Algemene beschouwingen CDA kadernota 2024-2027

Algemene beschouwingen CDA Etten Leur 2024 Minder gericht naar binnen, meer gericht naar buiten. Dat is voor CDA Etten-Leur ook voor 2024 hét motto. Voor ons blijft het belangrijk dat we keuzes maken die een positieve impact hebben op onze inwoners, ondernemers, overheden, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Zeker ook nu het jaar 2022 is afgesloten met een positief resultaat van ruim 10 miljoen. Etten-Leur staat er financieel goed voor, maar dat is voor ons geen argument om naast de indexering ook de verliezen van 2022 en 2023 in te halen. Ook hier kijken we naar buiten en dus is wat ons betreft de maximale stijging OZB in 2024 5%. Verder is het goed om ons te realiseren dat we in de begroting voor 2023 goedkeuring hebben gegeven voor een uitbreiding van 25 fte’s in de gemeentelijke organisatie. Met als doel om de breed vastgestelde ambities die gericht zijn op ‘buiten’ waar te maken. Graag horen we van het College of dat ook echt lukt. Als CDA Etten-Leur benadrukken we daarbij graag een aantal zaken die in onze ogen minimaal moeten worden gerealiseerd. Allereerst onder punt 1: Bestuur en Dienstverlening De gemeenteraad sprak af zich in te zetten voor het vergroten van het vertrouwen van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners in het gemeentebestuur. Het CDA wil daarom ook dat we ambitie tonen op dit gebied.

In de kadernota kwamen we die ambitie helaas weinig tegen. We zien maar voorzichtige vijfjes en zesjes op het gebied van onze dienstverlening. De resultaten uit metingen in “Waar staat je gemeente” zijn geen maatstaf voor de door ons gestelde doelen. We zien daarin graag een voorstel hoe dit concreet verbeterd wordt. Wel zien we vooruitgang in participatie. De startnotities winnen telkens wat aan kwaliteit en de routeplanner geeft inwoners veel meer inzicht in het proces van besluitvorming bij projecten. Ook wordt concreet gewerkt aan de Voorzieningenwijzer die de wirwar aan regelingen en ondersteuningsmogelijkheden op maat in kaart brengt voor onze inwoners. Onze complimenten daarvoor. Als het gaat om de verduurzaming van het Stadskantoor vinden wij de verhoging van het investeringsbedrag niet verantwoord. Wij willen graag vasthouden aan het eerder vastgestelde budget. Het CDA vindt dat de te maken kosten niet in verhouding staan tot de voordelen die onze inwoners daarvan zullen hebben. Zij moeten vooral vooruitgang merken op grote ergernissen. Zoals de aanpak van zwerfafval, maaiwerk, onderhoud speelvoorzieningen en afval. Het CDA wil in ieder geval niet bezuinigen op het ophalen van GFT in de zomer. Dan gaan we graag door naar punt 2: Sociaal Etten-LeurWe snappen de behoefte aan meer jeugdprofessionals, maar maken ons ook zorgen dat dit symptoombestrijding is.

Er moet in onze ogen een integrale aanpak komen met een plan voor en door jongeren. Ze hangen rond, vervelen zich, worden ervaren als overlast en trekken op termijn weg naar Breda voor de gezelligheid of naar plaatsen rondom Etten-Leur vanwege (goedkoper) woningaanbod. We horen ook dat de jongerenwerkers niet in alle doelgroepen even zichtbaar zijn. Er zijn nagenoeg geen evenementen of activiteiten voor de jeugd vanaf ongeveer 14 jaar en jeugd 18+. Gelukkig zijn er wel initiatieven bij onze lokale ondernemers, zoals een speciale editie van Just Dance en mogelijk extra zomeravond voor de doelgroep tot 18 jaar. Verder zijn we blij met de landelijke plannen voor normalisering van de jeugdzorg. Wel zijn we kritisch over het aanstellen van een procesmanager en zien graag een concrete evaluatie na 1 jaar van de resultaten van de inspanningen van deze procesmanager. We moeten ook in regioverband keuzes gaan maken als het gaat over andere mogelijkheden van hulp bij lichtere zorgvragen. Niet elke zorgvraag vraagt om professionele hulp. Hulp van professionals hebben we juist hard nodig voor complexe problematiek bij onze jeugd en jongeren.

Dan de Nobelaer. Heel duidelijk heeft de vorige directeur toegezegd dat de organisatie na hun intrek in de nieuwbouw niet meer elk jaar terug zou komen op gemaakte financiële afspraken. We willen als CDA Etten-Leur dan ook vasthouden aan de eerder gemaakte afspraken. De Nobelaer zou bovendien het verenigingshuis moeten zijn van Etten-Leur, maar is dat nu alleen voor Harmonie Constantia. Dat moet anders. We stellen daarom voor een koppeling te maken met de huisvesting van verenigingen. Zolang er geen verenigingen gebruik maken van de Nobelaer, mag de Nobelaer ook geen gebruik maken van de 150.000 euro. Daarnaast moet de Nobelaer minstens 3 x per jaar een activiteit voor de jeugd organiseren, buiten carnaval om. Verder zien we dat het Turfschip al enige tijd Oekraïners opvangt tegen een vergoeding. Hierdoor is daar minder gebruik van ruimte door onze verenigingen. We vinden een verlaging van het subsidiebedrag voor het Turfschip daarom op zijn plaats. Nu we het toch hebben over die verenigingen en stichtingen: er is veel behoefte aan continuïteit vanuit de gemeente. Zorg dus voor een vast aanspreekpunt en duidelijke afspraken. Neem als voorbeeld de Wipakker. Na al die jaren is er nog steeds geen enkele duidelijkheid over wat er gaat gebeuren. Verenigingen zijn dus zonder noodzaak vertrokken en andere verenigingen zoals Scouting en Jeugdland zitten heel lang in onzekerheid.

Hier moet wat ons betreft bij de begroting een concreet voorstel liggen. Verder begrijpen we dat er een behoefte is aan een kunstgrasveld voor voetbalvereniging Unitas en DSE. Hiervoor wil het CDA graag geld reserveren in de begroting van 2024. Natuurlijk mag er dan ook een bijdrage van de vereniging worden verwacht. Wij denken hierbij aan 10.000,00 per veld per jaar. In het Uniek Sportplan en de uitwerking van de concept nota maatschappelijke accommodaties moet hiervoor de noodzaak blijken. Kijkend naar punt 3. Ruimte voor wonen en leven, zien we de volgende aandachtspunten: We vinden dat er kritisch gekeken moet worden naar de forse extra investeringen in de parkeergarage. We willen voorkomen dat de bezoeker hiervoor de hogere rekening krijgt gepresenteerd. Onze parkeergarage en de tarieven zijn juist een Unique Selling Point voor Etten-Leur en wij willen dan ook dat de voorgenomen tariefstijging nihil blijft en dat de garage 24 uur per dag, 7 dagen per week opengaat. Positief vinden we dat de woonzorgvisie ontwikkeld wordt, waarbij de nadruk in onze ogen moet liggen op huisvesting voor onze ouderen waar zorg nabij is. Onderdeel daarvan is de mogelijkheid voor premantelzorgwoningen. Hier moeten we als gemeente snel werk van maken.

Zo kunnen we zorgen dat er enerzijds woningen vrijkomen voor gezinnen en starters en anderzijds dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen. Voor het CDA staat bouwen voor eigen inwoners op 1, met nadruk op betaalbaar bouwen voor onze jongeren. Voor de komende jaren vindt het CDA het verder belangrijk dat we vernieuwende woon projecten gaan realiseren, zoals een Knarrenhof, flexwonen en zoals al gezegd het mogelijk maken van premantelzorg en andere woon-zorgprojecten. Bijvoorbeeld: Wanneer de Oekraïners het Turfschip weer verlaten zien wij als CDA in de ruimtes van het Turfschip potentie om deze te transformeren naar woon-zorg in combinatie met de Contrefort. Uiteraard moet er iets gebeuren met de infrastructuur, omdat we de afgelopen jaren veel hebben gebouwd en onze woningbouwopgave voor de komende jaren ook fors is. We willen daarom verder sparen voor de spoortunnel. Er moeten ook middelen komen via het lobbytraject bij Prorail, de provincie, het rijk en eventueel andere belanghebbenden. Voor het openbaar gebied moet er intensief ingezet worden op het tegengaan van zwerfafval en bijplaatsingen van afval. CDA is pertinent tegen het schrappen van de extra GFT-ophalingen in de zomer. We willen dat het college met een voorstel komt hoe ze dit wel kan blijven uitvoeren. Voor wat betreft punt 4.

Economie en werk willen we graag allereerst dat er in navolging van het project Grote Oogst voor het versneld verduurzamen van het bedrijventerrein een soortgelijk project komt om minimaal 3.000 woningen de komende jaren te verduurzamen. Natuurlijk in afstemming met Alwel. Voor het verbeteren van het toerisme staat in de kadernota maar 1 kengetal. En die matcht niet eens

met de doelen. Hier moeten meetbare doelen en resultaten worden geformuleerd. Voor CDA is het autoluw/autovrij maken van de kop van de Markt en faciliteren van diverse evenementen een belangrijke doelstelling voor 2024. Die moeten in ieder geval een plek krijgen in de Centrumvisie. Ook ziet het CDA mogelijkheden om de haven van de Leur levendiger te maken. Dit kan worden opgepakt met de omliggende horeca en bedrijven. Voor de agrarische sector staat de komende periode ook een grote transitie op de rol. Daarom willen we dat er actief met de Etten-Leurse agrarisch ondernemers gekeken wordt naar hoe de bedrijven voldoende perspectief geboden kan worden om in Etten-Leur te blijven ondernemen. Bovendien moeten de mogelijkheden voor nevenactiviteiten worden uitgebreid, c.q vereenvoudigd. Tot slot punt 5: Duurzaam denken en doen. Hierbij schrikken wij van het voorstel voor een aanvullend budget van 500.000,00 om 150-250 bomen te behouden langs de N640. Dat kost ruim 2500 euro per boom. Wij denken dat er andere mogelijkheden zijn voor herplanting in de omgeving. We willen dat daarvoor met aanliggende bedrijven contact wordt gezocht om bomen te planten op hun terrein waarbij ze gecompenseerd worden in aankoop en onderhoud. Die kunnen vast voor minder dan 2500 per boom deze aanschaffen en onderhouden. Dan heb je een win/win-situatie.

Verder willen we dat er bij aanbestedingen/ gunningen /inschrijvingen het onderdeel duurzaamheid hoger wordt gewaardeerd, zodat duurzame investeringen door ondernemers ook worden beloond. Samenvattend wil het CDA concreet de volgende zaken uit de kadernota aangepast zien: Ambitieniveau verbeteren GFT (afvalstoffenheffing) extra ophalen kunstgrasveld OZB 5% ipv 8% Meer ruimte verhuren in combinatie met besparen investeringen duurzaamheid/investering stadskantoor Nobelaer bestemd voor verenigingen Kostenstijging parkeren Herplant bomen Evenementen jongeren Subsidie verenigingen Turfschip

Uit afvalstoffenheffing buffer aanwezig + € 45.000,00 + € 160.000,00 -/-€ 40.000,00 structureel

-/-€150.000,00 Geen verhoging ivm investeringen vloer -/- Eur 200.000 besparing Uit pot van 100,000 euro initiatieven en weer aanvullen tot 100.000 voor 2024 -/- 30.000,00 Vermindering subsidie of meer ruimte bieden aan verenigingen

Wij bedanken iedereen voor de fijne samenwerking. In het bijzonder College, ambtenaren, griffie en de fracties. Namens Mariëtte Nooijens, Ronnie Buiks, Kitty Hoevenberg-Aerts, Max Lambregts, Claartje Bierkens, Koen van Steen