Sociaal Domein Vertelt 2025 Magazine

Pagina 4

Pagina 7

‘Juist die gewone gezinsdingen zijn leuk’

‘Er is ruimte voor vreugde en verdriet’

Sociaal Domein Vertelt

Dit is een magazine van Ermelo, Harderwijk, Zeewolde en Meerinzicht

Pagina 10 Pagina 13

‘Ik wil met mijn handen werken. Knippen. Scheren.’

‘Ze vinden hier rust en herkenning’

Samen

doen wat nodig is

Voorwoord Voor u ligt de nieuwe editie van het Magazine ‘Sociaal Domein Vertelt’. Jaarlijks brengen we in kaart wat er speelt in het sociaal domein aan de hand van feiten en cijfers. Dat is de onmisbare stap van het ‘tellen’. Cijfers geven ons inzicht, tonen trends en helpen ons richting te bepalen. Met dit magazine zetten we de stap van ‘tellen’ naar ‘vertellen’. Achter de cijfers schuilt een verhaal, een persoonlijke ervaring. Deze verhalen uit de praktijk geven kleur, context en diepgang aan wat de data ons laat zien. Ze vormen de brug tussen beleid en de geleefde realiteit van onze inwoners. Ze laten zien hoe wij binnen onze gemeenten in de dagelijkse praktijk vormgeven aan de ambities uit onze gezamenlijke Nota Sociaal Domein en welke impact dat heeft. Ook dit jaar brengen we onderwerpen tot leven die de essentie raken van waar het sociaal domein in de kern om draait: het versterken van de gemeenschap door naar elkaar om te kijken en elkaar te ondersteunen, juist op de momenten dat het nodig is. De inhoud van de artikelen is tot stand gekomen door de samenwerking van collega’s uit het Sociaal Domein in de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde en samenwerkingsorganisatie Meerinzicht. Met veel dank aan onze inwoners: Loeske Hamstra, Rohat Hasan, Josje Koenen, Hannie Olthuis en Kim Ram.

Wij wensen u veel leesplezier! Erik van der Weide (gemeente Ermelo) Erik van de Beld (gemeente Zeewolde) Marcel Companjen en Maarten Reckman (gemeente Harderwijk)

2

Sociaal Domein Vertelt

Inhoud 04  ‘Juist die gewone

gezinsdingen zijn leuk’ Sociaal Domein Zeewolde | Buurtgezinnen

07 ‘Er is ruimte voor vreugde en verdriet’

Sociaal Domein Harderwijk | Wijkcentrum de Roef

04

10 ‘Ik wil met mijn handen

werken. Knippen. Scheren.’ Sociaal Domein Meerinzicht | Integreren

13 ‘Ze vinden hier rust en herkenning’

Sociaal Domein Ermelo | Ontmoetingshuis Dementie

10

07

13

Sociaal Domein Vertelt

3

In de Nota Sociaal Domein staat bij Kansrijk Opgroeien als strategisch doel genoemd: “Jeugdigen met een ondersteuningsvraag worden goed en snel geholpen”. Het volgende interview is een voorbeeld van hoe wij ernaar streven om onze jongeren veilig en kansrijk op te laten groeien.

INTERVIEW | SOCIAAL DOMEIN ZEEWOLDE | BUURTGEZINNEN

‘Juist die gewone gezinsdingen zijn leuk’ Een kind grootbrengen doe je niet alleen, weten ze bij stichting Buurtgezinnen. De organisatie koppelt gezinnen die wat steun kunnen gebruiken aan een stabiel gezin in de buurt. Zo krijgen kinderen wat extra liefde en aandacht, en kunnen ouders even op adem komen. In Zeewolde zien we daarvan een mooi voorbeeld: de gezinnen van Loeske Hamstra (38, steunmoeder) en Kim Ram (34, vraagmoeder) bleken een prima match.

Loeske Hamstra (links) en Kim Ram (rechts)

4

Sociaal Domein Vertelt

Via de lokale coördinator Nienke kwamen de twee met elkaar in contact. Sindsdien is de vrijdag bij Loeske thuis ‘Ray-dag’. De driejarige Ray, een van Kims tweeling, draait dan gewoon mee in het gezin. Kim haalt hem rond twee uur op bij de peuterspeelzaal, waar hij ook begeleiding krijgt voor hoogbegaafdheid. Daarna brengt ze hem bij Loeske, waar hij lekker gaat spelen. Voetballen, stoeien, een stukje fietsen of een wandeling door het bos – het is maar net wat er voorbij komt. Na het avondeten brengen ze Ray weer thuis. Het zijn vaste maar flexibele afspraken, zeggen beide moeders. Voor Kim betekent die vrijdag meer dan alleen praktische hulp. Als alleenstaande moeder volgt ze meerdere dagen per week therapie. Zo’n vrije middag geeft haar ruimte om bij te tanken. ‘De tweeling is nu drie. Ray is actief, Dax juist rustig. Dat combineren is soms lastig. Door Buurtgezinnen krijgen ze allebei aandacht die bij hen past.’ Ray gaat naar Loeske, Dax naar een ander buurtgezin. ‘Ze kijken er elke week naar uit,’ zegt Kim. ‘Vanaf woensdag vragen ze al: Wanneer mag ik weer?’ Ook Loeske geniet van de extra levendigheid in huis. ‘Je doet iets goeds, en dat voelt zinvol,’ vertelt ze. ‘Onze kinderen vinden het leuk dat er iemand bij is. Ze stellen vragen, helpen, worden zorgzamer. En Ray hoort er gewoon bij.

Het voelt niet als werk, meer als een vriendje dat meespeelt.’ De moeders houden het contact praktisch en laagdrempelig. ‘Als er iets bijzonders is, appen we even,’ zegt Kim. ‘Maar meestal gaat alles vanzelf.’ Loeske knikt: ‘We doen gewoon wat we toch al doen. Alleen als Ray moe is, leggen we hem even op de bank. Verder gaat hij mee boodschappen doen, of een rondje dorp in de bakfiets. Juist die gewone gezinsdingen zijn leuk.’

Het belangrijkste is dat het aan beide kanten goed voelt. Als dat klopt, komt de rest vanzelf.

Eerste stap Buurtgezinnen is een landelijke organisatie met lokale coördinatoren. Loeske legt uit: ‘Samen met mijn partner dacht ik eerder al na over pleegzorg, maar dat voelde nog te groot. Dit is een mooie eerste stap. We kregen een intake en een aantal profielen van gezinnen om te zien wat bij ons past.’ Belangrijk vindt ze dat verwachtingen helder zijn. ‘Liever niet hetzelfde schooltje of dezelfde straat, want dan zie je elkaar wel erg vaak. Maar het belangrijkste is dat het aan beide kanten goed voelt. Als dat klopt, komt de rest vanzelf.’ Kim koos bewust voor het moederschap, zonder partner. ‘Ik had al een dochter uit een eerdere relatie, maar wilde graag nog kinderen. Omdat ik niet wilde wachten, koos ik voor een donor. Dat was een grote stap, maar het voelde goed.’ Na de geboorte van de tweeling kwam ze zichzelf flink tegen. ‘Er kwamen oude dingen naar boven en ik ben toen in therapie gegaan. Dat is intensief, maar nodig. En dan is het heerlijk als er even iemand anders is die meedenkt. Die vrijdagmiddag bij Loeske geeft me echt ademruimte. En mijn kinderen leren er ook van. Ze zien andere gezinnen, andere regels. Dat is alleen maar winst.’ Loeske benadrukt hoe eenvoudig meedoen eigenlijk is. ‘Veel mensen denken dat het veel tijd kost, maar dat valt enorm mee. Je kunt klein beginnen: één middag per week, of eens in de twee weken.

Meeeten hoeft niet, alles is bespreekbaar. Het gaat erom dat je er bent.’ De samenwerking verloopt prettig en zonder verplichtingen. ‘Je tekent een klein contractje

Sociaal Domein Vertelt

5

Buurtgezinnen is ook actief in de gemeente Ermelo. Gemeente Harderwijk kent het project ‘Steunouder’ (via Zorgdat).

en Nienke is beschikbaar als er iets speelt,’ zegt Loeske. ‘Maar meestal lossen we het zelf op. Er is veel vertrouwen.’ Band voor later Kim hoopt dat deze contacten ook op de lange termijn iets betekenen voor haar kinderen. ‘Mijn dochter heeft een groot netwerk, maar de jongens minder. Ik hoop dat er later mensen zijn bij wie ze zich thuis voelen. Dat ze kunnen zeggen: Ik ga even bij Loeske langs. Die warme contacten gun ik ze.’

Meer weten over Buurtgezinnen? Neem dan contact op met coördinator Nienke Pleket via 06-19315524.

Loeske begrijpt dat goed. ‘Veel gezinnen zijn druk, ervaren weinig tijd om iets erbij te doen. Toch ervaar ik Buurtgezinnen niet als een grote opgave. Als gezin doen we toch al wat we doen, er schuift alleen iemand even aan. Gewoon gezellig. Ik vind het fijn dat we iets kunnen betekenen voor Ray en Kim.’ Inderdaad: opvoeden doe je samen. Kim vat het eenvoudig samen: ‘Voor mij is dit precies wat ik nodig heb. Even rust, terwijl mijn kind het naar zijn zin heeft. Dat is goud waard.’

Trend cliëntaantal Jeugdwet

Ermelo 1272 1124

578

500

0

02

-2

12

31

Zeewolde

1233

1214

1133

632

551

0

02

-2

-6

30

1236

1096

554

549

Harderwijk

551

1

02

-2

-6

30

560

1

02

-2

12

31

560

529

2

02

-2

-6

30

490

478

594

511

2

02

-2

12

31

576

523

4

02

-2

-6

30

1095

615

543

3

02

-2

12

31

1164

556

505

3

02

-2

-6

30

1141

4

02

-2

12

31

Dit figuur laat het aantal jeugdigen zien dat ondersteuning vanuit de Jeugdwet ontvangt. We streven ernaar om jeugdigen met een hulpvraag zo snel en zo goed mogelijk te helpen. Daarbij willen we de inzet van jeugdhulp voorkomen. Dit initiatief is daar een mooi voorbeeld van. Bron: Interne gegevens Meerinzicht.

6

Sociaal Domein Vertelt

Het overkoepelende thema uit dit interview is ‘Samenredzaamheid’. Dit is een van de maatschappelijke opgaven uit de Nota Sociaal Domein, met de volgende toelichting: ‘Dit betekent dat we als gemeenschap naar elkaar omkijken en elkaar ondersteunen. We geloven in de kracht van samenwerking en willen een omgeving creëren waarin iedereen zich gewaardeerd en betrokken voelt’. Harderwijk kent verschillende wijk- en buurtcentra waar allerlei activiteiten worden aangeboden. De Roef in Stadsweiden heeft het verwelkomen van bezoekers hoog in het vaandel staan. Niemand die daar binnen stapt gaat weer weg zonder iemand te hebben gesproken. Als centrum voor Positieve Gezondheid is het uitgangspunt voor meedoen “wat kan je nog wel?”, “waar wordt je gelukkig van?” en hoe kunnen we je daarbij ondersteunen?”

Josje Koenen

INTERVIEW | SOCIAAL DOMEIN HARDERWIJK | WIJKCENTRUM DE ROEF

‘Er is ruimte voor vreugde en verdriet’ Josje Koenen (82) woonde jarenlang in Harderwijk, maar sinds vijftien jaar in het buitengebied van Biddinghuizen. Voor haar dagelijkse voorzieningen komt ze nog steeds naar Harderwijk. Denk aan de boodschappen, het bezoek aan de huisarts, de apotheek en het ziekenhuis. Maar sinds de zomer van 2023 ook voor iets wat ze niet had voorzien: seniorenyoga in wijkcentrum De Roef. Sociaal Domein Vertelt

7

‘In 2022 ben ik weduwe geworden,’ vertelt ze. ‘Dan zit je in zak en as. Maar op een gegeven moment moet je jezelf oppakken. Ik heb op internet gezocht naar iets met beweging en zo kwam ik bij De Roef terecht. Yoga had ik nog nooit gedaan, maar ik merkte het aan mijzelf: ik moest uit die stoel komen.’ De seniorenyoga in De Roef wordt gegeven door Laura van den Boogert van Terug naar je matje. Iedere maandagochtend van elf tot twaalf uur doet Koenen mee met een vaste groep van elf vrouwen, allemaal tussen de zestig en tachtig. ‘Laura zorgt dat alle delen van het lichaam aan bod komen: schouders, voeten, heupen, ademhaling en zelfs de oogspieren. Alles gaat in een rustig tempo, met aandacht. Als iemand niet op de grond kan zitten, zijn er stoelen voor de balansoefeningen. Het is echt op maat.’ Tien voor twaalf is er altijd een afsluitende ontspanningsoefening. ‘Dan mag iedereen op het

Soms help ik iemand met de telefoon of breng ik iemand thuis als het regent. Kleine dingen, maar het geeft betekenis. matje gaan liggen en worden sommigen toegedekt met een dekentje. Op de achtergrond klinkt zachte muziek. Dan moeten we alles loslaten. Dat is heerlijk. Je komt er rustig en opgefrist vandaan.’ Na afloop drinkt het groepje steevast koffie in de ontmoetingsruimte van De Roef. ‘We blijven meestal nog drie kwartier zitten,’ vertelt Josje. ‘De onderwerpen zijn heel verschillend. We praten over vrolijke dingen, zoals vakanties, maar ook over zorgen, bijvoorbeeld over ouders met dementie of het verlies van een partner. Dat maakt dat je elkaar leert kennen. Er is ruimte voor vreugde en verdriet.’ Die gesprekken bleken de kiem voor iets groters. Koenen nam het initiatief om de groep met elkaar te verbinden via een app. ‘Ik heb iedereen gevraagd om een 06-nummer en een klein groepje gemaakt, puur voor sociaal contact. We noemen het de social talk. Daarin delen we niet alleen leuke berichten, maar spreken we ook af om samen iets te ondernemen. Soms help ik iemand met de telefoon of breng ik iemand thuis als het regent. Kleine dingen, maar het geeft betekenis.’ Door het appcontact is de groep ook buiten de yogales actief geworden. ‘We informeren elkaar over andere activiteiten in Harderwijk.

Zoals Samen Eten, een initiatief van de wijkvereniging StadsdennenFrankrijk, dat maandelijks in De Roef of De Kiekmure wordt gehouden. Dan schuiven zo’n honderd mensen aan. We gaan daar ook regelmatig heen, omdat het gewoon gezellig is met ons groepje. De ene keer is het Italiaans, de andere keer Grieks of Hollands. En als het menu me aanspreekt, ben ik van de partij,’ lacht ze. Ook andere uitstapjes ontstaan spontaan. ‘Via de app spreken we af om naar een muziekuitvoering of

8

Sociaal Domein Vertelt

theateravond te gaan. Het is allemaal vrijblijvend, maar er is altijd wel iemand die mee wil. Zo proberen we er met elkaar wat van te maken.’ Ze ziet hoe belangrijk een gebouw als De Roef is. ‘Je hoort vaak zeggen: je moet investeren in mensen, niet in stenen. Maar zonder stenen heb je geen plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. De Roef is de basis. Je kunt binnenlopen, meedoen of gewoon een praatje maken. Er heerst een open sfeer. Niemand vraagt wie je bent of wat je komt doen. Dat maakt het laagdrempelig en veilig.’ Volgens haar is De Roef een goed voorbeeld van hoe een gemeenschap werkt als mensen elkaar ruimte geven. ‘Er zijn hier meerdere organisaties actief, zoals ZorgDat en Thuishuis. Alles grijpt in elkaar. De één regelt vervoer, de ander organiseert iets sociaals. Het is een netwerk van mensen die omkijken naar elkaar.’ Koenen heeft zelf haar weg weer gevonden. Toch weet ze dat het niet altijd gemakkelijk is om – letterlijk en figuurlijk - uit die stoel te komen. ‘Ik heb ook twee jaar thuis gezeten na het overlijden van mijn man. Maar je wordt er niet beter van. Op een dag dacht ik: nu is het klaar. Ik moest iets doen, maar niet te groot. Yoga leek me wel wat. En dat bleek precies goed.’ Wat ze anderen wil meegeven? ‘Je moet zelf de eerste stap zetten. Wacht niet tot iemand je

Percentage eenzame volwassenen

50

49,9%

48,6%

Percentage

40

44,2%

Wijkcentrum De Roef

komt halen. Eén activiteit per week kan je leven veranderen. En als je ergens binnenloopt, stel je open. Mensen zijn vaak aardiger dan je denkt.’ Hoewel ze nog in de polder woont, blijft ze elke week naar Harderwijk komen. Ze sluit ook niet uit dat ze hier op termijn weer een woning gaat zoeken. Dicht bij alle voorzieningen. ‘In mijn eigen buurt leven mensen meer op zichzelf. Hier voel ik me onderdeel van iets. Hier lachen we, hier delen we dingen. Dat geeft energie.’ Ook Ermelo en Zeewolde kennen wijk- en buurthuizen met verschillende activiteiten.

Het percentage personen van 18 jaar en ouder dat zich enigszins tot (zeer) sterk eenzaam voelt.

43,0%

30

Nederland Ermelo

20 10

Harderwijk Zeewolde

0 Bron: GGD Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, 2022.

Sociaal Domein Vertelt

9

Inburgeren heeft in de Nota Sociaal Domein een plekje gekregen onder de maatschappelijke opgave Bestaanszekerheid en Perspectief op Werk. Deze opgave staat toegelicht met de volgende woorden: “Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk zijn ook essentieel voor het welzijn van onze inwoners. We willen ervoor zorgen dat iedereen de mogelijkheid heeft om zijn of haar talenten te benutten en een zinvolle bijdrage te leveren aan de samenleving.’

INTERVIEW | SOCIAAL DOMEIN MEERINZICHT | INTEGREREN

‘Ik wil met mijn handen werken. Knippen. Scheren.’ Keurig geknipt en geschoren, een kek jasje, sportieve schoenen: Rohat Hasan (19) houdt van uiterlijke verzorging. Dat zie je meteen. Wie hem zo ziet, vermoedt niet dat hij een zware reis achter de rug heeft. Op jonge leeftijd vluchtte hij voor het oorlogsgeweld in Syrië, liep te voet door Europa en belandde uiteindelijk in Nederland – een nieuw land waar hij in zijn eentje zijn weg moest vinden. Drie jaar later zit hij aan tafel in Harderwijk, samen met zijn begeleider Karlijn Oirbans van Meerinzicht. Ze kent hem goed en helpt hem bij zijn keuzes rond taal, opleiding en werk. ‘Uiteindelijk kiest hij zelf,’ zegt ze. ‘Ik leg uit wat kan en wat verstandig is. Hij wil graag aan het werk, niet verder leren. Hij is een jongen van de praktijk. Maar zonder diploma’s blijft het in Nederland zwaar.’ Rohat woont met zijn ouders, drie zussen en een jonger broertje in Harderwijk. Hij kwam als eerste naar Nederland; zijn familie volgde later en is nu sterk op hem aangewezen. Zijn Nederlands is redelijk goed, dat van zijn ouders nog niet. Hij helpt met brieven, tolkt bij afspraken en regelt papierwerk. Over de oorlog praat hij liever niet. Hij kijkt vooruit: een vak leren, geld verdienen, zijn gezin helpen. ‘Ik wil met mijn handen werken. Knippen. Scheren.

Niet achter een laptop zitten.’ Zijn route begon op de internationale schakelklas in Arnhem, daarna volgden pre-entree en nu entree

10

Sociaal Domein Vertelt

niveau 1 richting kappen. Hij loopt al lange tijd stage bij een kapsalon op ’t Harde. ‘De eerste maand kon ik niet praten met klanten,’ zegt hij. ‘Nu doe ik alles. Binnen één jaar ben ik anders geworden, honderd procent.’ Het werk ligt hem. Klanten waarderen zijn inzet en enthousiasme. Toch blijft de taal lastig. In Syrië ging hij tot groep zeven naar school. Lezen en schrijven in het Koerdisch of Arabisch heeft hij nooit goed geleerd. Nederlands leren kost daarom tijd. ‘Grammatica is moeilijk,’ zegt hij. ‘Lezen en schrijven ook. Luisteren en praten gaan beter.’ Thuis is het druk. Zijn ouders kunnen niet lezen of schrijven. ‘Mijn vader een beetje, mijn moeder niet,’ zegt hij. Hij vertaalt, doet het huishouden en werkt na zijn stage aan schoolopdrachten. ‘Twee, drie uur per dag,’ schat hij. Vrienden heeft hij vooral nog in Arnhem, waar hij eerder woonde. In Harderwijk draait alles om zijn familie. Karlijn knikt: ‘Hij zet zich enorm in. Het is knap wat hij allemaal doet.’

Karlijn Oirbans (links) en Rohat Hasan (rechts)

Toch blijft er één grote vraag boven zijn hoofd hangen: doorgaan met onderwijs naar niveau 2, of stoppen na niveau 1 en vol aan de slag met inburgering. Het is meer dan een persoonlijke voorkeur. Het gaat over meedoen, over toekomst en bestaanszekerheid. Karlijn legt het uit: ‘Wie niveau 2 haalt, heeft een startkwalificatie en hoeft niet meer in te burgeren. Wie dat niet haalt, volgt drie jaar inburgering met negen uur les per week en daarnaast werk of participatie. De B1-route is 600 uur taalonderwijs. Dat is pittig, maar het helpt bij naturalisatie en zelfstandigheid.’

Als ik niveau 1 heb, ga ik inburgeren, binnen één jaar klaar en dan werken. Veel werken...

Rohat luistert, maar zijn besluit lijkt al vast te staan. ‘Eerst niveau 1 afmaken,’ zegt hij. ‘Daarna inburgeren. Niveau 2 duurt te lang.’ Onlangs maakte hij toetsen op 2F-niveau. De uitslag laat nog op zich wachten. ‘Misschien in februari. Misschien in juni. Ik weet het niet.’ Ondertussen werkt hij door. Rohat is een praktijkman. ‘Ik kan niet lang in de klas zitten.’ Zijn droom is helder: een eigen kapperszaak. ‘Over anderhalf of twee jaar,’ zegt hij met een glimlach. In Harderwijk ziet hij veel concurrentie, dus denkt hij aan een andere stad. ‘Eerst ervaring opdoen, dan verder,’ zegt hij. Karlijn kent zijn plannen en moedigt hem aan. ‘Hij weet wat hij wil en werkt daar stap voor stap naartoe,’ zegt ze. ‘Wij kijken vooral hoe we hem kunnen helpen die route mogelijk te maken. Met taal, met praktische dingen, met meedenken over wat handig is.’ Voor Rohat is inburgeren vooral een middel om verder te komen. ‘Als ik niveau 1 heb, ga ik inburgeren,’ zegt hij. ‘B1 proberen. Binnen één jaar

Sociaal Domein Vertelt

11

klaar, dan werken. Veel werken.’ Karlijn knikt: ‘Dat past goed bij hem. Hij wil vooruit en pakt dingen zelf op. Als het tempo hoog ligt, helpen we om dat vol te houden.’ Zijn voeten doen soms pijn – een gevolg van de lange tocht naar Europa. Toch blijft hij staan, letterlijk en figuurlijk. ‘Het hoort erbij,’ zegt hij nuchter. ‘Ik wil niet stilzitten.’ Karlijn ziet dat doorzettingsvermogen als zijn grootste kracht: ‘Hij blijft gaan. Ook als het moeilijk is. Daar kunnen wij alleen maar respect voor hebben.’ Ondanks de druk van school, stage en gezin straalt Rohat als hij over zijn werk praat. Hij geniet van het contact met klanten, van het praten, het scheren, het knippen. ‘Dat past bij mij,’ zegt hij. Bij het afscheid lacht hij even. ‘Het komt goed,’ zegt hij. ‘Eerst knippen.’

Rohat Hasan

Percentage jeugdigen dat uitstroomt uit de participatiewet naar werk of onderwijs Ermelo

89%

Harderwijk

Zeewolde

71% 50% 50% 40%

36%

43% 31% 33%

54%

50% 31%

36%

33%

38%

50% 36%

33% 25%

20%

0% lft

e eh

1

21

20

lft

e eh

2

21

20

lft

1

e eh

22

20

lft

2

e eh

22

20

lft

1

e eh

23

20

lft

2

e eh

23

20

lft

e eh

24

20

1

Bron: Interne gegevens Meerinzicht.

Het percentage jeugdigen (tot 27 jaar) dat uitstroomt uit de participatiewet naar werk of naar onderwijs, ten opzichte van het totaal aantal uitstromende cliënten tot 27 jaar oud.

12

Sociaal Domein Vertelt

In de Nota Sociaal Domein geven we aan dat we graag willen dat onze inwoners zo lang als mogelijk zelfstandig wonen in hun eigen woon- en leefomgeving. In Ermelo, Harderwijk en Zeewolde is een groeiende groep ouderen die zelfstandig thuis woont. Ze willen dat ook zelf graag, maar wél op een goede manier, met ondersteuning en in een woning die aansluit bij hun persoonlijke behoeften. In onze gemeenten hebben we gelukkig een stevige sociale basis. Mensen die meedoen in de samenleving en zich inzetten voor een ander. Ze ontwikkelen hun talenten en zijn zelfredzaam. Veel inwoners vinden, bij ondersteuningsvragen, in eerste instantie ook steun in hun omgeving. Dat kan zijn door de directe omgeving van familie, vrienden en mensen uit hun woonomgeving of door maatschappelijke organisaties.’

Hannie Olthuis

‘Ze vinden hier rust en herkenning’ INTERVIEW | SOCIAAL DOMEIN ERMELO | ONTMOETINGSHUIS DEMENTIE

Iedere donderdag klinkt er geroezemoes in Het Ontmoetingshuis aan de Stationsstraat in Ermelo. Mensen met beginnende dementie drinken samen koffie, luisteren naar een spreker en genieten van een gezamenlijke lunch. Het initiatief komt van Hannie Olthuis (65), praktijkverpleegkundige ouderenzorg, die zag dat veel ouderen tussen wal en schip vielen: te vitaal voor de dagbesteding, maar wel met behoefte aan structuur en contact. Sociaal Domein Vertelt

13

Met een hechte groep vrijwilligers bouwde Olthuis een warme plek waar ontmoeting centraal staat en waar partners thuis even op adem kunnen komen. De belangstelling is zó groot dat Olthuis uitkijkt naar uitbreiding, om nog meer Ermeloërs een passende plek te bieden. ‘Ik noem het bewust geen dagbesteding’, vertelt ze. ‘Mensen denken dan dat ze worden weggestopt, dat er iets met ze mis is. Terwijl het hier juist gaat om wie ze nog zijn, niet om wat ze verliezen.’ Olthuis werkte jarenlang als praktijkverpleegkundige ouderenzorg bij huisartsen in Ermelo. Ze kende de gezichten, de thuissituaties, de stille zorgen van partners. En ze zag het steeds weer gebeuren: mensen met beginnende dementie die nog midden in het leven stonden, maar nergens echt pasten. ‘De gewone dagbesteding was te vrijblijvend of te knutselachtig, terwijl zij behoefte hadden aan gesprek, structuur, inhoud. Er moest iets komen wat daar beter bij aansloot.’ Dat werd Het Ontmoetingshuis Ermelo. Ze vond een ondernemer die ruimte en vervoer wilde regelen, verzamelde een kleine groep vriendinnen als vrijwilligers en ging van start. ‘We zijn begonnen met een groep van tien gasten. Eén ochtend in de week. Koffie, een spreker, samen lunchen. En vanaf de eerste dag zag ik wat het deed. Mensen bloeiden op, partners kregen weer lucht. Het werkte.’

Ze voelen zich veilig, gekend. Dat hoor ik steeds terug: Ik mag hier gewoon zijn zoals ik ben. En dat is precies de bedoeling.’ Even bijpraten De groep telt nu gemiddeld twaalf deelnemers en iedereen komt uit Ermelo. ‘Om tien uur is iedereen er. We beginnen met koffie en even bijpraten. Daarna komt de spreker. Dat is elke week iemand anders: een imker, een oud-politieagent, een boswachter, iemand die over kunst vertelt. Na afloop praten we erover door. Dan hoor je zoveel mooie dingen. Herinneringen, grapjes, kleine stukjes herkenning.’ De lunch is minstens zo belangrijk. De ene week verzorgen Ermelose ondernemers een maaltijd, de andere week doen vrijwilligers dat zelf. ‘Het gaat om het samenzijn. Ze voelen zich veilig, gekend. Dat hoor ik steeds terug: Ik mag hier gewoon zijn zoals ik ben. En dat is precies de bedoeling.’ Ook voor de partners betekent het veel. ‘Er was een vrouw die zei: Mijn donderdag is terug. Ze kon eindelijk weer lunchen met vriendinnen, naar de markt, even ademen. Het is niet alleen de deelnemer die profiteert, het hele gezin leeft op.’ Meerdere dagen Er is inmiddels een wachtlijst met tien mensen die graag willen aansluiten. Maar er is bijna geen doorstroom, omdat mensen zo graag blijven. ‘En ik begrijp dat volledig. Ze vinden hier rust en herkenning.

Daarom willen we uitbreiden met een tweede dag en een tweede groep en op termijn zelfs meerdere dagen per week.’ De ruimte is er al, vertelt ze. De ambitie is om door te groeien zonder de eigen identiteit te verliezen.

Het Ontmoetingshuis Ermelo

14

Sociaal Domein Vertelt

Daarnaast organiseert de stichting eens per maand een eetproject voor alleenstaande ouderen. ‘Twee hobbykoks koken een viergangenmenu. Mooie tafels, kaarslicht, kleine groep. Het is zó eenvoudig

en tegelijk zó betekenisvol. Er ontstaan gesprekken, mensen herkennen elkaar van vroeger, soms uit onverwachte hoek. En daar draait het om: ontmoeting.’ Het Ontmoetingshuis telt nu zeventien vrijwilligers. Van chauffeurs en gastvrouwen tot organisatoren. De meesten zijn 65-plus, vaak zelf met een zorgachtergrond. ‘Het zijn stuk voor stuk betrokken mensen. Ze doen dit niet omdat ze tijd over hebben, maar omdat ze geloven in wat we hier doen. Toch is verjonging belangrijk. Nieuwe energie, nieuwe ideeën. Want als je wilt uitbreiden, moet de basis stevig zijn.’ Die basis is er, met een bestuur, vrijwilligersbeleid en een ANBI-status. Wel is de stichting nu nog

afhankelijk van losse donaties, maar dat gaat op termijn veranderen, hoopt Olthuis. Ze blijft sowieso actief, vertelt ze enthousiast: ‘Ik ben nu 65 en bouw mijn werk langzaam af, maar ik kan dit niet loslaten. Als je ziet wat er gebeurt op zo’n donderdag, kun je niet doen alsof het er niet toe doet. Dit is wat zorg menselijk maakt.’ Ook Harderwijk en Zeewolde kennen inlooplocaties voor inwoners met beginnende dementie. Deze zijn te vinden in het Odensehuis in deze gemeenten.

Meer weten over het Ontmoetingshuis? Bezoek de website via www.hetontmoetingshuisermelo.nl

Percentage eenzame volwassenen

Percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet

50 44,2%

40

35,9%

24,9%

20

43,0%

27,6%

24,1%

Percentage

30 Percentage

49,9%

48,6%

40

30 20

10

10

0

0

Nederland

Ermelo

Harderwijk

Zeewolde

Nederland

Bron: GGD Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, 2022.

Ermelo

Harderwijk

Zeewolde

Bron: GGD Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, 2022.

Het eerste figuur laat zien welk gedeelte van de inwoners aan vrijwilligerswerk doet. Vaak gaat het vrijwilligerswerk gepaard met ontmoeting of ondersteuning aan andere inwoners. Deze ondersteuning kan bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid. Dit is te zien in het tweede figuur. Het initiatief van Hannie Olthuis is een heel mooi voorbeeld van een plek waar vrijwilligers en inwoners samenkomen, en waar deze ontmoeting bij kan dragen aan het voorkomen van eenzaamheid.

!

Sociaal Domein Vertelt

15

Colofon Dit is een uitgave van gemeenten Ermelo, Harderwijk, Zeewolde en Meerinzicht.