Document · PDF

3. Begroting 2023-DEFINITIEF 13-10-2022 .pdf

De raad in gesprek 31 oktober 2022, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Begroting26.930 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

2. Etten-Leur bouwt gemiddeld 200 woningen per jaar. Ontwikkelingen Woningbouw We maken lokaal en regionaal afspraken over ons programma voor de komende jaren. Die afspraken worden onderdeel van de woondeal die we eind 2022 of begin 2023 sluiten met provincie en rĳk. De deal geldt tot en met 2030. De komende jaren bouwen we in lĳn met het nieuwe rĳksbeleid meer sociale huurwoningen en meer betaalbare huur- en koopwoningen. Project Haansberg (4,5 fte) In de Omgevingsvisie besloten we met de ontwikkeling van de nieuwe woonwĳk Haansberg te starten. Hiervoor zetten we een projectteam op. Dit projectteam zetten we op voor projectleiding, projectassistentie, grondverwerving, onderhandelingen, communicatie, stedenbouwkundig ontwerp, milieu, duurzaamheid, planeconomie, verkeer en het aanvragen van subsidies. Een groot deel van deze kosten dekken we uit de voor dit project opgestelde grondexploitatie. In het projectteam werken vooral onze eigen collega's. We willen naast dit grote project ook alle andere aanvragen behandelen. Daarvoor is extra capaciteit nodig. Het gaat om 4,5 fte. Opleidingsplaats Ruimtelĳke ordening (1 fte) Wĳ doen voor drie jaar mee met een opleidingstraject ‘Ruimte voor Groei’. De Vereniging Brabantse Gemeenten en de Provincie Noord-Brabant zĳn hier de trekker van. We ervaren dat het erg lastig is om personeel te vinden op het gebied van Ruimtelĳke Ordening.

Het doel van dit project is zĳ-instromers klaar te stomen voor een plek op de arbeidsmarkt. Het is de bedoeling dat deze personen uiteindelĳk doorstromen naar vaste formatieplaatsen. Projectleider Civiel en Cultuur Techniek (1 fte) We willen een extra projectleider bĳ team Civiel en Cultuur Techniek inzetten. Deze zal onder andere werken aan de planvorming en voorbereiding van grootonderhoudswerken. We zetten de projectleider ook in voor ontwikkellocaties zoals Haansberg.

Begroting 2023 - Concept

Wat hebben we gemeten? De indicatoren in deze begroting zĳn gelĳk aan die in de jaarrekening 2021. Wat is de stand van zaken in 2022? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd. Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd. Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tĳd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: De score voor de sociaal culturele woonomgeving (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 50. Uitvoering Toelichting 1.1 We stellen een herziening van het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ vast. 1.2 We leggen tĳdig (vóór 1 juli 2022) het ontwerp ter inzage van bestemmings- en wĳzigingsplannen die in voorbereiding zĳn. Zo voorkomen we extra werk omdat we deze plannen anders alsnog aan moeten passen aan de nieuwe wetgeving. Voor nieuwe initiatieven bekĳken we of deze datum nog haalbaar is of dat het plan overeenkomstig de richtlĳnen van de Omgevingswet opgesteld moet worden. 1.3 We stellen de omgevingsvisie vast. Het gaat om allesomvattende afspraken voor de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie is daarmee de basis voor het omgevingsplan en de omgevingsprogramma’s. 1.4 Bĳ inwerkingtreding* voldoen we aan de eisen van de Omgevingswet voor de omzetting van geldende bestemmingsplannen, verordeningen, werkprocessen en een deel van het Activiteitenbesluit naar het omgevingsplan.

1.5 We voldoen aan de minimale eisen voor aansluiting op het landelĳke portal voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). 1.6 We verwerven gronden afhankelĳk van de keuzes in de omgevingsvisie voor stedelĳke uitbreiding. Eventuele verwerving van gronden op strategische binnenstedelĳke locaties (waaronder het bedrĳventerrein) is afhankelĳk van het aanbod.

De Omgevingsvisie is op 11 juli 2022 vastgesteld. Het verwerven van gronden kunnen we daarom nu opstarten.

1.7 Bĳ inwerkingtreding* voldoen we aan de eisen van de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen.

* We vervingen 'Op 1 juli 2022' door 'Bĳ inwerkingtreding'.

Begroting 2023 - Concept

Doelstelling 2: Etten-Leur bouwt gemiddeld 200 woningen per jaar. Uitvoering Toelichting 2.1 We verwachten in 2022 ongeveer 500 woningen aan de woningvoorraad toe te voegen. Op basis van de plannen verwachten we deze verdeling naar woningtype: 70% appartement en 30% grondgebonden woning. De verdeling in categorie is: 45% sociale huur, 4% middeldure huur en 51% middeldure en dure koop.

Bĳ woningbouwplannen spreken we af hoeveel huurwoningen (sociaal en middelduur) en goedkopere koopwoningen onderdeel van het plan zĳn. We werken per saldo aan een gevarieerd aanbod van woningen in uiteenlopende prĳsklassen en voor diverse doelgroepen. 2.2 We spelen actief in op uiteenlopende actuele huisvestingsvraagstukken en bieden ruimte voor vernieuwende woonvormen zoals tiny houses, hout(skelet)bouw en vormen van wonen en zorg. 2.3 We actualiseren samen met onze partners de opgaven 'wonen met zorg' en maken daar passende prestatieafspraken over. 2.4 We vertalen de in 2021 vastgestelde kaderafspraken met woningcorporatie Alwel en de Huurdersbelangenvereniging, naar actie- en gebiedsplannen.

2.5 De woningen die we bouwen voldoen aan de behoeften. Deze onderzoeken we elke 3-4 jaar. We werken per woningbouwplan de kaders uit. De raad stelt deze vast. In 2022 voeren we samen met Alwel het onderzoek uit.

2.6 We stemmen onze woningbouwplannen jaarlĳks af met de regio en provincie.

Begroting 2023 - Concept

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cĳfers op hoofdlĳnen. Dat betekent dat we afwĳkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zĳn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwĳkingen die kleiner zĳn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zĳn lichten we wel toe. Bĳ de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

1. Bouwleges

390

222

163

141

2. Implementatie Omgevingswet

200

3. Afschrĳvingskosten bouwrĳp maken voor flex wonen

-350

4. Nieuwe medewerkers project Haansberg

-114

-206

-212

-217

5. Opleidingsplaats Ruimtelĳke ordening

-91

-93

-96

6. Capaciteit plan van aanpak tunnel

-100

7. Uren grondbedrĳf

139

8. Mutatie boekwaarde grondbedrĳf

-139

9. Exploitatie grondbedrĳf

-12.843

10. Mutatie boekwaarde grondbedrĳf

12.843

11. Reserves grondbedrĳf

1.350

-2.869

750

952

12. Reserves grondbedrĳf

Actualisatie begroting 2022-2026

-1.350

2.869

-750

-32

-952

13. Overig

-92

-1

Totaal wĳzigingen

498

-83

-487

-517

-469

Begroting 2023 - Concept

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Bouwleges

We actualiseren de begrote legesinkomsten.

2. Implementatie Omgevingswet

De invoering van de nieuwe omgevingswet is wederom uitgesteld. We hebben dit budget voor de implementatie niet meer nodig. Op twee locaties realiseren we flexibele woningen. Voor het bouwrĳp maken is in totaal € 3,5 miljoen nodig. Deze kosten schrĳven we in 10 jaar af. Voor het project Haansberg is een projectteam van 4,5 fte nodig. Dit team zetten we in voor projectleiding, projectassistentie, grondverwervingen, onderhandelingen, communicatie, stedenbouwkundig ontwerp, milieu, duurzaamheid, planeconomie, civieltechnische voorbereiding, subsidie aanvragen en verkeer. Het Grondbedrĳf neemt 2 fte voor zĳn rekening. We werken tĳdelĳk mee aan het traject ‘Ruimte voor Groei’ van de Vereniging Brabantse Gemeenten en de Provincie Noord-Brabant. Omdat het erg lastig is personeel te vinden op het gebied van Ruimtelĳke Ordening sluiten we aan bĳ dit initiatief. In 2023 starten we met onderzoek en plan van aanpak voor de realisatie van de tunnel. Hiervoor is expertise nodig. Door capaciteitsgebrek (ziekte en vacatures) zĳn minder uren voor het grondbedrĳf ingezet. Omdat er minder uren zĳn besteed, stĳgt de boekwaarde van de complexen minder dan begroot. Er waren meer grondaankopen en minder verkopen dan verwacht. Ook de kosten bleven achter bĳ de raming.

3. Afschrĳvingskosten bouwrĳp maken voor flex wonen 4. Nieuwe medewerkers project Haansberg

5. Opleidingsplaats Ruimtelĳke ordening

6. Capaciteit plan van aanpak tunnel 7. Uren grondbedrĳf 8. Mutatie boekwaarde grondbedrĳf 9. Exploitatie grondbedrĳf 10. Mutatie boekwaarde grondbedrĳf 11. Reserves grondbedrĳf 12. Reserves grondbedrĳf 13. Overig

Door hogere kosten, aankopen en lagere verkoopopbrengsten neemt de boekwaarde meer toe dan geraamd. We actualiseren op mutaties reserves en voorziengen grondbedrĳf naar aanleiding van de bĳgestelde exploitatieopzetten. We actualiseren op mutaties reserves en voorziengen grondbedrĳf naar aanleiding van de bĳgestelde exploitatieopzetten. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting 2023 - Concept

Begroting 2023 1. Eigentĳds bestuur en dienstverlening op maat in Etten-Leur We werken aan een betrouwbare en servicegerichte organisatie voor onze inwoners en partners zoals het onderwĳs, ondernemers, andere overheden en maatschappelĳke organisaties, verenigingen en instellingen. Een organisatie zonder onnodige drempels en procedures waarbĳ de menselĳke maat het uitgangspunt is van onze dienstverlening. Dat vraagt om professionals die binnen de wetten en regelgeving ruimte voor maatwerk zien en benutten. De gemeente inspireert, stimuleert en faciliteert en zoekt actief de dialoog en samenwerking op. Veel aandacht gaat uit naar het vroegtĳdig betrekken van inwoners en andere partĳen bĳ de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid. Bestuurders en de organisatie gaan tĳdig met inwoners in gesprek over maatschappelĳke vraagstukken. Voor een goed functionerende gemeente is ook de relatie tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelĳke organisatie van groot belang, evenals een goede samenwerking in de regio zowel ambtelĳk als bestuurlĳk als politiek.

Begroting 2023 - Concept

1.1 Vertrouwen in de overheid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het vergroten van het vertrouwen van de inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners in het gemeentebestuur. Meer en beter contact vanuit de gemeente met hen zodat zĳ weten waar ze aan toe zĳn. De gemeenteraad wil zichtbaar en benaderbaar zĳn. Maatschappelĳk effect • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners krĳgen meer vertrouwen in de gemeente/het gemeentebestuur. • De gemeente betrekt (we betrekken onze) inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners meer en beter bĳ wat de gemeente doet (we doen). • De gemeente(-raad) is zichtbaar en benaderbaar. Wat zĳn de doelen? 1. Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners weten altĳd wie hun contactpersoon is bĳ de gemeente. 2. Raadsvergaderingen worden gehouden op een prettig toegankelĳke locatie. 3. Inwoners, ondernemers en andere maatschappelĳke partners worden verwelkomd wanneer ze ‘aankloppen’ bĳ de gemeente. 4. De gemeente treedt vaker naar buiten en spreekt met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners die met de gemeente willen spreken. Hoe gaan we dit meten? • Alle inspanningen van de gemeente waarderen inwoners tenminste met een 6,4 (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021).

• Het opkomstpercentage voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 is hoger dan 46,3% (opkomst 2022). • www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Toegankelĳkheid van raadsvergaderingen

Omschrĳving De gemeenteraad wil zichtbaar en benaderbaar zĳn.

planning:

Afstemming met maatschappelĳke partners

Tweemaal per jaar (ruim voor de kadernota en ruim voor de begroting) een bĳeenkomst organiseren met maatschappelĳke partners om antwoord te krĳgen op de vraag: 'liggen we op koers met de uitvoering van het raadsprogramma en zĳn er eventueel bĳstellingen nodig gegeven maatschappelĳke ontwikkelingen?'

2023

Project Raadzaal en Herindeling Publiekshal

Toegankelĳke locatie voor raadsvergaderingen en een publiekshal die aansluit bĳ de opgave dienstverlening. (Met oog voor werkplekken van RWB/Werkplein).

2023

2023 2024

2025

Begroting 2023 - Concept

1.2 Communicatie en participatie Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het doel van de gemeenteraad is dat inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners beter begrĳpen wat de gemeente doet en waarom. Door duidelĳke communicatie in heldere taal weten mensen beter waar ze terecht kunnen bĳ de gemeente en worden ze dus beter geholpen. Met goede communicatie en participatie verlopen projecten beter en hebben inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners meer invloed op wat de gemeente doet. Inwoners moeten meer regie krĳgen over hun woon- en leefomgeving doordat de gemeente openstaat voor hun expertise en initiatieven en deze waar nodig ondersteunt. Dat geldt ook voor ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners. De gemeenteraad zet in op een betere toegankelĳkheid van de gemeente, zowel digitaal als persoonlĳk. Voor inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners moet duidelĳk zĳn welke informatie zĳ waar kunnen vinden en met wie zĳ contact kunnen opnemen. Maatschappelĳk effect • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners begrĳpen wat de gemeente doet en waarom. • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners weten, zowel persoonlĳk als digitaal, waar en waarvoor ze bĳ de gemeente terecht kunnen. • Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners hebben (meer) regie over hun woon- en leefomgeving.

Wat zĳn de doelen? 1. We gebruiken heldere taal (altĳd, maar in het bĳzonder wanneer we met onze inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners communiceren). 2. We zĳn bereikbaar en informatie is vindbaar en begrĳpelĳk. 3. We leggen altĳd uit wat we doen en waarom. 4. We betrekken inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners actief bĳ (communiceren actief over) plannen en activiteiten. 5. De gemeente biedt ruimte voor initiatieven van inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners. Hoe gaan we dit meten? • Samenwerking met inwoners waarderen inwoners tenminste met een 5,9. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• Het gemiddelde cĳfer dat inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is tenminste een 6,5. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling

Begroting 2023 - Concept

Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Online participatie/ communicatiestrategie

Omschrĳving Het verbeteren van de online communicatie en participatie. Het gaat om het ontwikkelen van een strategie van online communicatie en participatie. Denk aan de inzet van het digitaal platform en de inzet van social media. Het gaat hier niet om de digitalisering dienstverlening, maar om het verspreiden van nieuws, het online benaderbaar zĳn van de gemeente en om digitale manieren van participatie.

planning:

Onderzoek naar behoefte communicatie en bereikbaarheid

Naar aanleiding van verzoek van de raad en met het budget dat is toegekend bĳ de kadernota, onderzoeken we wat nodig is voor het verbeteren van de communicatie en bereikbaarheid van de gemeente voor inwoners, ondernemers en maatschappelĳke partners. Heeft verbinding met het onderzoek naar online dienstverlening en de visie op dienstverlening.

2023

Evaluatie Routeplanner communicatie en participatie

Evaluatie, leren en verbeteren participatieprocessen.

2023

Communicatieplan wĳkmanagers

Er komt een communicatieplan om de wĳkmanagers als aanspreekpunt van de wĳken, zowel intern als extern, beter bekend te maken. Het effect daarvan wordt geëvalueerd in de evaluatie wĳkgericht werken.

2023

Evaluatie wĳkgericht werken

Wĳkgericht werken als methodiek en de positionering van de wĳkmanager evalueren.

2023

2024

Begroting 2023 - Concept

1.3 Dienstverlening en menselĳke maat Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het doel is dat iedereen mee kan doen in Etten-Leur. Inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners mogen niet belemmerd worden door te complexe regels, door te weinig digitale vaardigheden of andere obstakels zoals een taalbarrière of fysieke ontoegankelĳkheid. In onze dienstverlening moet de mens, het bedrĳf, de vereniging of de maatschappelĳke organisatie meer centraal staan. We verplaatsen ons beter in de persoon, ondernemer of (maatschappelĳke) partner en helpen diegene door de complexe wereld van de overheid heen. Maatschappelĳk effect • Inwoners en andere partners vinden de gemeentelĳke dienstverlening, zowel persoonlĳk als digitaal, duidelĳk vindbaar, toegankelĳk, betrouwbaar en begrĳpelĳk. Dit geldt ook voor mensen die minder digitaalvaardig zĳn. • Inwoners en andere partners ervaren de gemeentelĳke dienstverlening als eerlĳk en begripvol. Wat zĳn de doelen? 1. We leggen zowel digitaal als fysiek beter en persoonlĳker contact met inwoners, ondernemers en andere (maatschappelĳke) partners. 2. De gemeentewebsite en andere dienstverleningskanalen zĳn duidelĳk vormgegeven en goed toegankelĳk, ook voor mensen die minder digitaalvaardig zĳn. 3. Goede dienstverlening is gebaat bĳ ‘regelruimte’: handelingsperspectief om te doen wat in een specifiek geval nodig is. 4.

Voor burgers die zelf goed aan de slag kunnen, richten we de werkprocessen zo in dat hun zelfwerkzaamheid beloond wordt met vloeiende dienstverleningsprocessen, korte tĳdsbelasting en vlotte afhandeling. Hoe gaan we dit meten? • Inwoners waarderen de directe dienstverlening tenminste met een 6,6. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• Inwoners waarderen de hostmanship van de gemeente tenminste met een 6,0. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• Inwoners waarderen de digitale dienstverlening tenminste met een 6,7. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• www.waarstaatjegemeente.nl/klantbeleving

Begroting 2023 - Concept

Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Inclusieve gemeente en de menselĳke maat

Omschrĳving We werken eraan dat onze dienstverlening voor iedereen, zowel fysiek als digitaal, toegankelĳk is en dat iedereen kan meedoen. In de wĳze waarop we onze dienstverlening uitvoeren houden we rekening met de persoonlĳke mogelĳkheden en behoeften van mensen. We betrekken onze inwoners hierbĳ.

planning: 2023

2024

Werken aan uitvoering dienstverlening en menselĳke maat

We investeren in houding en gedrag van onze medewerkers. Hostmanship moet in alle geledingen van de organisatie voelbaar worden. We monitoren voortdurend wat landelĳk ontwikkeld en beschikbaar gesteld wordt en sluiten daarbĳ aan als het onze gemeente voordelen geeft in verbetering van onze dienstverlening.

2023

2024

We zetten in op moderne communicatiemiddelen om

2023

2024

Bereikbaarheid gemeente bevorderen

bereikbaarheid van de gemeente meetbaar en voor iedereen toegankelĳk te maken. Daarnaast investeren we in het gedrag van onze medewerkers. Afhankelĳk van het onderzoek rond communicatie (zie onderzoek behoefte communicatie en bereikbaarheid) nemen we concrete maatregelen. Inzicht in de mensen, ondernemers en instellingen

Verkennen hoe we beter (integraal) inzicht kunnen krĳgen in de interactie tussen mensen, ondernemers, instellingen en gemeente. Zodat we op basis van dit inzicht de mens, ondernemer of instelling centraal kunnen stellen in onze dienstverlening en onze dienstverlening kunnen ontwikkelen.

2023

Verbeteren digitale dienstverlening

Met de rapportage van de onderzoeksopdracht digitale dienstverlening bepalen we de agenda van ontwikkelingen en verbeteracties voor de digitale dienstverlening in de komende vier jaren. We zetten in op het vernieuwen gemeentelĳke website www.etten-leur.nl en het verbeteren van de integrale sturing op de online dienstverlening. We doen dit samen met onze inwoners.

2023

2025

Begroting 2023 - Concept

1.4 Ondermĳnende criminaliteit Wat wil de gemeenteraad bereiken? We willen het fenomeen ondermĳnende criminaliteit zo effectief mogelĳk aanpakken. Er wordt blĳvend gewerkt aan de bewustwording voor bewoners, ondernemers, maar zeker ook ons eigen bestuur en organisatie.We zetten samen met partners zoals de Taskforce-RIEC, politie en andere partners in op het voorkomen van ondermĳnende criminaliteit en (woon-) fraude. Bĳ constateren van ondermĳnende criminaliteit wordt hierbĳ ook door de gezamenlĳke partners opgetreden, en worden door deze partners de boetes opgelegd die binnen hun mogelĳkheden liggen. Maatschappelĳk effect Inwoners en ondernemers voelen zich veilig in hun woon- en werkomgeving. Wat zĳn de doelen? 1. Inwoners, ondernemers en onze eigen organisatie weten wat ze (ook anoniem) kunnen doen bĳ een vermoeden van ondermĳnende activiteiten in hun omgeving. 2. We onderzoeken en pakken ontvangen signalen op met de samenwerkingspartners. Hoe gaan we dit meten? www.waarstaatjegemeente.nl/openbare-orde-en-veiligheid Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Ondermĳning

Begroting 2023 - Concept

Omschrĳving Ondermĳning op de agenda zetten (onder andere cybercrime en aanpak mensenhandel), werken aan bewustwording, zorgen voor een duidelĳk meldpunt voor signalen. Samen met partners pakken we deze signalen aan. Het veiligheidsprogramma passen we daarop aan.

planning: 2023

2024

2025

2026

Wat kost het? We nemen voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 1. Eigentĳds bestuur en dienstverlening

Werkelĳk

Raming

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten Baten

-18.018 86.799

-23.077 97.061

-22.827 98.878

-24.385 104.385

-24.335 107.726

-25.137 104.999

Totaal saldo van baten en lasten programma

68.781

73.984

76.051

80.000

83.391

79.862

Toevoeging reserves Onttrekking reserves

-2.237 2.325

-921 2.595

-3.500 492

-3.500 273

-3.500 -

Resultaat programma

68.869

75.658

73.042

76.773

79.891

76.362

-3.370

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen:

Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten

-1.785

-718

-3.856

-3.511

-3.367

1.835

3.193

492

273

Resultaat structureel programma

68.818

73.183

76.406

80.011

83.258

79.732

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partĳen een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling Regio West-Brabant (RWB); • Gemeenschappelĳke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB); • Gemeenschappelĳke Regeling ICT West-Brabant-West; • N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG); • Stichting Inkoopbureau West-Brabant; • Benego (Belgisch Nederlands Grens Overleg); • Gemeenschappelĳke Regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant.

Begroting 2023 - Concept

2. Sociaal Etten-Leur Etten-Leur is een inclusieve gemeente waar iedereen alle kansen krĳgt om mee te doen. Iedereen moet zich prettig en veilig kunnen voelen in zĳn eigen leefomgeving. Samen zĳn we verantwoordelĳk voor schone en leefbare straten, buurten en wĳken. Voor iedereen in EttenLeur die dat nodig heeft moeten (sport)voorzieningen, zorg en ondersteuning toegankelĳk en beschikbaar zĳn. We denken vanuit het perspectief van mensen. Daarom spannen we ons in om zoveel als mogelĳk problemen te voorkomen en de zorgvragers vroegtĳdig te signaleren en te ondersteunen. We werken samen aan een gemeente waarin iedereen zelf regie voert over zĳn/ haar leven en de mogelĳkheid krĳgt om talenten en kwaliteiten te ontwikkelen en benutten. Het beleid van de gemeente richt zich op alle doelgroepen, zogenaamd inclusief beleid. De komende jaren is er vanuit dit beleid wel extra aandacht voor de doelgroepen jongeren en ouderen.

Begroting 2023 - Concept

2.1 Iedereen moet mee kunnen doen Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen moet mee kunnen doen in Etten-Leur. De gemeenteraad zet in op het voorkomen dat jongeren vertrekken en zorgen dat ouderen langer zelfstandig kunnen blĳven wonen. De gemeente moet voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen, in een armoedesituatie terechtkomen of grotere (gezondheids-)problemen krĳgen. Ook gaat de raad voor een dementievriendelĳke gemeente. Dat alles vraagt om meer activiteiten die gericht zĳn op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuurvoorzieningen. Ook hierbĳ is de menselĳke maat leidend en doen we dit samen met de inwoners, ondernemers, verenigingen, instellingen en andere partners door goede communicatie en participatie. Door het samen te doen vergroot dit het gemeenschapsgevoel en wordt de afstand tussen gemeente en inwoners kleiner. Maatschappelĳk effect • Iedereen kan meedoen en is welkom in de Etten-Leurse samenleving. • (Kwetsbare) inwoners kunnen langer zelfstandig blĳven. • Etten-Leurenaren voelen zich verbonden met elkaar en met de gemeente. Wat zĳn de doelen? 1. Er zĳn voldoende en laagdrempelige zorg- en welzĳnsvoorzieningen dichtbĳ voor (kwetsbare) inwoners om lang zelfstandig te blĳven leven in de eigen woning. 2.

Voorzieningen en activiteiten, gericht op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuur, en worden door de inwoners optimaal benut. 3. In deze voorzieningen en activiteiten samen optrekken met inwoners, zorg- en welzĳnsondernemers, verenigingen en andere partners. Hoe gaan we dit meten? • Tenminste 68% van de inwoners is (zeer) tevreden over de sportvoorzieningen in de nabĳheid. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• Het gemiddelde rapportcĳfer dat inwoners geven voor de inspanning van de gemeente om inwoners volledig te laten deelnemen aan de maatschappĳ is tenminste 6,4. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• Tenminste 70% van de volwassenen ervaart nauwelĳks of geen gevoelens van eenzaamheid. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2020)

Begroting 2023 - Concept

Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Eén aanspreekpunt

Versterkingsprogramma mantelondersteuning

planning: Omschrĳving Inwoners met een hulpvraag krĳgen de juiste hulp op het juiste 2023 2024 moment om zo lang mogelĳk zelfstandig te blĳven. Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun

2023

2024

Eén tegen eenzaamheid

Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving.

2023

2024

Aanpak laaggeletterdheid

De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten.

2023

2024

Koerswĳzer beschermd wonen opstellen

Met een sterke sociale basis van voorzieningen kunnen inwoners met een beperking in de wĳk wonen.

2023

Project integrale aanpak en beleid arbeidsmigranten

Arbeidsmigranten kunnen deelnemen aan de Etten-Leurse samenleving.

2023

Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen

Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen.

2023

Begroting 2023 - Concept

2025

2026

draagkracht en draaglast te versterken.

2025

2.2 Minima- en armoedebeleid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De raad zet erop in dat mensen niet buiten de boot vallen door financiële problemen. Ook mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de Etten-Leurse samenleving. Maatschappelĳk effect • Niemand mag buiten de boot vallen door financiële problemen. • Mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de samenleving. Wat zĳn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal mensen met schulden. 2. Inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum maken zoveel mogelĳk gebruik van voorzieningen voor minima. 3. We zorgen voor laagdrempelige voorzieningen. 4. Het vroegtĳdig signaleren en preventie van mogelĳke schuldenproblematiek. Hoe gaan we dit meten? • Het aantal verstrekte minimaregelingen via het Werkplein (gespecificeerd naar regeling). • Het aandeel particuliere huishoudens dat te maken heeft met geregistreerde problematische schulden. • www.waarstaatjegemeente.nl/werk-en-inkomen Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota

Omschrĳving Bestrĳden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval.

planning:

Energietoeslag

Etten-Leurse minima met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum voorzien van de energietoeslag (uitvoering motie van de gemeenteraad).

2023

2024

Begroting 2023 - Concept

2.3 Wĳkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een levendig netwerk van wĳk- en sportvoorzieningen zodat we contact tussen inwoners bevorderen, het gemeenschapsgevoel stimuleren, eenzaamheid en stress voorkomen en gezondheid bevorderen. Maatschappelĳk effect • Inwoners, van jong tot oud, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan activiteiten in de wĳk(voorzieningen). Wat zĳn de doelen? 1. Wĳkbewoners, verenigingen, maatschappelĳke partners zetten zich actief in in de wĳken en in de wĳkvoorzieningen met als doel dat ze zich samen meer verantwoordelĳk voelen voor de sociale samenhang in de wĳk. 2. Er zĳn voldoende maatschappelĳke accommodaties die multifunctioneel gebruikt worden én toegankelĳk zĳn. 3. Wĳkbewoners kunnen vinden welke activiteiten georganiseerd worden in de wĳkvoorzieningen. Hoe gaan we dit meten? • Tenminste 51% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van welzĳnsvoorzieningen in de nabĳe omgeving. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Visie maatschappelĳke accommodaties

Omschrĳving Er is een netwerk van toegankelĳke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wĳkbewoners, verenigingen en maatschappelĳke partners.

planning:

Ondersteuning vrĳwilligers

Ondersteunen van vrĳwilligers om met voldoende vrĳwilligers het maatschappelĳk veld te versterken in Etten-Leur.

2023

Samenwerking met sportverenigingen vormgeven

Multifunctioneel gebruik mogelĳk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrĳwilligers stimuleren.

2023

Verkoop Van Gogh kerk en vergadercentrum

Verkoop maatschappelĳk vastgoed.

2023

Onderwĳshuisvesting

Komen tot een nieuwe rechtsvorm en systematiek van beheer van de onderwĳsgebouwen .

2023

Huisvesting Jeugdland

Passende huisvesting Jeugdland zoeken.

2023

Begroting 2023 - Concept

2023

2024

2.4 Jong zĳn in Etten-Leur Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat ervoor dat Etten-Leur voor de jeugd voldoende (vrĳetĳd- sport- en cultuur)activiteiten, een bruisend jongerencentrum en goed onderwĳs heeft. De gemeente denkt actief mee met ondernemende jongeren en werkt aan meer huisvesting voor jongeren. We zetten in op een betere verbinding van jong tot oud. Zo zetten we in op een aantrekkelĳke gemeente voor de jeugd. Maatschappelĳk effect • Etten-Leur is aantrekkelĳk voor de jeugd. • Etten-Leur zorgt goed voor haar jeugd. Wat zĳn de doelen? 1. Onderwĳs zoveel als mogelĳk dichtbĳ huis voor jongeren in Etten-Leur. 2. Ieder kind krĳgt passende jeugdhulp en een veilig thuis. 3. Kwaliteit van zorg bevorderen door bundeling van jeugdhulp en onderwĳs. 4. Goede, voldoende en betaalbare huisvesting voor jongeren. 5. De jeugd heeft/houdt eigen bruisende ontmoetingsplekken in Etten-Leur 6. Jeugd verbinden aan Etten-Leur in samenwerking met sport- en wĳkverenigingen en ondernemers. 7. Inzicht krĳgen in de behoeften en wensen van de jeugd, inclusief onderzoek naar behoefte jongerenraad. 8. Actief meedenken met ondernemende jongeren. Hoe gaan we dit meten? • Minder dan 10% van de jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. (Waarstaatjegemeente/CBS cĳfer tweede half jaar 2021)

• Cliënten waarderen de hulp van het Centrum Jeugd en Gezin met tenminste een 8,3. (Kwaliteitsmonitor cĳfer 2022)

• www.waarstaatjegemeente.nl/jeugdhulpverlening

Begroting 2023 - Concept

Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Nationaal Plan Onderwĳs

Omschrĳving Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden.

planning: 2023

2024

2025

Maatregelen treffen om de onderwĳsvertraging bĳ kinderen

2023

2024

2025

2024

2025

2024

2025

als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school. Jong zĳn in Etten-Leur

In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek.

2023

Lokale onderwĳsagenda 2023 - 2027

Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwĳs en zorg in de onderwĳsagenda.

2023

Jong Ondernemen

Dienstverlening verbeteren aan startende en jonge ondernemers.

2023

Begroting 2023 - Concept

2026

2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op maatregelen die ervoor zorgen dat inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blĳven wonen. Dat vraagt inzet op het gebied van gezondheid, veiligheid, welzĳn, eenzaamheid, activiteiten voor ouderen, maar ook op het gebied van (senioren-)huisvesting. Dit alles in samenwerking met onder andere partners in de wĳken, jongeren, zorginstellingen en de woningcorporatie. Vanwege de verwachte toename van het aantal kwetsbare ouderen zet de gemeente in op een dementievriendelĳke gemeente, houden we rekening met de mogelĳkheden van (intensieve) zorg in de wĳken en bouwen we aan een sterke gemeenschap. Maatschappelĳk effect • Ouderen wonen langer zelfstandig en veilig in Etten-Leur. Wat zĳn de doelen? 1. Versterken van zelfredzaamheid en gezondheid (preventie). 2. Sterke gemeenschappen, waarbĳ inwoners zelf en samen zorgen. 3. Voldoende ondersteuning op het juiste moment en in de juiste omgeving 4. Etten-Leur is een dementievriendelĳke gemeente. 5. Voldoende passende huisvesting (met zorg) voor senioren Hoe gaan we dit meten? • Minder dan 21% van de mantelzorgers ervaart hoge belasting. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• Tenminste 71% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van (gezondheids-)zorgvoorzieningen in de nabĳe omgeving. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• Cliënten waarderen het (keukentafel-)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning met tenminste een 7,9. (klanttevredenheidsonderzoek Wmo cĳfer 2022)

• www.waarstaatjegemeente.nl/gezondheid

Begroting 2023 - Concept

Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Regisseren Community Care

Dementievriendelĳke gemeente

Omschrĳving Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blĳven wonen.

planning: 2023

2024

Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers

2023

2024

2025

2026

2024

2025

2026

zo lang mogelĳk mee laten doen in de samenleving. Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle)

Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle.

2023

Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein)

Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlĳke financiering.

2023

Notitie mantelzorgwoningen, inclusief pre-

De huidige notitie voor mogelĳkheden huisvesting mantelzorg

2023

mantelzorgwoningen.

actualiseren en daarbĳ mogelĳkheden onderzoeken voor premantelzorgwoningen (mantelzorgwoning realiseren voordat er sprake is mantelzorgondersteuning).

Begroting 2023 - Concept

Wat kost het? We nemen voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 2. Sociaal

Werkelĳk

Raming

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten Baten

-38.602 2.155

-46.184 4.143

-47.794 3.862

-48.346 3.544

-48.735 3.397

-49.381 3.324

Totaal saldo van baten en lasten programma

-36.447

-42.041

-43.932

-44.802

-45.338

-46.057

-75 593

582

500

492

485

477

-35.929

-41.459

-43.432

-44.309

-44.853

-45.579

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

548

507

500

493

485

477

-36.477

-41.966

-43.932

-44.802

-45.338

-46.056

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partĳen een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling Werkvoorzieningschap West Noord-Brabant (WVS); • Gemeenschappelĳke Regeling Intergemeentelĳke Sociale Dienst Werkplein Hart van WestBrabant; • Gemeenschappelĳke Regeling voor Geweld in Afhankelĳkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant; • Gemeenschappelĳke Regeling Schoolverzuim en Voortĳdig Schoolverlaten regio West-Brabant; • Gemeenschappelĳke Regeling Beschermd Wonen regio Breda.

Begroting 2023 - Concept

3. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wĳk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kĳken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krĳgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Met adequate preventie en projecten dragen we bĳ aan de versterking van de leefbaarheid en de veiligheid van wĳken en buurten.

Begroting 2023 - Concept

3.1 Woningbouw Wat wil de gemeenteraad bereiken? Woningen toevoegen aan onze woningvoorraad zodat er een woning is voor elke EttenLeurenaar, passend bĳ diens inkomen met een diversiteit aan woningen voor jongeren, gezinnen en senioren. We gaan voor gemengde duurzame, veilige wĳken waarin sprake is van sociale samenhang. Maatschappelĳk effect • Er zĳn voldoende passende woningen voor iedere aandachtsgroep. • Wĳken en woningen zĳn duurzaam, de omgeving is veilig en er is sociale samenhang. Wat zĳn de doelen? 1. Het bouwen van gemiddeld 300 woningen per jaar. 2. De woon- en leefomgeving nodigen uit om naar buiten te gaan, elkaar te ontmoeten en te bewegen. 3. Er is voldoende groen, ruimte voor waterberging, infiltratie en er zĳn voldoende speelvoorzieningen in woonwĳken. 4. Het stimuleren van de verduurzaming van 3000 woningen. 5. Het realiseren van nieuwe woonvormen om senioren beschut maar zelfstandig te laten wonen. Hoe gaan we dit meten? • Aantal gerealiseerde woningen (onderverdeeld naar type, aandachtsgroep en koop/huur) in een jaar. • Aantal verduurzaamde woningen in een jaar. • www.waarstaatjegemeente.nl/bouwen-en-wonen Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing

Omschrĳving We brengen in beeld wat de opgaven zĳn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wĳ een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie.

planning: 2023

2024

2025

2026

Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wĳken)

We ronden onder andere de volgende projecten af: Anna van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten we actief in op andere minder concrete projecten.

2023

2024

2025

2026

Toegankelĳk maken concrete informatie woningbouwplannen

We zorgen ervoor dat de planning van woningbouwplannen voor inwoners digitaal vindbaar en toegankelĳk zĳn.

2023

Lage Vaartkant; Life & Garden en lintbebouwing

We onderzoeken wat de mogelĳkheden voor woningbouw voor deze locatie zĳn.

2023

2024

2025

2026

Haansberg (oost) Ontwikkeling

Wĳ starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als stip op de horizon start woningbouw in 2025.

2023

2024

2025

2026

Begroting 2023 - Concept

3.2 Verkeersafwikkeling Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. Maatschappelĳk effect • Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. Wat zĳn de doelen? 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelĳkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd Hoe gaan we dit meten? • De totaalscore fietsstad is tenminste 3,7. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2020)

• Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag tenminste 0,61 voor lopen en 0,6 voor fietsen. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen

Omschrĳving We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan.

planning:

Gemeentelĳk verkeers- en vervoersplan

We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrĳk aandachtspunt.

2023

Onderzoek spoortunnel

We onderzoeken de mogelĳkheden voor een spoortunnel en starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bĳ ketenpartners.

2023

2024

2025

2026

Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tĳdelĳke aanpassingen Etten-Leur Noord)

Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wĳzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.

2023

2024

2025

2026

Begroting 2023 - Concept

2023

3.3 Verkeersveiligheid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. Maatschappelĳk effect • Er is veilig gedrag in het verkeer • De infrastructuur is veilig Wat zĳn de doelen? 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bĳ de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlĳke verkeerspunten terugdringen. Hoe gaan we dit meten? • Het aantal gevaarlĳke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zĳn (op basis van inventarisatie gevaarlĳke verkeerssituaties). • Aantal verkeersdoden per jaar. • www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Aanpak knelpunten verkeersveiligheid

planning: Omschrĳving We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de 2023 2024 inventarisatie gevaarlĳke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelĳk is op.

Verlichting fietspaden

We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk. Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.

2023

2025

2024

Begroting 2023 - Concept

3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wĳken en op de bedrĳventerreinen. Maatschappelĳk effect • De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. • Het afvalbeleid is duidelĳk voor inwoners en ondernemers. Wat zĳn de doelen? 1. De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A (CROW: kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). 2. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid. Hoe gaan we dit meten? • Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef). • Hoeveelheid huishoudelĳk afval per inwoner. • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen

Omschrĳving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

planning: 2023

2024

2025

Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering)

Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen.

2023

2024

2025

Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grĳs-voorbereiding)

Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur)

2023

2024

Begroting 2023 - Concept

3.5 Huisvesting bĳzondere doelgroepen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bĳzondere doelgroepen. Maatschappelĳk effect • Een thuis voor alle aandachtsgroepen. Wat zĳn de doelen? 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tĳdelĳke) en betaalbare huisvesting voor: - statushouders; - spoedzoekers; - arbeidsmigranten; - sociaal en medisch urgenten; - uitstroom uit intramurale instelling; - Oekraïense vluchtelingen. 2. Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022. Hoe gaan we dit meten? • Aantal beschikbaar gestelde woningen voor bovenstaande aandachtsgroepen. Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/doorstromers

Omschrĳving We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van de genoemde doelgroepen en waar de markt niet met oplossingen komt, zorgen we zelf in samenwerking met Alwel voor passende woonoplossingen.

planning: 2023

2024

2025

2026

Begroting 2023 - Concept

Werkelĳk

Raming

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten Baten

-32.639 19.768

-25.100 16.597

-34.047 22.496

-34.767 22.973

-35.227 22.381

-35.203 22.398

Totaal saldo van baten en lasten programma

-12.872

-8.503

-11.551

-11.794

-12.846

-12.805

Toevoeging reserves Onttrekking reserves

-1.832 1.609

-3.975 960

-1.599 464

-2.317 466

-1.407 496

-2.524 1.394

Resultaat programma

-13.094

-11.518

-12.687

-13.646

-13.757

-13.934

-970 1.009

-6.694 6.266

-1.685 685

-2.348 1.348

-1.450 450

-1.582 582

-13.133

-11.090

-11.687

-12.646

-12.757

-12.934

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen:

Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling West-Brabants Archief (WBA); • Coöperatie Parkeerbeheer Zuidwest Nederland UA.

Begroting 2023 - Concept

4. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelĳkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrĳke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelĳke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, de verbinding van onderwĳs met ondernemers, het aantrekken van arbeidsintensieve bedrĳven die van toegevoegde waarde zĳn, een goed vestigingsklimaat en aantrekkelĳke vitale bedrĳventerreinen. Voor het goed benutten van arbeidspotentieel blĳven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwĳs en de arbeidsmarkt.

Begroting 2023 - Concept

4.1 Zo veel mogelĳk mensen aan het werk Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen kan meedoen en zo veel mogelĳk mensen gaan aan het werk. Ook vrĳwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelĳk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrĳk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. Maatschappelĳk effect • Zo veel mogelĳk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. • Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrĳwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. Wat zĳn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal Etten-Leurenaren, dat niet werkt. 2. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. 3. Het voorkomen van armoedeval . 1

Hoe gaan we dit meten? • Minder dan 30,9 personen per 1.000 inwoners met bĳstandsuitkering (18 jaar en ouder). (Waarstaatjegemeente cĳfer 2021)

• Minimaal 72,2 % beroepsbevolking is werkzaam ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking (netto arbeidsparticipatie). (Waarstaatjegemeente/CBS cĳfer 2021)

• www.waarstaatjegemeente.nl/economie Wat gaan we daarvoor doen?

Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwĳs en Human Capital agenda.

Omschrĳving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwĳs en bedrĳfsleven om schoolverlaters zoveel mogelĳk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

planning:

Onderzoek naar armoedeval

Onderzoek naar armoedeval en waar nodig beperken/ voorkomen van armoedeval

2023

Armoedeval is de situatie waarin iemand vanuit de bĳstand gaat werken en er daardoor financieel op achteruit gaat.

Begroting 2023 - Concept

4.2 Het versterken van de economie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een sterke lokale economie die voorbereid is op de kansen en uitdagingen van de toekomst. Maatschappelĳk effect • Een sterke lokale economie die voorbereid is op de toekomst. Wat zĳn de doelen? 1. Goed ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor gevestigde bedrĳven om uit te breiden. 3. Binnen de mogelĳkheden bĳ inkoop voorrang geven aan Etten-Leurse bedrĳven. 4. Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bestaande bedrĳventerreinen. Hoe gaan we dit meten? • 1.153 vestigingen van bedrĳven per 10.000 inwoners. (Waarstaatjegemeente/KvK cĳfer 2022)

• Stĳging op ranking MKB-vriendelĳkste gemeente. (ranking 2020: plaats 57)

• www.waarstaatjegemeente.nl/economie Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrĳventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds)

planning: Omschrĳving We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige 2023 2024 bedrĳventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbĳ (bĳ voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bĳ ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bĳ het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bĳ lokale ondernemers stimuleren.

2023

2024

Acquisitie verkoop bedrĳventerrein (FriJado)

We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrĳfsgronden.

2023

2024

Accountmanagement

We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrĳven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

2023

2024

2025

2026

2025

2026

2025

2026

Begroting 2023 - Concept

4.3 Toerisme en recreatie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een groei naar een duurzame vrĳetĳdseconomie. Meer evenementen in het bĳzonder voor de jongeren onder de 18 en het beter benutten van onze parken. Maatschappelĳk effect • Een duurzame vrĳetĳdseconomie • Etten-Leur is aantrekkelĳk voor vrĳetĳdsbesteding door inwoners en bezoekers. • Culturele voorzieningen zĳn voor iedereen toegankelĳk in aanbod en gebruik. Wat zĳn de doelen? 1. Een duurzaam en aantrekkelĳk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. 2. Er zĳn voldoende culturele voorzieningen en activiteiten. 3. Het wegnemen van onnodige regels voor ondernemers in toerisme en recreatie. 4. Het aantrekkelĳker maken van de Markt door onder andere een autovrĳe of autoluwe markt. 5. Het stimuleren en/of faciliteren van evenementen voor jongeren onder de 18 jaar. 6. Levendige parken waar inwoners en bezoekers graag gebruik van maken. 7. We vermarkten Etten-Leur beter. Hoe gaan we dit meten? • Aantal toeristen met overnachting. Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Versterking vrĳetĳdseconomie (project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer)

Begroting 2023 - Concept

Omschrĳving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelĳk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd en hiertoe komen tot een uitvoeringsprogramma toerisme in 2022 wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

planning: 2023

2024

2025

2026

4.4 Een levendig centrum Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het versterken van de regiofunctie van Etten-Leur door voorwaarden te scheppen voor levendige en aantrekkelĳke winkelcentra. Maatschappelĳk effect • Winkelgebieden zĳn levendig, aantrekkelĳk en leefbaar. • Versterken van de regiofunctie van Etten-Leur. Wat zĳn de doelen? 1. Bĳdragen aan en investeren in het aantrekkelĳk maken en/of houden van winkelgebieden voor winkeliers, bezoekers en bewoners. 2. Stimuleren en ondersteunen van activiteiten in winkelgebieden. Hoe gaan we dit meten? • 31,8% gestarte en 15,8% gestopte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners. (Waarstaatjegemeente/KvK cĳfer 2de kwartaal 2022) • www.waarstaatjegemeente.nl/economie Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Herontwikkeling Winkelcentrum

Omschrĳving We werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. We kĳken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blĳven, denk hierbĳ aan vergroening, m2 detailhandel, woningbouw, maatschappelĳke activiteiten, autoluwe markt en versterking lokaal ondernemerschap.

planning: 2023

2024

Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum

We werken de visie/advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen gaan we uitvoeren.

2023

2024

2025

Begroting 2023 - Concept

4.5 Agrarische sector Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het behouden van een vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied met ruimte voor economische activiteiten. Maatschappelĳk effect • Vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied. • Verduurzamen van het buitengebied. Wat zĳn de doelen? 1. In het buitengebied is ruimte voor economische activiteiten en herbestemming van vrĳkomende agrarische bebouwing. 2. Toeristisch-recreatief gebruik van het buitengebied stimuleren. Hoe gaan we dit meten? • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Wat gaan we daarvoor doen? Naam project Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap

Begroting 2023 - Concept

Omschrĳving Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie stellen we een uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap op.

planning: 2023

Werkelĳk

Raming

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten Baten

-23.761 12.129

-26.438 10.773

-23.912 11.402

-24.354 11.886

-24.945 12.536

-25.280 12.906

Totaal saldo van baten en lasten programma

-11.632

-15.665

-12.510

-12.468

-12.409

-12.374

-11.632

-15.665

-12.510

-12.468

-12.409

-12.374

-11.632

-15.665

-12.510

-12.468

-12.409

-12.374

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • N.V. Rewin (Regionale Ontwikkelingsmaatschappĳ Rewin West-Brabant).

100

Begroting 2023 - Concept

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=7059c219-1425-4c5c-b3c1-e656a026bc02