Toezeggingen oordeelsvormende tafel preventie en handhavingsplan Alcoholwet 24 juni 2026

Toezeggingen oordeelsvormende tafel Preventie- en Handhavingsplan Alcoholwet 24 juni 2026 Portefeuillehouders Van Daalen en Van der Weide zeggen toe: 1. contact op te nemen met de GGD over de (regionale) cijfers met betrekking tot comadrinken; 2. de lijst met interventies vanuit Tactus met de raad te delen; 3. voor het opstellen van het uitvoeringsplan in gesprek te gaan met de verstrekkers van alcohol, zoals sportkantines; 4. een indicatieve, integrale kostenberekening te verstrekken van de uitvoering van handhaving en preventie. Ad. 1 Inzicht in cijfers (gevolgen van) comadrinken Specifieke cijfers over comadrinken (alcoholintoxicatie) op lokaal niveau worden om privacyredenen niet apart gepubliceerd. Wel zijn er actuele landelijke cijfers bekend (rapport Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol SEH-bezoeken 2024). In 2024 vonden in Nederland naar schatting 5.300 SEH-behandelingen plaats naar aanleiding van een alcoholvergiftiging. Een kwart van de SEH-bezoekers met een alcoholvergiftiging was jonger dan 18 jaar en 45% jonger dan 25 jaar. Wat we weten over de regio Noord-Veluwe / Ermelo: ●

●

Binge drinken: Het percentage jongeren (12-18 jaar) dat aan 'binge drinken' doet (5 of meer glazen alcohol bij één gelegenheid) ligt in de regio Noord- en Oost-Gelderland iets hoger dan het landelijk gemiddelde. In 2023 lag dit in Ermelo op 21% (t.o.v. 16% in 2021, geen significant verschil). In de Noord-Veluwe lag dit in 2023 op 19% en Nederland breed op 18% (beide geen significant verschil t.o.v. Ermelo in 2023). Zorgbehoefte: Als de landelijke incidentie (circa 110 SEH-bezoeken per 100.000 minderjarigen), wordt geëxtrapoleerd naar een gemeente met de omvang van Ermelo, kan worden ingeschat dat jaarlijks tussen de 2 en 6 jongeren acuut op de spoedeisende hulp belanden wegens een alcoholvergiftiging. Als ook het aantal jongeren dat zorg nodig heeft via de huisartsenpost, ambulante jeugdhulp of verslavingszorg voor problematisch alcoholgebruik, dan ligt dit aantal fors hoger.

Ad. 2 Interventies Tactus Tactus voert preventieve activiteiten uit, die worden onderverdeeld in 6 deelproducten (werkplan 2026): 1.

Monitoring en beleidsadvies ● Informeren, monitoren en in gesprek gaan met beleidsmakers en andere betrokkenen ● Implementeren erkende preventieve interventies voor ouders van kinderen in de bovenbouw van het po en v(s)o: Op Tijd Voorbereid en Helder op school ● Aansluiten netwerkoverleggen, waaronder veiligheidsoverleg, CJG, GGZ en sportverenigingen

2.

Publieksinformatie en agendasetting Bijdrage aan campagnes en challenges gericht op ouders en jongeren, waaronder NIX18 en Zien Drinken Doet Drinken.

3.

Voorlichting en bewustwording Voorlichting over effecten en risico’s van roken, alcohol, drugs, gokken en gamen. Met speciale focus op jongeren en ouders met een verhoogd risico op middelenproblematiek (waaronder kinderen van ouders met een middelenprobleem, jongeren in het speciaal onderwijs, jongeren met risicovolle persoonlijkheidskenmerken). O.a. uitvoering van Helder op school en Op tijd Voorbereid, voor jongeren en hun ouders.

4.

Deskundigheidsbevordering Versterken professionals met een preventie- en/of zorgopdracht door specialistische verslavingskennis en expertise toe te voegen en ondersteuning op maat te bieden.

5.

Vroegsignalering, contactlegging en advies In samenwerking met partners tijdig signaleren van (beginnende) verslavingsproblematiek. Tactus is onderdeel van het OKO kernteam van Ermelo. Het doel hierbij is dat jeugd gezond en veilig kan opgroeien in een kansrijke omgeving. Tactus richt zich op het domein gezin en peergroep als speerpunt. Vanaf eind 2026 wordt ingezet op Triple P met als doel het versterken van ouders in hun opvoedrol, waaronder het stellen van regels over alcoholgebruik.

6.

Individuele preventie Door middel van doorverwijzing of directe benadering kunnen jongeren en ouders adviezen en ondersteuning krijgen, waaronder: ● Preventief adviesgesprek (voor jongeren/ouders/docenten) ● Moti 4 voor jongeren ● Alcohol adviesgesprek

Ad. 3 In gesprek gaan met de verstrekkers Eén van de aanbevelingen in het Nalevingsonderzoek is om in gesprek te gaan vanuit de gemeente met de (vertegenwoordigers) van de verstrekkers van alcohol. Het gaat daarbij om de volgende soorten verstrekkers: - cafetaria’s - horecagelegenheden - slijterijen - sportkantines - supermarkten Ook zullen gesprekken worden gehouden met verenigingsondersteuners vanuit Interactie. Het in gesprek gaan met de verkoopkanalen is onderdeel van het jaarlijkse uitvoeringsprogramma voor 2026. Dit punt zal dan ook in het uitvoeringsprogramma worden opgenomen en daarna worden uitgevoerd. Met de horeca heeft inmiddels al een gesprek plaatsgevonden. De planning is om de gesprekken met de andere verstrekkers in Q4 van 2026 op te pakken. Ad. 4 Indicatieve integrale kostenberekening van de uitvoering van handhaving en preventie Hieronder een globale kostenschatting van de uitvoering van handhavings- en preventietaken alcoholgebruik binnen de gemeente Ermelo. Inzet personeel uitvoering handhaving ● Voor de uitvoering van de toezicht en handhaving Alcoholwet zijn binnen de gemeente Ermelo twee boa’s aangewezen, die deze taken verrichten naast hun andere taken als toezichthouder en boa. De Alcoholwet is één aspect van hun taken. De kosten van deze twee boa’s zijn al in de begroting opgenomen, want dit betreft bestaande formatie.

● Voor juridische handhavingsprocedures is 4 fte handhavingsjuristen beschikbaar. Deze formatie is voor alle juridische handhaving (m.u.v. Sociaal Domein). De Alcoholwet is één aspect daarvan. Er zijn niet specifiek uren gelabeld voor de Alcoholwet. Ook deze kosten zijn al opgenomen in de begroting want het gaat om bestaande formatie. Uitvoering preventieve activiteiten Als het gaat om de uitvoering van preventieve taken binnen gemeente Ermelo spelen de uitvoering van het programma OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) en de uitvoering door Tactus Verslavingszorg hierin een belangrijke rol. Ook Jongerenwerk op school en jongerencoaching (door Welzijn Ermelo) hebben hierin een rol. Deze organisaties doen meer dan alleen preventie van alcoholgebruik en naast deze organisaties zijn ook andere organisaties mede gericht op educatie en preventie van alcoholgebruik. Daarmee is het lastig om

een zuivere kostenschatting te geven van preventie van alcoholgebruik. Ter indicatie hieronder een overzicht van de kosten die in 2026 zijn begroot voor de uitvoering van OKO, Tactus en jongerenwerk. Daarnaast zijn kosten benodigd voor de kroegentocht, die een keer per twee jaar wordt georganiseerd en het Nalevingsonderzoek (vanuit toezicht en handhaving). Aangezien de begroting hierin niet voorziet, is in het raadsvoorstel opgenomen om hier de financiële middelen voor beschikbaar te stellen. Met deze extra financiële middelen is het Preventie en Handhavingsplan Alcoholwet uitvoerbaar. ● ● ●

● ●

Op basis van ervaringscijfers is voor de kroegentocht circa € 8.000 benodigd. Voor het Nalevingsonderzoek is circa € 20.000 benodigd. OKO: naast de regionale kosten voor programmaleiding en ondersteuning vanuit Trimbos instituut en GGD-monitoring (circa € 35.000 voor 2027, raadsvoorstel e250012149) zijn er ook financiële middelen nodig voor de inzet van (lokale) preventieve activiteiten (OKO (uitvoeringsplan 2026-2029). Voor 2026 is maximaal € 30.000 beschikbaar per jaar en in de periode 2027 - 2034 is maximaal € 10.000 per jaar begroot voor de uitvoering van lokale activiteiten. Tactus Verslavingszorg: Voor de uitvoering van de preventieve activiteiten door Tactus is voor 2026 circa € 47.000 begroot (begroting en werkplan Tactus 2026). Jongerenwerk / jongerencoaching: Voor de uitvoering van Jongerenwerk op school en jongerencoaching in 2026 is circa € 90.000 begroot (begroting Welzijn Ermelo).

Cijfers worden gemeten door de GGD Het alcoholgebruik onder jongeren wordt elke vier jaar gemonitord door de GGD, waarbij extra verdiepende vragen worden opgenomen m.b.t. de uitvoering van het OKO-programma (mentaal welzijn, middelengebruik en factoren die daarop van invloed zijn). Alcoholgebruik wordt gemeten als onderdeel van een vragenlijstonderzoek naar de gezondheid en leefstijl van leerlingen uit klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs (VO). Daarnaast nemen leerlingen van alle klassen van het praktijkonderwijs in de regio deel aan het onderzoek. De laatste meting was in 2023, deze cijfers zijn gepubliceerd op kompas.ggdnog.nl Lange termijn nodig voor effecten OKO is gebaseerd op het IJslandse preventiemodel, waar in 20 jaar tijd een enorme daling in middelengebruik onder IJslandse jongeren is gerealiseerd. Deze preventieaanpak is primair gericht op het creëren van een positieve leefomgeving. Uit onderzoek is niet helemaal hard te maken wat het effect is van de preventieaanpak ten opzichte van andere preventieve maatregelen, zoals campagnes en accijnzen. Feit is dat preventieve maatregelen een lange adem nodig hebben, voordat effecten op alcoholgebruik zichtbaar worden.

Van 2018-2021 hebben zes Nederlandse gemeenten het IJslandse model geïmplementeerd.De eerste Nederlandse resultaten laten vooral zien dat de samenwerking tussen netwerkpartners (gemeente, GGD, scholen, politie en sportclubs) verbetert, wat essentieel is voor een effectieve preventieketen op de lange termijn (zie factsheet Trimbos). Gemeente Ermelo is in 2023 gestart met de implementatie van OKO.