locaties van potentiële verblijfplaatsen voor vleermuizen Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 21 watergangen of brede rietkragen kan geen sprake zijn van een belangrijke functie als vliegroute voor vleermuizen. 4.7 Overige fauna Aangetroffen soorten De Grote vos (dagvlinder) is éénmaal waargenomen in de omgeving van het plangebied. Tijdens het veldbezoek is deze soort niet waargenomen. Tijdens het veldbezoek werden dagvlinders waargenomen zoals Dagpauwoog, Citroenvlinder en Koolwitjes (spec). Van de meeste soorten werden hooguit enkele exemplaren gezien.

Deze algemene soorten zijn niet beschermd onder de Ow. Potentie plangebied Het plangebied is niet geschikt voor Grote vos. De soort plant zich voort op zonnige plekken in open bossen, bosranden en boomgaarden in de aanwezigheid van de waardplanten: iep, wilg en Zoete kers. De waarneming van Grote vos in de omgeving van het plangebied betreft waarschijnlijk een langstrekkend exemplaar. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 22 4.8 Conclusie beschermde soorten Op grond van §4.1 t/m §4.7 zijn beschermde, niet vrijgestelde soortgroepen te verwachten die staan weergegeven in Tabel 1. In de tabel wordt onderscheid gemaakt tussen de aangetroffen soort- groepen in en nabij het plangebied en de potenties daarvoor binnen het plangebied. Ook wordt onderscheid gemaakt tussen mogelijk (incidentele) aanwezigheid en gebruik als essentieel leefgebied (zoals bijvoorbeeld vaste verblijfplaatsen). In hoofdstuk 5 wordt uiteengezet welke gevolgen voor deze soort- groepen worden verwacht door het uitvoeren van de plannen. Tabel 1.

Eerder volgens literatuuropgave vastgestelde soortgroepen met beschermde, niet vrijgestelde soorten in/nabij het plangebied (kolom 2), mogelijk (incidenteel) voorkomende beschermde, niet vrijgestelde soorten in het plangebied (kolom 3) en verwachte voorkomen van essentieel leefgebied van beschermde, niet vrijgestelde soorten binnen het plangebied met verwachte beschermde functie (kolom 4). Indien de potentieel aanwezige beschermde functie wordt genoemd in kolom 4 valt deze automatisch onder essentieel leefgebied voor de mogelijk aanwezige soorten. *nabij plangebied (circa 45 meter) Beschermde, niet vrijgestelde soorten Aangetroffen nabij het plangebied (literatuur en veldbezoek) Mogelijk aanwezig in plangebied Mogelijk beschermde functie aanwezig binnen het plangebied Planten NDFF nee nee Vissen nee nee nee Amfibieën NDFF nee nee Broedvogels met niet-jaarrond beschermde nesten veldbezoek, NDFF ja niet-jaarrond beschermde nesten Broedvogels met jaarrond beschermde nesten NDFF Ja jaarrond beschermde nesten, (Kerkuil* en Huismus) Grondgebonden zoogdieren NDFF ja Vaste rust- en verblijfplaatsen (Steenmarter, Wezel, Hermelijn, Bunzing) Vleermuizen NDFF ja Verblijfplaatsen (meerdere soorten) Overige beschermde fauna NDFF incidenteel nee Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 23 5 Effectbeoordeling en maatregelen Door het

plan kunnen verschillende negatieve effecten optreden in het plangebied. Deze mogelijke effecten zijn onder te verdelen in tijdelijke effecten tijdens de aanleg en effecten als gevolg van de aanwezigheid van de nieuwe situatie. De te verwachten soortgroepen met beschermde, niet vrijgestelde soorten worden in dit hoofdstuk besproken. Ze zijn samengevat in de vierde kolom van Tabel 1. De aanwezigheid van deze soortgroepen kan van invloed zijn op de verdere procedure. De (negatieve) effecten die kunnen optreden bij de werkzaamheden worden onderzocht. Voorts zal worden aangegeven welke maatregelen kunnen worden genomen om effecten te voorkomen of te minimaliseren. Voor andere soortgroepen met niet beschermde of vrijgestelde soorten geldt altijd de specifieke zorgplicht (zie Bijlage 1.1.1). 5.1 Vogels Vogelnesten kunnen worden vernield bij ecologisch gevoelige werkzaamheden zoals het kappen en rooien van bomen en struiken, sloop of renovatie van bebouwing, diverse graafwerkzaamheden of het verwijderen van de vegetatieve toplaag. Soorten met niet-jaarrond beschermde nesten Men dient activiteiten waarbij nesten verstoord of vernield kunnen worden buiten het broedseizoen plaats te doen vinden, dus niet van grofweg 15 maart tot 15 juli. Deze periode is afhankelijk van bijvoor- beeld het weer en de aanwezige soorten.

Als onverhoopt buiten deze periode broedende vogels aanwezig zijn, dienen werkzaamheden plaatselijk te worden uitgesteld. Voor vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten wordt de periode van februari t/m augustus gezien als de gevoelige periode. Wanneer in het broedseizoen gewerkt gaat worden is het mogelijk voorafgaand aan het broedseizoen of voorafgaand aan de vestiging van broedvogels het plangebied ongeschikt te maken als (nog) geen nesten aanwezig zijn. Hierbij mogen geen mogelijke nestplaatsen van jaarrond beschermde vogels ongeschikt of ontoegankelijk worden gemaakt. ‘Categorie 5’-soorten Gezien de aanwezige biotopen in de nabijheid van het plangebied zullen de aanwezige vogelsoorten die genoemd worden als ‘categorie 5’-soort (Ekster, Spreeuw), kunnen uitwijken naar alternatief leefgebied. Er gelden geen zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden die een jaarrond beschermde status van nesten van deze soorten rechtvaardigen. Overigens geldt ook voor deze soorten Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 24 dat activiteiten waarbij nesten verstoord of vernield kunnen worden buiten het broedseizoen plaats moeten vinden. Soorten met jaarrond beschermde nesten Bij de sloop van de bebouwing in deelgebied 2 (leegstaande woonhuis) zouden nesten of nestlocaties van de Huismus beschadigd of vernield kunnen worden.

De nesten van deze soort is jaarrond beschermd. Het is derhalve noodzakelijk om vervolgonderzoek uit te voeren naar de aanwezigheid van deze soort. Hierbij dient ook de naaste omgeving van het plangebied betrokken te worden. Bij de herinrichtingsplannen op het bedrijfserf (deelgebied 1) is het mogelijk dat Kerkuil wordt verstoord. Daarnaast maken delen van het erf mogelijk deel uit van het essentiële leefgebied van de Kerkuil. Het is derhalve noodzakelijk om vervolgonderzoek uit te voeren naar de aanwezigheid van deze soort. Hierbij dient ook de naaste omgeving van het plangebied betrokken te worden. Als uit het vervolgonderzoek blijkt dat vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten aanwezig zijn dient alternatieve nestgelegenheid of vervangend leefgebied te worden aangeboden. Er dient een vergunning te worden aangevraagd waarbij in een op te stellen ‘Activiteitenplan’ deze maatregelen worden uitgewerkt. Voor het mogelijk incidentele gebruik van het plangebied door overige vogelsoorten (Sperwer en Buizerd) met jaarrond beschermde nesten uit de omgeving van het plangebied wordt geen negatief effect verwacht van de ingreep omdat het plangebied slechts een klein deel uitmaakt van een veel groter foerageergebied en in de naaste omgeving veel vergelijkbaar of beter biotoop aanwezig is.

Het plangebied biedt geen essentieel leefgebied voor deze soorten en ze kunnen gemakkelijk uitwijken. 5.2 Grondgebonden zoogdieren Bij het verwijderen van vegetatie, de toplaag en het vergraven van de bodem of de oevers (in gehele plangebied) kan schade optreden voor beschermde zoogdieren (Wezel, Hermelijn, Bunzing). Het is derhalve noodzakelijk om voorafgaand aan het werk vervolgonderzoek uit te voeren naar de aanwezigheid van beschermde grondgebonden zoogdieren. Als beschermde, niet vrijgestelde, grondgebonden zoogdieren aanwezig zijn, dient vervangend leefgebied te worden aangeboden. Er dient een vergunning te worden aangevraagd waarbij in een op te stellen ‘Activiteitenplan’ deze maatregelen worden uitgewerkt. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 25 5.3 Vleermuizen Verblijfplaatsen Bij de sloop van de bebouwing in deelgebied 2 (leegstaande woonhuis) zouden vaste rust- of verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen beschadigd of vernield kunnen worden. Het is derhalve noodzakelijk om vervolgonderzoek uit te voeren naar de aanwezigheid van deze soorten. Hierbij dient ook de naaste omgeving van het plangebied betrokken te worden. Als uit het vervolgonderzoek blijkt dat verblijvende vleermuizen aanwezig zijn dienen vervangende en geschikte verblijfplaatsen te worden aangeboden.

Er is dan tijdelijke compensatie en permanente compensatie noodzakelijk. Er dient een vergunning te worden aangevraagd waarbij in een op te stellen ‘Activiteitenplan’ deze maatregelen worden uitgewerkt. Foerageergebied Voor de mogelijk aanwezige foeragerende vleermuizen in het plangebied wordt geen negatief effect verwacht van de werkzaamheden omdat het plangebied slechts een klein deel uitmaakt van een groter foerageergebied en in de naaste omgeving veel vergelijkbaar of beter biotoop aanwezig is. De vleermuizen kunnen derhalve gemakkelijk tijdelijk uitwijken. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 26 5.4 Conclusie effectbeoordeling Negatieve effecten van de plannen op beschermde soorten (indien aanwezig) zijn niet uit te sluiten. Het gaat om Huismus, Kerkuil, Steenmarter, kleine marterachtigen (Wezel, Hermelijn, Bunzing) en algemene gebouw bewonende vleermuissoorten: Gewone dwergvleermuis, Ruige dwergvleermuis en Laatvlieger. Er is vervolgonderzoek noodzakelijk naar deze beschermde soorten. In Tabel 2 staan de perioden aangegeven wanneer dit onderzoek dient te worden uitgevoerd. Tevens wordt het aantal bezoekrondes vermeld.

Soort/Soortgroep onderzoeksperiode Aantal bezoeken Vogels Huismus half maart – half juni 2 Kerkuil februari – half oktober 2-4 Grondgebonden zoogdieren Bunzing juni – half november 1 Hermelijn juni – half november 1 Wezel juni – half november 1 Steenmarter juni – half november 1 Vleermuizen Gebiedsfunctie Periode Aantal bezoeken Kraamkolonies en zomerverblijven (3 bezoeken) Paarverblijven en zwermgedrag (2 bezoeken) 5 Gewone dwergvleermuis half mei – half juli augustus – oktober Ruige dwergvleermuis half mei – half juli augustus – oktober Laatvlieger half mei – half juli augustus – oktober Tabel 2. Periode voor uit te voeren vervolg- onderzoek naar beschermde soorten of soortgroepen die zijn aangetroffen of worden verwacht in het plangebied. *=Te combineren met andere bezoeken. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 27 6 Gebiedsbescherming en overige natuurwetgeving In hoofdstukken 4 en 5 is beschreven welke beschermde soorten kunnen voorkomen en welke effecten de werkzaamheden kunnen hebben. De Omgevingswet kent naast soortbescherming ook gebiedsbeschermende wet- en regelgeving, in het bijzonder die van de Natura 2000-gebieden en betreffende behoud van grootschalige houtopstanden (Zie Bijlage 1.3.4).

In de bepalingen die staan uitgewerkt in de Ow kunnen gebieden ook beschermd zijn als onderdeel van het ‘Natuurnetwerk Nederland’ (voorheen Ecologische hoofdstructuur, EHS) of als Provinciaal aangewezen ‘Bijzonder Provinciaal Landschap’, ‘Weidevogelleefgebied’ of ‘Belangrijk weidevogelgebied’. Hieronder wordt aangegeven welke gebiedsbeschermende wetgeving van toepassing is op het plangebied. 6.1 Natura 2000 Het plangebied ligt op 10 kilometer afstand van het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied, Ulvenhoutse Bos (zie Figuur 3). Figuur 3. Ligging van het plangebied (rode pijl) ten opzichte van Natura 2000 -gebied, beschermde Weidevogelleef- gebieden, natuurverbindingen en het NNN.

Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 28 Gezien de grote afstand worden op voorhand geen directe negatieve gevolgen verwacht van de plannen zoals licht, geluid of optische verstoring. Er hoeft hiernaar geen nadere toetsing uitgevoerd te worden. Het geplande project leidt tot verhoogde emissie van stikstof. Aanbevolen wordt een analyse uit te voeren van de hierdoor veroorzaakte extra depositie van stikstof op gevoelige habitattypen in nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Als deze depositie boven 0,00 mol/ha/jaar komt bestaat een vergunningsplicht. 6.2 Natuurnetwerk Nederland (NNN) Het plangebied ligt niet binnen de begrenzing van het NNN, inclusief de zogenaamde verbindingszones die verschillende NNN-gebieden kunnen verbinden (zie Figuur 3). Er kunnen geen negatieve effecten door de plannen op het NNN-gebied optreden. De plannen hoeven verder niet getoetst te worden aan beschermde waarden binnen dit netwerk. 6.3 Weidevogelgebieden Het gebied is niet begrensd als een bijzonder te beschermen weide- vogelleefgebied of belangrijk weidevogelgebied. Er is geen negatief effect mogelijk op Weidevogelleefgebieden, een nadere toetsing is niet nodig. 6.4 Houtopstanden Het plangebied ligt binnen de bebouwde kom, Er worden derhalve geen onder de Ow genoemde beplantingen gekapt.

Er is voor de kap van de bomen waarschijnlijk wel een gemeentelijke kapvergunning noodzakelijk. 6.5 Overige relevante wetgeving Er is geen overige natuurwetgeving bekend die van invloed kan zijn op de plannen. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 29 6.6 Conclusie gebiedsbeschermende en overige natuurwetgeving Gezien de aard van de plannen, de reikwijdte daarvan en de locatie van het plangebied ten opzichte van beschermde gebieden is, buiten eventuele indirecte gevolgen door toegenomen stikstofemissie, op voorhand uit te sluiten dat beschermde gebieden onder de Ow of andere (provinciaal) beschermde of aangewezen gebieden, direct beïnvloed worden door de plannen. Het geplande project leidt tot verhoogde emissie van stikstof. Aanbevolen wordt een analyse uit te voeren van de hierdoor veroorzaakte extra depositie van stikstof op gevoelige habitattypen in nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Als deze depositie boven 0,00 mol/ha/jaar komt bestaat een vergunningsplicht. Het plangebied ligt binnen de bebouwde kom, Er worden derhalve geen onder de Ow genoemde beplantingen gekapt. Er is voor de kap van de bomen waarschijnlijk wel een gemeentelijke kapvergunning noodzakelijk.

Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 30 7 Zorgplicht Voor alle in het wild levende soorten en hun leefomgeving geldt de algemene zorgplicht (zie Bijlage 1.1.1). Voor soorten die kwetsbaar of bedreigd zijn en vallen onder de Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn, nationaal beschermde soorten en voor soorten die opgenomen zijn op de Rode lijsten, geldt de specifieke zorgplicht. Ook natuurlijke habitats of belangrijke leefgebieden van deze soorten vallen onder de specifieke zorgplicht (zie Bijlage 1.1.1). Eventueel in het plangebied verwachte soorten die vallen onder de Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn en nationaal beschermde soorten worden ook besproken in Hoofdstuk 4 en Hoofdstuk 5. Aangezien natuurlijke habitats en belangrijke leefgebieden voor deze soorten ook vallen onder de specifieke zorgplicht en deze onder de geplande werkzaamheden mogelijk worden aangetast, wordt hier ook rekening mee gehouden bij de hieronder beschreven maatregelen. Met behulp van passende preventieve maatregelen of passende herstelmaatregelen in het plangebied kunnen negatieve gevolgen voor soorten worden voorkomen, beperkt of ongedaan gemaakt. De te nemen maatregelen worden besproken in relatie tot de werkzaamheden en de in het plangebied aanwezige biotopen (zie §1.4 en hoofdstuk 3).

Ook worden maatregelen ter bevordering van in het wild levende soorten en hun leefomgeving geadviseerd. In het plangebied zijn biotopen aanwezig waar mogelijk soorten waarvoor de specifieke zorgplicht geldt voorkomen, namelijk bebouwing, ruderaal terrein, grasland, groenstructuren en wateren en oevers. In het plangebied kunnen vanwege de aanwezigheid van wateren, groenstructuren en ruderaal terrein kwetsbare en bedreigde soorten waarvoor de specifieke zorgplicht geldt voorkomen. Het gaat in dit geval waarschijnlijk om verschillende soorten die op de Rode Lijsten van de volgende soortgroepen staan: amfibieën, vogels en zoogdieren. In §7.1 en §7.2 worden maatregelen genoemd ten behoeve van de algemene en specifieke zorgplichten. Deze maatregelen zijn bevorderend voor de natuur en zijn in deze situatie ook toepasbaar om mogelijke negatieve effecten op in het plangebied voorkomende Rode Lijst-soorten te voorkomen. 7.1 Passende preventieve maatregelen Teneinde de (specifieke) zorgplicht na te leven dient men voorafgaand en tijdens de werkzaamheden met betrekking tot de aanwezige biotopen (zie hoofdstuk 3) de volgende preventieve maatregelen te nemen: Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 31  Alle aanwezige bebouwing, vegetatie of bodemmateriaal moet gefaseerd verwijderd worden.

Dit geeft bodembewonende dieren de kans om het plangebied te ontvluchten en een alternatief leefgebied te benutten in de (directe) omgeving.  Het verwijderen van groenvoorzieningen kan zoveel mogelijk beperkt worden en na de werkzaamheden kan de vegetatie op vergelijkbare wijze met dezelfde soorten aangeplant worden, op dezelfde locaties als waar groenvoorzieningen verwijderd worden. Bij werkzaamheden rondom groenvoorzieningen moet een zo smal mogelijke werkbreedte aangehouden worden.  Bij ecologisch gevoelige werkzaamheden kan zoveel mogelijk van bestaande paden gebruik gemaakt worden of kunnen nieuw gecreëerde paden herhaaldelijk gebruikt worden om insporing en potentiële verstoring van dieren en planten te beperken.  Bij ecologisch gevoelige werkzaamheden kan zodanig gewerkt worden dat de meest gevoelige periodes van te verwachten soorten (vooral voortplantings- en winterrustperiodes) vermeden worden.  Bij de werkzaamheden moet voorkomen worden dat ’s nachts met sterke bouwverlichting wordt gewerkt om verstoring van nachtactieve fauna te beperken.  Om vissen en amfibieën te verdrijven uit te dempen wateren dient van ‘dicht’ naar ‘open’ gewerkt te worden en geen dieren in te sluiten. Als dit niet mogelijk is kunnen dieren weggevangen worden door wateren af te dammen en het waterniveau te verlagen.

Deze dieren kunnen vervolgens worden overgebracht naar geschikte wateren in de nabije omgeving. 7.2 Passende herstelmaatregelen Omdat bij de plannen groen wordt verwijderd en nieuwbouw wordt gerealiseerd waar eerder groen aanwezig was worden hieronder enkele ontwikkelings- en of herstelmaatregelen waarmee de regels omtrent de specifieke zorgplicht na kunnen worden geleefd besproken. Met behulp van de hieronder beschreven maatregelen kan de natuur in het plangebied hersteld worden en krijgen planten en dieren ook in nieuwe situatie de ruimte. Aanvullend zijn er zijn veel ←websites beschikbaar met tips en informatie over groen bouwen en het natuurlijk inrichten van de omgeving. Bij de uitvoer van de plannen dienen vanwege het voorkomen van soorten waarvoor de specifieke zorgplicht geldt de volgende maatregelen te worden genomen:  Het aanvullend plaatsen van speciale nestkasten, inmetselstenen en vogelvides ten behoeve van Huismussen, Gierzwaluwen en Spreeuwen. →https://www.checklist groenbouwen.nl/ Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 32  Het aanvullend plaatsen van speciale vleermuiskasten aan bomen/in gevelmuren en het geschikt maken of openhouden van spouwmuren ten behoeve van verblijvende vleermuizen.

 Het gebruiken van vleermuisvriendelijke verlichting en inschijnen waar mogelijk te voorkomen door deze enkel naar de grond te richten.  Het plaatsen van insectenhotels aan gevelmuren of in de omge- ving van tuinen en groenstructuren.  Beplanten, terugplanten en aanleggen van groenstructuren met inheemse soorten zoals Eenstijlige meidoorn, Wilde liguster, Gewone vlier, Sleedoorn en Klimop, welke vogels en insecten als vlinders, wilde bijen en zweefvliegen kunnen aantrekken. Beplanting kan het beste aaneengesloten worden aangelegd omdat daarmee routes ontstaan voor soorten als Egel, (spits)muizen en vleermuizen.  Afschermen van te behouden leefgebied van soorten met takkenrillen, hagen of schermen om mogelijke verstoring te beperken.  Het verbreden van watergangen rondom het plangebied en de aanleg van natuurvriendelijke oevers.  Indien bij de inrichting van het plangebied ook gemetselde muren gerealiseerd worden kunnen hierbij speciale materialen toegepast worden die veel sneller dan gebruikelijk een groeiplaats bieden voor muurplanten als Muurvaren, Tongvaren en Steenbreekvaren. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 33 8 Conclusies 8.1 Beschermde soorten  Het plangebied is in potentie geschikt voor beschermde soorten amfibieën, vogels, grondgebonden zoogdieren en vleermuizen.

 In het plangebied kunnen broedvogels met niet-jaarrond be- schermde nesten voorkomen. Voor de verwachte aanwezige broedvogels dienen werkzaamheden waarbij nesten vernield of verstoord kunnen worden, buiten het broedseizoen plaats te vinden. Een vergunning is voor broedvogels dan niet nodig. Het broedseizoen loopt grofweg van half maart tot half juli.  In het plangebied kunnen jaarrond beschermde verblijfplaatsen van vogels voorkomen, namelijk die van Huismus en Kerkuil. Omdat negatieve effecten door de werkzaamheden niet uit te sluiten zijn, is onderzoek naar nesten en nestlocaties (incl. terreingebruik Kerkuil) van deze vogelsoorten noodzakelijk (zie voor de onderzoeksperiode Tabel 2). Worden tijdens vervolgonderzoek volgens geldende richtlijnen dergelijke verblijfplaatsen gevonden, dan dient een vergunningsaanvraag te worden ingediend, waarin passende mitigerende en compenserende maatregelen worden beschreven.  Voor het mogelijk incidentele terreingebruik van het plangebied door overige vogels met jaarrond beschermde nesten (Sperwer en Buizerd), wordt geen negatief effect verwacht van de ingreep omdat het plangebied slechts een klein deel uitmaakt van een veel groter leefgebied en in de naaste omgeving veel vergelijkbaar of beter biotoop aanwezig is. Het plangebied biedt geen essentieel leefgebied voor deze soorten en ze kunnen gemakkelijk uitwijken.

 In het plangebied kunnen beschermde grondgebonden zoogdieren voorkomen die zijn beschermd onder de Habitatrichtlijn of als ‘andere soort’. Het gaat om Steenmarter, Wezel, Hermelijn, Bunzing. Omdat negatieve effecten door de werkzaamheden niet uit te sluiten zijn, is onderzoek naar voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van deze soorten noodzakelijk (zie voor de onderzoeksperiode Tabel 2). Worden tijdens de veldinventarisatie volgens landelijk geldende richtlijnen, protocollen, soortstandaarden en/of kennisdocumenten één of meer van deze soorten aangetroffen, dan dient een vergunningsaanvraag te worden ingediend, waarin passende mitigerende en compenserende maatregelen worden beschreven.  In het plangebied kunnen verblijvende vleermuizen voorkomen. Omdat negatieve effecten door de werkzaamheden niet uit te sluiten zijn, is vervolgonderzoek naar voortplantingsplaatsen en rustplaatsen van vleermuizen noodzakelijk (zie voor de onderzoeksperiode Tabel 2).

Worden tijdens de veldinventarisatie volgens landelijk geldende richtlijnen, protocollen, soortstand- Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 34 aarden en/of Kennisdocumenten één of meer soorten vleer- muizen met verblijfplaatsen aangetroffen, dan dient een vergunningsaanvraag te worden ingediend, waarin passende mitigerende en compenserende maatregelen worden beschreven.  Voor de mogelijk aanwezige foeragerende vleermuizen in het plangebied wordt geen negatief effect verwacht van de ingreep omdat het plangebied slechts een klein deel uitmaakt van een veel groter foerageergebied en in de naaste omgeving veel vergelijk- baar of beter biotoop aanwezig is. De vleermuizen kunnen derhalve gemakkelijk tijdelijk uitwijken. 8.2 Gebiedsbescherming en overige natuurwetgeving  Gezien de aard van de plannen, de reikwijdte daarvan en de locatie van het plangebied ten opzichte van beschermde gebieden is, buiten eventuele indirecte gevolgen door toegenomen stikstofemissie, op voorhand uit te sluiten dat beschermde gebieden onder de Ow of andere (provinciaal) beschermde of aangewezen gebieden, direct beïnvloed worden door de plannen.  Het geplande project leidt tot verhoogde emissie van stikstof.

Aanbevolen wordt een analyse uit te voeren van de hierdoor veroorzaakte extra depositie van stikstof op gevoelige habitattypen in nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Als deze depositie boven 0,00 mol/ha/jaar komt bestaat een vergunningsplicht.  Het plangebied ligt binnen de bebouwde kom, Er worden derhalve geen onder de Ow genoemde beplantingen gekapt. Er is voor de kap van de bomen waarschijnlijk wel een gemeentelijke kapvergunning noodzakelijk. 8.3 Zorgplicht  Teneinde het naleven van de algemene en specifieke zorgplicht voor kwetsbare en bedreigde soorten kan men gebruikmaken van genoemde passende preventieve maatregelen en passende ontwikkelings- en/of herstelmaatregelen (zie hoofdstuk 7). Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 35 9 Aanbevolen en geraadpleegde literatuur ANDREWS, H., 2018. Bat roosts in trees: a guide to identification and assessment for tree-care and ecology professionals. Pelagic Publishing, 20-22 Wenlock Road, London. BIJLSMA, ROB.G., 1993 Ecologische atlas van de Nederlandse Roofvogels. Schuyt & Co., Haarlem. BOS, F., M. BOSVELD, D. GROENENDIJK, C. VAN SWAAY, I. WYNHOFF, DE VLINDERSTICHTING, 2006. De dagvlinders van Nederland, verspreiding en bescherming (Lepidoptera: Hesperioidea, Papilionoidea. – Nederlandse Fauna 7.

Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis & European Invertebrate Survey – Nederland, Leiden. KNNV Uitgeverij, Utrecht. BROEKHUIZEN, S., K. SPOELSTRA, J.B.M. THISSEN, K.J. KANTERS & J.C. BUYS (RED.), 2016. Atlas van de Nederlandse zoogdieren. – Natuur van Nederland 12. Naturalis Biodiversity Center & EIS Kenniscentrum Insecten en andere ongewervelden, Leiden. CREEMERS, R.C.M., & J.C.W. VAN DELFT (RAVON, RED), 2009. De amfibieën en reptielen van Nederland. – Nederlandse Fauna 9. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis & European Invertebrate Survey – Nederland, Leiden. KNNV Uitgeverij, Utrecht. DIETZ, C., VON HELVERSEN, O. & D. NILL, 2011. Vleermuizen. Alle soorten van Europa en Noord-West Afrika. Tirion Natuur. FLORON, 2011. Nieuwe Atlas van de Nederlandse Flora. KNNV Uitgeverij, Zeist. GITTENBERGER, E. & A.W. JANSSEN (RED.), 2004. De Nederlandse zoetwatermollusken. Recente en fossiele weekdieren uit zoet en brak water. – Nederlandse Fauna 2. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis & European Invertebrate Survey – Nederland, Leiden. KNNV Uitgeverij, Utrecht. KRANENBARG, J., J.E. HERDER, W.A.M. VAN EMMERIK & M. GROEN (RED), 2022. Visatlas van Nederland. Stichting RAVON, Sportvisserij Nederland & Noordboek, Gorredijk. LAUWERS, A. 2023. Quickscan Wet natuurbescherming, Lage vaartkant 11 e.o. Etten-Leur. Econsultancy, Rotterdam. LIMPENS, H., K. MOSTERT & W.

BONGERS (RED.), 1997. Atlas van de Nederlandse vleermuizen: onderzoek naar verspreiding en ecologie. KNNV Uitgeverij, Utrecht. NEDERLANDSE VERENIGING VOOR LIBELLENSTUDIE, 2002. De Nederlandse Libellen (Odonata) – Nederlandse Fauna 4. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis & European Invertebrate Survey – Nederland, Leiden. KNNV Uitgeverij, Utrecht. Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 36 SOVON VOGELONDERZOEK NEDERLAND, 2018. Vogelatlas van Nederland. Broedvogels, wintervogels en 40 jaar verandering. Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen. NETWERK GROENE BUREAUS, 2023. Soortinventarisatieprotocollen in het kader van de Wet natuurbescherming. Netwerk Groene Bureaus, Odijk. TWISK, P., A. DIEPENBEEK, VAN & J.P. BEKKER, 2009. Veldgids Europese zoogdieren. KNNV Uitgeverij, Zeist. UCHELEN, E. VAN, 2021. Bunzing, Hermelijn en Wezel – Kleine Roofdieren. KNNV Uitgeverij, Zeist. VINK, J., P. VOLLAARD. & N. ZWARTE, VAN, 2023. Stadsnatuur bouwen. nai010 uitgevers, Rotterdam. VLEERMUISVAKBERAAD (NETWERK GROENE BUREAUS, ZOOGDIERVERENIGING VZZ EN GEGEVENSAUTORITEIT NATUUR). Vleermuisprotocol 2021, januari 2021.

Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 37 10 Bijlagen Bijlage 1 Huidige natuurwetgeving Lage vaartkant te Etten-Leur Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau QS2024-179 Bijlage 1 Huidige natuurwetgeving Bijlage 1.1 Omgevingswet (Ow) De Omgevingswet (Ow) is het nationale wettelijke kader waarin onder andere de Wet natuurbescherming (Wnb) is opgenomen. De Wnb op haar beurt is het nationale wettelijke kader waarin de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet 1998 en de Boswet destijds zijn samengevoegd. De overgang van de Wnb naar de Ow verloopt beleidsneutraal. Dat betekent dat veel regels die golden onder de Wnb ook onder de Ow gelden. De Ow bundelt alle wetten die gaan over regels met betrekking tot activiteiten in de fysieke leefomgeving, zoals bouw, infrastructuur, natuur, milieu, lucht, water, bodem en cultureel erfgoed. In de Ow is zowel de soortbescherming van wilde flora en fauna geregeld als de gebiedsbescherming, die veelal voortkomt uit bepalingen van de Europese Habitatrichtlijn (HRL) en Vogelrichtlijn (VRL). De basisregels zoals de doelen van de wet, de algemene zorgplicht, regels van zogenaamde kerninstrumenten, vergunning- plicht, verantwoordelijkheden en taken van bevoegde gezagen, bevoegdheidsverdeling en overige instructieregels, staan allemaal in de Ow.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ettenleur.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/dcba4a22-15d8-4cfb-9204-e7788c16cc73?agendaItemId=04230aa1-c791-4ff8-8a0a-507a8809a861