Voortgangsrapportage 2024 e250015437
Tekst van het document
Proeftuin Wijk van de Toekomst Ermelo Voortgangsrapportage 2024
Pagina 1 van 17 Voortgangsrapportage 2024
Gemeente
Ermelo
(geanonimiseerd) Contactpersoon: | E-mail:
(geanonimiseerd) MM eermelo.nl (geanonimiseerd)
Pagina Voortgangsrapportage
2024
2 van
17
Inhoudsopgave
1. Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. Voortgang Particulieren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. 1 Kerngetallen particulieren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. 2 Energieadviezen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 2. 3 Communicatie en activiteiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 2. 4 Cursus ‘Hoe koop ik de juiste warmtepomp?’ 3. Voortgang Uwoon
. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . .
..................................................................................................................
9
11
4. Liander . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 5. In de pers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 6. Kennisdeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 7. Bijlagen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Bijlage 1: Stappenplan Wijk van de Toekomst geïsoleerd wonen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Bijlage 2: Stappenplan Wijk van de Toekomst aardgasvrij wonen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Bijlage 3: Uitnodiging Energie-Marktplaats . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
Pagina 3 van 17 Voortgangsrapportage 2024
1. Inleiding In deze zesde voortgangsrapportage geven we een update over de stand van zaken tot en met december 2024. In 2024 zijn verschillende lopende activiteiten voortgezet. Zo hebben ook in 2024 diverse nieuwe bewoners een energieadvies mogen ontvangen en zijn steeds meer huishoudens begonnen met het uitvoeren van hun energieadvies. In 2024 zijn zowel het aantal subsidieaanvragen als het besteedde subsidiebedrag toegenomen ten opzicht van voorgaande jaren. Er zijn 60 nieuwe subsidieaanvragen geweest , waarvan 37 aanvragen voor het nemen van isolatiemaatregelen en 23 voor installatiemaatregelen. Dit is het hoogste aantal subsidievragen in een jaar sinds de start van de subsidie. Ook hebben er meerdere activiteiten met bewoners plaatsgevonden waar kennis is gedeeld en ervaringen zijn uitgewisseld. In 2024 lag net als vorig jaar de nadruk op de stap richting installatiemaatregelen. Elk jaar zijn steeds meer bewoners klaar of bezig met isoleren en toe aan de vervolgstap richting installeren. Dit jaar zijn daarom wederom weer diverse activiteiten georganiseerd om bewoners mee te nemen in het proces richting een aardgasvrije wijk. Daarnaast is dit jaar een aanbelactie georganiseerd waarbij langs de deur is gegaan bij bewoners die zich nog niet hadden aangemeld.
Dit om hen er op te attenderen dat 2025 het laatste jaar is dat de subsidie kan worden aangevraagd en om een inzicht te krijgen in hun
beweegredenen. In hoofdstuk 2 zal verder worden ingegaan op de ontwikkelingen betreffende de particuliere huiseigenaren in de Wijk van de Toekomst. Hoofdstuk 3 rapporteert over de corporatiewoningen van UWOON. In hoofdstuk 4 wordt gerapporteerd over het buurtrealisatieplan wat in samenwerking tussen Liander en de gemeente gerealiseerd wordt. In hoofdstuk 5 en 6 wordt gerapporteerd over externe aandacht voor de wijk en de manieren waarop in het afgelopen jaar kennis is gedeeld.
Pagina 4 van 17 Voortgangsrapportage 2024
2. Voortgang Particulieren 2. 1 Kerngetallen particulieren In deze paragraaf wordt de voortgang van de particulieren in getallen uitgedrukt. In 2024 is er zowel een stijging te zien in het aantal aanvragen isolatie- als installatiemaatregelen. Afgelopen jaar betreft het eerste jaar sinds de start van de subsidie dat er meer subsidiebudget is uitgekeerd voor
installatiemaatregelen dan isolatiemaatregelen. In de vorige voortgangsrapportage werd benoemd dat naar verwachting de aantallen installatiemaatregelen in 2024 verder zou toenemen. Dit omdat steeds meer mensen klaar zijn met isoleren en toe zijn aan de volgende stap , namelijk installatiemaatregelen. Deze verwachting is waargemaakt. In het afgelopen jaar zijn er 23 aanvragen voor installatiemaatregelen geweest en is het totaal aantal installatieaanvragen sinds de start van de subsidie bijna verdubbeld ten opzichte van vorig jaar. Naar verwachting zal deze trend zich de komende jaren voortzetten. Na een kleine daling in het aantal subsidieaanvragen voor isolatie in 2023 , is er in 2024 met 37 aanvragen weer een stijging te zien (figuur 2. 1). Dit is het hoogste aantal isolatieaanvragen in een jaar tot nu toe. Het totale bedrag verstrekt aan subsidie voor isolatiemaatregelen is dit jaar gestegen ten opzichte van 2022 en 2023. Onderstaande tabel laat de kerngetallen zien van de belangrijkste pijlers sinds de start van de subsidie. 2020
2021
2022
2023
2024
Cumulatief
Energieadviezen Aanvragen isolatiemaatregelen
47
40
13
30
34
25
15
3
118
19
37
145
Aanvragen installatiemaatregelen CO2 reductie (kg/jaar) Totaal isolatie Totaal installatie Totaal isolatie + installatie Nog beschikbaar
4
2
1
9
23
39
13. 632
13. 904
9. 405
23. 405 12,
34. 610
94. 956
, €117.03100 €16.06600 ,
, €88.95200 €4.17800 ,
, €71.51500 €6.00000 ,
, €66.28200 €47.52600 ,
, €86.90700 €108.57200 ,
, €430.68700 €182.34200 ,
€133.09700 ,
€93.13000 ,
€77.51500 ,
€113.80800 ,
€195.47900 ,
€613.02900 , €1.436.32300 ,
Tabel 2. 1. Kerngetallen energieadviezen maatregelen ,
en verstrekte
subsidie
In figuur 2. 2 staan de isolatiemaatregelen uitgesplitst naar de meest voorkomende hoofdgroepen van isolatie. Ten opzichte van 2022 en 2023 is een stijging te zijn in het aantal geïsoleerde vierkante meters. Dit gaat vooral om huishoudens die in voorgaande jaren al een energieadvies hadden ontvangen. Dit laat zien dat bewoners steeds meer bereid zijn om concrete stappen zetten richting
isoleren.
1
Vanaf 2023 worden ook de installatiemaatregelen meegerekend in de algehele CO2 reductie per jaar. Er is een CO2 reductie van gemiddeld 985 kg/jaar per geïnstalleerde warmtepomp (50% hybride 50% allelectric) op basis van ‘Analyse warmtetechnieken Wijk van de Toekomst Ermelo (2021)’ van DWA. Bij 100% hernieuwbare energie loopt de gemiddelde CO2 reductie van warmtepompen op naar 2285 kg/jaar. In deze berekening is het conservatieve gemiddelde van 985 kg/jaar als basis genomen. 2
,
,
,
Pagina 5 van 17 Voortgangsrapportage 2024
Figuur 2. 1. Aantal aanvragen voor isolatie- en installatiemaatregelen en de voorspelde CO2 reductie (kg/jaar)
Oppervlakte uitgevoerde isolatiemaatregelen 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0 Vloer (m2)
Dak (m2) 2020
Vloer (m2) Dak (m2) Gevel (m2) Glas (m2) Isolatie totaal (m2)
2020 784 597 433 340 2154
2021
2021 836 544 510 307 2197
Gevel (m2) 2022
2022 542 159 452 333 1486
2023
Glas (m2)
2024
2023 347 242 164 455 1208
2024 662 597 379 251 1889
Cumulatief 3171 2139 1938 1686 8934
Figuur 2. 2. Totale oppervlakte per isolatiemaatregel uitgesplitst in hoofdgroepen
Pagina 6 van 17 Voortgangsrapportage 2024
Concluderend: in 2024 was sprake van een duidelijke stijging van het aantal aanvragen en de verstrekte subsidie voor zowel isolatie- als installatiemaatregelen ten opzichte van de afgelopen paar jaar. Deze ontwikkeling kan gezien worden als indicatie dat een toenemend aantal huishoudens klaar is met isoleren en doorstroomt naar de installatiefase. Daarnaast lijken ook steeds meer mensen een tweede of derde isolatiemaatregel door te voeren.
2. 2 Energieadviezen Tot op heden zijn er 118 energieadviezen aan particulieren verstrekt , waarvan 3 in 2024 en 1 update van een advies. Het betreft hier een ‘warm’ advies waarbij de energieadviseur de woning bezoekt , het gesprek met bewoners aangaat , rapporteert in de vorm van een energieadvies en telefonisch contact heeft om vragen over het advies door te spreken. De 184 subsidieaanvragen tot op heden zijn gedaan door 104 verschillende adressen. Dit betekend dat ongeveer 90% van de energieadviezen heeft geleid tot het daadwerkelijk nemen van isolatiestappen. Bewoners mogen meerdere keren subsidie aanvragen tot het plafond van €12.000-, per woning is bereikt. Een bewoner is niet verplicht om alle isolatiestappen gelijktijdig te zetten.
2. 3 Communicatie
en
activiteiten
Veel activiteiten in de Wijk van de Toekomst hebben in voorgaande jaren tot doel gehad de bewoners van de wijk te informeren over de mogelijkheden en de beschikbare subsidies voor eventuele verduurzamingsmaatregelen. De informatieverstrekking verliep hierbij voornamelijk vanuit adviseurs en specialisten. Sinds 2023 wordt daarnaast ingezet op kennisdeling van inwoners onderling. Steeds meer mensen bewandelen het verduurzamingstraject en een toenemend aantal is klaar met de isolatiemaatregelen en kan de volgende stap zetten richting het verduurzamen van de installatie. De hoop is dat , door deze mensen met elkaar te verbinden , zij elkaar ook kunnen helpen en adviseren daar waar dit nodig is. Een van de manieren waarop het onderlinge contact tussen de betrokken bewoners werd gestimuleerd zijn de energie-marktplaatsen die in 2024 twee maal zijn georganiseerd. In februari , tijdens het stookseizoen , kwamen buurtbewoners bij elkaar op een avond in de basisschool met snert en chocolademelk. En in mei konden zij terecht in het buurthuis om in gesprek te gaan met verschillende warmtepomp-installateurs – natuurlijk mocht de ijscokar niet ontbreken die inmiddels een vast onderdeel is geworden van de energiemarktplaatsen.
Het doel was dat inwoners hier niet alleen vragen kunnen stellen aan de gemeente , de energieadviseur , energiebuddy of een installateur , maar ook vooral met elkaar in gesprek gaan. Dit zorgt ervoor dat een goed geïsoleerd huis en een warmtepomp steeds meer als ‘gewoon’ en ‘standaard’ wordt beschouwd: als mijn buren het hebben dan zal het wel goed zijn. Daarnaast kon men zich tijdens de energie-marktplaats aanmelden voor een gratis energieadvies en voor de gratis minicursus ‘Hoe koop ik de juiste warmtepomp?’.
Pagina 7 van 17 Voortgangsrapportage 2024
(geanonimiseerd)
(geanonimise rd)
(geanonimise rd)
(geanonimise rd)
(geanonimise rd)
(geanonimise rd)
( g e a n o n i m i s e r d ) (geanonimise rd)
Figuur 2.4.
Energie-marktplaats in mei
met
installateurs in Ermelo-West
Pagina 8 van Voortgangsrapportage
2024
17
2. 4 Cursus ‘Hoe koop ik de juiste warmtepomp?’ Ook in 2024 is de gratis minicursus voor inwoners van de Wijk van de Toekomst georganiseerd. Deze minicursus gericht op het zoeken en kiezen van de juiste warmtepomp is een logische volgende stap nu steeds meer huishoudens de eerste stap , de woningisolatie , hebben gezet of aan het zetten zijn. Aan deze cursus hebben circa 15 huishoudens deelgenomen. Dit was een toename ten opzichte van voorgaande keren. Dit kwam doordat de cursus nu ook opengesteld was voor geïnteresseerden buiten de wijk. Voor de cursus hebben 15 regionale installateurs informatie aangeleverd over wat ze te bieden hebben. De cursus bestond uit twee avonden. Deelnemers werden geïnformeerd over de verschillende soorten warmtepompen die op de markt zijn en wat de voor- en nadelen en kosten en besparingen van de verscheidene warmtepompen zijn. Zo werden de deelnemers toegerust om een weloverwogen keuze te maken , met de hoop dat de drempel voor het overstappen naar een warmtepomp hiermee iets is verlaagd.
Deelnemers uit de Wijk van de Toekomst kregen naast de cursus de gelegenheid om één uur gratis te sparren met een energieadviseur op het moment dat zij een offerte hadden aangevraagd en daar nog vragen over hadden. Ook hier werd dankbaar gebruik van gemaakt.
2. 5 Aanbelactie bij 64 koopwoningen Inmiddels hebben 108 huishoudens (koopwoningen) gebruik gemaakt van de subsidie , maar daarmee ook 64 huishoudens nog niet. Om inwoners die nog geen gebruik hebben gemaakt van de subsidie erop te attenderen dat 2025 het laatste jaar is dat zij een aanvraag kunnen doen , hebben wij in twee rondes bij deze 64 koopwoningen aangebeld. Dat was ook een goede gelegenheid om de eigenaren te vragen waarom zij nog geen gebruik hebben gemaakt van de regeling en of zij dat nog van plan zijn en wij ergens mee kunnen helpen.
Van alle koopwoningen in WvdT
Energieadvies
Ik wil nog van de subsidie gebruik maken
16
22
64
11 12
108
hebben al gebruik gemaakt van de subsidie hebben nog geen gebruik gemaakt van de subsidie
42
geen
energieadvies 42
wel energieadvies 22
4
21 ja waarschijnlijk niet
eventueel nee
niet gesproken
Figuur 2. 5. Resultaten van de aanbelactie.
Pagina 9 van 17 Voortgangsrapportage 2024
Conclusies van deze aanbelactie: • Van de 64 huishoudens die nog geen gebruik hebben gemaakt van subsidie hebben 22 wel al een energieadvies. • 23 huishoudens willen hun huis nog verduurzamen en (zeker of waarschijnlijk) gebruik maken van de subsidie. • 21 huishoudens gaan zeker geen gebruik maken van de subsidie. De meest genoemde redenen hiervoor waren: Ik ben 70/80+ , ik heb alles al geïsoleerd , geen interesse , geen vertrouwen in de gemeente. • 16 huishoudens hebben wij ook na tweemaal aanbellen niet gesproken omdat zij niet thuis waren of niet open deden.
Pagina 10 van 17 Voortgangsrapportage 2024
3. Voortgang Uwoon Uwoon zal 438 woningen binnen de Wijk van de Toekomst Ermelo voorzien van een hybride warmtepompinstallatie. In het najaar van 2024 heeft de aanbesteding hiervoor plaatsgevonden. Vanwege het aantal woningen is de aanbesteding opgedeeld in drie percelen. In februari 2025 is het werk gegund aan twee installatiebedrijven. Loohuis Assies Installatietechnieken zal de appartementencomplexen uitvoeren , Breman Installatietechniek de gezinswoningen. De installatiebedrijven zijn op dit moment bezig met opstellen van het definitief ontwerp en de werkvoorbereiding. In de week van 10 maart 2025 ontvangen de betreffende huurders van Uwoon de informatiebrief van Uwoon met een globale uitleg over het project.
Medio maart 2025 zullen de installateurs het communicatie- en participatietraject richting de huurders opstarten. In de periode april – juni 2025 worden keukentafelgesprekken met de huurders gevoerd zodat de huurders weten wat er tijdens de werkzaamheden verwacht kan worden en dat de huurders hier goedkeuring voor kunnen verlenen. In combinatie met het keukentafelgesprek vindt er een technische woningopname plaats zodat voorafgaand aan het uitvoering van het werk alle afwijking ten opzicht van de standaard vastgesteld
kunnen worden. In de periode april - mei 2025 zal er een modelwoning worden gerealiseerd. De installateurs gebruiken de modelwoning om het definitief ontwerp van de installatie te testen. De huurders kunnen binnen de modelwoning kijken hoe de installatie er uit komt te zien. Daarnaast wordt de modelwoning ingezet voor particulieren om een indruk te krijgen van hoe een woning verwarmd kan
worden met een hybride warmtepomp. De verwachting is dat de uitvoering direct na de bouwvak 2025 zal starten. De installateurs hebben dan een jaar de tijd tot september 2026 om het werk te realiseren. De laatste maanden van 2026 worden gebruikt voor de administratieve afhandeling van het project en het afmelden van de woningen ten behoeve van de subsidie.
Pagina 11 van 17 Voortgangsrapportage 2024
4. Liander In 2024 is een start gemaakt met de uitvoering van de afspraken uit het buurtrealisatieplan. In dit plan hebben Liander en de gemeente Ermelo afspraken gemaakt over: -
Het toekomstige netontwerp met hierin de locatie van de nieuwe kabels en de nieuwe
middenspanningsruimtes (MSR); -
-
-
De vormgeving en inpassing van de nieuwe middenspanningsruimtes (vormgeving: figuur 4. 1); De wijze waarop partijen samen andere stakeholders als buurtbewoners betrekken in de
locatie en vormgevingskeuzes; Grondverwerving; Financiële aspecten Planning en uitvoering van de werkzaamheden (op hoofdlijnen).
Voor de start van de werkzaamheden zijn bewoners in Wijk-West per brief geïnformeerd over de komst van de elektriciteitshuisjes en de werkzaamheden aan elektriciteitskabels in de wijk. Op de beoogde locatie van de nieuwe elektriciteitshuisjes zijn borden geplaatst met een aankondiging van de komst van een nieuw elektriciteitshuisje (Figuur 4. 1).
Afbeelding 4. 1: Aankondiging plaatsing middenspanningsruimte
Pagina 12 van 17 Voortgangsrapportage 2024
Naast de communicatie met de brieven en borden is een projectwebsite ingericht waar bewoners en geïnteresseerden terecht kunnen voor meer informatie. In figuur 4. 2 wordt een uitsnede van de projectwebsite getoond. Tijdens de looptijd van het project is de site te benaderen via: www. liander. nl/regio's/gelderland/ermelo-west
Ook kunnen bewoners met de Liander BouwApp meldingen ontvangen wanneer Liander een bericht plaatst over het project , de laatste versie van de planning inzien en contact opnemen voor vragen.
Afbeelding 4. 2: Projectwebsite ‘Uitbreiding stroomnet Ermelo-West’
Pagina 13 van 17 Voortgangsrapportage 2024
5. In de pers Net als in 2023 was het dit jaar relatief stil in de pers over de Wijk van de Toekomst. In het Uwoon magazine van december 2024 is een rapportage gemaakt waarin interviews met bewoners uit de wijk zijn gedeeld. Op de social media van zowel Uwoon als de Gemeente Ermelo is ook diverse content geplaatst.
6. Kennisdeling Hieronder volgt een opsomming van activiteiten in het kader van kennisdeling: Kennisdeling in cursussen over de hybride warmtepomp Kennisdeling via energie-marktplaatsen in Ermelo West Kennisdeling via bewonerswerkgroepen Oogstbijeenkomsten Wijk van de Toekomst Medewerking verleend aan enkele afstudeerscripties en promotieonderzoeken
Pagina 14 van 17 Voortgangsrapportage 2024
7. Bijlagen Bijlage 1: Stappenplan Wijk van de Toekomst geïsoleerd wonen
Pagina 15 van 17 Voortgangsrapportage 2024
Bijlage 2: Stappenplan Wijk van de Toekomst aardgasvrij wonen
Pagina 16 van 17 Voortgangsrapportage 2024
Bijlage 3: Uitnodiging Energie-Marktplaats
Pagina 17 van 17 Voortgangsrapportage 2024