Zienswijze e250076796

%f gemeen[e

Zeewolde

gemeenLe~

genie ente putten

ermelo

provincie

Gelderland

PROVINCE `I

FLEVOLAND

vallei e, ZUIDERZEE.LAND ve uwe J f=`

Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening t.a.v. Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening DGRO — Directie Ruimtelijk Beleid o.v.v. Nota Ruimte Postbus 20011 2500 AE Den Haag

Datum: 12 december 2025 Betreft:

Zienswijze EHPZ op de ontwerp-Nota Ruimte (gepubliceerd op 26-09-2025)

Geachte mevrouw Keijzer, Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Met deze brief deelt de regio EHPZ (gemeenten Ermelo, Harderwijk, Putten, Zeewolde, Provincie Gelderland, Provincie Flevoland, Waterschap Vallei en Veluwe en Waterschap Zuiderzeeland) een zienswijze op de Ontwerp-Nota Ruimte die van 6 oktober tot en met 15 december ter inzage heeft gelegen. Waardering voor erkenning van de regio EHPZ De regio EHPZ spreekt haar waardering uit voor de gekozen benadering in de Ontwerp-Nota Ruimte, waarbij de regionale schaal het vertrekpunt vormt voor de nationale ruimtelijke opgaven. De nadruk op het principe 'Elke regio telt' en het aansluiten bij de unieke kenmerken en kwaliteiten van de regio's is hierin ons inziens cruciaal. Wij zijn verheugd dat onze 'jonge' regio EHPZ wordt (h)erkend en expliciet wordt benoemd in de Ontwerp-Nota Ruimte als integraal onderdeel van het nationale netwerk van steden en regio's. Daarbij kunnen we ons vinden in de genoemde leidende principes: Ruimte zoveel mogelijk meervoudig benutten: Aansluiten bij unieke kenmerken van regio's: Problemen niet doorschuiven naar toekomstige generaties.

De kwalificering van de EHPZ regio als S-regio zonder verdere uitleg leidt tot vraagtekens. Het etiket'Versterken' uit de VISTA-strategie dat de EHPZ regio (inclusief delen van buurregio's) heeft gekregen op pagina 49 is eveneens onduidelijk. In de beschrijving staat 'Juist in regio's waar de autonome groei laag is, of waar de basis voor een veel sterkere groei ontbreekt, willen we de grote nationale opgaven aanwenden om de kwaliteit van leven te behouden en de regionale economie te versterken'. De EHPZ-regio herkent zich niet in deze beschrijving. De regio kent juist een hoge dynamiek, heeft ruimtegebrek voor groei in relatie tot de wetgeving op het gebied van stikstofreductie, wat heeft te maken met de grootste defensie uitbreiding in decennia en kent congestieproblemen op zowel het energienetwerk als op de A28 en de A27. Aan ontwikkelingen is geen gebrek maar deze worden in sterke mate geremd door voornoemde problemen op rijksniveau. Korte inhoudelijke schets van kansen regio EHPZ De regio EHPZ heeft een strategische ligging tussen de Randstad en Noord- en Oost-Nederland. Daarbij biedt onze regio een hoogwaardige leefomgeving voor onze inwoners en voor het huisvesten van bedrijven en instellingen. Binnen het samenwerkingsverband EHPZ werken we momenteel aan een Ruimtelijk Strategisch Toekomstperspectief.

Met dit Toekomstperspectief geven we richting aan de koers die we willen gaan varen vanaf 2050. De in ons regioprofiel opgenomen (landelijke) opgaven waaraan we werken zijn:

1.Leefbare steden en regio's 2. Ordenende netwerken mobiliteit, energie (circulaire) economie 3. Perspectief natuur en landbouw

Concreet betekent dit: In relatie tot Leefbare steden en regio's: •

Compacte verstedelijking: de regio EHPZ biedt ruimte voor duurzame woningbouw. (Beperkte) groei is essentieel om onze inwoners een woning te kunnen bieden en de leefbaarheid en het voorzieningenniveau te borgen. In relatie tot netwerken mobiliteit, energie en (circulaire) economie:

•

Mobiliteitsopgaven (Bereikbaarheid): De regio heeft een centrale ligging met hoofdverbindingen tussen de Randstad en Oost-Nederland. De verwachte bevolkingsgroei, defensie opgaven en de versterking van economische clusters vragen om investeringen in de verbetering van de hoofd (o.a. A28 en A27)- en regionale wegen (doorstroming, veiligheid) en het realiseren van een hoogwaardig openbaar vervoersnetwerk dat de kernen en het omliggende gebied adequaat ontsluit. De Veluwelijn Amersfoort — Harderwijk en het functioneren van de stations Nijkerk en Harderwijk als volwaardige intercityhaltes zijn van groot belang voor het faciliteren van de woningbouw- en bedrijvenlocaties op de Noord-Veluwe, regio's Utrecht, Amersfoort en Foodvalley. En is de oplossing van de te drukke sprinters tussen Zwolle en Amersfoort. Dit wordt onderstreept door de MIRT-afspraken in 2024 en de recente bijdrage van het Rijk via Programma Woningbouw en Mobiliteit (WoM0). De Veluwelijn is opgenomen in het Landelijke Toekomstbeeld Openbaar Vervoer.

2

Daarom verzoeken wij om station Nijkerk en station Harderwijk op de 'Visiekaart' (pag. 68) en de kaart `Ontwikkelgericht nationaal netwerk' (pag. 200) op te nemen als Intercitystations.

•

Energie / netcongestie: de regio heeft te maken met een tekortschietend energienetwerk. Dit is een extra te nemen hobbel in het regionaal realiseren van de landelijke opgaven voor defensie, woningbouw en bedrijvigheid. In relatie tot Perspectief natuur en landbouw: Landbouw, Natuur en Water- en Bodemsturing (Klimaatadaptatie): De EHPZ-regio onderschrijft het 'water en bodem sturend' principe. Maak het principe vasthouden—bergen—afvoeren leidend in ontwerp en uitvoering. Voeg prestatie-eisen toe en koppel waterkwaliteit aan ruimtelijke afwegingen via brongerichte aanpak en ketenbenadering. Dit betekent dat er een grote opgave en kans ligt om op basis van de droogte- en zoetwateropgave en de natte natuurambities te innoveren op het gebied van toekomstbestendige landbouw (o.a. Gebiedsaanpak GEUS en aanpak landgoederen) en het versterken van de natuur- en wateropgaven. De integrate aanpak van deze thema's is van belang voor de Veluwe, het Randmerengebied en in Flevoland, met ondermeer 3 waterwingebieden in Zeewolde. De Veluwe met haar kwetsbare natuur heeft een sleutelpositie. Om de ontwikkelingen die u beschrijft in de Nota Ruimte te kunnen realiseren, is het essentieel dat de kwaliteit van de natuur op de Veluwe verbetert.

•

Landbouw is, ook binnen de EHPZ, een belangrijke ruimtelijke opgave. Wij pleiten daarom voor het behoud en een duurzamm toekomstperspectief voor de agrarische sector. Het is terecht dat voedselzekerheid en duurzame voedselproductie als nationale belang zijn aangemerkt.

•

Daarnaast vragen we nadrukkelijk aandacht voor de leefbaarheid en vitaliteit van het landelijk gebied. Enerzijds benadrukken we het belang van onze regionale landbouw voor de voedselzekerheid. Anderzijds vinden wij het essentieel dat ondernemers die willen stoppen zorgvuldig en goed worden gefaciliteerd. Daarbij moet oog zijn voor de effecters die deze ontwikkelingen kunnen hebben op de leefbaarheid van het buitengebied.

•

Stikstof: de ligging tussen Natura2000 gebieden in het centrum van het land geeft een enorme spanning tussen het belang van opgaven als woningbouw, verbetering mobiliteit enerzijds en herstel van de natuur anderzijds. In de Nota Ruimte staat: 'In heel Nederland is ruimte voor k/einschalige verdichting en uitbreiding van steden en dorpen' Dat ontkent deze spanning; In de nabijheid van Natura2000 gebieden ligt dat niet zo eenvoudig.

•

Gelderland is van oudsher een provincie met omvangrijk defensiegrondgebruik op en rond de Veluwe. Met het NPRD neemt deze ruimtevraag verder toe, zowel in Gelderland als in Flevoland. De defensieopgaven, waaronder de centrale kazerne in Zeewolde en stationering van F35's op Lelystad Airport en intensivering van de huidige kazernelocatie in Ermelo, kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de defensieve gereed stelling van Nederland. Binnen de bestaande MIRT-afspraken bieden deze ontwikkelingen bovendien kansen voor werkgelegenheid en veranderende pendelstromen in de regio.

3

Tegelijk vraagt de verdere ruimtelijke inpassing van defensielocaties om zorgvuldige afwegingen, zodat deze ontwikkelingen passen in hun omgeving en niet leiden tot verdringing van, of afwenteling op, andere (rijks)opgaven. Met het faciliteren van nieuwe locaties en de mogelijke verruiming van bevoegdheden voor Defensie kunnen spanningen ontstaan, met name op het gebied van stikstof, natuur, mobiliteit/infrastructuur, energie, wonen en recreatie. Het is daarom van belang dat defensieplannen in samenhang worden afgewogen binnen de totale ruimtelijke en ecologische opgave van de regio.

Wij vragen de coordinerende Minister van VRO hoe zij hier mee om gaat en welke afspraken hierbij nodig zijn met de provincie Gelderland en Flevoland en andere betrokken ministeries. Wij zien uit naar een gezamenlijke integrale gebiedsgerichte aanpak waarin all opgaven in samenhang worden opgepakt. Ook vragen wij om op de Visiekaart 2050 zowel de Defensie-opgaven als de natuurherstel opgave op te nemen zodat de spanning daartussen in beeld komt en zichtbaar wordt hoe deze opgave zich verhoudt tot andere (rijks)opgaven.

Uitnodiging tot nader gesprek Om or zorg voor te dragen dat de Rijksdoelen zoals opgenomen in de Ontwerp-Nota Ruimte en de regionale ambities goed op elkaar aansluiten nodigen wij de minister en de betrokken Rijksdiensten van harte uit om in gesprek to gaan met de regio EHPZ zoals ook in paragraaf 9.2 benoemd staat. Afstemming is ons inziens cruciaal om gezamenlijk een onderscheidende ontwikkelstrategie uit te werken en de afstemming van de nationale kaders met het EHPZ Toekomstperspectief te borgen.

Wij vragen de min van VRO het definitief geven van een VISTA-ontwikkelingsstrategie te doen na vaststelling van het Ruimtelijk Toekomstperspectief dat is voorzien medio 2026. Wij kijken uit naar uw reactie en een constructieve samenwerking om de ambities van de Nota Ruimte te verwezenlijken.

Hoogachtend,

Edwin H.R. Enklaar Wethouder gemeente Harderwijk Voorzitter Bestuurlijke Integrerende Tafel EHPZ

4