voornemen provincie opleggen last onder dwangsom (geanonimiseerd)

Voornemen opleggen last

Datum 4 september 2025

onder dwangsom

Zaaknummer 2025-003772

Onderwerp

Overtreding Omgevingswet Natura Tomassen Duck-To B. V. T. a. v. de directie Fokko Kortlanglaan 116 3853 KH ERMELO

2000

Inlichtingen bij

Provincieloket 026 359 99 99 post @gelderland.nl Blad

1 van 8

Locatie overtreding Fokko Kortlanglaan 116 in Ermelo

Geachte directie

,

Op 5 augustus 2025 hebben wij naar aanleiding van een handhavingsverzoek een controle uitgevoerd bij de eendenslachterij aan de Fokko Kortlanglaan 116 te Ermelo. Hierbij hebben wij geconstateerd dat u zich niet houdt aan de bepalingen van de Omgevingswet. Overtreding Met de uitspraak van de rechtbank op 12 februari 2025 (ECLI:NL:RBMNE:2025:737) is de natuurvergunning van Tomassen Duck-To B. V. (verder: Tomassen) van 13 mei 2022 vernietigd. Wij hadden het voornemen deze natuurvergunning in te trekken vanwege een gewijzigd inzicht in de referentiesituatie. De uitspraak van de rechtbank maakte dat een definitief besluit niet meer nodig was. De natuurvergunning was door u aangevraagd met als referentie de milieuvergunning uit 2002 ervan uitgaande dat dit ook de vergunde situatie was in de Hinderwetvergunning uit 1992. Laatstgenoemde toestemming was niet meer vindbaar. Echter bij de behandeling van het beroep tegen de natuurvergunning uit 2022 is door u toch een afschrift verstrekt van de Hinderwetvergunning uit 1992 en de aanvraag daartoe. Daarbij werd duidelijk dat de vergunde situatie ten tijde van de aanwijsdatum 24 maart 2000 lager was dan de aangehouden referentie van de milieuvergunning 2002 in de natuurvergunning. ,

Uit de controle blijkt nu dat uw eendenslachterij gewijzigd is ten opzichte van de referentiesituatie zoals bepaald door de Hinderwetvergunning uit 1992. Daardoor zijn significante effecten op het nabij gelegen Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’ niet uit te sluiten. U heeft aangegeven dat er een aanvraag in voorbereiding is voor een Omgevingsvergunning Natura 2000 maar tot op heden hebben wij daar nog geen gegevens voor ontvangen en is er ook geen zicht op legalisatie voor uw project zoals dat nu wordt uitgevoerd. ,

Voornemen besluit Wij zijn van plan u een last onder dwangsom op te leggen. Deze last houdt in dat u uw activiteiten in overeenstemming dient te brengen met uw referentiesituatie zijnde de Hinderwetvergunning uit ,

Datum 4 september 2025

Zaaknummer 2025-003772

Blad 2 van 8 1992 , zodat

significante effecten op nabij gelegen Natura 2000-gebieden zijn uitgesloten waardoor er geen natuurvergunning is vereist. Als u dat niet doet verbeurt u vanaf 1 januari 2026 een ,

dwangsom van € 10.000-- per dag met een maximum van € 200.000-- als de overtreding van artikel 5. 1 lid 1 onder e. Omgevingswet voortduurt. Deze voorgenomen beschikking is voor onbepaalde tijd van kracht. ,

,

Door betaling van een dwangsom wordt de overtreding niet opgeheven. Als de overtreding na het bereiken van het maximum dwangsombedrag niet is beëindigd kan er een nieuwe last worden opgelegd met hogere dwangsombedragen of een andere bestuursrechtelijke sanctie volgen. ,

Uw verplichting Op grond van artikel 5. 1 lid 1 onder e. is het verboden om zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit te verrichten. Een Natura 2000-activiteit is in de Bijlage bij de Omgevingswet als volgt gedefinieerd: Natura 2000-activiteit: activiteit inhoudende het realiseren van een project als bedoeld in artikel 6 derde lid van de habitatrichtlijn dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied; ,

,

,

,

Gelet op de bedrijfsactiviteiten en de ligging nabij met name Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’ kunnen de huidige activiteiten van uw project aan de Fokko Kortlanglaan 116 voor dit gebied significante effecten hebben. Daarom is voor uw project op grond van artikel 5. 1 lid 1 onder e. een natuurvergunning nodig. Deze vergunning ontbreekt echter. Motivering In de bijlage leest u de motivering

van ons voornemen.

Deze bijlage is een onderdeel van het

voornemen.

Wilt u een zienswijze indienen? Als u het niet eens bent met deze brief dan kunt u hierop een zienswijze geven. Dat kan schriftelijk binnen twee weken na dagtekening van deze brief via Gedeputeerde Staten van Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem of digitaal via post @gelderland.nl onder vermelding van het zaaknummer. ,

,

,

Datum

4 september 2025 Zaaknummer

2025-003772 Blad

3 van 8

Meer

informatie

Heeft

u

nog

vragen? Kijk daarvoor op gelderland.nl. U kunt ook contact opnemen

Provincieloket via telefoonnummer 026 359 99 99. Houdt hand. We kunnen Met

u

u

het zaaknummer

van

met

het

deze brief bij de

dan sneller helpen.

vriendelijke groet, Gedeputeerde Staten van Gelderland,

namens

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Voor deze brief e

gelden: Provinciewet, artikel 122

e

Algemene wet bestuursrecht, artikelen 5:1, lid 1, 4:8 en 5:21

e

Omgevingswet, artikel 5.1 lid 1 onder e.

Dit document

is zowel

bijlagen worden

aangetekend als via de reguliere post verzonden. alleen meegezonden met de aangetekende verzending.

Eventuele

=provincie Gelderland

Datum

4 september 2025 Zaaknummer

2025-003772 Blad

4 van 8

BIJLAGE

1

Motivering

Verzoek

om

handhaving

(geanonimiseerd) A (geanonimiseerd) (hierna: verzoekers) hebben wij een verzoek om | Namens

handhaving, gedateerd 8 maart 2025, ontvangen over de eendenslachterij aan de Fokko Kortlanglaan 116 te Ermelo. Kort samengevat geeft verzoeker aan dat door de eendenslachterij activiteiten worden verricht die de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van soorten in nabijgelegen Natura 2000-gebieden kunnen verslechteren of een significant verstorend effect kunnen hebben op de soorten waarvoor de Natura 2000 gebieden zijn aangewezen en dan met name de uitstoot van stikstof. Nu een natuurvergunning ontbreekt is er sprake van een illegale situatie. Vandaar

het verzoek

te

om

handhaven.

Volgens verzoekers vinden de activiteiten plaats op een afstand van 1,4 kilometer van het Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’, waarbij in de loop der jaren de activiteiten flink uitgebreid zijn. De uitbreiding ziet op het aantal aangevoerde eenden en het daarmee samenhangende geïntensiveerde gebruik van de wachtruimte met een hogere ammoniakemissie tot gevolg. Verzoekers stellen dat eerder een handhavingsverzoek is ingediend in 2019 met een beroepzaak als gevolg waarbij het afwijzingsbesluit is vernietigd. Voorts een beroep tegen de natuurvergunning waarbij de rechtbank uiteindelijk deze heeft vernietigd. Verzoekers stellen dat nu handhavend moet worden opgetreden nu de stikstofdepositie als groot knelpunt benoemd wordt in de natuurdoelanalyse van de Veluwe. Dit gebied is ook opgenomen in de zogenaamde urgente lijst zo stellen verzoekers. Tenslotte stellen verzoekers dat

sprake kan zijn van bijzondere omstandigheden om af te geen zicht op legalisatie bestaat en evenmin handhavend optreden handhaving, zodanig onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen belangen. Dit ook in het licht van de recente uitspraken van 18 december 2024 als ook na de recente ontwerp weigering omgevingsvergunning en ontwerp weigering verklaring van geen bedenkingen van de gemeente Ermelo. Verzoekers achten de kans nagenoeg nihil dat de huidige bedrijfsvoering van Tomassen kan blijven voortbestaan. zien

van

nu

er

geen

er

Vergunningplicht vanwege mogelijk significante effecten sommige gevallen is er een zogenaamde referentiesituatie waar

In

een

bedrijf rechten aan kan

ontlenen. Deze referentiesituatie wordt ontleend

aan de natuurvergunning voor het toegestane de locatie waar de activiteit is voorzien. De referentiesituatie wordt bij het project op beoogde ontbreken van een natuurvergunning ontleend aan de milieutoestemming die gold op de

referentiedatum. Dat is het moment waarop artikel 6 van de Habitatrichtlijn van toepassing werd op het betrokken Natura 2000-gebied (bij ‘de Veluwe!’ is het jaar 2000 van belang). Onder het verlenen

milieutoestemming moet de vergunning of de melding op basis van de Wet milieubeheer of de daaraan voorafgaande Hinderwet worden verstaan. Wanneer daarna een milieutoestemming is verleend voor een activiteit met minder gevolgen voor Natura 2000-gebieden dan de op de referentiedatum toegestane activiteit, geldt die latere toestemming als PE van

een

=

provincie

“Gelderland

Datum 4 september 2025

Zaaknummer 2025-003772

Blad 5 van 8

referentiesituatie. Een referentiesituatie kan niet worden ontleend aan een natuurvergunning of milieutoestemming die is vervallen of geëxpireerd. Tomassen beschikt niet over een natuurvergunning wel over een Hinderwetvergunning uit 1992. Nadien is er niet een milieuvergunning verleend met minder gevolgen. Daarom vertegenwoordigt de Hinderwetverguning uit 1992 de referentiesituatie waar Tomassen rechten aan kan ontlenen. ,

Uitgevoerde controle en ingewonnen informatie Vanaf 22 april 2024 is er al contact gezocht met Tomassen voor haar visie over de boven water gekomen Hinderwetvergunning uit 1992 en hoe deze zich verhoudt tot het aangevraagde en vergunde project in het vernietigde besluit van 2022. Daartoe zijn concreet een aantal vragen gesteld door onze advocaat Pels Rijcken in de reactie aan de rechtbank van 14 augustus 2024 maar ook in het ontwerpbesluit van 21 november 2024 ter intrekking van die natuurvergunning: ,

“1 In de Hinderwetvergunningaanvraag wordt uitgegaan van maximaal 75. 000 l brandstof. bij het verlenen van de natuurvergunning zijn wij ervan uitgegaan dat in de referentiesituatie een brandstofverbruik voor de stoomketel vergund was van 146. 838 l/jaar. In de Hinderwetvergunningaanvraag wordt uitgegaan van een stoomketel met een capaciteit van 800 kg stoom per uur. Dit komt overeen met een vermogen van 7034 kW. Bij vergunningverlening zijn wij uitgegaan van een stoomketel met een vermogen van 1. 642 kW. 2

,

In de Hinderwetvergunningaanvraag wordt uitgegaan van 4 af- en aanvoerbewegingen vrachtwagens per dag. In de rapportage van ten behoeve van de aanvraag voor de vergunning op grond van de toenmalige Wet natuurbescherming is uitgegaan van 45 vrachtwagenbewegingen per dag. 3

van

In de Hinderwetvergunningaanvraag staat dat een heftruck op LPG aanwezig is die 5% van de tijd in bedrijf is. Bij het verlenen van de natuurvergunning zijn wij ervan uitgegaan dat een dieselheftruck was vergund die 60% van de tijd in bedrijf was. ” 4

Met een rapportage van Lycens van 14 oktober 2024 is door Tomassen getracht een herberekening te maken van de referentiesituatie zoals die bepaald is met de Hinderwetvergunning uit 1992. Die rapportage stelt uiteindelijk dat er geen toename is aan stikstofdepositie op de nabij gelegen Natura 2000-gebieden. Echter hebben wij naar aanleiding van die rapportage over de referentiesituatie de volgende vragen gesteld waar we tot nog toe geen reactie op hebben gekregen: In de onderbouwing van de referentiesituatie wordt aangegeven dat in de aanvraag van de Hinderwetvergunning van 1992 is vermeld dat er één vorkheftruck op LPG aanwezig is die 50 % van de dagperiode (7-19 uur) in gebruik is. In de aanvraag staat echter dat deze vorkheftruck slechts 5% van de dagperiode in gebruik is. Het is onduidelijk of de berekende stikstofemissie is gebaseerd op een gebruik van 5 of 50% van de werktijd. -

,

In de onderbouwing van de referentiesituatie wordt er van uitgegaan dat gedurende 12 uur per dag gemiddeld 2. 500 eenden op het bedrijf aanwezig waren. In de aanvraag voor de vergunning op grond van de Hinderwet is aangegeven dat de werktijd 12 uur per -

Datum 4 september 2025

Zaaknummer 2025-003772

Blad 6 van 8

dag bedraagt (7-19 uur). In die tijd vonden het slachtproces de verwerking van de producten en het schoonmaken van de productiefaciliteiten plaats. Het is dan ook niet aannemelijk dat gedurende de gehele werktijd levende eenden op het bedrijf aanwezig waren. ,

Verder is met de uitspraken van 18 december 2024 door de Afdeling duidelijk geworden dat intern salderen vergunningplichtig is. Ten opzichte van de referentievergunning uit 1992 zijn er diverse feitelijke wijzigingen doorgevoerd zoals bijvoorbeeld de chemische luchtwasser en de uitbreiding van de werktijden. Dit betreffen vergunningplichtige wijzigingen voor wat betreft de omgevingsvergunning voor Natura 2000 kortweg natuurtoestemming. Niet duidelijk is of dit intern salderen betreft maar afgezien daarvan zijn deze wijzigingen al voor 1 januari 2020 doorgevoerd en komen deze zodoende niet in aanmerking voor de in de 18 december uitspraken genoemde overgangsperiode waarin handhaving niet mogelijk is tot 2030. Op 7 april 2025 is er door onze afdeling vergunningverlening nog gesproken met Tomassen over een aanpassing van de oude aanvraag voor een natuurvergunning waarbij gesteld werd dat er veel mogelijkheden zijn voor verduurzaming. Tot op heden hebben wij verder niets ontvangen. ,

,

,

De in 2022 verleende natuurvergunning is met de uitspraak van 12 februari 2025 vernietigd. Aangezien de in 2022 verleende natuurvergunning vooral aangevraagd was voor het legaliseren van de bestaande feitelijke situatie is het bedrijf Tomassen in overtreding nu zij geen natuurvergunning heeft. Het handhavingsverzoek van verzoekers heeft dan ook geleid tot controle van die feitelijke werkzaamheden op 5 augustus 2025. ,

Tijdens de controle is gesproken met vertegenwoordigers van Tomassen over de huidige activiteiten op de bedrijfslocatie. Aangegeven werd dat er op dit moment 17. 000 tot 18. 000 eenden per dag worden geslacht en verwerkt van 07. 00 uur tot 16. 00 uur (tot 19. 00 uur schoonmaakwerkzaamheden). De eenden worden aangevoerd met 4 vrachtwagens per dag. Voorts werken er 90 mensen waarvan er 50 met een auto komen. Naast de 4 vrachtwagens rijden er nog meer vrachtwagens voor meerdere doeleinden: het flotatieslib wordt eenmaal per 2 dagen opgehaald voor het bloed van de eenden rijdt 1 vrachtwagen per dag en voor het categorie 2 materiaal ook 1 vrachtwagen per dag. Inmiddels beschikt Tomassen over 13 vrachtwagens elektrische heftrucks en 4/5 bedrijfsbussen. ,

,

Verder is er een low-NOx stoomketel voor het opwarmen van het waxbad (90 graden) en de broeibak (60 graden). Tezamen met 3 Cv-installaties leidde dit tot een aardgasverbruik van ruim 300. 000 m3 van juni 2024 tot en met mei 2025. Voorts is er sprake van een chemische luchtwasser voor het verminderen van de ammoniakemissies van de eenden. Gesteld wordt dat deze een reductie bewerkstelligt van 92%. Dit betreffen de huidige feitelijke activiteiten waarvan niet gesteld kan worden dat deze vallen binnen de vergunde activiteiten uit de Hinderwetvergunning van 1992. Daarmee kunnen significante effecten op het nabij gelegen Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’ niet worden uitgesloten. Vandaar ons voornemen om handhavend op te treden.

Datum 4 september 2025

Zaaknummer 2025-003772

Blad 7 van 8

2

Beginselplicht en afzien van handhaving in bijzondere gevallen

Op grond van vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State hebben gedeputeerde staten in geval van een overtreding een beginselplicht tot handhaving. De reden voor deze beginselplicht is dat de rechtszekerheid vergt dat de feitelijke situatie in beginsel niet afwijkt van de juridisch toegestane situatie. Door middel van handhavend optreden wordt dit bereikt. Hieruit volgt het algemeen belang dat is gediend met handhaving. In de regel zullen wij in geval van een overtreding gebruik moeten maken van onze bevoegdheid om handhavend op te treden. Bij de vraag of van handhavend optreden mocht worden afgezien moet vervolgens worden beoordeeld of handhavend optreden onevenredig is. Handhavend optreden is alleen onevenredig als er in het concrete geval omstandigheden zijn waaraan een zodanig zwaar gewicht toekomt dat het algemeen belang dat gediend is met handhaving daarvoor moet wijken. Dan is er een bijzonder geval waarin toch van handhavend optreden moet worden afgezien. Een bijzonder geval kan zich bijvoorbeeld voordoen bij concreet zicht op legalisatie maar ook andere omstandigheden van het concrete geval kunnen leiden tot het oordeel dat er een bijzonder geval is. Andere redenen om van handhavend optreden af te zien kunnen zich bijvoorbeeld voordoen bij een schending van het gelijkheidsbeginsel of het vertrouwensbeginsel. ,

,

Nu eendenslachterij Tomassen zonder geldige natuurtoestemming in bedrijf is is sprake van een overtreding van artikel 5. 1 lid 1 onder e. van de Omgevingswet. Het is verboden om zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit te verrichten. In beginsel zijn wij daarom gehouden om hiertegen handhavend op te treden. Van bijzondere omstandigheden om van handhaving af te zien is niet gebleken. Er is geen sprake van een (vergunbare) aanvraag om alsnog een natuurvergunning te verkrijgen zodat geen sprake is van concreet zicht op legalisatie. Evenmin is gebleken dat handhaving voor het overige onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen doelen. Bij dat laatste gaat het met name om het natuurbelang van Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’. De overbelasting door stikstofdepositie van dit gebied is onder meer beschreven in de Natuurdoelanalyse ‘de Veluwe’ uit 2023. ,

,

Gelet op het voorgaande is bestuursrechtelijke handhaving noodzakelijk en het opleggen van een last onder dwangsom is een geschikte manier om te bereiken dat de overtreding daadwerkelijk binnen afzienbare tijd wordt beëindigd en beëindigd blijft. Behalve met het te dienen natuurbelang hebben wij rekening gehouden met de bedrijfsbelangen van de eendenslachterij. Het bedrijfsbelang is echter geen reden om van handhaving af te zien. Het bedrijf heeft in het verleden wel een natuurvergunning aangevraagd en ook verkregen echter bleek tijdens de behandeling van het beroep tegen die natuurvergunning dat de referentiesituatie niet juist was en dat tot op heden geen gewijzigde aanvraag is ingediend op basis van de juiste referentiesituatie. ,

Begunstigingstermijn en last hoogte dwangsom Omdat er reeds sprake is van een overtreding dienen de bedrijfsactiviteiten die anders zijn of het vergunde project in de Hinderwetvergunning uit 1992 overstijgen binnen een redelijke termijn te worden beëindigd. Mogelijke (significante) effecten voor Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’ hebben zich in de jaren dat het bedrijf actief was al voorgedaan en dat is nog steeds het geval. Bij het bepalen van een begunstigingstermijn houden wij er evenwel rekening mee dat ,

,

,

Datum 4 september 2025

Zaaknummer 2025-003772

Blad 8 van 8

bovenbedoelde bedrijfsactiviteiten op een ordentelijke manier moeten worden beëindigd. Een termijn tot 1 januari 2026 vinden wij daarom redelijk. De hoogte van de dwangsom staat in redelijke verhouding tot de aard en ernst van de overtreding. Daarnaast is deze gebaseerd op het economisch voordeel dat het bedrijf heeft genoten of kan genieten bij het in stand houden van de overtreding (doorgaan met de werkzaamheden) de kosten die gemaakt moeten worden om de overtreding te beëindigen en beëindigd te houden en de natuurschade die bij het voortduren van de overtreding kan ontstaan. ,